CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Vast te stellen bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw - toelichting

RAAD: Raadsvergadering 24 november 2022, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Vaststelling bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw, borgstelling15.544 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestemmingsplan

Exloo, Dorpsplein en Centrumgebouw

Juni 2022

Status: Vastgesteld

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw

Plan: Plantype: IMRO-nummer: Status: Datum:

Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Bestemmingsplan NL.IMRO.1681.03BP0005-VG01 Vastgesteld Juni 2022

BJZ.nu Bestemmingsplannen

1

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld

TOELICHTING

BJZ.nu Bestemmingsplannen

2

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 INLEIDING ................................................................................... 4 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5

AANLEIDING ............................................................................................................................................... 4 LIGGING VAN HET PLANGEBIED ....................................................................................................................... 4 DE BIJ HET PLAN BEHORENDE STUKKEN ............................................................................................................. 5 HUIDIGE PLANOLOGISCHE REGIME ................................................................................................................... 5 LEESWIJZER ................................................................................................................................................ 6

HOOFDSTUK 2 EXLOO EN BESCHRIJVING PLANGEBIED ................................................ 7 2.1 2.2

EXLOO ....................................................................................................................................................... 7 BESCHRIJVING PLANGEBIED EN OMGEVING ........................................................................................................ 7

HOOFDSTUK 3 PLANBESCHRIJVING ....................................................................... 9 3.1 3.2

HET PLAN ................................................................................................................................................... 9 VERKEER EN PARKEREN ............................................................................................................................... 10

HOOFDSTUK 4 BELEIDSKADER ........................................................................... 12 4.1 4.2 4.3

RIJKSBELEID .............................................................................................................................................. 12 PROVINCIAAL BELEID .................................................................................................................................. 15 GEMEENTELIJK BELEID................................................................................................................................. 18

HOOFDSTUK 5 MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN .................................................. 20 5.1 5.2 5.3 5.4 5.5 5.6 5.7 5.8 5.9 5.10

GELUID (WET GELUIDHINDER) ...................................................................................................................... 20 BODEMKWALITEIT ...................................................................................................................................... 20 LUCHTKWALITEIT ....................................................................................................................................... 21 EXTERNE VEILIGHEID ................................................................................................................................... 23 MILIEUZONERING ...................................................................................................................................... 24 GEUR ...................................................................................................................................................... 26 ECOLOGIE................................................................................................................................................. 27 ARCHEOLOGIE & CULTUURHISTORIE .............................................................................................................. 29 BESLUIT MILIEUEFFECTRAPPORTAGE ..............................................................................................................

31 WATERASPECTEN....................................................................................................................................... 33

HOOFDSTUK 6 JURIDISCHE ASPECTEN EN PLANVERANTWOORDING .............................. 36 6.1 6.2 6.3

INLEIDING................................................................................................................................................. 36 OPZET VAN DE REGELS ................................................................................................................................ 36 VERANTWOORDING VAN DE REGELS............................................................................................................... 37

HOOFDSTUK 7 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID .................................................. 39 HOOFDSTUK 8 VOOROVERLEG, OMGEVINGSDIALOOG EN ZIENSWIJZEN ......................... 40 8.1 8.2

VOOROVERLEG .......................................................................................................................................... 40 OMGEVINGSDIALOOG, INSPRAAK EN ZIENSWIJZEN ............................................................................................ 41

BIJLAGEN BIJ DE TOELICHTING ............................................................................... 42 BIJLAGE 1 BIJLAGE 2 BIJLAGE 3 BIJLAGE 4 BIJLAGE 5 BIJLAGE 6

BODEMONDERZOEK ........................................................................................................................... 42 AERIUS-BEREKENING......................................................................................................................... 43 QUICKSCAN NATUURWAARDEN............................................................................................................. 44 ARCHEOLOGISCH ONDERZOEK............................................................................................................... 45 WATERTOETSRESULTAAT ..................................................................................................................... 46 VOOROVERLEGREACTIE PROVINCIE DRENTHE ........................................................................................... 47

BJZ.nu Bestemmingsplannen

3

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld BIJLAGE 7 BIJLAGE 8

VOOROVERLEGREACTIE BRANDWEER DRENTHE........................................................................................ 48 VOOROVERLEGREACTIE GGD DRENTHE ................................................................................................. 49

HOOFDSTUK 1 1.1

INLEIDING

Aanleiding

Aan de Zuiderhoofdstraat in het dorpscentrum van Exloo bevindt zich een braakliggend terrein. Op dit terrein was tot 2017 een whiskydestilleerderij aanwezig. In het voorjaar van 2017 is de bebouwing van de destilleerderij volledig door brand verwoest. Door Vereniging Dorpsbelangen Exloo en de gemeente BorgerOdoorn is het plan opgevat deze locatie in het dorpscentrum te herontwikkelen naar een dorpsplein met bijbehorende centrumgebouw/multifunctioneel centrum (MFC). Dit MFC zal worden gebouwd in de vorm van een Hallenhoes (boerderijtype dat voorkomt in onder meer Drenthe) en past daarmee goed bij de bebouwing die voorheen binnen het plangebied stond en bij de bouwstijl van de streek en directe omgeving. Omdat de voorgenomen ontwikkeling niet in overeenstemming is met het geldende bestemmingsplan, dient deze herzien te worden. Voorliggend bestemmingsplan voorziet hierin. In dit bestemmingsplan wordt aangetoond dat de voorgenomen ontwikkeling in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening.

1.2

Ligging van het plangebied

Het plangebied ligt aan de Zuiderhoofdstraat in het dorpscentrum van Exloo. Rondom het plangebied bevinden zich eveneens centrumfuncties en ten noordoosten aan de overzijde van de Zuiderhoofdstraat bevindt zich dagrecreatiebestemming ‘Kabouterland’. Op onderstaande afbeelding wordt de ligging van het plangebied in de kern Exloo en directe omgeving weergegeven. Voor de exacte begrenzing van het plangebied wordt verwezen naar de verbeelding.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

4

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld Afbeelding 1.1

1.3

Ligging van het plangebied in de kern Exloo en directe omgeving (Bron: PDOK)

De bij het plan behorende stukken

Het bestemmingsplan ‘Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw’ bestaat uit de volgende stukken: • •

verbeelding (tek.nr. NL.IMRO.1681.03BP0005-VG01) en een renvooi; regels.

Op de verbeelding is de bestemming van de in het plan begrepen gronden weergegeven. In de regels zijn bepalingen opgenomen om de uitgangspunten van het plan zeker te stellen. Het plan gaat vergezeld van een toelichting. De toelichting geeft een duidelijk beeld van het bestemmingsplan en van de daaraan ten grondslag liggende gedachten maar maakt geen deel uit van het juridisch bindende deel van het bestemmingsplan.

1.4

Huidige planologische regime

Het plangebied ligt binnen de begrenzing van het bestemmingsplan ‘Exloo’. Dit bestemmingsplan is op 17 februari 2011 vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Borger-Odoorn. De gronden hebben de bestemming ‘Gemengd’ en deels de functieaanduiding ‘centrum’. Ter plaatse van de voormalige bebouwing van de destilleerderij is een bouwvlak aanwezig. In afbeelding 1.2 is een uitsnede van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan opgenomen. Het plangebied is indicatief met de rode contour aangegeven. Voor de exacte begrenzing wordt verwezen naar de verbeelding.

