Vast te stellen bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 - toelichting
Tekst van het document
Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening) Ontwerp
Opdrachtgever: Rapportnummer: Datum vrijgave: Opsteller: Goedkeuring:
RB 10.533 Juni 2021 Dhr. M. Beek Dhr. H. de Roo
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 2 van 59 Juni 2021 Versie 01
Inhoudsopgave .......................................................................................................................................... 1 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6
HOOFDSTUK 1 INLEIDEND HOOFDSTUK ......................................................... 4 Inleiding .................................................................................................................. 4 Aanleiding ............................................................................................................... 4 Planologisch kader ................................................................................................. 6 Doel ........................................................................................................................ 7 Verantwoording ...................................................................................................... 7 Leeswijzer ............................................................................................................... 7
2 2.1 2.2 2.3 2.4
HOOFDSTUK 2 LOCATIE- EN PLANBESCHRIJVING ........................................ 8 Historie en huidige situatie ..................................................................................... 8 Het perceel in zijn directe omgeving ...................................................................... 9 Het gewenste plan ................................................................................................ 12 Landschappelijke inpassing .................................................................................. 15
3 3.1
HOOFDSTUK 3 BELEIDSKADER ...................................................................... 18 Rijksbeleid ............................................................................................................ 18 3.1.1 Ruimtelijk – Structuurvisie Ruimte en Infrastructuur ................................. 18 3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking ...................................................... 18 Provinciaal beleid ................................................................................................. 22 3.2.1 Omgevingsvisie Drenthe 2018 .................................................................. 22 3.2.2 Kernkwaliteiten-analyse ............................................................................ 23 3.2.3 Nota sociaal beleid 2016-2020.................................................................. 27 Gemeentelijk beleid .............................................................................................. 28 3.3.1 Structuurvisie Borger-Odoorn ................................................................... 28 3.3.2 Woonvisie 2016+ ....................................................................................... 28 3.3.3 Beleidskader Wonen – 2021 – 2023 .........................................................
28 3.3.4 Welstandsnota........................................................................................... 29
3.2
3.3
4 4.1 4.2 4.3 4.4
HOOFDSTUK 4 OMGEVINGSFACTOREN ........................................................ 31 Archeologie ........................................................................................................... 31 Bodem .................................................................................................................. 32 Cultuurhistorie....................................................................................................... 33 Ecologie ................................................................................................................ 39 4.4.1 Gebiedsbescherming ................................................................................ 39 4.4.2 Soortbescherming ..................................................................................... 41 4.4.3 Stikstofdepositie ........................................................................................ 42 4.5 Fysieke en externe veiligheid ............................................................................... 43 4.5.1 Toets aan risicokaart ................................................................................. 44 4.5.2 Inrichting en ontwikkeling .......................................................................... 44 4.6 Geluid ...................................................................................................................
45 4.7 Luchtkwaliteit ........................................................................................................ 47 4.8 M.E.R.-beoordeling ............................................................................................... 48 4.9 Milieuhinder .......................................................................................................... 49 4.10 Verkeer en vervoer ............................................................................................... 51 4.11 Water .................................................................................................................... 52 5 5.1
HOOFDSTUK 5 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................... 54 Grondexploitatie ................................................................................................... 54
6
HOOFDSTUK 6 OVERLEG EN INSPRAAK ....................................................... 55
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 3 van 59 Juni 2021 Versie 01
7 7.1 7.2 7.3
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE TOELICHTING ................................................... 56 Algemeen.............................................................................................................. 56 Toelichting op de toelichting ................................................................................. 56 Toelichting op de planregels................................................................................. 57
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 4 van 59 Juni 2021 Versie 01
1
Hoofdstuk 1 Inleidend hoofdstuk
1.1
Inleiding Voorliggend bestemmingsplan is bedoeld om het juridisch kader te bieden voor het kunnen uitvoeren van een ruimtelijk initiatief. Tevens biedt voorliggend bestemmingsplan de onderbouwing van waarom het gewenste ruimtelijk initiatief inpasbaar is op de door initiatiefnemer gewenste locatie. In dit geval heeft het bestemmingsplan betrekking op de herontwikkeling van de locatie Hoofdstraat 52 te Odoorn. Hier is sprake van een voormalig agrarisch bedrijf. Behoudens één schuur worden de verdere bestaande opstallen gesloopt en hiervoor in de plaats wordt voorzien in de realisatie van een woonzorgcentrum die woonruimte en zorg gaat aanbieden voor 16 bewoners. Het gaat daarbij om bewoners vanuit de Wet langdurige zorg. De Wet langdurige zorg (Wlz) regelt zware, intensieve zorg voor kwetsbare ouderen, mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. Het zal hier gaan om (meervoudig) gehandicapte mensen. Uit jurisprudentie volgt dat de keuze voor een maatschappelijke bestemming (zorgvoorziening) samenhangt met de aard, omvang en zwaarte van de aan te bieden zorg. Die is in deze situatie dusdanig dat de balans doorslaat naar een maatschappelijke bestemming.
1.2
Aanleiding Door de initiatiefnemers van voorliggend bestemmingsplan is in 2018 het perceel Hoofdstraat 52 te Odoorn aangekocht. Hier was sprake van een agrarisch melkveebedrijf. De agrarische activiteiten zijn inmiddels gestopt. De staat van de panden is zeer slecht en sloopwaardig te noemen. Op 1 paardenschuur na is niets meer te redden. De koeienschuren zijn door de zuren aangetast en zijn niet waterdicht, de boerderij lekt en is niet meer bewoonbaar. Het is zo goed als niet onderhouden, waardoor dit bij binnenkomst van het dorp ook geen visitekaartje is voor Odoorn. Onderstaand een weergave van de locatie Hoofdstraat 52 te Odoorn vanuit de lucht en vanaf ‘streetview’.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 5 van 59 Juni 2021 Versie 01
Initiatiefnemers wilden een nieuwe functie op deze locatie. Ze hebben verschillende gedachten gehad over een nieuwe invulling voor het terrein. Uitgangspunt was een
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 6 van 59 Juni 2021 Versie 01
nieuwe functie te realiseren die een goede en passende invulling voor het dorp zou zijn, als ook voor de omwonenden. Vanuit diverse gesprekken die men heeft gevoerd met de eigenaren van De Lubbelinkhof in Odoorn is het idee ontstaan om op deze locatie aan de Hoofdstraat 52 te Odoorn een woonzorgcentrum te gaan realiseren voor mensen met een beperking, waarbij de doelgroep dan (meervoudig) gehandicapte mensen zijn en expliciet geen ouderenzorg. De huisvesting van (meervoudig) gehandicapte mensen, met name van de zwaardere gevallen is een probleem. Aan woonruimte voor deze mensen is een groot tekort. De Lubbelinkhof heeft dan ook een wachtlijst hiertoe. In de gesprekken met De Lubbelinkhof is wel duidelijk geworden dat als het gebouw vandaag klaar zou zijn, het al direct vol zou zitten. Het idee is daarom opgevat om een nieuw complex te gaan bouwen op de plaats van de oude koeienstal. In de andere schuur (die inmiddels grotendeels gerenoveerd is) kan dan een dagopvang komen voor de dagbesteding. Aan de voorkant komt dan een woning voor de verzorgers. In hoofdstuk 2 wordt nader ingegaan op het gewenste bouwplan. 1.3
Planologisch kader Het plan om te komen tot zorgwoningen past niet binnen het geldende bestemmingsplan Odoorn. In het geldende bestemmingsplan Odoorn zijn de gronden bestemd als ‘Agrarisch’ met een bouwvlak waarbinnen de bedrijfsgebouwen voor een agrarisch bedrijf kunnen worden gebouwd. Op de gronden links van deze bestemming hebben de gronden een bestemming ‘Agrarisch met waarden’. Dit gebied wil men als ‘uitloopgebied’ gaan aanwenden voor het woonzorgcentrum.
