CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Uitvoeringsagenda BIOR 2026 tot 2030

RAAD: Lijst ingekomen stukken 12 maart 2026, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Brief college inzake uitvoeringsagenda bewegen in de openbare ruimte 2026 tot 20305.223 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Concept

Uitvoeringsagenda bewegen in de openbare ruimte

2026 tot 2030 ▶ gemeente Borger-Odoorn

Inhoudsopgave 1. Inleiding

4

1.1 Leeswijzer

4

2. Wat gaan we doen?

5

2.1 Aan de slag op het Veen

6

2.2 Aan de slag in het Zand

7

2.3 Aan de slag met beleid

10

2.3.1 Nieuw beleid in ontwikkeling

10

2.3.2 Hereiking van beleid 2026-2030

10

3. Participatie

12

3.1 Inwonersinitiatieven

12

3.2 Participatie in algemene zin

12

4. Beheer, onderhoud en overdracht

14

4.1 Onderhoud

14

4.2 Beheer en overdracht

14

5. Financiën

15

5.1 Subsidies, fondsen en overige financiering

15

5.2 Hoe subsidies/fondsen aanvragen?

15

5.3 Cofinanciering en samenwerking

15

5.4 Gemeentelijke bijdrage 16 6. Monitoring en evaluatie

17

6.1 Monitoring

17

6.2 Evaluatie

17

6.3 Leren en bijsturen

17

Bijlage 1 - Planning

18

Bijlage 2 - Beleidsdocumenten in relatie tot de openbare ruimte in Borger-Odoorn

20

Bijlage 3 - Overdrachtslijst kapitaalgoederen openbare ruimte

21

Bijlage 4 - Afwegingscriteria uit de Visie openbare sport-, beweeg- en ontmoetplekken gemeente Borger-Odoorn

2

22

3

1. Inleiding

2. Wat gaan we doen?

Borger-Odoorn wil een gezonde, inclusieve en toekomstbestendige leefomgeving, waarin sporten, bewegen en ontmoeten centraal staan. De visie op openbare sport-, beweegen ontmoetplekken (vastgesteld in januari 2025) geeft richting met vier ambities: meer mogelijkheden voor jeugd, multifunctionele ontmoetingsplekken, stimuleren van dagelijks bewegen en beter benutten van omgevingskwaliteiten. Uit lokale data blijkt dat met name jongeren vanaf 12 jaar onvoldoende voldoen aan de beweegrichtlijn 1. Daarnaast valt het op dat er aan de oostzijde van de gemeente meer gezondheid gerelateerde klachten zijn dan gemiddeld 2. De openbare ruimte biedt kansen om deze trend te keren, mits deze beweegvriendelijk, toegankelijk en uitnodigend is ingericht. De gemeenteraad heeft daarom middelen beschikbaar gesteld voor het opstellen van een visie én een uitvoeringsagenda. In deze uitvoeringsagenda maken we de vertaalslag van visie naar concrete acties waarin gezondheid, sociale cohesie en ruimtelijke kwaliteit hand in hand gaan. De agenda kan gezien worden als praktische leidraad en vertaalt die ambities naar concrete keuzes en acties. De uitvoeringsagenda is openbaar, maar geschreven voor intern gebruik.

1.1

Leeswijzer Deze uitvoeringsagenda begint in hoofdstuk 2 met waarmee we aan de slag gaan in het kader van bewegen in de openbare ruimte. Dit hebben we opgesplitst in wat we gaan doen op het veen en in het zand. Vervolgens eindigen we het hoofdstuk met welk beleid we aan de slag gaan. Hoofdstuk 3 gaat over participatie. In hoofdstuk 4 gaan we in op beheer, onderhoud en overdracht. Hoofdstuk 5 is het financiële hoofdstuk en we eindigen in hoofdstuk 6 met hoe we omgaan met monitoring en evaluatie van de uitvoeringagenda.

We gaan de vier ambities uit de ‘Visie op ontmoeten, bewegen en sporten in de openbare ruimte’ vertalen naar concrete acties. Deze acties zijn bij voorkeur tastbaar en zichtbaar in de openbare ruimte. Er zijn echter ook acties op een aantal beleidsterreinen nodig die ervoor zorgen dat de genoemde ambities in de toekomst breder gedragen worden. We gaan dus aan de slag in de openbare ruimte én in ons eigen huis.

Gemeentelijke ambities en speerpunten Ambitie 1 Vergroten van de mogelijkheden voor bewegen en ontmoeten in de openbare ruimte voor de jeugd en jongeren. ▶ Speerpunt A: Een daadwerkelijk verschil maken voor de jeugd en jongeren (10+) ▶ Speerpunt B: Inspelen op de specifieke behoeften van meisjes

Ambitie 2 Inzetten op multifunctionele centrale ontmoetingsplekken ▶ Speerpunt A: Multifunctionele combinaties sport-/ beweegaanleidingen; groot, divers en aantrekkelijk ▶ Speerpunt B: Als kern van de gemeenschap; meer gecentraliseerd en aansluitend op behoefte gemeenschap.

Ambitie 3 Stimuleren van dagelijks bewegen door laagdrempelige beweegaanleidingen ▶ Speerpunt A: Dagelijkse routes; de kracht van een goed ‘traag’ netwerk (focus op schoolzones). ▶ Speerpunt B: Stimuleren van recreatief bewegen in de directe leefomgeving.