Afbeelding 1.2

Verbeelding geldend bestemmingsplan (Bron: Ruimtelijkeplannen.nl)

BJZ.nu Bestemmingsplannen

5

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld De gronden met de bestemming ‘Gemengd’ zijn bestemd voor uiteenlopende functies. Hieronder worden deze opgesomd. • • • • • •

wonen, uitsluitend overeenkomstig de bestaande situatie; publieksgerichte dienstverlening; kleinschalige bedrijfsactiviteiten, overeenkomende met de categorieën 1 en 2 van de bij dit plan behorende Staat van bedrijven overeenkomstig de bestaande situatie; verkeersdoeleinden in de vorm van parkeervoorzieningen, bermen en voetgangersgebied; groenvoorzieningen; openbare nutsvoorzieningen.

De functieaanduiding ‘Centrum’ komt terug in de afwijkingsregels binnen de bestemming ‘Gemengd’ en biedt mogelijkheden voor functiewijziging ten behoeve van kantoren, detailhandel en horecavoorzieningen tot en met categorie III en mits de horecavoorzieningen een aanvulling betekenen ten opzichte van de bestaande horecavoorzieningen. Strijdigheid Omdat de beoogde nieuwe bebouwing buiten het bestaande bouwvlak wordt gesitueerd en er geen bestaand hoofdgebouw meer is dat uitgebreid kan worden dient in dit geval het bestemmingsplan te worden herzien. Dit bestemmingsplan voorziet in een passend flexibel planologisch kader voor de beoogde ontwikkeling van deze locatie in het dorpscentrum van Exloo.

1.5

Leeswijzer

Na deze inleiding wordt in hoofdstuk 2 ingegaan op de kern Exloo en wordt tevens een beschrijving van de huidige situatie in het plangebied gegeven. Hoofdstuk 3 bevat de planbeschrijving. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op het beleidskader. Hierin wordt het beleid van het Rijk, provincie Drenthe en de gemeente BorgerOdoorn beschreven. In hoofdstuk 5 passeren alle relevante milieu- en omgevingsaspecten de revue. In de hoofdstukken 6 en 7 wordt respectievelijk ingegaan op de juridische aspecten/planverantwoording en de economische uitvoerbaarheid van het project. Hoofdstuk 8 gaat in op vooroverleg en de inspraak.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

6

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld

HOOFDSTUK 2 2.1

EXLOO EN BESCHRIJVING PLANGEBIED

Exloo

Exloo ligt op de oostelijke flank van de Hondsrug. Aan de westzijde strekt zich het Drents Plateau uit. Oostelijk van het dorp liggen de uitgestrekte Veenkoloniën. Exloo is een van de kenmerkende esdorpen op de Hondsrug, op ongeveer 10 km ten noorden van Emmen. In de directe nabijheid liggen de dorpen Odoorn en Valthe. De meeste esdorpen zijn ontstaan tussen de tiende en veertiende eeuw. In het gebied waarin Exloo ligt, bestonden de esdorpen reeds in het eerste deel van deze periode. Eeuwenlang waren de esdorpen typisch agrarische gemeenschappen, gelegen op de hogere zanddelen, vaak met moeilijk toegankelijke veenmoerassen in de omgeving. Kenmerkend voor de esdorpen waren de gemeenschappelijke essen, de madelanden (hooilanden in de beekdalen) en de uitgestrekte heidevelden. De essen vormden het hooggelegen bouwland direct tegen het dorp aan. Ze werden omringd door ondoordringbare houtwallen, de zogenaamde wildwallen. De essen rond Exloo zijn nog goed herkenbaar aan hun hoge ligging, grondgebruik en openheid. Ook de laaggelegen hooilanden zijn goed zichtbaar in het landschap en bevinden zich aan de oostzijde van het dorp: het dal van de Hunze. Deze hooilanden, die visueel onderdeel uitmaken van de uitgestrekte Drents-Groningse Veenkoloniën, liggen gemiddeld 10 m lager dan de essen. Direct rondom de essen en beekdalen liggen de 'veldgronden' ofwel de vroegere heide.

Deze veldgronden zijn nu voor een groot deel bebost. De nederzetting zelf is ontstaan aan een langwerpige brinkruimte. Aan de noord- en zuidzijde daarvan was de bebouwing gesitueerd. Op de brink stonden ooit de school, een keuterboerderij en een schaapskooi. De spoorlijn, die in het begin van de twintigste eeuw aan de oostzijde van het dorp is aangelegd, heeft een bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van het dorp. In de omgeving van de voormalige spoorlijn zijn bijvoorbeeld bedrijven gevestigd, waarvan er nu nog enkele staan. Deze bevinden zich aan de noordzijde van de Hoofdstraat. De van Zwollen naar Stadskanaal lopende lijn is vlak voor de Tweede Wereldoorlog verdwenen. Na de Tweede Wereldoorlog ontstonden in verschillende richtingen complexgewijze dorpsuitbreidingen. De eerste kleine uitbreidingen zijn verspreid direct ten noorden en ten zuiden van het dorp tot stand gekomen. In de jaren zestig en zeventig zijn grotere woongebieden aangelegd. De uitbreiding uit de jaren zeventig is gedeeltelijk op de Wester Esch gerealiseerd. De meest recente woonuitbreiding ligt aan de noordzijde van het dorp. Dit is het plan Noorder Esch. Een groot deel van Exloo is ten opzichte van de 19e eeuw redelijk gaaf gebleven. Deze kwaliteit wordt versterkt door de aanwezigheid van enkele beeldbepalende panden.

Ook is de historische ruimtelijke relatie met het historische agrarisch landschap nog duidelijk aanwezig.

2.2

Beschrijving plangebied en omgeving

Het plangebied ligt in het centrum van Exloo. De ruimtelijke en functionele structuur van de omgeving wordt voornamelijk bepaald door centrumfuncties in de vorm van detailhandel, dienstverlening en horeca. Ten noordoosten van het plangebied ligt ‘Kabouterland’, een dagrecreatiebestemming. Ten westen van het plangebied bevind zich het woongebied van Exloo. De Hoofdstraat en Zuiderhoofdstraat zijn de belangrijkste ruimtelijke structuurdragers. Het plangebied bestond tot 2017 uit de bebouwing van TURV Distillery, rijksmonument het Bebingehoes uit 1722. Dit betrof een rietgedekte hallenboerderij en tevens de oudste boerderij van Exloo welke medebepalend was voor het elan van het dorp. De boerderij en de bijbehorende bouwwerken zijn in maart 2017 door brand volledig verwoest. Hiermee werd een groot gat geslagen in de historische kern van het dorp. Het plangebied is om deze reden momenteel onbebouwd en bestaat grotendeels uit grasland. Het noordelijk deel is verhard en is in gebruik als parkeervoorziening en marktplein. Hieronder wordt met een luchtfoto en enkele straatbeelden de huidige situatie in het plangebied weergegeven.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

7

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld

Afbeelding 2.1

Luchtfoto ligging plangebied (Bron: PDOK)

Afbeelding 2.2

Straatbeeld bestaande situatie zichtpunt hoek Zuiderhoofdstraat/Schoolstraat (Bron: Google Streetview)

BJZ.nu Bestemmingsplannen

8

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld

HOOFDSTUK 3

PLANBESCHRIJVING

In dit hoofdstuk worden eerst de planuitgangspunten beschreven en vervolgens wordt ingegaan op de aspecten verkeer en parkeren.