De bouw van een woonzorgcentrum op deze locatie is in strijd met de huidige bestemming. Medewerking aan het voornemen om deze te realiseren is mogelijk via een herziening van het vigerende bestemmingsplan. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in het planologisch instrument om het woonzorgcomplex mogelijk te maken, waarbij gezien de zwaarte van de doelgroep er is gekozen voor een maatschappelijke bestemming.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 7 van 59 Juni 2021 Versie 01
1.4
Doel In deze partiële herziening van het geldende bestemmingsplan wordt ingegaan op de (ruimtelijke) gevolgen van de voorgenomen ontwikkeling van het betreffende gebied. De realisatie van de gewenste plannen dient aantoonbaar niet in strijd te zijn met een goede ruimtelijke ordening.
1.5
Verantwoording Bij het opstellen van voorliggend bestemmingsplan is gebruik gemaakt van diverse (beleids)documenten en websites. Sommige (beleids)documenten en beeldbeschrijvende documenten zijn in voorkomende gevallen integraal overgenomen om de inhoud zoveel mogelijk te waarborgen. Daar waar bronnen zijn gebruikt is dat in de tekst weergegeven.
1.6
Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 een weergave gegeven van de historie en ligging van het plangebied. In Hoofdstuk 3 komen de verschillende relevante beleidsstukken voorbij die van toepassing zijn op het plan en uitgewerkt van provinciaal niveau tot gemeentelijk niveau. Hoofdstuk 4 geeft de invloed weer van het plan tot de verschillende omgevingsaspecten. In hoofdstuk 5 staat de economische uitvoerbaarheid centraal. Hoofdstuk 6 doet verslag van de inspraak- en overlegreacties, waarna hoofdstuk 7 ingaat op de juridische vertaling van het plan en vervolgens volgen in hoofdstuk 8 de regels.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 8 van 59 Juni 2021 Versie 01
2
Hoofdstuk 2 Locatie- en planbeschrijving
2.1
Historie en huidige situatie Het perceel aan de Hoofdstraat 52 te Odoorn ligt in de Drentse gemeente Borger Odoorn. Hieronder is de ligging van Odoorn vanuit een hoger perspectief weergegeven.
Nederland, provincie Drenthe, gemeente Borger Odoorn en de ligging van Odoorn in één oogopslag.
Odoorn feiten en historie Odoorn telde (volgens informatie van de gemeente Borger-Odoorn) op 1 januari 2020 1.930 inwoners. De betekenis van de naam Odoorn is niet met zekerheid te achterhalen. De naam bestaat uit twee delen: Ode en hoorn. Het laatste deel betekent hoek of bocht. Ode = de mansnaam Odo of hetzelfde als het Duitse öde (woest, verlaten). Odoorn is dus hoek van Odo of de eenzame woeste hoek. Het oudste document waarin de naam Odoorn voorkomt is een bezegelde brief van 2 juli 1327 van het klooster Ten Nije Lichte. In een brief uit 1376 komen we de naam Odoorn opnieuw tegen. De naam luidt daar Oderen. In een handschrift van 1548 komt de naam nog voor en wel in de uitdrukking: "den pastoer van Oderen". In een
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 9 van 59 Juni 2021 Versie 01
handschrift van 1393 luidt de naam Odern, in een van 1431 Oederen en in een van 1546 komen we tegen: den borgen van Oideren. Odoorn (een esdorp) had tot ver in de achttiende eeuw uitsluitend een boerenbevolking (zelfs de burgemeester, de dominee en de schoolmeester waren tegelijkertijd boer). Odoorn was het hoofd- en kerkdorp van het gelijknamige kerspel. Maar binnen het kerspel was het zeker niet de grootste plaats. In 1612 telde Exloo 112 inwoners en Odoorn 92. In 1808 telde de gehele gemeente Odoorn 930 inwoners. Het was daarmee een van de kleinste gemeenten van Drenthe. In 1835 verhuisde het bestuurlijk centrum van Valthe naar Odoorn. Maar na 35 jaar werd het gemeentehuis - in 1870 alweer verplaatst naar Exloo. Ondanks diverse pogingen om het gemeentehuis weer terug in Odoorn te krijgen is dit nimmer gelukt. Ook het gemeentehuis van de nieuwe gemeente Borger-Odoorn werd, na veel discussie, in Exloo gevestigd. Onderstaand een weergave van de ligging van het perceel (binnen rode kader) ten opzichte van het dorp Odoorn zelf op een topografische kaart.
Het plangebied bevindt zich aan de zuidkant van het dorp Odoorn. 2.2
Het perceel in zijn directe omgeving Het perceel bevindt zich aan de zuidkant van de kern Odoorn. Naar het zuiden en westen toe bevinden zich akkerbouw- en weilanden. Naar het noorden toe bevindt zich een woning en naar het oosten toe bevindt zich een woning en daarachter een woonwijk.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 10 van 59 Juni 2021 Versie 01
Onderstaand volgen nog enkele foto’s van de bestaande opstallen op het perceel.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 11 van 59 Juni 2021 Versie 01
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 12 van 59 Juni 2021 Versie 01
2.3
Het gewenste plan Het plan is om ter plaatse een woonzorgcomplex te gaan realiseren dat ruimte gaat bieden aan het huisvesten van 16 bewoners, te weten (meervoudig) gehandicapte mensen. Het gaat daarbij om bewoners vanuit de Wet langdurige zorg. De Wet langdurige zorg (Wlz) regelt zware, intensieve zorg voor kwetsbare ouderen, mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. Ten behoeve van het plan zullen de bestaande opstallen worden gesloopt en hiervoor in de plaats komt nieuwbouw. Op onderstaande figuren is qua bebouwing eerst de bestaande situatie zichtbaar gemaakt, gevolgd door de gewenste nieuwe situatie.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 13 van 59 Juni 2021 Versie 01
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 14 van 59 Juni 2021 Versie 01
Als eisen voor het kunnen bieden van ruimte voor gehandicapte mensen zijn de volgende eisen gesteld: • Alles op de begane grond. Er is veel apparatuur. Wanneer je met liften moet gaan werken is dit onpraktischer. Hierdoor gebeurt er dus niets met de ruimte onder de kap. • Minimale aantal bewoners van 16 personen. De mensen van de Lubbelinkhof willen goede zorg verlenen. Gevolg is dat ze personeel moeten aannemen en daar bezuinigen ze niet op. Daarom is dit het minimale aantal om het rendabel te krijgen. • Per bewoner een kamer van 40m2. Er moet gewerkt worden met veel apparatuur als tillift, diverse soorten rolstollen etc. Iedere bewoner heeft een eigen douche/ wc, die zo ruim bemeten moet zijn, dat er een douche brancard in kan staan. • Woning voor zorgechtpaar. Er moet een woning in komen zodat er goede nachtzorg gegeven kan worden door het zorgechtpaar. • Elke groep bewoners (van 8 cliënten) moeten 3 woonkamers hebben. 1 in het midden en 2 aan de zijkant. In de middelste komt dan een keuken. In de kamers aan de zijkant kunnen bewoners apart zitten. Betreffende bewoners zijn vaak overgevoelig voor prikkels. Als bijvoorbeeld 1 iemand zit te gamen met een koptelefoon op, kan dat irriteren voor een andere bewoner. Daarom moet die ruimte er zijn. • Facilitaire ruimte. Een ruimte voor wasmachines etc. • Ruimte om apparatuur tijdelijk te stallen.