Ambitie 4 Beter benutten van de krachtige kenmerken van onze omgeving. ▶ Speerpunt A: Verleng en verbind de waardevolle kenmerken van onze natuurlijke omgeving tot in de kernen ▶ Speerpunt B: Benut de kracht van de plek zelf; aantrekkelijke speelplekken, benutten sportparken, waterberging op de locaties zelf, etc.

1 2

Cijfers over beweging | Nederlands Jeugdinstituut Dashboard - Gezondheid - Borger-Odoorn

4

5

Vanuit de visie zetten we nu de stap naar actie: we vertalen ideeën naar projecten die de komende vier jaar écht verschil maken, die noemen we ‘uitvoeringsprojecten’. Daarnaast signaleren we veelbelovende kansen die vooral door andere partijen kunnen worden opgepakt, genaamd ‘verkenningskansen’. In deze uitvoeringsagenda laten we zien hoe beide sporen samen bijdragen aan een gezonde, sportieve toekomst. We maken keuzes om in te zetten op ontwikkelingen die de komende jaren gaan spelen. Deze keuzes kunnen gestuurd worden op basis van urgentie middels ontsloten data over de beweegrichtlijn of eenzaamheid. Dit hoofdstuk delen we op in drie delen. 1. Aan de slag op het Veen 2. Aan de slag in ‘t Zand 3. Aan de slag met beleid

2.1

Aan de slag op het Veen Uitvoeringsprojecten Pumptrack Nieuw-Buinen De realisatie van de pumptrack in Nieuw-Buinen geeft een extra impuls aan de plek die verderop in deze agenda is gekenmerkt als ‘Centrale ontmoetingsplek’. De pumptrack wordt al breed gedragen door het dorp. Centrale ontmoetingsplek: MFA ‘t Brughuus Valthermond In Valthermond wordt MFA ’t Brughuus versterkt door de toevoeging van beide scholen uit het dorp. Daarmee krijgt deze locatie een centrale rol in de gemeenschap. Dit biedt de kans om de MFA verder te ontwikkelen tot een ontmoetingsplek voor jong en oud. Door o.a. een omgevingsprogramma voor MFA’s op te stellen met een duidelijk programma van eisen – ook voor de buitenruimte – borgen we deze functies in beleid en zorgen we voor een toekomstbestendige inrichting. Hier komen we in hoofdstuk 2.3.1 op terug. Centrale ontmoetingsplek: MFA Noorderbreedte/Oosterwijk Nieuw-Buinen In Nieuw-Buinen wordt de wijk Oosterwijk de komende jaren ontwikkeld achter MFA Noorderbreedte. Het ontwerp bevat een groene ontmoetingsplek direct achter de MFA, een locatie waar nu al veel activiteit is dankzij de basisscholen, sporthal, kunstgrasveld en de nieuwe pumptrackbaan.

Deze plek biedt volop kansen om verder uit te groeien tot een centrale ontmoetingsplek waar jong en oud zich welkom voelen en waar bewegen en ontmoeten samenkomen Centrale ontmoetingsplek: MFA 2e Exloërmond In 2e Exloërmond zijn plannen in voorbereiding voor een MFA waarin beide basisscholen een nieuwe plek krijgen. De beoogde locatie, naast de sporthal, het dorpshuis en de voetbalvelden, is ideaal om uit te groeien tot een centrale ontmoetingsplek. Door een omgevingsprogramma op te stellen met een programma van eisen – ook voor de buitenruimte – borgen we deze functies in beleid en zorgen we voor een samenhangende, toekomstbestendige inrichting.

6

Verkenningskansen Stimuleren om voet- en fietsverbindingen te gebruiken De gemeente heeft een uitgebreid netwerk van voet- en fietsverbindingen. Op het Veen zijn meerdere interessante routes te vinden, bijvoorbeeld een klompenpad en een cultuurhistorische route richting het klooster van Ter Apel. De gemeente wil kijken of er meer kansen zijn om dit netwerk aantrekkelijker te maken voor dagelijks gebruik. Hierom wordt interdisciplinair naar het trage netwerk gekeken, om deze aantrekkelijk te maken voor bewoners en bezoekers van onze gemeente. Onderzoek naar het faciliteren van ontmoeting op begraafplaatsen We gaan onderzoeken hoe begraafplaatsen niet alleen ruimte kunnen bieden voor rust en herdenking, maar ook een waardevolle ontmoetingsplek kunnen worden in de openbare ruimte. Het onderzoek richt zich op mogelijkheden om bijvoorbeeld wandelpaden en zitgelegenheden te integreren, zodat een omgeving ontstaat waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en bewegen in een natuurlijke setting. Dit kan bijdragen aan zowel sociale verbinding als een gezonde leefstijl. Voor de uitvoering van eventuele maatregelen zijn we afhankelijk van de medewerking van het bestuur van de begrafenisvereniging(en) en vrijwilligers. Pluktuin Nieuw Buinen In Nieuw Buinen wordt in 2026 een openbare pluktuin gerealiseerd.

Deze pluktuin heeft de potentie om een ontmoetingsplek in de buurt te worden voor jong en oud.