3.1

Het plan

In 2019 is door B+O architecten een ontwikkelingsvisie voor Exloo gemaakt. Deze visie bestaat uit een aantal puzzelstukken, waarvan de locatie ‘Plein Exloo’ of ook wel bekend als ‘Hart van Exloo’, er één is. Het hart van Exloo vraag na de verwoesting van het Bebingehoes om een nieuwe invulling. De wens van de inwoners van Exloo is om hier een publieke ruimte te realiseren die plaat biedt aan activiteiten van inwoners, maar ook aan bezoekers. De locatie dient een centrale plek te worden met veel verblijfskwaliteit en ruimtelijke kwaliteit. De historische waarde van de locatie (het Bebingehoes was een beeldbepalend pand en Rijksmonument) dient tevens behouden te blijven. Op basis van deze visie is het plan opgevat de locatie te herontwikkelen naar een dorpsplein met daarbij een centrumgebouw in de vorm van een multifunctioneel centrum (hierna afgekort met MFC). Dit gebouw heeft opnieuw de uitstraling van een hallenhoes boerderij net als voorheen het Bebingehoes. Op deze wijze wordt de historische waarde van de plek recht gedaan en wordt de plek weer mede beeldbepalend voor Exloo. Het dorpsplein wordt ingericht met een padenstructuur met daaromheen verschillende veldjes met een verschillende functie. De exacte invulling dient nog nader uitgewerkt te worden.

Wel is duidelijk dat het gaat om een verblijfsgebied dat tevens kan worden gebruikt door de marktkramen van de weekmarkt en evenementen. Het MFC wordt gebouwd in de vorm van een voor de streek karakteristiek Hallenhoes. In het Hallenhoes komen ieder geval de volgende functies; • • • • • • • • • •

detailhandel/markthal; verhuur van ruimte voor commerciële activiteiten bedrijven; bijeenkomsten verenigingen/stichtingen; muziekavonden/concerten; theatervoorstellingen; Open Science Hub; Toeristisch Informatie Plein; Ondersteunende horeca voor activiteiten; Evenementen; Ondersteunende overnachtingsmogelijkheden ten behoeve van bovengenoemde activiteiten met een maximale totale oppervlakte van 50 m2.

Voor de evenementen, muziekavonden en concerten geldt dat dit incidentele activiteiten betreffen waarvoor indien nodig een evenementenvergunning wordt aangevraagd. In afbeelding 3.1 is een voorlopige inrichting van het gebied weergegeven.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

9

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld

Afbeelding 3.1

Inrichting plangebied (Bron: Van Ruth Architecten)

3.2

Verkeer en parkeren

3.2.1

Algemeen

Bij het opstellen van een bestemmingsplan moet rekening worden gehouden met de parkeerbehoefte die ontstaat door een nieuwe ontwikkeling. Hiertoe kunnen berekeningen worden uitgevoerd op basis van de publicatie 'Toekomstbestendig parkeren, publicatie 381 (december 2018)' van het CROW. Het CROW ontwikkelt en publiceert kennis onder andere op het gebied van verkeer en parkeren. Specifiek voor verkeersgeneratie en parkeren heeft het CROW de publicatie, 'Kencijfers parkeren en verkeersgeneratie' opgesteld. Deze kencijfers zijn gebaseerd op literatuuronderzoek en praktijkervaringen van gemeenten. De kencijfers zijn landelijk (en juridisch) geaccepteerd en worden gezien als de meest betrouwbare gegevens met betrekking tot het bepalen van onder andere de verkeergeneratie. Overigens wordt opgemerkt dat bij iedere functie, in de CROW-publicatie, een maximum en minimum wordt genoemd. Dit is de bandbreedte. In BorgerOdoorn wordt, gezien de auto-georiënteerdheid van de gemeente uitgegaan van het maximum.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

10

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld In dit geval is voor wat betreft de gemeente Borger-Odoorn uitgegaan van een stedelijkheidsgraad ’niet stedelijk’ (bron: CBS Statline). Gezien de ligging van het plangebied in het dorpscentrum van Exloo kan het gebied aangemerkt worden als ‘Centrum’. 3.2.2

Parkeren

Voor de functies binnen het centrumgebouw is aansluiting gezocht functiegroep buurt- en dorpscentrum. Voor deze functie geldt in dit geval een maximumnorm 4,4 pp per 100 m2 bvo. In voorliggend geval wordt het centrumgebouw circa 450 m2 groot wat inhoud dat er een parkeerbehoefte is van circa 20 parkeerplaatsen. Gelet op de reeds aanwezige maatschappelijke bestemming met een bouwvlak van circa 1.375 m 2 is er reeds sprake van een grotere parkeerbehoefte die reeds elders in het dorpscentrum dient te worden opgelost. In overleg met de Stichting Dorpsbelangen Exloo is afgesproken dat gebruik wordt gemaakt van de aanwezige langsparkeerplaatsen langs de Zuiderhoofdstraat en achter het gemeentehuis, richting de sportvelden (openbaar parkeer terrein). Bij de incidentele evenementen zal het parkeren anders georganiseerd moeten worden. Hiervoor wordt in het kader van de evenementenvergunning een passende oplossing gezocht. 3.2.3

Verkeersgeneratie en ontsluiting

Ook voor de verkeersgeneratie is voor de functies binnen het centrumgebouw aansluiting gezocht functiegroep buurt- en dorpscentrum. Voor deze functie geldt in dit geval een maximumnorm 68,7 voertuigbewegingen per weekdagetmaal per 100 m2 bvo. Uitgaande van een gebouwoppervlak van circa 450 m2 betekend dit een maximum verkeersgeneratie van circa 309,15 voertuigbewegingen per weekdagetmaal. Hierbij wordt opgemerkt dat in de huidige situatie reeds een brede centrumbestemming aanwezig is, met een groter bouwvlak. De hierbij behorende verkeersgeneratie is groter dan in de nieuwe situatie, waardoor er per saldo sprake is van een afname. De wegen rondom het plangebied kunnen de verkeersbewegingen van en naar het plangebied in de huidige situatie reeds eenvoudig en veilig verwerken. In de nieuwe situatie zal dit ook het geval zijn.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

11

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld

HOOFDSTUK 4

BELEIDSKADER

Dit hoofdstuk beschrijft, voor zover van belang, het rijks-, provinciaal- en gemeentelijk beleid. Naast de belangrijkste algemene uitgangspunten worden de specifieke voor dit plangebied geldende uitgangspunten weergegeven. Het beleid is in dit bestemmingsplan afgewogen en doorvertaald op de verbeelding en in de regels.

4.1

Rijksbeleid

4.1.1

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

4.1.1.1 Algemeen Nederland staat voor grote uitdagingen die van invloed zijn op onze fysieke leefomgeving. Complexe opgaven zoals verstedelijking, verduurzaming en klimaatadaptatie zijn nauw met elkaar verweven. Dat vraagt een nieuwe, integrale manier van werken waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) zorgt voor een gezamenlijke aanpak die leidt tot een duurzaam perspectief voor onze leefomgeving. Dit is nodig om onze doelen te halen en is een zaak van overheid en samenleving. 4.1.1.2 Vier prioriteiten Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Dit komt samen in vier prioriteiten. 1.

Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie

Nederland moet zich aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering. In 2050 is Nederland klimaatbestendig en waterrobuust. Dit vraagt om maatregelen in de leefomgeving, waarmee tegelijkertijd de leefomgevingskwaliteit verbeterd kan worden en kansen voor natuur geboden kunnen worden. In 2050 heeft Nederland daarnaast een duurzame energievoorziening. Dit vraagt echter om ruimte. Door deze ruimte zoveel mogelijk te clusteren, wordt versnippering van het landschap voorkomen en wordt de ruimte zo efficiënt mogelijk benut. Het Rijk zet zich in door het maken van ruimtelijke reserveringen voor het hoofdenergiesysteem op nationale schaal. 2.