Bij bepaalde bewoners heb je apparatuur wel nodig en andere niet. Deze apparaten moet je ergens neer kunnen zetten, zonder dat het in de weg staat (niet bijvoorbeeld op de gang i.v.m. vluchtwegen). • Gasten WC. Als gasten komen moet er een aparte wc zijn. Anders moeten ze naar een bewoner om naar de WC te kunnen, wat niet de bedoeling is. • Dagopvang. De Lubbelinkhof heeft de visie dat de bewoners overdag naar een werksituatie moeten gaan, op een andere locatie. Zodat ze ’s avonds weer thuis komen en er een woon werk situatie gecreëerd wordt. Doordat deze locatie vlak bij hun huidige locatie zit, kan een dagopvang gecreërd worden voor de mensen van Hoofdstraat 19 en kunnen er mensen die op Hoofdstraat 52 wonen naar de dagopvang op Hoofdstraat 19. Met name voor bewoners die niet lang kunnen reizen is dit ideaal. Tevens kunnen een aantal lopend of zelfs met de rolstoel heen en weer reizen. Omdat er nieuw gebouwd wordt, kunnen alle eisen direct meegenomen worden. Aan de noordzijde blijft de enige bestaande “paardestal” staan. Deze wordt gebruikt voor de dagopvang en dagbesteding. Bij dagbesteding kan gedacht worden aan dingen als het maken van bloemstukken, creatieve freubelwerkjes, het maken van vogelhuisjes etc. Dit is het enige object wat nog goed te behouden is. De schuur aan de noordzijde zal gerenoveerd worden. De voorgevel zal worden voorzien met zwart larikshout.
Asbest wat op deze schuur zit, is inmiddels gesaneerd. De schuur zal dezelfde uitstraling krijgen als het wooncomplex zodat het goed bij elkaar past. Verkeer ➢ Voor de dagopvang zullen er hooguit 2 tot 3 busjes per dag komen. Daarbij komen er ook nog een aantal te voet of met de rolstoel. Dus veel verkeer is er niet. Parkeren kan op eigen terrein aan de noordzijde.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 15 van 59 Juni 2021 Versie 01
➢
➢
Voor het woongedeelte is, op verzoek van de gemeente, de parkeergelegenheid aan de achterkant van het woongedeelte verplaatst. Alleen voor het halen en brengen van cliënten is bij de ingang een oprit gemaakt. Ingang wooncomplex via Kerkakkerweg. Bewust is gekozen voor de ingang aan de Kerkakkerweg. Deze weg is van beton en gaat over in een zandpad. Het enige wat hier rijdt is sporadisch landbouw verkeer. Dus wordt gebruik gemaakt van de bestaande opritten. Zodat al het weinige verkeer van en naar het zorgcomplex, veilig kan verlopen.
Op de hierna volgende weergaven is het beoogde bouwplan zichtbaar gemaakt. Omwille van de leesbraaheid zijn deze tekeningen ook als bijlage bij het bestemmingsplan gevoegd als losse pdf bestanden.
Het gebouw krijgt een maximale goot- en bouwhoogte van 2,50 meter en 7,50 meter. 2.4
Landschappelijke inpassing Het erf is kenmerkend bij de entree van het dorp. Deze markante plek moet na ontwikkelen behouden blijven. Dit komt tot uiting door een boerderij te bouwen met een historiserende architectuur (aansluitend op de bestaande boerderijen in Odoorn). De accommodatie kan dan in een moderne schuurarchitectuur worden vormgegeven. Tesamen maakt het dat het een ‘boerenerf’ blijft. Vanuit de structuurvisie is het wenselijk om de randen van het dorp landschappelijk beter in te passen. Nu dit erf ontwikkeld wordt kan dit gedaan worden in de vorm van passende architectuur en het aanplanten van gebiedseigen beplanting. Gekozen is om de kenmerkende hierarchie van het boerenerf te behouden. Dit komt tot uiting in de architectuur van de gebouwen maar ook in de landschappelijke inpassing van het erf. De bestaande boomgaard kan behouden blijven. Deze zal gebruikt worden als wandel/zit plek op het erf. De oude fruitbomen worden waar nodig aangevuld met nieuwe. Daarbij de voorkeur dit met oud Hollandse soorten te doen. Rondom de boerderij is een tuin voorzien die middels een haag afgeschermd wordt. Waar kan zal
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 16 van 59 Juni 2021 Versie 01
de bestaande haag behouden blijven en indien dit niet lukt dan wordt het geheel vervangen door een nieuwe. Zicht op de boerderij is belangrijk. Gebiedsvreemde beplanting dat in de tuin staat wordt gerooid. In de tuin is ruimte voor meer cultuurlijke beplanting dat van oorsprong voorkwam op boerenerven. Denk daarbij aan hortensia’s, boerenjasmijn, sering en kruiden. Op het erf is ruimte om te parkeren. Door dit tussen de te behouden schuur en de nieuw te bouwen accommodatie te doen is het uit zicht. De parkeerplekken worden uitgevoerd in grasbetonsteen waarmee het een groene uitstraling krijgt. De bewoners krijgen ieders een eigen terras dat uitgevoerd wordt met passende, sobere, verharding. Eventueel kan er rondom de terassen enige sierbeplanting aangeplant worden. Het terrein blijft aan de zuidzijde verder open met veel gras en enkele bestaande bomen. Het zicht op de es blijft daarmee behouden. De te behouden schuur is reeds opgeknapt. Daarentegen is het een groot volume dat verzacht dient te worden middels opgaande beplanting. Er is gekozen een houtsingel aan de noord-westzijde aan te planten zodat het gebouw maar ook eventuele buitenopslag afgeschermd wordt. Op de hierna weergegeven figuur is de beoogde landschappelijk inpassing zichtbaar gemaakt.
Door middel van het opnemen van een voorwaardelijke verplichting in de regels zal de uitvoering van het ruimtelijk kwaliteitsplan ook geborgd zijn. IN deze bijlage van de regels is onderstaande tekening ook beter zicht- en leesbaar.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 17 van 59 Juni 2021 Versie 01
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 18 van 59 Juni 2021 Versie 01
3
Hoofdstuk 3 Beleidskader Binnen het ruimtelijk werkveld is door de verschillende overheidslagen veel beleid opgesteld. Middels dit beleid is getracht richting te geven aan de inrichting en het beheer van de openbare ruimte. Getoetst wordt of het plan past binnen het vigerende planologisch kader en binnen het ruimtelijk beleid van de verschillende overheidslagen. In dit hoofdstuk staat een overzicht van het van toepassing zijnde beleid in relatie tot de gewenste ontwikkelingen van Stoffers Bouwbedrijf te Ekehaar.