2.2 Aan de slag in ‘t Zand Uitvoeringsprojecten Centrale ontmoetingsplek: Omgevingsprogramma Exloo In het plangebied van de inbreidingswijk in Exloo is ‘bewegen en ontmoeten’ opgenomen als één van de pijlers. Aangezien deze wijk deels landt op de oude sportvelden van Exloo lijkt dat een passende invulling. Vanuit het dorp zijn er al veel plannen om een deel van dit gebied in te richten zodat het meer uitnodigt tot sport, beweging en ontmoeting. Deze plannen zullen in samenhang met deze uitvoeringsagenda worden omgezet in een centrale ontmoetingsplek in Exloo. Sportieve buitenruimte sporthal de Koel Met de gebruikers van de nieuwe sporthal de Koel is afgesproken dat de buitenruimte ook sportief wordt ingericht. Als onderdeel daarvan wordt er een freerunning parcours gerealiseerd die gebruikt kan worden door de gymvereniging maar ook door andere gebruikers zoals de jeugd van de naastgelegen basisscholen. Jongerenhub Esdal College Borger Het Esdal college in Borger groeit, daarom is een verbouwing noodzakelijk. In combinatie met de verbouwing komt er een jongerenhub waar jongeren zowel tijdens als na schooltijd elkaar kunnen ontmoeten en van waaruit activiteiten worden georganiseerd. Een uitdagende inrichting van de buitenruimte zorgt voor een grotere aantrekkingskracht, ook voor jongeren die niet op het Esdal college zitten. 7

Verkenningskansen

Hub Borger De OV-hub in Borger is nu vooral het op- en uitstappunt voor het openbaar vervoer. In de komende jaren willen we onderzoeken hoe we deze plek aantrekkelijker kunnen maken: een fijne plek voor langzaam verkeer en een plek waar je prettig kunt verblijven, ook al is het maar tijdelijk. Zo wordt de hub niet alleen een overstappunt, maar een onderdeel van een levendige en toegankelijke omgeving.

Stimuleren om voet- en fietsverbindingen te gebruiken De gemeente heeft een uitgebreid netwerk van voet- en fietsverbindingen. In het zand zijn meerdere interessante routes te vinden, bijvoorbeeld de steenmannetjesroute. De gemeente wil kijken of er meer kansen zijn om dit netwerk aantrekkelijker te maken voor dagelijks gebruik. Hierom wordt interdisciplinair naar het trage netwerk gekeken, om deze aantrekkelijk te maken voor bewoners en bezoekers van onze gemeente.

Natuurherinrichtingsproject Bronnegermaden Bronnegermaden is een gebied waar natuurontwikkeling hand in hand gaat met het behoud van cultuurhistorische waarden. Archeologische onderzoeken tonen aan dat het gebied een belangrijk verleden kent, met sporen van middeleeuwse watermolens en een historische keienweg. In samenwerking met bewoners en gebiedspartners wordt gewerkt aan plannen om deze elementen een zichtbare plek te geven binnen de nieuwe inrichting.

Wijkrenovaties Borger en Klijndijk Bij wijkrenovatie kunnen we de openbare ruimte zo inrichten dat het prettig is om te lopen, fietsen en elkaar te ontmoeten. Denk aan een veilige inrichting voor langzaam verkeer, groene plekken om te verblijven en oplossingen die regenwater opvangen en hitte tegengaan. Zo maken we de wijk niet alleen gezonder en socialer, maar ook beter voorbereid op het klimaat van de toekomst. Om BIOR ook bij volgende wijkrenovaties toe te kunnen passen, zullen we hetgeen we in het kader van BIOR hebben gedaan bij de wijkrenovaties Borger en Klijndijk op papier zetten zodat we dit ook bij volgende wijkrenovaties mee kunnen nemen.

Onderzoek naar het faciliteren van ontmoeting op begraafplaatsen Hiervoor geldt hetzelfde als genoemd onder dit kopje bij het onderdeel in het veen.

Ambitie

1. Vergroten van de mogelijkheden voor jeugd en jongeren

2. Inzetten op multifunctionele centrale ontmoetingsplekken

3. Stimuleren van dagelijks bewegen door laagdrempelige beweegaanleidingen

4. Beter benutten van de krachtige kenmerken van onze omgeving

Speerpunten

Daadwerkelijk verschil maken voor jeugd 10+

Multifunctionele combinaties sport- en beweegaanleidingen

Dagelijkse routes; de Kracht van een goed traag netwerk

Verleng en verbind waardevolle kenmerken van onze natuurlijke omgeving tot in de kernen

Project

Planning

Inwonersinitiatieven

2026-2030

Pumptrack Nieuw-Buinen

Q4 2025

Centrale ontmoetingsplek Nieuw-Buinen

2026-2027

Centrale ontmoetingsplek MFA 2e Exloërmond

2027

Centrale ontmoetingsplek MFA Valthermond

2027

Centrale ontmoetingsplek Exloo

2027

Sportieve buitenruimte de Koel Borger

Q2 2026

BIOR jongerenhub Esdal College

Q4 2026

Stimuleren om voet- en fietsverbindingen te gebruiken

2026

Omgevingsprogramma MFA’s

2026

Inspelen op specifieke behoefte van meiden

8

Kern van de gemeenschap, gecentraliseerd en aansluitend op de behoefte

Stimuleren van recreatief bewegen in de directe leefomgeving

Benut de kracht van de locatie zelf

9

2.3 Aan de slag met beleid De openbare ruimte is van ons allemaal. Dit vraagt om samenwerking over domeinen heen. Deze uitvoeringsagenda bundelt maatregelen voor vergroening, mobiliteit, duurzaamheid en wijkontwikkeling met initiatieven voor gezondheid en bewegen. Zo creëren we een aantrekkelijke, klimaatbestendige omgeving die uitnodigt tot gezond gedrag en meer sociale samenhang. Door functies en budgetten slim te combineren vergroten we de impact en voorkomen we dubbel werk.

