Schriftelijke vraag over zonnepark brand
Tekst van het document
PvdA Borger-Odoorn
SCHRIFTELIJKE VRAAG ex artikel 40 van het RvO
Datum: 12 April 2022 Aan de voorzitter van de raad. Steller vragen: Yannick Olij namens de fractie van de PvdA Onderwerp : Brandgevaar zonneparken
Inleiding: Op het zonnepark aan de Zuidelijke Tweederdeweg in Nieuw-Buinen is 15 Maart brand uitgebroken. In eerste instantie was onduidelijk wat er precies in brand stond en kon de brandweer daarom niet met water blussen. Nadat bleek dat het niet om een lithium batterij ging, kon er alsnog de waterspuit op. 11 April was het weer raak. Dit maal in Buinerveen. Hier brandde de ondergrondse bekabeling bij het zonnepark. Het blussen van de brand was lastig vanwege het elektrocutiegevaar. Onze zorgen: • Wanneer men op google zoekt naar brand in zonneparken verschijnen er al snel vele berichten over de verspreiding van minuscule glasdeeltjes. Die blijken mogelijk tot wel 500 meter verspreid te kunnen worden. Dit kan schade opleveren aan akkers, maar ook aan de gezondheid van mens en dier. • In de media wordt genoemd dat de brandweer niet meteen wist of er mogelijkheid was om te blussen. Dit door de mogelijke aanwezigheid van hoogspanning of lithium-batterijen. • Ook in Emmeloord en Dongen zijn er al branden geweest op zonneparken. In Emmeloord brandde er een transformatorhuis met honderden liters olie. In Dongen brandde de ondergrondse bekabeling. • Over het algemeen staan onze zonneparken niet in de buurt van bebouwing. Bij de Daalkampen is dit echter wel het geval.
1
VRAGEN: 1. 2. 3.
4.
Deelt het college onze zorgen. Zo ja, welke stappen zijn er al ondernomen? Heeft de brandweer actief mee kunnen denken met betrekking tot het brandveilig exploiteren van alle zonneparken in onze gemeente. Zo nee, waarom niet? Is het college bekend met de Handreiking Risicobeheersing advies veilige pv-systemen van brandweer Nederland? En maakt het college al gebruik van de Handreiking bij de vergunningsverlening van zonneparken? Wanneer het antwoord op vraag 3 nee was, is het college dan bereid de aanbevelingen met betrekken tot preventie en repressie van brand op zonneparken in hoofdstuk 4 van het bovengenoemde document over te nemen, en toe te passen op eventueel toekomstige vergunningen voor zonneparken?
Antwoord van het College: Algemeen Beantwoording van de vragen. Vraag 1: Deelt het college onze zorgen. Zo ja, welke stappen zijn er al ondernomen? Antwoord: Incidenten, zoals branden, vormen altijd reden tot overheidszorg. Het is niet voor niets dat de gemeente bij aanvragen om omgevingsvergunning waarbij met name sprake is van verblijfsfuncties, de brandweer om advies vraagt. Zo ook in de voorbereiding om te komen tot een goede planologische regeling voor zonneparken. Ten aanzien van de bestemmingsplannen is het voorontwerpbestemmingsplan in het kader van het vooroverleg, als bedoeld in artikel 3.1.1 Besluit ruimtelijke ordening, voorgelegd aan de Veiligheidsregio Drenthe (VRD). Vervolgens heeft de VRD in alle gevallen een algemeen advies uitgebracht. Uit het advies kan worden opgemaakt dat vanuit brandweeroogpunt er geen beletselen waren voor de aanleg van de zonneparken, mits: gevolg wordt gegeven aan het gegeven advies, gericht op de bereikbaarheid van de te plaatsen voorzieningen en vluchtwegen / nooduitgangen. Het advies is niet expliciet in de regels van het bestemmingsplan verwerkt omdat de geadviseerde maatregelen onderdeel zijn van de uitvoering. Reden waarom initiatiefnemers per mail in kennis zijn gesteld van onder andere het advies van de VRD. Vervolgens heeft de gemeente ingevolge art.
3.8, lid 1 onder b van de Wet ruimtelijke ordening, de brandweer actief geïnformeerd over de kennisgeving inzake de terinzagelegging van de ontwerpbestemmingsplannen en de ontwerp-omgevingsvergunningen (coordinatieregeling). Hierop heeft de gemeente geen verdere inhoudelijke reactie ontvangen van de VRD. Volledigheidshalve wordt opgemerkt dat de navolgende wijzigingsvergunningen niet zijn voorgelegd aan de VRD. Reden hiertoe is dat het wijzigingen betrof, waarbij de verdere inhoud en voorwaarden van de verleende omgevingsvergunning in stand zijn gebleven. De zorgen ten aanzien van mogelijke schadelijke (stof)deeltjes, kan de gemeente niet volledig wegnemen. Immers, geldt dit niet specifiek voor alleen zonneparken, maar ook voor de snel en grootschalige toenemende private zonnepaneelinstallaties op woningen (met name in woonwijken), agrarische bebouwing, bedrijfsbebouwing, geluidswallen, (opladen van) elektrische auto’s, enz. En dit met het idee dat de (landelijke) duurzaamheidsopgave nog lang niet gereed is. Alhoewel zonne-energie systemen slecht in staat zijn om brand te verspreiden (stalen constructies bij zonneparken), is het natuurlijk van groot belang dat de zonneparken worden gerealiseerd en geïnstalleerd, conform de juiste randvoorwaarden en door gecertificeerde bedrijven.