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Ruimtelijk – Structuurvisie Ruimte en Infrastructuur De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) is op 22 november 2011 onder aanvaarding van een aantal moties door de Tweede Kamer aangenomen en 13 maart 2012 vastgesteld. Onderdeel van deze structuurvisie is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro). Met de structuurvisie kiest het rijk voor een selectievere inzet van rijksbeleid op slechts 13 nationale belangen. Voor deze belangen is het Rijk verantwoordelijk en wil het resultaten boeken. Buiten deze 13 belangen hebben decentrale overheden beleidsvrijheid. Voor het gebied rondom het plangebied zijn in de SVIR geen onderwerpen opgenomen die aangemerkt worden als nationaal belang waarmee rekening gehouden dient te worden zodat het ruimtelijk Rijksbeleid als zodanig niet van invloed is op voorliggend ruimtelijk plan.
3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: Ladder) is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik, met een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Bij besluit van 28 augustus 2012 is de Ladder toegevoegd aan artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en vervolgens op 1 oktober 2012 in werking getreden. Op 1 juli 2017 is het Bro gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. De Ladder staat als instrument niet op zichzelf, maar geeft mede vorm aan de systeemverantwoordelijkheid van de minister van Infrastructuur en Milieu voor een goede ruimtelijke ordening. Deze verantwoordelijkheid brengt met zich mee, dat de minister er voor zorgt dat decentrale overheden over de juiste instrumenten kunnen beschikken voor een zorgvuldige benutting van de ruimte. Hieronder wordt begrepen het voorkomen van over-programmering, het faciliteren van groei, het anticiperen op stagnatie en het leefbaar houden van krimpregio’s.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 19 van 59 Juni 2021 Versie 01
De Ladder is onder andere van toepassing op woningbouwplannen die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij het bepalen óf en hoe de Ladder moet worden toegepast zijn de volgende aspecten van belang: 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling 2. Is de stedelijke ontwikkeling nieuw 3. Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied 4. Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling 5. Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied Achtereenvolgens zal hierna de toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking worden gemotiveerd. 1. Stedelijke ontwikkeling Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Voor woonfuncties geldt, dat voor woningbouwlocaties vanaf twaalf woningen sprake is van een stedelijke ontwikkeling die Ladderplichtig is. Voorliggend bestemmingsplan gaat uit van de bouw/realisatie van maximaal 16 zorgwoningen en is daarmee ladderplichtig. 2. Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd.
Het plangebied is onderdeel van het bestemmingsplan Odoorn uit 2010. Voor het gebied geldt de enkelbestemming ‘Agrarisch’ met een daarbij behorend bouwvlak. Het bouwvlak kent een oppervlakte van 4000 m2 en mag volledig worden bebouwd. Ten opzichte van het geldende bestemmingsplan wordt met onderhavig plan minder bebouwing aan bebouwing mogelijk gemaakt (sowieso een daling van circa 480 m2 ten opzichte van de bestaande feitelijke situatie) en het bouwvlak is beduidend minder groot dan het oorspronkelijke agrarisch bouwvlak. De ontwikkeling is niet als een ‘nieuwe’ ontwikkeling te beschouwen. 3. Ruimtelijk verzorgingsgebied Het ruimtelijk verzorgingsgebied zal vooral lokaal en regionaal zijn. 4. Behoefte aan zorgwoningen Het idee om op deze locatie in Odoorn te komen tot een woonzorgcomplex is ingegeven door gesprekken die zijn gevoegd met de eigenaren van een ander woonzorgcomplex in Odoorn, te weten De Lubbelinkhof. In De Lubbelinkhof wonen ook mensen met een beperking. Bij De Lubbelinkhof geldt dat er sprake is van een wachtlijst, met andere woorden er is meer vraag dan aanbod. Ook is er een algemene trend te ontdekken voor deze doelgroep, getuige onderstaande informatie vanuit het Zilveren Kruis / Zorgkantoor voor Drenthe.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn
Blad 20 van 59
Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Juni 2021 Versie 01
Wat is kenmerkend voor de regio Drenthe betreffende de Wlz- zorg vanuit de gehandicapenzorg. Algemeen en marktverdeling In de regio Drenthe krijgen circa 4.700 klanten in de gehandicaptenzorg zorg op grond van de Wlz. Er zijn ongeveer 40 door Zilveren Kruis Zorgkantoor gecontracteerde zorgaanbieders actief die Zorg in Natura leveren. Het betreft in deze regio 4 grote zorgaanbieders met een jaaromzet tussen € 25 en € 80 miljoen. Er zijn 7 zorgaanbieders met een jaaromzet tussen € 1 en € 15 miljoen. De overige 27 zorgaanbieders zijn kleiner en hebben een jaaromzet die lager ligt dan € 1 miljoen. Voor 2019 hebben 2 nieuwe zorgaanbieders een overeenkomst voor Zorg in Natura gekregen. Er is hiermee een redelijke mix van grote (systeem)zorgaanbieders en kleinere partijen in Drenthe. Daarbij valt wel op dat de 4 grote zorgaanbieders in de regio ongeveer 70% van alle zorg leveren. Er zijn daarnaast 18 zorgaanbieders in Drenthe die alleen in PGB Wlz zorg leveren aan 10 of meer klanten. Door het landelijke gebied zijn er bijvoorbeeld veel zorgboerderijen in de regio, waar zowel dagbesteding als kleinschalig wonen mogelijk is via PGB. Indicaties en keuzes van klanten Veranderingen in Drenthe m.b.t. de ontwikkeling van klanten in intramurale zorg en VPT is gelijk aan de ontwikkeling van de zorgkantoren Zilveren Kruis in totaal.
De verwachting is dat het aantal Wlz-klanten in de regio de komende 20 jaar zal toenemen. In figuur 1 zijn hier meerdere scenario’s voor berekend. Het min-scenario gaat uit van de bevolkingsontwikkeling in de regio. Het max-scenario houdt er rekening mee dat de levensverwachting van mensen met een beperking toegroeit naar de gemiddelde levensverwachting in Nederland. Ons uitgangspunt is dat de realiteit ongeveer in het midden zal liggen. Dit betekent een toename van het aantal Wlzklanten in de regio Drenthe met ongeveer 13%.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 21 van 59 Juni 2021 Versie 01
Deze verwachte toename van het aantal Wlz-klanten betekent niet dat het aantal intramurale plekken met hetzelfde aantal toe moet nemen. Klanten kunnen immers ook in een eigen woning (of die van ouders) gebruik maken van Wlz-zorg. Figuur 2 laat zien dat er over 15 jaar ruim 340 extra plekken nodig zouden zijn als de verhouding tussen klanten met intramurale en extramurale zorg gelijk blijft. Het aantal benodigde plekken neemt af naar 150 extra of er zijn zelfs 70 plekken minder nodig dan op dit moment als het aandeel klanten met zelfstandige woonruimte toeneemt tot de verhoudingen van 40% resp. 30% van gemeenten binnen het werkgebied van Zilveren Kruis. Deze klanten maken gebruik van een VPT, MPT of PGB.