Omgevingsvisie De Omgevingswet zorgt voor samenhang in alles wat onze fysieke leefomgeving raakt, met als doel een veilige en gezonde omgeving te beschermen én optimaal te benutten. In 2032 werken we volledig volgens de structuur van de Omgevingswet en daar werken we stapsgewijs naartoe. In de huidige omgevingsvisie BuitenGewoon Borger-Odoorn staan onze ambities beschreven. De omgevingsvisie gaan we de komende jaren verder concretiseren. Daarin komt het belang van BIOR nog beter naar voren. In 2027 moet de hernieuwde omgevingsvisie klaar zijn.

2.3.1 Nieuw beleid in ontwikkeling Omgevingsprogramma MFA De gemeente ziet kansen om centrale ontmoetingsplekken te versterken in de grotere kernen, gekoppeld aan bestaande maatschappelijke functies zoals MFA’s. Deze locaties vervullen al een strategische rol, maar de buitenruimte wordt nog onvoldoende benut. Het omgevingsprogramma richt zich op het integraal vastleggen van uitgangspunten voor MFA-ontwikkeling, inclusief ontwerpcriteria voor binnen- en buitenruimte. Daarbij sluiten we aan bij bestaand beleid voor maatschappelijk vastgoed en benutten we de BIOR-visie voor de inrichting van de openbare ruimte. Door functies en doelgroepen te verbinden, vergroten we de maatschappelijke waarde en realiseren we een samenhangende aanpak binnen het ruimtelijk beleid. Cultureel erfgoed Voor het thema cultureel erfgoed wordt een omgevingsprogramma ontwikkeld. In dit omgevingsprogramma wordt het belang van cultureel erfgoed in de gemeente aangetoond. De waarden van de historie van het gebied, de landschapselementen die hiermee gekoppeld gaan, en de kansen die er liggen om dit onder de aandacht van de inwoners en bezoekers te brengen. Dat zijn de onderwerpen waar dit erfgoedprogramma over gaat. Er zijn veel kansen om samen te werken. Fiets- en wandelroutes in onze gemeenten bieden bijvoorbeeld kansen om de gebruiker ook wat te leren over het gebied.

Ook kan cultureel erfgoed een thema zijn bij ontmoetingsplekken, als dat wenselijk is. Om deze kansen te benutten, wordt goed contact gezocht tussen deze omgevingsprogramma’s. 2.3.2 Herijking van beleid 2026-2030 Volksgezondheid De herijking van het lokale gezondheidsbeleid start in 2026, in navolging op de Volksgezondheid Toekomst Verkenning en de landelijke nota gezondheidsbeleid. Een schot voor de boeg van de GGD Drenthe geeft ons inzicht in de volgende hoofdthema’s die de komende jaren centraal zullen staan, dit zijn: 1. Gezonde generaties 2050 2. Zorg en Sociaal domein 3. Leefomgeving en klimaat BIOR kan gezien worden als motor om deze hoofdthema’s in onze gemeente meer kracht bij te zetten.

10

Volkshuisvesting Het volkshuisvestingsprogramma is de volkshuisvestelijke uitwerking van de Omgevingsvisie. In dit programma verankeren we de afspraken uit de woondeals over hoeveel, waar en voor wie we bouwen en welke maatregelen daarvoor worden getroffen. Het is een uitwerking van de beleidsdoelen/kaders op het gebied van wonen voor de periode tot 2035 met op onderdelen een doorkijk naar 2040 en verder. In het programma worden keuzes uitgewerkt die gaan over beschikbaarheid, betaalbaarheid, kwaliteit, beleid voor doelgroepen, duurzaamheid en leefbaarheid. Daarnaast is ook de uitwerking en de uitvoering van de Woonzorgvisie ‘Wonen zonder zorgen’ een onderdeel van het programma. Eén van de ambities is om de woonomgeving en de openbare ruimte zo in te richten dat gezond gedrag wordt gestimuleerd en dat iedere doelgroep passend kan wonen en leven. Dit sluit aan bij de visie op BIOR. Woonzorgakkoord In het regionale woonzorgakkoord ‘Zorgsaam wonen’ zijn afspraken gemaakt over de uitwerking van de Woonzorgvisie. In 2025 is er een uitvoeringsagenda opgesteld waarin concrete projecten zijn gedefinieerd die bijdragen aan een Gezonde wijk, een Informele wijk en/of een Inclusieve wijk.