Duurzaam economisch groeipotentieel

Nederland werkt toe naar een duurzame, circulaire, kennisintensieve en internationaal concurrerende economie in 2050. Daarmee kan ons land zijn positie handhaven in de top vijf van meest concurrerende landen ter wereld. Er wordt ingezet op een innovatief en sterk vestigingsklimaat met een goede quality of life. Belangrijk is wel dat onze economie toekomstbestendig wordt, oftewel concurrerend, duurzaam en circulair. 3.

Sterke en gezonde steden en regio’s

Er zijn vooral in steden en stedelijke regio’s nieuwe locaties nodig voor wonen en werken. Het liefst binnen de bestaande stadsgrenzen, zodat de open ruimten tussen stedelijke regio’s behouden blijven. Dit vraagt optimale afstemming op en investeringen in mobiliteit. Dit betekent dat voorafgaand aan de keuze van nieuwe verstedelijkingslocaties helder moet zijn welke randvoorwaarden de leefomgevingskwaliteit en -veiligheid daar stelt en welke extra maatregelen nodig zijn wanneer er voor deze locaties wordt gekozen. Zo blijft de gezondheid in steden en regio’s geborgd. 4.

Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied

Er ontstaat een nieuw perspectief voor de Nederlandse landbouwsector als koploper in de duurzame kringlooplandbouw. Een goed verdienpotentieel voor de bedrijven wordt gecombineerd met een minimaal effect op de omgevingskwaliteit van lucht, bodem en water. In alle gevallen zetten we in op ontwikkeling van de karakteristieke eigenschappen van het Nederlandse landschap. Dit vertegenwoordigt

BJZ.nu Bestemmingsplannen

12

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld een belangrijke cultuurhistorische waarde. Verrommeling en versnippering, bijvoorbeeld door wildgroei van distributiecentra, is ongewenst en wordt tegengegaan. 4.1.1.3 Afwegingsprincipes De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is combinaties te maken en win-win situaties te creëren, maar dit is niet altijd mogelijk. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.

2.

3.

Combinatie van functies gaan voor enkelvoudige functies. In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal. Het verschilt tussen gebieden wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling en tussen concurrentiekracht en leefbaarheid. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen. Het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie inwoners, zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.

4.1.1.4 Toetsing van het initiatief aan de NOVI Het betreft een project waarbij geen nationale belangen in het geding zijn en er is geen sprake van enige belemmering met betrekking tot de prioriteiten zoals verwoord in de NOVI. De dorpspleinfunctie in combinatie met het MFC zijn passend op deze plek in het dorpscentrum van Exloo. Geconcludeerd wordt dat de NOVI geen belemmering vormt voor de in dit bestemmingsplan opgenomen herontwikkeling. 4.1.2

Ladder voor duurzame verstedelijking

4.1.2.1 Algemeen In de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR: voorganger van de NOVI) is de ladder voor duurzame verstedelijking geïntroduceerd. Deze ladder is per 1 oktober 2012 als motiveringseis in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6, lid 2) opgenomen. Op 1 juli 2017 is de Ladder in het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Aanleiding voor de wijziging waren de in de praktijk gesignaleerde knelpunten bij de uitvoering van de Ladder en de wens om te komen tot een vereenvoudigd en geoptimaliseerd instrument. Doel van de ladder voor duurzame verstedelijking is een goede ruimtelijke ordening door een optimale benutting van de ruimte in stedelijke gebieden. Hierbij geldt een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Teneinde een ontwikkeling adequaat te kunnen toetsen aan de ladder is het noodzakelijk inzicht te geven in de begrippen ‘bestaand stedelijk gebied’ en ‘stedelijke ontwikkeling’. In de Bro zijn in artikel 1.1.1 definities opgenomen voor: bestaand stedelijk gebied: ‘bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur’.

stedelijke ontwikkeling: ´ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.´ Bij het beschrijven van de behoefte dient te worden uitgegaan van het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als het feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit).

BJZ.nu Bestemmingsplannen

13

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld 4.1.2.2 Toetsing initiatief aan Ladder voor duurzame verstedelijking Toetsing aan de “Ladder voor duurzame verstedelijking” is noodzakelijk bij “nieuwe stedelijke ontwikkelingen” (3.1.6 Bro). In diverse uitspraken heeft de Raad van State meer duidelijkheid geschapen over het begrip 'nieuwe stedelijke ontwikkeling'. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. In voorliggend geval behoort het plangebied reeds tot het bestaand stedelijk gebied van de kern Exloo en heeft de locatie reeds een gemengde bestemming en functieaanduiding ‘centrum’ voor centrumfuncties met een bijbehorend bouwvlak. Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de bouwmogelijkheden voor een MFC met een footprint van circa 250 m2. Hiervoor is een bouwvlak opgenomen. De bouwmogelijkheden van voorliggend bestemmingsplan zijn daarmee minder ruim dan het geldende bestemmingsplan Exloo waarin het bouwvlak groter is. Er is wel sprake van een wijziging van de functie. Voorliggend plan maakt bij recht detailhandel, horeca categorie I en II, weekmarkten en evenementen mogelijk. Uit afdelingsjurisprudentie blijkt ten aanzien van ruimtegebruik en functiewijziging het volgende: • •

Planologische gebruikswijzigingen zonder een toename van bouwmogelijkheden kwalificeren niet als Ladderplichtige stedelijke ontwikkelingen. Indien sprake is van “zodanige functiewijzigingen” kunnen dergelijke planologische gebruikswijzigingen wel kwalificeren als een Ladderplichtige stedelijke ontwikkelingen. Bepalend hiervoor is of een functiewijziging van invloed is op het woon-, leef- en ondernemersklimaat elders.

In voorliggend geval hebben de nieuwe functies binnen het plangebied geen negatieve invloed op het woonen leefklimaat in de omgeving. Hiervoor wordt verwezen naar de conclusies die worden getrokken in hoofdstuk 5. Tevens is er geen sprake van negatieve effecten op het ondernemersklimaat. Er is vanwege ligging in het dorpscentrum gekozen voor een brede centrumbestemming die diverse functies mogelijk maakt en daarmee flexibiliteit geeft (zie ook hoofdstuk 3). Deze functies zijn complementair aan de reeds aanwezige functies in het centrum van Exloo, waarbij tevens wordt opgemerkt dat het programma is vormgegeven vanuit het dorp (Vereniging Dorpsbelangen Exloo). Geconcludeerd kan worden dat er geen sprake van een uitbreiding van de planologische mogelijkheden, maar slechts een aanpassing hiervan. Er is geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, een verdere toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking kan daarom achterwege blijven. 4.1.3

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)

4.1.3.1 Algemeen Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft richtlijnen voor de inhoud van bestemmingsplannen voor zover het gaat om ruimtelijke ontwikkelingen van nationaal belang. Deze vorm van normstelling sluit aan op de vroegere pkb's met concrete beleidsbeslissingen en beslissingen van wezenlijk belang die ook van betekenis waren voor de lagere overheden. Het besluit is op 30 december 2011 in werking getreden. In de SVIR wordt een totaalbeeld van het ruimtelijk- en mobiliteitsbeleid op rijksniveau gegeven. In het SVIR wordt bepaald welke kaderstellende uitspraken zodanig zijn geformuleerd dat deze bedoeld zijn om beperkingen te stellen aan de ruimtelijke besluitvormingsmogelijkheden op lokaal niveau. Het Barro bevestigt in juridische zin die kaderstellende uitspraken. De normering uit het Barro werkt zoveel mogelijk direct door op het niveau van de lokale besluitvorming. Bij besluitvorming over bestemmingsplannen moeten de regels worden gerespecteerd. Het merendeel van de regels legt beperkingen op, daarin is een gradatie te onderkennen. Deze zijn geformuleerd als een 'ja-mits', een 'ja, voor zover', een 'nee-tenzij', een 'nee-als' of een stringente 'nee' bepaling.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

14

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld 4.1.3.2 Toetsing initiatief aan Barro De ontwikkelingen in dit bestemmingsplan raken geen regels uit het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening. 4.1.4

Conclusie toetsing aan het Rijksbeleid

Het Rijksbeleid staat de voorgenomen ontwikkeling niet in de weg.