Met andere woorden wordt gekeken naar de Ladder voor duurzame verstedelijking dan kan worden gesteld dat er meer dan voldoende behoefte is aan extra zorgwoningen. Ook gezien de ervaring en wachtlijst bij De Lubellinkhof is de verwachting aannemelijk te noemen dat het woonzorgcomplex een wezenlijke bijdrage levert aan de (lokale) en urgente vraag naar extra zorgwoningen voor (meervoudig) gehandicapte mensen. 5. Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied Als bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: ‘Bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, en ook de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’. Het plangebied ligt aan de rand van de kern Odoorn. In de omgeving bevinden zich onder meer woonbuurten en sportvoorzieningen. Gezien het bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing voor verschillende functies ligt het plangebied in bestaand stedelijk gebied. Het verzoek past binnen de kaders en doelstellingen van de Ladder voor duurzame verstedelijking.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 22 van 59 Juni 2021 Versie 01
3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Drenthe 2018 In oktober 2018 is de Omgevingsvisie Drenthe 2018 vastgesteld. De Omgevingsvisie Drenthe is een strategisch plan: het geeft de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing weer voor de provincie Drenthe. Het geeft het wenselijke beeld van hoe de provincie er in 2030 uit moet zien. In de Omgevingsvisie zijn vier wettelijk voorgeschreven provinciale planvormen samengenomen, te weten: ➢ De provinciale structuurvisie op grond van de Wro; ➢ Het provinciaal milieubeleidsplan op grond van de Wet milieubeheer (Wm); ➢ Het regionaal waterplan op grond van de waterwetgeving; ➢ Het Provinciaal Verkeers- en Vervoersplan op grond van de Planwet verkeer en vervoer. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe voor de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode erna. Missie De missie van de omgevingsvisie is de volgende: “Het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij deze kernkwaliteiten”. De kernkwaliteiten zijn: ➢ rust, ruimte, natuur en landschap; ➢ oorspronkelijkheid; ➢ naoberschap; ➢ menselijke maat; ➢ veiligheid; ➢ kleinschaligheid (Drentse schaal). Ruimtelijke ontwikkelingen De provincie wil ontwikkelingen stimuleren die een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit.
Deze kwaliteit zit voor de provincie in het zorgvuldig gebruikmaken van de ruimte, het behouden en waar mogelijk versterken van de kernkwaliteiten en het waarborgen van de kwaliteit van het milieu en de leefomgeving. Hieronder volgen de relevante delen uit de Omgevingsvisie die relevant zijn voor het voorliggende ruimtelijk initiatief. Zorgvuldig ruimtegebruik De provincie wil zorgvuldig omgaan met de beschikbare ruimte in Drenthe. Grootschalige bouwplannen en uitbreidingen in het landelijk gebied, los van bestaande bebouwingslocaties, zijn niet vanzelfsprekend. De provincie vindt dat gemeenten bij nieuwbouwplannen een werkwijze moeten hanteren die leidt tot zorgvuldig ruimtegebruik en verwijst naar de Ladder voor Duurzame verstedelijking zoals opgenomen in art. 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 23 van 59 Juni 2021 Versie 01
Om zorgvuldig ruimtegebruik in Drenthe te stimuleren, wordt gestreefd naar het bundelen van wonen en werken. Inbreiding gaat vóór uitbreiding. Extra ruimte voor wonen en werken is er in (of aansluitend op) het bestaande bebouwde gebied en gebundeld rond de regionale voorzieningen voor infrastructuur en openbaar vervoer. Uiteraard is het niet de bedoeling dat dit streven ten koste gaat van cultuurhistorisch waardevolle dorpskernen. In zulke situaties wordt met de betrokken partijen naar een maatwerkoplossing gezocht. Voorliggend woningbouwplan draagt bij aan een gevarieerd woonmilieu in het dorp Odoorn en een groeiende vraag naar zorgwoningen gezien de trends in Drenthe. Daarnaast voldoet het initiatief aan zorgvuldig ruimtegebruik omdat er gebruik wordt gemaakt van een perceel dat reeds bebouwd was. 3.2.2
Kernkwaliteiten-analyse Tevens is beoordeeld of er sprake is van zogeheten Kernkwaliteiten, waarmee rekening dient te worden gehouden. Daartoe is gebruik gemaakt van de kaartenviewer behorend bij de Omgevingsvisie. Voor dit plan zijn de kernkwaliteiten Aardkundige Waarden, Landschap, Cultuurhistorie en Archeologie van een provinciaal belang. Kernkwaliteit Aardkundige waarden Er is sprake van een kernkwaliteit Aardkundige waarden, hieronder is dit zichtbaar gemaakt. Er is sprake van het beschermingsniveau ‘hoog’.
Aardkundige waarden zijn natuurlijke variaties in het aardoppervlak van geomorfologische, geologische, bodemkundige verschijnselen en/of processen die onder andere onder invloed van wind en water gebeuren. Onder aardkundige waarden
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 24 van 59 Juni 2021 Versie 01
vallen bijvoorbeeld veentjes, pingoruïnes, stuwwallen, zandkoppen en (micro en macro) reliëf. Drenthe heeft een eigen karakter, een eigen (ruimtelijke) identiteit, die door inwoners en bezoekers hoog gewaardeerd wordt. Het aardkundige landschap van Drenthe is hiervoor in belangrijke mate bepalend. Ons aardkundig erfgoed is de enige informatiebron over de natuurlijke ontstaansgeschiedenis van Drenthe. Aardkundige waarden zijn voor het merendeel onzichtbaar en eenmaal aangetast of vernield, onvervangbaar. Ze zijn kwetsbaar voor ruimtelijke ontwikkelingen die met bodemingrepen gepaard gaan. Wij willen aardkundige waarden die bijdragen aan het specifieke Drentse karakter behouden en accenten versterken. Het plangebied ligt in de Hondsrug UNESCO Global Geopark en heeft een hoog beschermingsniveau voor aardkundige waarden (POV 2018). In het bestemmingsplan is dit vertaald naar een dubbelbestemming Aardkundige waarde. Verder heeft de provincie vanuit het vooroverleg nog het volgende advies afgegeven ten aanzien van de aardkundige waarden. Het provinciaal belang aardkundige waarden is goed beschreven in het plan. Wel verdient de beschrijving van de ligging in het UNESCO Global Geopark in de toelichting nog aandacht. Naar verwachting zal de nieuwbouw niet tot aantasting van aardkundige waarden leiden. Op het achtererf, die op de es ligt, zijn de aardkundige waarden nog in tact.