Zo wordt er bijvoorbeeld ingezet op het inrichten van de openbare ruimte rondom verpleeghuizen en woonzorglocaties om bij te dragen aan gezondheid, bewegen, ontmoeten, veiligheid en een dementievriendelijke inrichting. De projecten hebben een looptijd tot en met 2027. Klimaatadaptatie Duurzaamheid wordt steeds belangrijker: inwoners willen groene, gezonde en klimaatbestendige wijken. In kwartaal 1 van 2026 stellen we de visie ‘Klimaatbestendig Borger-Odoorn’ vast. Hierin beschrijven we hoe we onze gemeente voorbereiden op meer hitte, droogte en hevige regenbuien. In kwartaal 3 van 2026 volgt een uitvoeringsagenda waarin we de maatregelen, prioriteiten en samenwerkingsafspraken praktisch uitwerken. Hierin staat welke acties we wanneer oppakken. Die agenda gebruiken we als houvast bij zowel nieuwe projecten als het beheer van bestaande plekken. We zorgen dat klimaatadaptatie mee wordt genomen in andere opgaven, zoals een gezonde en beweegvriendelijke leefomgeving. Denk aan groene beweegroutes, natuurlijke speelplekken, sportplekken met schaduw en wadi’s bij ontmoetplekken. In alle toekomstige projecten borgen we duurzaamheid met groene ontwerpen en natuurinclusieve inrichting, zodat beweegvriendelijke en duurzame keuzes standaard zijn.

Meer schaduw, groenere routes en opvang van regenwater dragen zo niet alleen bij aan een klimaatbestendig Borger-Odoorn, maar maken bewegen in de openbare ruimte ook aantrekkelijker en aangenamer.

11

3. Participatie 3.1

Inwonersinitiatieven Een breed gedragen initiatief is van belang voor een goed en veelvuldig gebruik van de voorziening. We willen inwonersinitiatieven dan ook ondersteunen waar dat nodig en mogelijk is. In de Visie openbare sport-, beweeg- en ontmoetplekken is een kader opgenomen (zie bijlage 4) die we als meetlat kunnen gebruiken om initiatieven voor een nog bredere groep inwoners aantrekkelijk te maken. Dat kan bijvoorbeeld door te adviseren bij de keuze van een locatie of het initiatief multifunctioneler in te richten. Aanvragen van inwonersinitiatieven worden altijd getoetst door de beleidsadviseur, naast de gebruikelijke check op vergunningen et cetera.

Ondersteuning We voegen aan de participatieblauwdruk een ondersteunend document toe met een voorbeeldscenario dat laat zien hoe participatie kan worden ingericht. Dit scenario biedt inspiratie: het laat zien hoe je logische momenten van betrokkenheid kunt kiezen, keuzes kunt onderbouwen en duidelijke terugkoppeling kunt organiseren. Het is geen vaststaand stappenplan, maar een hulpmiddel om te laten zien hoe zorgvuldige participatie bijdraagt aan draagvlak, het benutten van lokale kennis en een sterkere verbinding tussen gemeente, partners en inwoners. Daarnaast volgen we het participatiebeleid en de participatievisie zoals die op het moment van uitvoering gelden. Daarmee borgen we consistentie tussen beleid, uitvoering en maatschappelijke opgaven.

3.2 Participatie in algemene zin Participatie is essentieel om plannen voor de openbare ruimte goed af te stemmen op de behoeften van inwoners en stakeholders. Binnen BIOR vormt het bovendien een belangrijke voorwaarde voor cofinanciering en het delen van eigenaarschap: door inwoners en partners actief te betrekken, kunnen fondsen worden aangesproken die voor de gemeente niet beschikbaar zouden zijn. Zonder goede participatie kan het zijn dat cofinanciering niet rondkomt, waardoor de uitvoering van een project niet of slechts gedeeltelijk haalbaar wordt. Tegelijkertijd leidt participatie er vaak toe dat plannen sterker worden, beter aansluiten bij de leefwereld van gebruikers en draagvlak creëren bij inwoners en partners. Op deze manier worden betrokken partijen niet alleen geïnformeerd, maar voelen zij zich ook medeverantwoordelijk voor het succes van de uitvoering. Waar moeten we rekening mee houden? De breedte van participatie wordt bepaald door de multifunctionele functie van de plek: het is belangrijk meerdere doelgroepen te betrekken, zoals jong en oud, met uiteenlopende visies en belangen. Participatie kan soms geen volledige dekking bieden, wat gevolgen kan hebben voor planning en uitvoering. Omdat cofinanciering vaak afhankelijk is van actieve betrokkenheid van inwoners, kan beperkte participatie direct invloed hebben op de beschikbare middelen.

Bekende fondsen, het dorpsvernieuwingsfonds en fondsen waarvoor inwoners actief betrokken moeten worden, vormen belangrijke opties. Ook moet communicatie rondom BIOR-projecten concreet en gericht zijn: inwoners zijn vooral geïnteresseerd in het concrete “wat” van het project en minder in abstracte plannen. Hoe doen we dat? Participatie wordt uitgevoerd op een manier die past bij het type plek en de doelgroepen. Stakeholders (waaronder inwoners) worden betrokken in de fasen waarin hun input daadwerkelijk invloed heeft op het plan. We werken hierbij met een blauwdruk voor participatie die tijdens het schrijven van deze agenda nog in ontwikkeling is, en die richting geeft aan het kiezen van passende vormen en het plannen van betrokkenheid. Keuzes en afwegingen maken we transparant, zodat verwachtingen helder blijven en het proces uitlegbaar blijft. Een essentieel onderdeel hiervan is goede terugkoppeling. Na elk participatiemoment geven we duidelijk terug welke input is meegenomen en waarom sommige ideeën niet zijn uitgevoerd. Zo blijft de betrokkenheid hoog en groeit het vertrouwen in het proces en de gemeente.