4.2

Provinciaal beleid

Het provinciaal beleid behelst een doorvertaling van rijksbeleid en is verwoord in tal van plannen. De belangrijkste betreffen de Omgevingsvisie Drenthe 2018 en de bijbehorende Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018. 4.2.1

Omgevingsvisie Drenthe 2018

4.2.1.1 Algemeen Op 3 oktober 2018 is de Omgevingsvisie Drenthe 2018 en de Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018 vastgesteld. Met de vaststelling is het proces van de revisie van de omgevingsvisie afgerond. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe in de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode daarna. In de komende jaren zullen er provinciaal een vijftal belangrijke ontwikkelingen gaan spelen: • • • • •

de demografische ontwikkeling; de klimaatverandering; de afname van de biodiversiteit; de transitie naar een kennis- en netwerkeconomie; de transitie naar een duurzame energievoorziening.

4.2.1.2 Ruimtelijke kwaliteit De ruimtelijke kwaliteit van Drenthe is hoog en de ruimtelijke identiteit is herkenbaar en beleefbaar. Het tot dusver gevoerde ruimtelijk beleid heeft ertoe geleid dat ontwikkelingen altijd in samenhang met de ondergrond en met besef van de cultuurhistorie hebben plaatsgevonden. Er is evenwicht en onderscheid tussen stad en platteland, tussen rust en dynamiek, tussen historie en het heden. Het Drentsche landschap is rijk aan herinneringen aan vroegere bewoning, kent karakteristieke bebouwingspatronen, heeft hoge natuurwaarden en is beleefbaar. In Drenthe kan nog steeds openheid, rust, ruimte en duisternis worden ervaren. Deze aspecten worden in de rest van het land steeds zeldzamer en wordt door de samenleving steeds meer gewaardeerd. Omdat niet alle kernkwaliteiten goed te duiden zijn in het fysiek-ruimtelijk domein, zijn ze vertaald naar indicatoren. Rust is vertaald naar stilte en duisternis. Ruimte staat voor de openheid van het landschap. De kernkwaliteit natuur is uitgewerkt in het kunnen beleven en benutten van de natuur die Drenthe rijk is en daarnaast het beschermen om de biodiversiteit in stand te houden en te versterken. Oorspronkelijkheid is concreet gemaakt in de kernkwaliteiten cultuurhistorische, archeologische en aardkundige waarden. Veiligheid staat voor sociale, externe en verkeersveiligheid.

De kernkwaliteiten naoberschap, menselijke maat en kleinschaligheid zijn lastig ruimtelijk te duiden, maar zijn meegenomen in de begrippen ‘leefbaarheid en ‘passend bij Drenthe’. De verschillende kernkwaliteiten zijn de basis van de kernkwaliteit landschap. Er is immers een duidelijke relatie tussen de ondergrond, de historische ontwikkeling, leefbaarheid, ‘passend bij Drenthe’ en het landschap. Daar komt bij dat de gaafheid en de diversiteit van het Drentse landschap overal beleefbaar is binnen Drenthe. Daarmee vormt de kernkwaliteit landschap de kapstok voor de kernkwaliteiten. In paragraaf 4.2.2.2 wordt het plan aan de kernkwaliteiten getoetst.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

15

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld 4.2.1.4 Zorgvuldig ruimtegebruik Ruimtelijke kwaliteit zit in het zorgvuldig gebruik maken van de ruimte en in het waarborgen van de kwaliteit van het milieu en de leefomgeving. Om zorgvuldig ruimtegebruik in Drenthe te stimuleren, wordt gestreefd naar het bundelen van wonen en werken. Verdichting gaat voor uitbreiding. Extra ruimte voor wonen en werken is er in of aansluitend op het bestaande bebouwde gebied en gebundeld rond de regionale voorzieningen voor infrastructuur en openbaar vervoer. Uiteraard is het niet de bedoeling dat dit streven ten koste gaat van cultuurhistorisch waardevolle dorpskernen. In zulke situaties met de betrokken partijen gezocht naar een maatwerkoplossing. 4.2.1.5 Toetsing van het initiatief aan de Omgevingsvisie Drenthe Binnen het plangebied wordt een dorpsplein met bijbehorende centrumgebouw gerealiseerd. Het betreft de herontwikkeling van de locatie van de voormalige Whisky Destilleerderij die enkele jaren geleden door een calamiteit is verwoest. Hiermee is sprake van hergebruik van de locatie en daarmee zorgvuldig ruimtegebruik. Daarnaast is sprake van een hoge ruimtelijke kwaliteit door de inrichting van het gebied in combinatie met het MFC in de vorm van een Hallenhoes. De nieuwe functies in het plangebied voorzien daarnaast in de behoefte van het Dorp Exloo. 4.2.2

Provinciale Omgevingsverordening Drenthe 2018

4.2.2.1 Algemeen De provinciale omgevingsverordening is een instrument om het omgevingsbeleid uit de provinciale omgevingsvisie uit te kunnen voeren. In de verordening staan de regels die bij deze plannen en ideeën gelden. Gemeenten en waterschappen moeten aan de regels uit deze verordening voldoen bij het opstellen van hun ruimtelijke plannen. In voorliggend geval gaat de omgevingsvergunning niet specifiek in op dorpsvoorzieningen. Wel zijn in het algemeen regels opgesteld aangaande de ruimtelijke kwaliteit aan de hand van kernkwaliteiten. Artikel 2.6 (Werken met kernkwaliteiten) en artikel 3.31 (Radioastronomie) zijn daarom van belang om nader te belichten. Hieronder zijn deze dit artikelen weergegeven. Artikel 2.6 Werken met kernkwaliteiten 1.

2. 3.

4.

Als kernkwaliteiten worden aangewezen de thema’s en gebieden zoals die zijn neergelegd op de bij deze verordening behorende kaart A (kaartlaag stilte), kaart D3 (kaartlaag Natuurnetwerk Nederland), kaarten D4 t/m D7 waarbij voor de kaart D7 (Kernkwaliteit landschap) geldt dat van een provinciaal belang alleen sprake is in de situaties zoals in de omgevingsvisie (hoofdstuk 4) omschreven. Als bij een ruimtelijk plan kernkwaliteiten betrokken zijn: wordt in het ruimtelijk plan uiteengezet hoe het desbetreffende plan zich verhoudt tot het behoud en de ontwikkeling van de bij het plan betrokken kernkwaliteiten conform het provinciaal beleid, en de strategische opgaven en de sturingsniveaus zoals die zijn verwoord in de omgevingsvisie; maakt het desbetreffende ruimtelijk plan geen nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten mogelijk die deze kernkwaliteiten significant aantasten.