Het provinciaal belang aardkundige waarden vraagt aandacht in de bestemmingsaanduiding en in de regels. Door voor het erf een dubbelbestemming (met onder meer) aardkundige waarden op te nemen kan worden geborgd dat ingrepen in de bodem ook getoetst moeten worden aan het belang aardkundige waarden. Vanuit het aspect ‘impact op de kernkwaliteit’ kan in die hoedanigheid worden gesteld dat de beoogde ontwikkeling niet zal leiden tot een nieuwe verstoring, omdat het terrein reeds in gebruik was en bebouwd was. Er zal niet meer aan bodem worden verstoord als hetgeen strikt noodzakelijk is. Op de verbeelding is een dubbelbestemming Waarde – Aardkundig opgenomen met daarbij behorende regels. Op deze wijze is er voldoende waarborg voor de aanwezige aardkundige waarden. Kernkwaliteit Landschap Er is sprake van een kernkwaliteit op het gebied van ‘Landschap, te weten ‘esdorpenlandschap‘, hierna is dit zichtbaar gemaakt.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 25 van 59 Juni 2021 Versie 01
Voor het Esdorpenlandschap geldt dat van provinciaal belang is: • de essen: deze voor het esdorpenlandschap kenmerkende open ruimtes zijn veelal omgeven met esrandbeplanting; Het provinciaal beleid is gericht op: • behoud van de open ruimte en het versterken van esrandbeplanting; Ten aanzien van voorliggend plan geldt dat er een gedegen landschappelijke inpassingsplan zal gaan plaatsvinden door middel van aan te planten bomen, deze zal door middel van een voorwaardelijke verplichting worden gekoppeld aan de regels van het bestemmingsplan. Hierdoor is de uitvoering ervan gegarandeerd. Daarbij kan nog worden gesteld dat het perceel reeds bebouwd en in gebruik was als agrarisch bedrijf. Verouderde opstallen worden gesloopt en de terug te bouwen bebouwing zal qua uiterlijke verschijningsvorm aansluiting vinden bij het agrarische en landelijke karakter van het dorp Odoorn. Er wordt gebouwd en ingericht met respect voor het aanwezige esdorpkarakter. Kernkwaliteit Cultuurhistorie Er is sprake van een kernkwaliteit Cultuurhistorie, hieronder is dit zichtbaar gemaakt. Er is sprake van het beschermingsniveau ‘eisen stellen’.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 26 van 59 Juni 2021 Versie 01
Gebieden waar de provincie eisen wil stellen kenmerken zich in het algemeen door grotere en meer planmatige ontwikkelingen. Bovendien zijn dit gebieden waar de cultuurhistorische samenhang zeer groot is. In deze gebieden wil de provincie de ontwikkelingen in de vanuit cultuurhistorie gewenste richting kunnen (bij-)sturen. Van de initiatiefnemer wordt verwacht dat de cultuurhistorische samenhang als dé drager voor nieuwe plannen wordt gebruikt. Ontwikkelingen bouwen voort op de bestaande cultuurhistorische samenhang. Als provincie bedingt zij daarbij vanaf het begin een plek in het planvormingsproces. Het zorgvuldig en verantwoord omgaan met de cultuurhistorische samenhang vormt het vertrekpunt van onze inzet. Deze boerderij ligt aan de dorpsrand; tegenover een kleiner boerderijtje. Het erf bestaat uit een boerderij, stookhok, aangebouwde schuren, een fruitboomgaard en achtererf met verscheidene schuren. Het erf ligt op de es van Odoorn, in de hoek van de doorgaande Hoofstraat en (deels onverhard zandpad) van de historische Kerkakkerweg. Het betreft geen karakteristiek pand en kan vanwege het zeer achterstallige onderhoud niet behouden blijven.
Vanuit de provincie en het Erfgoedarsenaal in Nieuw-Balinge stellen we het erg op prijs stelt als de oude historische bouwmaterialen (balken, bakstenen, deuren etc.) die bij de sloop vrijkomen, naar het provinciaal depot historische bouwmaterialen kunnen. Zie www.erfgoedarsenaaldrenthe.nl Met de invulling van het terrein qua bebouwing en beplanting zoals verwoord in het ruimtelijk kwaliteitsplan wordt aansluiting gezocht bij de karakteristieken van het bestaande agrarische erf. De gebouwen worden met een betrekkelijk lage goot- en bouwhoogte gebouwd en voor de bomen
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 27 van 59 Juni 2021 Versie 01
Kernkwaliteit Archeologie Er is sprake van een kernkwaliteit Archeologie, te weten ‘toets verwachte archeologische waarden es’. In hoofdstuk 4, paragraaf 4.1 is het onderdeel archeologie nader gemotiveerd en toegelicht.
3.2.3
Nota sociaal beleid 2016-2020 In de nota Sociaal beleid kiest de provincie binnen sociale leefbaarheid drie prioritaire thema’s, waarbinnen de belangrijkste uitdagingen liggen om de gevolgen van krimp binnen de provincie aan te pakken en de leefbaarheid te versterken: 1. Beschikbare en toegankelijke zorg 2. Gezondheid en vitaliteit door sport en bewegen 3. Onderwijskwaliteit en toegang arbeidsmarkt Voor dit project is met name thema 1 van belang. De hoofddoelstelling is het realiseren van een goede zorginfrastructuur gericht op beschikbare en kwalitatief goede zorg in Drenthe. Deelopgaves zijn: 1. een goed georganiseerd zorgaanbod en vraagbundeling van zorgvragers gericht op goede zorg; 2. het opschalen van pilots en voorbeelden als bovenlokale oplossingen voor het realiseren van kwalitatief goede, bereikbare en betaalbare zorg voor iedereen in Drenthe. Het project sluit aan op de uitgangspunten van de Nota Sociaal beleid.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 28 van 59 Juni 2021 Versie 01
3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Structuurvisie Borger-Odoorn De gemeente Borger-Odoorn heeft op 9 december 2010 de Structuurvisie vastgesteld. Deze structuurvisie geeft een strategische ruimtelijke visie op de ontwikkeling van het grondgebied van de gemeente Borger-Odoorn voor de komende 10-20 jaar. Borger-Odoorn staat de komende jaren voor een uitdaging als gevolg van de demografische ontwikkelingen die zich voordoen in zowel de gemeente als in Zuid-Oost Drenthe. In deze regio wordt voor de komende 10 jaar een (verdere) krimp van de bevolking verwacht. Daarnaast neemt het percentage ouderen (65+-ers) in de bevolking de komende jaren fors toe. Voor woningbouw wordt ingezet op het toevoegen van kwaliteit door herstructurering en nieuwbouw binnen bestaande structuren. De gemeente Borger-Odoorn heeft geen kernen waar grootschalige winkel-, cultuur, zorg- en onderwijsvoorzieningen aanwezig zijn. De visie zet in op concentratie van voorzieningen in de zes hoofdkernen, waaronder Odoorn. Het herontwikkelen van de bestaande locatie naar een woonzorglocatie sluit goed aan op de beleidsuitgangspunten zoals verwoord in de structuurvisie.
3.3.2
Woonvisie 2016+ De woonvisie vormt de basis voor strategische afwegingen die de gemeente maakt op het gebied van wonen. De vraag hoe de woonaantrekkelijkheid van Borger-Odoorn kan worden versterkt staat hierbij voorop. Daarnaast heeft een aantal belangrijke thema’s die spelen in de gemeente een plek gekregen. Dit betreft de klassieke thema’s beschikbaarheid en betaalbaarheid. Andere thema’s die opnieuw een plek krijgen zijn de scheiding van wonen en zorg, krimp, de gevolgen van de extramuralisering en het duurzaam / energiezuinig wonen. De gemeente Borger-Odoorn krijgt de komende jaren te maken met een sterke vergrijzing en de opgaven die hiermee samenhangen. Het gaat hierbij om wonen met zorg en woningaanpassingen, maar evengoed ook om voldoende aanbod van kwalitatief goede woningen voor senioren. Een uitgangspunt is dat voor iedere doelgroep voldoende woningen aanwezig dienen te zijn, zo ook voor zorgwoningen. De realisatie van de 16 zorgwoningen in dit bestemmingsplan is in lijn met de Woonvisie 2016+.
3.3.3
Beleidskader Wonen – 2021 – 2023 Het college heeft de ambitie ‘groei van het inwonersaantal’ uitgesproken en gevraagd deze ambitie te vertalen naar beleidsuitgangspunten. Hoewel het beleidskader wonen gericht is op de korte termijn (2-3) jaar, is er ook aandacht voor de lange termijn (visie). De lange termijn visie vraagt onderzoek, interpretatie van gegevens en prognoses, afstemming met andere vakgebieden en afstemming met de Omgevingsvisie/Toekomstvisie.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 29 van 59 Juni 2021 Versie 01
In het beleidskader staat verder genoemd dat er moet worden ingezet op meer bijzondere woonvormen en dat er afstemming gezocht moet worden met de zorgpartijen over vraag en aanbod. Voor dit bestemmingsplan kan worden aangegeven dat vanuit de zorgpartij nadrukkelijk is aangegeven dat er vraag is naar deze bijzondere woonvorm en daarmee past binnen de ambitie van de gemeente om te groeien qua inwoneraantal maar ook zeer specifiek te kijken naar deze doelgroep. 3.3.4
Welstandsnota Het plangebied hoort toe aan het Welstandsgebied ‘esdorpenlandschap’.