12

13

4. Beheer, onderhoud en overdracht

5. Financiën

Nieuwe ontwikkelingen moeten passen binnen het beleid van de gemeente. Afhankelijk van het project is het dus noodzakelijk de nieuwe ontwikkeling te toetsen aan de beleidsplannen. In bijlage 2 is een overzicht van de geldende beleidsstukken toegevoegd.

Voor het realiseren van openbare sport-, beweeg-, en ontmoetplekken is geld nodig. De plekken kunnen op verschillende manieren gefinancierd worden. Hieronder volgt een overzicht van de mogelijkheden en werkwijze.

5.1 4.1 Onderhoud Na de realisatie van een project, moet ook onderhoud gepleegd worden. In hoofdstuk 5.5 van BIOR zijn enkele uitgangspunten benoemd. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat voor aanvang van het project al goed over het onderhoud nagedacht wordt, er afspraken gemaakt worden over de verantwoordelijkheden en deze worden vastgelegd en opgeslagen in het zaaksysteem van de gemeente. Er moeten onder andere afspraken gemaakt worden over regulier onderhoud, maar ook over groot onderhoud, eventuele inspecties, aansprakelijkheid en de bijbehorende financiën. In de ontwerpfase moet dan ook worden getoetst bij de afdeling REAL of het ontwerp goed te onderhouden is.

4.2 Beheer en overdracht Indien het onderhoud bij de gemeente ligt en het object beheerd en onderhouden moet worden door BORG/REAL, moet een structureel budget aangevraagd worden door de projectleider. Er is door REAL een overdrachtsdocument opgesteld wat gebruikt wordt om een object intern over te dragen naar de afdeling BORG/REAL. Dit document staat in bijlage 3. In sommige gevallen komt het beheer en onderhoud voor rekening van een vereniging of stichting. In dat geval is het noodzakelijk om een beheerovereenkomst op te stellen zodat duidelijk is waar de verantwoordelijkheden liggen. De afdeling REAL heeft een standaard overeenkomst opgesteld die hiervoor gebruikt kan worden.

Subsidies, fondsen en overige financiering Voor projecten die bewegen in de openbare ruimte stimuleren, zijn verschillende subsidies beschikbaar. Per project moet worden bekeken welke regeling het beste past. Mogelijke opties: ▶ Sociale Agenda Provincie Drenthe (2024-2029): Budget voor initiatieven rond gezondheid, inclusie en leefbaarheid. Beweegprojecten vallen hier vaak onder. ▶ Subsidie Dorpsvernieuwing Drenthe: Voor structurele verbetering van leefbaarheid in dorpen. Aanvraagperiode: 1 okt 2025 – 30 nov 2026. ▶ Gebiedsfonds: Voor initiatieven die leefbaarheid verbeteren in gebieden met windturbines. ▶ Regiodeal Vrijetijd & Verhalen van het Landschap: Voor projecten die bewegen koppelen aan recreatie en storytelling. ▶ Integraal Huisvestingsplan (IHP): Budget bij herinrichting van schoolomgevingen en MFA’s voor beweegvriendelijke buitenruimte

5.2 Hoe subsidies/fondsen aanvragen? ▶ Inventarisatie: Bepaal per project welke fondsen en subsidies relevant zijn en welke partij deze subsidie aan kan/mag vragen. ▶ Afstemming: Neem contact op met de betreffende subsidieverstrekker om voorwaarden en deadlines te verifiëren indien deze niet duidelijk zijn. ▶ Plan opstellen: stel een helder plan op met doelstellingen, begroting en maatschappelijke impact. ▶ Indiening: dien de aanvraag in via het officiële kanaal van de subsidieverstrekker. Houd rekening met cofinancieringseisen en rapportageverplichtingen.

5.3 Cofinanciering en samenwerking Veel regelingen vragen om cofinanciering. Dit betekent dat naast subsidies ook eigen middelen of bijdragen van partners nodig zijn. Samenwerking met lokale verenigingen, ondernemers en maatschappelijke organisaties vergroot de kans op een toekenning. Deze partijen kunnen aanspraak maken op een aantal subsidies die niet door de gemeente aangevraagd kunnen worden. Vanuit de gemeente kunnen we wel hulp bieden bij het aanvragen van subsidie(s), of aangeven welke partijen helpen bij het aanvragen van subsidies, zoals Andes.

14

15

6. Monitoring en evaluatie 5.4 Gemeentelijke bijdrage Voor de meest genoemde projecten in deze uitvoeringsagenda geldt dat de gemeente zelf initiatiefnemer is. Voor die projecten reserveren we budget om de uitvoering van de uitvoeringsagenda mogelijk te maken. Daarnaast zullen we bij deze projecten ook inzetten op samenwerking met inwoners en verenigingen en hun actief betrekken bij de plannen. Op deze manier kunnen we ook zoveel mogelijk de externe middelen benutten, zoals subsidies en fondsen. Door gemeentelijke middelen te combineren met externe subsidies, fondsen en andere bijdragen, vergroten we de financiële haalbaarheid en versterken we het draagvlak in de samenleving.