Artikel 3.31 Radioastronomie 1. Een ruimtelijk plan kan, voor zover deze gebieden bestrijkt die op de bij deze verordening behorende kaart D10 zijn aangeduid als 'Zonering radioastronomie zone I', alleen voorzien in nieuwe bebouwings- en gebruiksmogelijkheden als hierbij geen elektromagnetische straling ontstaat die een storend effect heeft op de waarnemingen van de radiotelescopen in die gebieden. 2. Een ruimtelijk plan kan, voor zover dat gebieden bestrijkt die op de bij deze verordening behorende kaart D10 zijn aangeduid als 'Zonering radioastronomie zone II', alleen voorzien in bedrijfsvestiging, uitbreiding, intensivering van verkeer en andere activiteiten als hierbij geen elektromagnetische straling ontstaat die een storend effect heeft op de waarnemingen van de radiotelescopen in die gebieden.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

16

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld 4.2.2.3 Toetsing aan Provinciale Omgevingsverordening Drenthe Voor het plangebied gelden 3 soorten kernkwaliteiten namelijk: • • •

Kernkwaliteit Aardkundige Waarden (D5). Voor het gebied geldt een ‘Hoge bescherming’ Kernkwaliteit Cultuurhistorie (D6). Voor het gebied geldt het beleid ‘Eisen stellen’ Kernkwaliteit Landschap (D7). Het gebied valt onder het Esdorpenlandschap

Daarnaast ligt het gebied in Zonering Radioastronomie II. Hieronder wordt nader op de kernkwaliteiten en de Zonering Radioastronomie ingegaan. Kernkwaliteit Aardkundige waarden Voor het beschermingsniveau ‘Hoge bescherming’ geldt de ambitie om de context en het referentiebeeld van de aardkundige eenheid te behouden of te herstellen. In deze gebieden worden ontwikkelingen alleen toegestaan als aardkundige kwaliteiten en kenmerken worden behouden. De meest gave en zeldzame gebieden, de zogenaamde stergebieden, wil de provincie veiligstellen. Verandering van inrichting of beheer zijn niet toegestaan, tenzij ze nodig zijn om de aardkundige waarde te behouden of te versterken of om aardkundige processen te herstellen, zoals het afplaggen in stuifzandgebieden. De overige gebieden wil de provincie beschermen. In beginsel kunnen ontwikkelingen in deze gebieden alleen worden toegestaan, als de kenmerken en gaafheid worden behouden. Het zorgvuldig en verantwoord omgaan met de aardkundige waarden vormt ons vertrekpunt bij planvorming. Toetsing: In voorliggend geval wordt grotendeels ter plaatse van voormalige bebouwing nieuwe bebouwing gerealiseerd. De fundering zal circa 700 mm onder maaiveld worden ontgraven voor stroken fundering met poeren, waardoor de aardkundige waarden ter plaatse behouden blijven. Verder is binnen het plangebied is een archeologisch onderzoek uitgevoerd.

In paragraaf 5.8 wordt hier nader op ingegaan. Kernkwaliteit Cultuurhistorie Met betrekking tot de kernkwaliteit Cultuurhistorie geldt voor het plangebied het sturingsniveau 'eisen stellen'. De ambitie hier is onder meer het behouden van de karakteristiek van het esdorpenlandschap. Deze karakteristiek uit zich in een zichtbare ruimtelijke samenhang tussen esdorp en es, waarbij de esdorpen en essen als een keten op de Hondsrug liggen, afgewisseld met scherp begrensde boswachterijen. Het vasthouden en zorgvuldig doorzetten van de ruimtelijke opzet van de esdorpen behoort ook tot de ambities. Deze opzet wordt getypeerd door een vrije ordening van bebouwing en boerderijen, afwisseling tussen bebouwde plekken en open ruimtes en doorzichten naar het omliggende buitengebied. Toetsing In voorliggend geval ligt het plangebied midden in de historische dorpskern van Exloo. Met de invulling van het plangebied wordt rekening gehouden met de historie van de locatie (beeldbepalende Bebingehoes) en met het bebouwingsbeeld van de Zuiderhoofdstraat. De openruimte wordt grotendeels behouden en er komt een MFC in de vorm van een in het straatbeeld passend Hallenhoes. Voor nadere toelichting op het plan wordt verwezen naar paragraaf 3.1. Kernkwaliteit Landschap Het plangebied ligt in het esdorpenlandschap.

In de omgevingsvisie heeft de provincie aangeven dat in dit gebied van provinciaal belang zijn: -

de essen: deze voor het esdorpenlandschap kenmerkende open ruimtes zijn veelal omgeven met esrandbeplanting. de beekdalen: onbebouwd gebied met kleinschalige beplantingstructuren en beekdal(rand)

Het provinciaal beleid is gericht op: -

behoud van de open ruimte en het versterken van esrandbeplanting; behoud van het onbebouwde karakter en het versterken van karakteristieke beekdal(rand) beplanting.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

17

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld Toetsing In voorliggend geval ligt het plangebied midden in de dorpskern van Exloo. Het betreft een locatie die onderdeel uitmaakt van het stedelijk gebied en in het verleden reeds bebouwd is geweest. Er is hiermee geen sprake van een provinciaal belang. Zonering Radioastronomie II De omgevingsverordening geeft aan dat een ruimtelijk plan voor zover dat gebieden bestrijkt die op de bij deze verordening behorende kaart D10 zijn aangeduid als 'Zonering radioastronomie zone II', alleen voorzien in bedrijfsvestiging, -uitbreiding, intensivering van verkeer en andere activiteiten als hierbij geen elektromagnetische straling ontstaat die een storend effect heeft op de waarnemingen van de radiotelescopen in die gebieden. Toetsing In voorliggend geval worden geen zonnepanelen toegepast. Hierdoor is er geen sprake van een storend effect. Mocht dit in de toekomst wel aan de orde zijn dan zal hierover overleg plaatsvinden met ASTRON. 4.2.5

Conclusie toetsing aan het provinciaal beleid

Geconcludeerd wordt dat het bestemmingsplan in overeenstemming is met de Provinciale Omgevingsvisie en Omgevingsverordening Drenthe. Relevante provinciale belangen zijn in voorliggend plan voldoende geborgd.

4.3

Gemeentelijk beleid

4.3.1

Structuurvisie Borger-Odoorn

4.3.1.1 Algemeen In 2011 heeft de gemeente Borger-Odoorn de gemeentelijke Structuurvisie vastgesteld. Dit document bevat de strategische ruimtelijke visie op de ontwikkeling van het grondgebied van de gemeente. De structuurvisie brengt de gemeentelijke ruimtelijke belangen in beeld aan de hand van de ruimtelijk relevante thema's en trends. Daarbij wordt een driedeling gehanteerd aan de hand van de landschapstypes Zand, Hunzedal en Veen. 4.3.1.2 Leefbaarheid en voorzieningen Deze visie zet in op concentratie van lokale voorzieningen in zes hoofdkernen Borger, Exloo, Odoorn, NieuwBuinen, 2e Exloërmond en Valthermond. Dat betekent dat de verbindingen (auto, OV en fiets) tussen omliggende kleinere kernen en de hoofdkernen belangrijker worden. Voor elke hoofdkern is daarom een verzorgingsgebied aangewezen waarbinnen de bereikbaarheid van de hoofdkern belangrijk aandachtspunt is. In de hoofdkernen wordt ruimte geboden aan winkelvoorzieningen. Voor de openbare voorzieningen is bundeling en multifunctioneel gebruik van accommodatie het uitgangspunt. De gemeente zorgt voor behoud of de ontwikkeling van een Multifunctionele Accommodatie. 4.3.1.3 Toetsing aan de Structuurvisie gemeente Borger-Odoorn Voorliggend bestemmingsplan voorziet in de planologische mogelijkheden voor het realiseren van een dorpsplein met bijbehorende multifunctioneel centrum (MFC).