Algemeen Dit gebied omvat de uitbreidingen van de esdorpen langs de uitvalswegen en de verspreid voorkomende bebouwing in het buitengebied. De eerste uitbreiding van de esdorpen vond plaats langs de uitvalswegen van de esdorpen, aansluitend op de ruimtelijke structuur van de dorpen. Door de ligging is deze bebouwing vaak beeldbepalend voor een dorp. Het zijn voornamelijk woonhuizen gebouwd in de jaren dertig en vijftig, maar ook kleine boerderijen van begin 1900. De historische kern van de esdorpen wordt als afzonderlijk gebied beschouwd. De bebouwing is overwegend vrijstaand en individueel herkenbaar. Ze is in een vaste voorgevelrooilijn gebouwd. De gebouwen bestaan overwegend uit één laag met kap. De hoofdrichting is overwegend evenwijdig aan de zijdelingse perceelgrens. De gevels zijn gemetseld met een rode of donkere steen. De dakbedekking bestaat voornamelijk uit donkere pannen of riet. Toegevoegde elementen zoals erkers en dakkapellen zijn ondergeschikt aan de hoofdvorm. Met deze toegevoegde elementen worden vaak de accenten in de gevelopbouw gemaakt. De detaillering is eenvoudig; een aantal woonhuizen kent een verfijndere vormgeving met veel aandacht voor detail. De bijgebouwen zijn achter het hoofdgebouw gesitueerd. Bijzondere bebouwing, zoals een school of een grote villa zijn soms royaal gesitueerd en terug geplaatst ten opzichte van de overige bebouwing.
Ze onderscheiden zich tevens met een uitgesprokener, rijk gedetailleerde vormgeving.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 30 van 59 Juni 2021 Versie 01
De voormalige spoorlijn langs de oostrand van de Hondsrug is bepalend geweest voor de aanleg en de route van de weg tussen onder meer de plaatsen Buinen, Exloo en Valthe. De lintbebouwing langs de weg is na 1900 gebouwd. De weg is bijzonder fraai gesitueerd, langs de rand van de Hondsrug, de essen en het Hunzedal. De weg biedt een wijds uitzicht over het beekdal en de veenkoloniën. De waarneming van de landschaps- en hoogteverschillen is door de ligging van de weg op de glooing streekeigen. De bebouwing aan de westzijde van de weg ligt hoger. De lintbebouwing in het esdorpenlandschap heeft een kleinschalig karakter; vrijstaande woningen in de buurt van de kernen en boerderijen buiten de kernen. Het bebouwingsbeeld is gevarieerd. De onderlinge afstand tussen de gebouwen varieert. De gevels zijn van metselwerk in rode of bruine kleur. De daken zijn afgedekt met zwarte of rode pannen. De detaillering is eenvoudig en doelmatig. Beleid, waardering en ontwikkeling Het beleid is gericht op behoud en herstel van de ruimtelijke, de functionele en de cultuurhistorische waardevolle karakteristiek. Er is waardering voor het gevarieerde en karakter van de bebouwing. Onderstaand zijn de daarbij behorende welstandscriteria weergegeven.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 31 van 59 Juni 2021 Versie 01
4
Hoofdstuk 4 Omgevingsfactoren Ruimtelijke plannen kunnen van invloed zijn op de omgeving. Anderzijds kan ook de zichtbare en soms niet zichtbare omgeving van invloed zijn op de uitvoerbaarheid van de voorgenomen plannen. In dit hoofdstuk worden de omgevingsfactoren beschreven. Daarnaast wordt per omgevingsfactor beoordeeld wat de invloed op het plan kan zijn.
4.1
Archeologie In de toelichting moet worden aangegeven hoe het cultureel erfgoed wordt beschermd in relatie tot de wettelijke bepalingen (Erfgoedwet) en hoe met het oog op het noodzakelijk onderzoek met het aspect archeologie is omgegaan. Eventuele onderzoeksrapporten moeten als bijlage bij de toelichting worden gevoegd. Op basis van de gemeentelijke archeologische beleidskaart geldt voor het plangebied aan de Hoofdstraat 52 te Odoorn een ‘hoge verwachting – essen’. Daar geldt dat bij iedere bodemingreep een verkennend of karteren proefsleuvenonderzoek noodzakelijk is.
Door onderzoeksbureau Laagland Archeologie is vervolgens een ‘bureauonderzoek en IVO verkennend fase’ uitgevoerd. Het bij het onderzoek behorende rapport is als bijlage bij dit bestemmingsplan gevoegd.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 32 van 59 Juni 2021 Versie 01
Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het plangebied ligt op de Zuid-Esch van Odoorn, een akkercomplex dat op basis van oude kavelstructuren waarschijnlijk teruggaat tot in de vroege middeleeuwen en mogelijk nog verder. Rondom het plangebied zijn talrijke archeologische vindplaatsen bekend, waar in het verleden door de Universiteit Groningen onderzoek is verricht. Er zijn resten van nederzettingen en begravingen uit de periode neolithicum – vroege middeleeuwen aangetroffen. De aanwezigheid van een esdek heeft eventuele onderliggende archeologische resten beschermd tegen latere diepere bodembewerking. Het plangebied heeft derhalve een hoge verwachting voor archeologische resten. De sporen worden verwacht onder de bouwvoor en het esdek in de top van het intacte dekzand. Ter plaatse van het boerenerf zijn bodemverstoringen aanwezig in de vorm mestkelders en een kuilbult. Het verkennend booronderzoek heeft in de zuidoostelijke helft van het plangebied grotendeels verstoorde bodemprofielen aangetoond. In de westzijde komen intacte bodems voor met mogelijk een restant van een oude akkerlaag. De bodemopbouw onder de noordelijke schuur en nieuwe verharding zijn niet onderzocht. Op basis van het uitgevoerde bureau- en booronderzoek krijgt de west- en noordzijde van het plangebied een hoge verwachting voor archeologische resten.
Bij toekomstige ingrepen dieper dan 30 cm -mv wordt aangeraden om hier een archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren. De zuid- en oostzijde krijgen een lage verwachting voor archeologische resten als gevolg van bodemverstoring in de Nieuwe Tijd, waardoor het voor dit deel van het plangebied niet wordt aanbevolen archeologisch vervolgonderzoek uit te voeren. Voor de voorziene nieuwbouw wordt geadviseerd geen vervolgonderzoek te doen omdat deze grotendeels ter plaatse van reeds geroerde grond wordt gerealiseerd. Mocht in de toekomst bodemverstoring plaatsvinden in de delen waar een intact bodemprofiel is geconstateerd, dan is archeologisch vervolgonderzoek aan de orde. Het archeologisch rapport is akkoord bevonden door de gemeentelijk archeoloog. 4.2
Bodem In het plan dient aangegeven te worden wat de kwaliteit van de bodem ter plaatse van het plangebied is. Tevens dient, op basis van de Mor (Ministeriële regeling omgevingsrecht), bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen een rapportage van een recent uitgevoerd verkennend bodemonderzoek toegevoegd te worden. Voor verkennend bodemonderzoek op een locatie wordt de norm NEN 5740 gehanteerd (onderzoeksstrategie voor verkennend bodemonderzoek). De bodemonderzoeksplicht geldt alleen voor bouwwerken waarvoor: • een reguliere omgevingsvergunning is vereist; • waarin voortdurend of nagenoeg voortdurend (twee of meer uren per dag) mensen zullen verblijven; • die de grond raken; • waarvan het bestaande gebruik wijzigt (interne verbouwing); • die niet naar aard en omvang gelijk zijn aan een bouwwerk genoemd in het Besluit bouwwerken; • waarvan geen reeds bruikbare recente onderzoeksresultaten aanwezig zijn;
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 33 van 59 Juni 2021 Versie 01
•
die geen tijdelijk bouwwerk betreffen waarbij uit het vooronderzoek blijkt dat de locatie onverdacht is.