Om de voortgang en effectiviteit van de uitvoeringsagenda BIOR 2026–2030 te waarborgen, wordt structureel gemonitord en periodiek geëvalueerd. Monitoring en evaluatie zijn essentieel om te kunnen bijsturen, verantwoorden en leren van wat werkt in de praktijk. Dit is conform de werkwijze van de Omgevingswet.

6.1 Monitoring De monitoring richt zich op zowel de voortgang van de uitvoering als op de effecten van de gerealiseerde beweeg- en ontmoetplekken. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen: ▶ Procesmonitoring: volgen van de uitvoering van acties, zoals de realisatie van centrale ontmoetingsplekken, benutting van koppelkansen en participatietrajecten. ▶ Effectmonitoring: meten van de impact op beweeggedrag en gebruik van de openbare ruimte. De monitoring wordt opgenomen in een voortgangsrapportage. Hierbij wordt bijvoorbeeld gebruikgemaakt van bestaande databronnen zoals GGD-monitor en buurtscans.

6.2 Evaluatie Elke twee jaar vindt een tussentijdse evaluatie plaats, waarin wordt gekeken naar: ▶ De mate waarin de ambities uit de visie worden gerealiseerd; ▶ De effectiviteit van de ingezette aanpak en samenwerking; ▶ De bijdrage aan bredere beleidsdoelen zoals gezondheid, inclusie en ruimtelijke kwaliteit. De eindbeoordeling van de uitvoeringsagenda vindt plaats in 2030. Deze evaluatie vormt tevens input voor een eventuele vervolgagenda.

6.3 Leren en bijsturen Op basis van de monitoring en evaluatie worden aanbevelingen gedaan voor bijsturing. Dit kan leiden tot aanpassing van prioriteiten, werkwijzen of samenwerkingsvormen.

16

17

Bijlage 1 | Planning Aan de slag op het Veen (Uitvoeringsprojecten)

2026 Q1 2026 Q2 2026 Q3 2026 Q4

Centrale ontmoetingsplek MFA Valthermond

Q1

Q2

Q3

Centrale ontmoetingsplek MFA Noorderbreedte / Oosterwijk Nieuw-Buinen

Q1

Q2

Q3

Q4

2027 Q1

2027 Q2

2027 Q3

2027 Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q4

Q1

Q4

Q1

Centrale ontmoetingsplek MFA 2e Exloërmond

2028 Q1 2028 Q2 2028 Q3 2028 Q4 2029 Q1 2029 Q2 2029 Q3 2029 Q4 Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Aan de slag op het Veen (Verkenningskansen) Stimuleren om voet- en fietsverbindingen te gebruiken

Q1

Q2

Q3

Q4

De buitenruimte van begraafplaatsen als ontmoetingsplek

Q1

Q2

Q3

Q4

Pluktuin Nieuw-Buinen

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Aan de slag in ‘t Zand (Uitvoeringsprojecten) Omgevingsprogramma Exloo

Nog onduidelijk, vanaf 2026 checken stand van zaken

Sportieve buitenruimte sporthal De Koel Borger

Q2

Jongerenhub Esdal College Borger

Q1

Aan de slag op ‘t Zand (Verkenningskansen) Stimuleren om voet- en fietsverbindingen te gebruiken

Q1

Q2

Q3

Q4

Wijkrenovaties Borger en Klijndijk

Nog onduidelijk, vanaf 2028 checken stand van zaken

Hub Borger

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Natuurherinrichtingsproject Bronnegermaden

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

De buitenruimte van begraafplaatsen als ontmoetingsplek

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Omgevingsprogramma MFA’s

Q1

Q2

Q3

Q4

Cultureel erfgoed

Q1

Q2

Q3

Volksgezondheid

Q1

Nog onduidelijk tot wanneer dit loopt

Omgevingsvisie

Q1

Q2

Q3

Q4

Volkshuisvesting

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Woonzorgakkoord

Q1

Q2

Q3

Q4

Q1

Q2

Q3

Q4

Visie op klimaatadaptatie

Q1

Uitvoeringsagenda Klimaatadaptatie

Q1

Q2

Q3

Aan de slag met beleid

18

19

Bijlage 2 | Beleidsdocumenten in relatie tot de openbare ruimte in Borger-Odoorn Groen Groenvisie

Aan de hand van 4 waarden (biodiversiteit, klimaatbestendigheid, identiteit & beleving, gezondheid & welzijn) wordt een beeld geschetst van de toekomst en opgaven van het groen in de openbare ruimte.

Verkeer Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan Borger-Odoorn 2019-2029 (GVVP)

Het GVVP geeft richting aan het verkeer- en vervoersbeleid en biedt ruimte en kaders om te kunnen inspelen op (nu nog niet bekende) ontwikkelingen en veranderingen.