Zoals in hoofdstuk 3 aangegeven wordt binnen het plangebied ruimte geboden aan diverse voorzieningen en functies zoals detailhandel, verhuur van ruimte voor commerciële activiteiten bedrijven, bijeenkomsten verenigingen/stichtingen, muziekavonden/concerten/theatervoorstellingen, een toeristisch informatie plein, ondersteunende horeca voor deze activiteiten en evenementen. De ontwikkeling sluit hiermee goed aan op de ambities zoals opgeschreven in de structuurvisie.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

18

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld 4.3.2

Welstandsnota

4.3.2.1 Algemeen De doelstelling van het welstandsbeleid is het veilig stellen van een basiskwaliteit van de gebouwde omgeving. Daar waar dit gewenst en mogelijk is, zal een verbetering van de kwaliteit van de gebouwde omgeving het doel zijn. Het plangebied behoort in de welstandsnota tot het deelgebied 'esdorpenlandschap - (historische) kernen'. Het beleid is hier gericht op behoud en herstel van de ruimtelijke, de functionele en de cultuurhistorische waardevolle karakteristiek van de dorpen. Nieuwe ontwikkelingen zullen zich beperken tot vervanging en uitbreiding. De waardering voor deze kernen is hoog; vanwege de fraaie setting van brinken met zware bomen, de karakteristieke boerderijen met open erven en de doorkijken naar het omringende landschap. 4.3.2.2 Toetsing aan de welstandsnota Het bouwplan voor het MFC in de vorm van een Hallenhoes dient nog verder te worden uitgewerkt en zal nog worden voorgelegd aan welstand. Het uitgangspunt is een gebiedseigen gebouw dat de ruimtelijke kwaliteit van deze prominente locatie in het dorpscentrum omhoog brengt. 4.3.3

Conclusie toetsing aan het gemeentelijk beleid

Geconcludeerd wordt dat het initiatief in overeenstemming is met de gemeentelijke beleidsambities zoals verwoord in het hiervoor behandelde gemeentelijk beleid.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

19

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld

HOOFDSTUK 5

MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN

Op grond van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening moet in de toelichting op het bestemmingsplan een beschrijving worden opgenomen van de wijze waarop de milieu- en omgevingsaspecten bij het plan zijn betrokken. Daarbij moet rekening gehouden worden met de geldende wet- en regelgeving en met de vastgestelde (boven)gemeentelijke beleidskaders. Bovendien is een bestemmingsplan vaak een belangrijk middel voor afstemming tussen de milieu- en omgevingsaspecten en ruimtelijke ordening. In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de thema's geluid, bodem, luchtkwaliteit, externe veiligheid, milieuzonering, geur, ecologie, archeologie & cultuurhistorie, Besluit milieueffectrapportage, water en duurzaamheid.

5.1

Geluid (Wet geluidhinder)

5.1.1

Algemeen

De Wet geluidhinder (Wgh) bevat geluidnormen en richtlijnen over de toelaatbaarheid van geluidniveaus als gevolg van rail- en wegverkeerslawaai en industrielawaai. De Wgh geeft aan dat een akoestisch onderzoek moet worden uitgevoerd bij het voorbereiden van de vaststelling van een bestemmingsplan of het nemen van een omgevingsvergunning indien het plan een geluidgevoelig object mogelijk maakt binnen een geluidszone van een bestaande geluidsbron of indien het plan een nieuwe geluidsbron mogelijk maakt. Het akoestisch onderzoek moet uitwijzen of de wettelijke voorkeurswaarde bij geluidgevoelige objecten wordt overschreden en zo ja, welke maatregelen nodig zijn om aan de voorkeurswaarde te voldoen. 5.1.2

Situatie plangebied

In voorliggend geval wordt geen nieuw geluidsgevoelig object mogelijk gemaakt. Het te realiseren gebouw betreft een multifunctioneel centrum met diverse niet geluidsgevoelige functies. In hoofdstuk 3 zijn deze functie nader beschreven. Een akoestisch onderzoek naar weg- of railverkeerslawaai en industrielawaai is niet noodzakelijk. 5.1.3

Conclusie

Het aspect geluid in het kader van de Wgh vormt geen belemmering voor de uitvoering van dit plan.

5.2

Bodemkwaliteit

5.2.1

Algemeen

Bij de vaststelling van een bestemmingsplan dient te worden bepaald of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het toekomstige gebruik van die bodem en of deze aspecten optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Om hierin inzicht te krijgen, dient doorgaans een bodemonderzoek te worden verricht conform de richtlijnen NEN 5725 en 5740. 5.2.2

Situatie plangebied

In voorliggend geval heeft Sigma Bouw en Milieu een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd binnen het plangebied. De onderzoeksrapportage is bijgevoegd in bijlage 1. Hierna worden de onderzoeksresultaten besproken. Onderzoeksresultaten Ter plaatse van boring 8 is sprake een laag gebroken puin (fundatiemateriaal), deze puinlaag betreft geen bodem (>50% bodemvreemd materiaal) en valt buiten de scope van dit onderzoek. De puinlaag/fundatielaag is derhalve niet in dit onderzoek onderzocht. Op basis van zintuiglijke waarnemingen zijn in het opgeboorde BJZ.nu Bestemmingsplannen

20

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld bodemmateriaal voor het overige geen bodemvreemde afwijkingen of asbestverdacht materiaal waargenomen (indicatieve waarneming). Bovengrond (0.0-0.5 m-mv) Bovengrondmengmonster MM1 bevat een verhoogd gehalte polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) en minerale olie t.o.v. de achtergrondwaarde, de tussenwaarde (indicatie voor nader onderzoek) en de bodemindex-waarde (>0.5) wordt in deze geval niet overschreden zodat er uit milieuhygiënische overweging, naar mening van Sigma, geen directe aanleiding bestaat tot het instellen van aanvullend onderzoek. Bovengrondmengmonster MM1 bevat PFBA, PFHpA som PFOA en som PFOS verhoogd t.o.v. de bepalingsgrens. De gemeten gehalten overschrijden de geactualiseerde toepassingsnorm voor landbouw/natuur uit het tijdelijk handelingskader PFAS (02-07-2020) (bij toepassing op landbodem, buiten een grondwaterbeschermingsgebied) niet. Ondergrond (0.7-2.0 m-mv) Ondergrondmengmonster MM2 bevat geen van de onderzochte stoffen verhoogd t.o.v. de achtergrondwaarde en/of detectiewaarde. Grondwater Het grondwater ter plaatse van het onderzoeksgebied bevindt zich op een diepte van meer dan 5 m-mv en is derhalve conform NEN-5740 niet onderzocht.

Aanbevelingen Op het westelijk deel van het onderzoeksgebied, ter plaatse van boring 8, is sprake een laag gebroken puin (fundatiemateriaal), deze puinlaag betreft geen bodem (>50% bodemvreemd materiaal) en valt buiten de scope van dit onderzoek. De puinlaag/fundatielaag is derhalve niet in dit onderzoek onderzocht. De herkomst van het in dit onderzoek aangetroffen puinmateriaal /fundatiemateriaal is bij Sigma niet bekend. Geadviseerd wordt na te gaan of er nog kwaliteitsgegevens van dit puinmateriaal /fundatiemateriaal aanwezig zijn. Wanneer dit niet het geval is en er, met het oog op hergebruik, inzicht gewenst wordt in de chemische samenstelling en evt. hergebruiksmogelijkheden van het puinmateriaal /fundatiemateriaal wordt geadviseerd een partijkeuring op basis van het Besluit Bodemkwaliteit uit te voeren. Hierbij wordt geadviseerd om het materiaal ook te onderzoeken op de evt. aanwezigheid van asbesthoudend materiaal. Daarnaast kan aan de hand van een dergelijk onderzoek de hoeveelheid puinmateriaal /fundatiemateriaal worden ingeschat. 5.2.3

Conclusie

De bodemkwaliteit van het plangebied staat de voorgenomen ontwikkeling niet in de weg. De aangetroffen puinlaag in het westelijk deel van het onderzoekgebied verdient nadere aandacht.