Aangezien op de locatie sprake zal zijn van de bouw van een woonzorgcomplex waarin voortdurend of nagenoeg voortdurend mensen (kunnen) verblijven is een verkennend bodemonderzoek noodzakelijk. Er zij geen recente gegevens beschikbaar van de planlocatie qua bodemonderzoeksgegevens. Het onderzoek is uitgevoerd door Klijn Bodemonderzoek. Het volledige onderzoeksrapport is als bijlage bij dit bestemmingsplan gevoegd. Hierna volgen, integraal overgenomen, de conclusies en aanbevelingen van het uitgevoerde onderzoek. Verkennend asbestonderzoek (NEN 5707) Gezien de resultaten van het onderzoek wordt geconcludeerd dat de voor de onderzoekslocatie opgestelde hypothese “onverdachte locatie”, formeel gezien niet juist is. Er zijn immers in de bodem ter plaatse van RE1 en RE2 op het perceel, op basis van analytische waarnemingen, licht verhoogde gehalten aan asbest aangetroffen. De geconstateerde verhoogde gehalten liggen onder de grens van 0,5 maal de interventiewaarde (=50 mg/kg ds) en vormen géén aanleiding tot het instellen van een nader bodemonderzoek. Verkennend bodemonderzoek (NEN 5740) Gezien de resultaten van het onderzoek wordt geconcludeerd dat de voor de onderzoekslocatie opgestelde hypothese “niet verdachte locatie”, formeel gezien niet juist is. Er zijn immers op de locatie enkele licht verhoogde gehalten aangetroffen.
De geconstateerde verhoogde gehalten liggen onder de indexwaarde van 0,5 en/of interventiewaarde en vormen géén aanleiding tot het instellen van een nader bodemonderzoek. Resume Op basis van de onderzoeksresultaten bestaan er, vanuit milieuhygiënisch oogpunt gezien, geen belemmeringen ten aanzien van het gebruik van het terrein, de voorgenomen transactie en de afgifte van een omgevingsvergunning ten behoeve van de geplande bouwactiviteiten op het terrein. Het bevoegd gezag heeft het rapport beoordeeld en daarover aangegeven dat het bodemonderzoek voldoende is voor de voorgenomen eigendomsoverdracht en dat de resultaten van het bodemonderzoek geen aanleiding geven voor het uitvoeren van nader bodemonderzoek of sanerende maatregelen. 4.3
Cultuurhistorie Modernisering Monumentenwet (MoMo)/Wijziging Bro Per 1 januari 2012 is de wijziging van het Bro in werking getreden die een verplichting inhoudt om in de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving op te nemen van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten rekening is gehouden.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 34 van 59 Juni 2021 Versie 01
Wat zijn cultuurhistorische waarden? De Memorie van Toelichting bij het Besluit ruimtelijke ordening zegt met betrekking tot artikel 3.1.6. het volgende: ‘Bij cultuurhistorische waarden gaat het over de positieve waardering van sporen, objecten, patronen en structuren die zichtbaar of niet zichtbaar onderdeel uitmaken van onze leefomgeving en een beeld geven van een historische situatie of ontwikkeling. In veel gevallen bepalen deze cultuurhistorische waarden de identiteit van een plek of gebied en bieden ze aanknopingspunten voor toekomstige ontwikkelingen. Deze cultuurhistorische elementen kan men niet allemaal als beschermd monument of gezicht aanwijzen, maar zijn wel onderdeel van de manier waarop we ons land beleven, inrichtingen en gebruiken’. Het begrip cultuurhistorie heeft drie aspecten: 1. Historische (stede)bouwkunde/bovengrondse monumentenzorg; bijvoorbeeld kastelen, kerken, oude boerderijen of landhuizen, maar ook stedenbouwkundige elementen als beschermde stads- of dorpsgezichten; 2. Archeologie; sporen en vondsten van menselijk handelen in het verleden in de bodem zijn achtergebleven, bijvoorbeeld potscherven, resten van voedselbereiding, graven, maar ook verkleuringen in de grond die duiden op bewoning of infrastructuur. Een verzamelterm hiervoor is ‘archeologische waarden’. Alle archeologische waarden bij elkaar zijn het ‘bodemarchief’.
Deze sporen kunnen zich ook onder water bevinden zoals bijvoorbeeld verdronken nederzettingen of scheepswrakken; 3. Cultuurlandschap/historische geografie: alle landschappelijke elementen die het gevolg zijn van menselijk handelen in het verleden, bijvoorbeeld verkavelingspatronen, pestbosjes, landgoederenzones of ontginningsassen. Ter plaatse is op basis van de gemeentelijke cultuurhistorische waardenkaart sprake van het cultuurhistorisch gebied ‘es’ (het westelijke deel) en ‘rationele landbouwontginning – relatief droog’ aan de oostelijke kant van het plangebied.
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 35 van 59 Juni 2021 Versie 01
Kaart Historisch cultuurlandschap en landschaps elementen
NL.IMRO.XXXXX Toelichting
Gemeente Borger Odoorn Bestemmingsplan Odoorn, Hoofdstraat 52 (zorgvoorziening)
Blad 36 van 59 Juni 2021 Versie 01
De essen Eén van de bekendste en inmiddels beleidsmatig goed geborgde landschapstypen van Drenthe zijn de essen, de open akkercomplexen die ook hun naam hebben gegeven aan de zogenaamde esdorpen. Essen worden over het algemeen gekenmerkt door hun relatief hoge ligging in het landschap, die nog versterkt is door de post-middeleeuwse bemesting met heide- en grasplaggen, vermengd met mest. De ook wel gebruikte term ‘bolle akker’ is misleidend, omdat de bolle vorm meestal niet voorkomt. En als dat wel het geval is, is dat niet het gevolg van een sterkere ophoging met plaggenmest in het midden dan aan de randen, maar van het onderliggende natuurlijk reliëf. Belangrijke karakteristieken zijn, zoals gezegd de hogere ligging, de openheid (de afwezigheid van opgaande beplanting of andere objecten, zoals bebouwing binnen de es), het historische grondgebruik als akkerland en de omzoming van de es door (voormalig) hakhoutstruweel, in Drenthe bekend als strubben. De essen liggen veelal op voor agrarisch gebruik gunstige droge keileemgrond met moderpodzolbodem. De strubben zijn ontstaan door de genoemde hakhoutcultuur en intensieve begrazing door schapen uit de vroegere holten met veel grotere en dikkere bomen. Essen hebben in hun plattegrond vaak een afgeronde vorm, die gerelateerd is aan het natuurlijke reliëf.