Bijlage 3 | Overdrachtslijst kapitaalgoederen openbare ruimte 1. Algemene projectinformatie Projectnaam: Projectnummer: Projectleider: Datum van overdracht: Betrokken afdelingen/teams: 2. Beschrijving van de kapitaalgoederen Type object: Locatie: Specificaties: Aantal: Bestek/werkomschrijving en tekeningen:

Riolering Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) 2023-2029

De gemeente heeft de zorgplicht voor stedelijk afvalwater, voor afvloeiend hemelwater en voor grondwater. In dit gemeentelijk rioleringsplan (GRP) staat hoe de gemeente met deze drie zorgplichten omgaat.

Straatmeubilair Beleidsplan straatmeubilair 2025-2029

Het beleidsplan straatmeubilair stelt kaders voor het beheer en onderhoud van ons straatmeubilair.

Speeltuinen Ruimte voor jou, nota Speelruimtebeleid en uitvoeringsplan

De nota en het uitvoeringsplan geeft richting aan het beheer en onderhoud van de speelvoorzieningen in de gemeente. Er is gekozen voor het uitgangspunt ‘integraal spelen’.

Wegen Wegen beleidsplan 2025-2030

De gemeente is op grond van de Wegenwet verantwoordelijk voor het onderhoud van alle verhardingen die zij in beheer heeft. Het beleidsplan geeft richting om het wegenareaal op een zo efficiënt mogelijke manier in stand gehouden kan worden.

Openbare verlichting Beleidsplan ‘Licht in de openbare ruimte’

De gemeente wil een leefbare, energiezuinige en duurzame openbare ruimte. Dit beleidsplan beschrijft hoe daarmee op het gebied van openbare verlichting mee om wordt gegaan.

Bruggen Beleidsplan bruggen 2024-2028

Dit beleidsplan beschrijft hoe bruggen op een duurzame en maatschappelijke kostenbewuste wijze beheerd kunnen worden.

Integraal beheer openbare ruimte Beleidsnota IBOR 2020-2028

Deze rapportage geeft inzicht in het onderhoud van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte van de gemeente Borger-Odoorn.

20

3. Technische documentatie - As-built tekeningen - Onderhoudsvoorschriften - Garantiebewijzen - Handleidingen - Keuringsrapporten - Inspectiegegevens - Vergunningen 4. Technische opname Datum: Aanwezig: Conditie bij opname: Eventuele restpunten of gebreken: Datum gereed eventuele restpunten: Datum einde onderhoudstermijn: Foto’s: 5. Beheerinformatie Beheerder (naam, afdeling): Startdatum beheer: Onderhoudscontracten/afspraken onderhoud: Vervangingscyclus / levensduur: Data in obsurv: 6. Financiële gegevens Investeringskosten: Boekwaarde bij overdracht: Afschrijvingsinformatie: 7. Toestemming en ondertekening Handtekening projectorganisatie: Handtekening lijnorganisatie: Eventuele opmerkingen of voorwaarden: 21

Bijlage 4 | Afwegingscriteria uit de Visie openbare sport-, beweeg- en ontmoetplekken gemeente Borger-Odoorn

Hoofdvraag (ja/nee)

Deelvragen (ja/nee)

Zijn er actuele aanleidingen vanuit de openbare ruimte om de ontwikkeling/het initiatief op te pakken?

Staat er een herinrichting op het programma?

Is er een aanleiding vanuit een actuele maatschappelijke opgave/ problematiek die speelt?

Draagt ontwikkeling/initiatief bij aan urgent probleem?

Staat er een nieuwe ontwikkeling op het programma? Zijn de betreffende assets aan vervanging toe? (hoge kosten beheer/onderhoud) Draagt ontwikkeling/initiatief bij aan belangrijk probleem? (met veel prioriteit) Past dit binnen een van de vier ambities (zie hoofdstuk 4)? Is de beoogde doelgroep hier aanwezig/bereikbaar?

Is de voorgenomen locatie ook de beste plek voor deze ontwikkeling/dit initiatief?

Kan de ontwikkeling op deze plek worden gekoppeld aan meerdere initiatieven (win-win)? Wordt hiermee op deze locatie een bijdrage geleverd aan de (landschappelijke) identiteit van deze gemeente? Is de beoogde doelgroep kwetsbaar?

Heeft de doelgroep een specifieke urgentie bij dit initiatief/ deze ontwikkeling?

Draagt de ontwikkeling/ het initiatief bij aan een goede spreiding van de voorzieningen?

Ontbreekt het aan (voldoende) alternatieve voorzieningen voor deze doelgroep? Is dit een kans die zich niet snel weer voordoet? (Bijvoorbeeld door een specifieke initiatiefnemer of eenmalige subsidiemogelijkheid). Is het een aanvullende of een goede vervanging van het huidige aanbod? Draagt het bij aan een evenwichtige spreiding van (vergelijkbare) voorzieningen? Is er een goed argument om deze voorziening juist te clusteren bij het huidige aanbod? Is er geld beschikbaar voor de betreffende ontwikkeling /aanpassingen?

Zijn er voldoende (financiële) middelen beschikbaar?

Is er geld beschikbaar voor de lange termijn? Voor het beheer, onderhoud en gebruik/exploitatie? Zijn er andere bronnen die benut kunnen worden? Bijvoorbeeld, subsidie, een combinatie met commercie of vrijwilligers?

22

23

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=80c214c5-5851-41f8-871d-f631c1d32c06