5.3

Luchtkwaliteit

5.3.1

Beoordelingskader

Om een goede luchtkwaliteit in Europa te garanderen heeft de Europese Unie een viertal kaderrichtlijnen opgesteld. De hiervan afgeleide Nederlandse wetgeving is vastgelegd in hoofdstuk 5, titel 2 van de Wet milieubeheer. Deze wetgeving staat ook bekend als de Wet luchtkwaliteit. In de Wet luchtkwaliteit staan ondermeer de grenswaarden voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen. Onderdeel van de Wet luchtkwaliteit zijn de volgende Besluiten en Regelingen: • •

Besluit en de Regeling niet in betekenende mate bijdragen (luchtkwaliteitseisen); Besluit gevoelige bestemmingen (luchtkwaliteitseisen).

BJZ.nu Bestemmingsplannen

21

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld 5.3.1.1 Besluit en de Regeling niet in betekenende mate Het Besluit niet in betekenende mate bijdragen (NIBM) staat bouwprojecten toe wanneer de bijdrage aan de luchtkwaliteit van het desbetreffende project niet in betekenende mate is. Het begrip ‘niet in betekenende mate’ is gedefinieerd als 3% van de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. Het gaat hierbij uitsluitend om stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM10). Toetsing aan andere luchtverontreinigende stoffen uit de Wet luchtkwaliteit vindt niet plaats. In de Regeling NIBM is een lijst met categorieën van gevallen (inrichtingen, kantoor- en woningbouwlocaties) opgenomen die niet in betekenende mate bijdragen aan de luchtverontreiniging. Enkele voorbeelden zijn: • • •

woningen: 1500 met een enkele ontsluitingsweg; woningen: 3000 met twee ontsluitingswegen; kantoren: 100.000 m2 bruto vloeroppervlak met een enkele ontsluitingsweg.

Als een ruimtelijke ontwikkeling niet genoemd staat in de Regeling NIBM kan deze nog steeds niet in betekenende mate bijdragen. De bijdrage aan NO2 en PM10 moet dan minder zijn dan 3% van de grenswaarden. 5.3.1.2 Besluit gevoelige bestemmingen Dit besluit is opgesteld om mensen die extra gevoelig zijn voor een matige luchtkwaliteit aanvullend te beschermen. Deze 'gevoelige bestemmingen' zijn scholen, kinderdagverblijven en verzorgings-, verpleeg- en bejaardentehuizen. Woningen en ziekenhuizen/ klinieken zijn geen gevoelige bestemmingen. De grootste bron van luchtverontreiniging in Nederland is het wegverkeer. Het Besluit legt aan weerszijden van rijkswegen en provinciale wegen zones vast. Bij rijkswegen is deze zone 300 meter, bij provinciale wegen 50 meter. Bij realisatie van 'gevoelige bestemmingen' binnen deze zones is toetsing aan de grenswaarden die genoemd zijn in de Wet luchtkwaliteit nodig. 5.3.2

Situatie plangebied

In subparagraaf 5.3.1.1 worden voorbeelden aangegeven die aangemerkt worden een project dat ‘niet in betekenende mate bijdraagt’ aan luchtverontreiniging. In vergelijking met de omvang hiermee is dit plan zeker aan te merken als een project dat ‘niet in betekenende mate bijdraagt’ aan luchtverontreiniging. Zekerheidshalve is via de NIBM-tool met de verkeersgeneratiecijfers uit paragraaf 3.2 een berekening uitgevoerd. Hierbij is uitgegaan van een percentage van 10% vrachtverkeer, omdat het centrumgebouw ook bevoorraad dient te worden.

BJZ.nu Bestemmingsplannen

22

Bestemmingsplan Exloo, Dorpsplein en centrumgebouw Vastgesteld Uit de berekening komt naar voren dat de ontwikkeling niet in betekenende mate bijdraagt aan verslechtering van de luchtkwaliteit. Tot slot wordt geconcludeerd dat deze ontwikkeling niet wordt aangemerkt als een gevoelige bestemming in het kader het Besluit gevoelige bestemmingen. 5.3.3

Conclusie

Gezien het vorenstaande vormt het aspect luchtkwaliteit geen belemmering voor de uitvoering van dit bestemmingsplan.

5.4

Externe veiligheid

5.4.1

Algemeen

Externe veiligheid is een beleidsveld dat is gericht op het beheersen van risico's die ontstaan voor de omgeving bij de productie, de opslag, de verlading, het gebruik en het transport van gevaarlijke stoffen. Bij nieuwe ontwikkelingen moet worden voldaan aan strikte risicogrenzen. Een en ander brengt met zich mee dat nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen moeten worden getoetst aan wet- en regelgeving op het gebied van externe veiligheid. Concreet gaat het om risicovolle bedrijven, vervoer gevaarlijke stoffen per weg, spoor en water en transport gevaarlijke stoffen via buisleidingen. Op de diverse aspecten van externe veiligheid is afzonderlijke wetgeving van toepassing. Voor risicovolle bedrijven gelden onder meer: • • • • •

het Besluit externe veiligheid inrichtingen (Bevi); de Regeling externe veiligheid inrichtingen (Revi); het Registratiebesluit externe veiligheid; het Besluit risico's Zware Ongevallen 2015 (Brzo 2015); het Vuurwerkbesluit.

Voor vervoer van gevaarlijke stoffen geldt de ‘Wet Basisnet vervoer gevaarlijke stoffen’ (Wet Basisnet). Dat vervoer gaat over water, spoor, wegen, per buisleiding of door de lucht. De regels van het Basisnet voor ruimtelijke ordening zijn vastgelegd in: • • •

het Besluit externe veiligheid transportroutes (Bevt); de Regeling basisnet; de (aanpassing) Regeling Bouwbesluit (veiligheidszone en plasbrandaandachtsgebied).

De regelgeving omtrent buisleidingen is opgenomen in het Besluit externe veiligheid buisleidingen (Bevb). Het doel van wetgeving op het gebied van externe veiligheid is het tot een minimum beperken van risico’s waaraan burgers in hun leefomgeving worden blootgesteld vanwege risicovolle inrichtingen en activiteiten. Het is noodzakelijk inzicht te hebben in de kwetsbare en beperkt kwetsbare objecten en het plaatsgebonden en het groepsrisico. 5.4.2

Situatie plangebied

Aan hand van de Risicokaart is een inventarisatie verricht van risicobronnen in en rond het plangebied. Op de Risicokaart staan meerdere soorten risico's, zoals ongevallen met brandbare, explosieve en giftige stoffen, grote branden of verstoring van de openbare orde. In totaal worden op de Risicokaart dertien soorten rampen weergegeven. In de volgende afbeelding is een uitsnede van de Risicokaart met betrekking tot het plangebied (rode ster) en omgeving weergegeven.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=b7c98a4f-cd00-439e-b54b-9598c8471dc3