Gecertificeerde bedrijven zijn noodzakelijk vanuit financierings- maar ook zeker vanuit verzekeringsoverwegingen. De grootste kans op brand wordt namelijk veroorzaakt door foutieve aansluitingen van de onderdelen waar hoge vermogens samenkomen. Door een correcte installatie conform het opgestelde Programma
2
van Eisen, goed onderhoud en de uitvoering van regelmatige inspecties, kunnen onwenselijke situaties vroegtijdig worden gedetecteerd en voorkomen. De verantwoordelijkheid hiertoe ligt bij initiatiefnemer / exploitant.
3
Op de zonneparken vinden in eigen beheer preventief jaarlijks meerdere keren inspecties (kabels omvormers, enz.) plaats. Daarnaast wordt via monitoringscentra gedurende 24 uur per dag toezicht gehouden. Met name op het functioneren van het zonnepark en op de trafostations waarin hitte sensoren zijn aangebracht. De zorg ten aanzien van het aspect van de ligging van het zonnepark Daalkampen nabij een woonwijk, wordt niet gedeeld. Het zonnepark is ruimtelijk gescheiden van de woonwijk Daalkampen door een groenstrook van circa 45 meter en in de gewijzigde situatie door agrarische gronden. Ook voorziet het zonnepark in een landschappelijk inpassingsplan. Deze is tweeledig tot stand gekomen. Enerzijds om het zonnepark onderdeel te laten zijn van de aangrenzende en omliggende omgeving. En anderzijds ten behoeve van de groenstructuur die is beoogd bij eventuele toekomstige woningbouw als het zonnepark zijn looptijd heeft gehad. Deze ontwikkelingsrichting is opgenomen in de huidige gemeentelijke Structuurvisie. Zo ja, welke stappen zijn er al ondernomen? Na het brandincident heeft er tussen de gemeente en de brandweer een overleg plaatsgevonden. In dit overleg is het incident besproken. Het overleg met de brandweer wordt verder voortgezet. Daarnaast is intern afgesproken om een eindinspectie uit te voeren bij de zonneparken die zijn opgeleverde / gereed zijn gemeld.
De verleende omgevingsvergunning is hierbij het uitgangspunt. Dit in samenwerking met de RUD en de VRD. Vraag 2: Heeft de brandweer actief mee kunnen denken met betrekking tot het brandveilig exploiteren van alle zonneparken in onze gemeente. Zo nee, waarom niet? Antwoord: Na het brandincident heeft er tussen de gemeente en de brandweer een overleg plaatsgevonden. In dit overleg is het incident besproken. Het overleg met de brandweer wordt verder voortgezet. Daarnaast is intern afgesproken om een eindinspectie uit te voeren bij de zonneparken die zijn opgeleverde / gereed zijn gemeld. De verleende omgevingsvergunning is hierbij het uitgangspunt. Dit in samenwerking met de RUD en de VRD. Zo nee, waarom niet? Deze vraag is niet van toepassing. De VRD hebben de mogelijkheid gehad om in een vroeg stadium mee te denken. Er is door de VRD geen verdere aanleiding gezien om inhoudelijk te reageren op de planologische regeling noch reden geweest om extra (veiligheids)voorwaarden op te nemen in de omgevingsvergunningen. Daarnaast is initiatiefnemer expliciet in kennis gesteld van het VRD-advies. Wel is het goed om op te merken dat de VRD zich continu intern voorbereiden / worden opgeleid om op alle (duurzame) ontwikkelingen die zich in een razend snel tempo voordoen op het gebied van verduurzamen.
Vraag 3: Is het college bekend met de Handreiking Risicobeheersing advies veilige pv-systemen van brandweer Nederland? En maakt het college al gebruik van de Handreiking bij de vergunningsverlening van zonneparken?
4
Antwoord: De handreiking dateert van december 2020. De omgevingsvergunningen voor alle zonneparken zijn eind 2018 / begin 2019 verleend. Het aantal zonneparken vloeien weer voort uit het beleid “Zonneoogst”. Daarmee is volledig uitvoering gegeven aan dit beleid. Vervolgens is in bestuurlijke zin bij behandeling van de RES (Regionale Energie Strategie) uitgesproken dat de bestaande zonneparken tot 2030 de maat zijn binnen onze gemeentegrenzen en er nog 1 plan kan worden gehonoreerd in Valthe (max. 2 x 5 hectare). Nieuw planaanvragen worden on hold geplaatst tot 2030. Derhalve is nog geen reden geweest om te overwegen om gebruik te maken van voornoemde handreiking. Vraag 4: Wanneer het antwoord op vraag 3 nee was, is het college dan bereid de aanbevelingen met betrekken tot preventie en repressie van brand op zonneparken in hoofdstuk 4 van het bovengenoemde document over te nemen, en toe te passen op eventueel toekomstige vergunningen voor zonneparken? Antwoord: Alhoewel slecht sprake is van een handreiking, onderzoekt het college graag of het document behulpzaam kan zijn voor een mogelijk vervolg. Uiteraard moet hierin worden meegenomen in hoeverre dit mogelijk is binnen het toetsingskader die de wetgeving heeft opgesteld voor het kunnen / mogen verlenen van omgevingsvergunningen.
De gemeente is overigens altijd bevoegd om initiatiefnemer te verzoeken om bij de verdere uitwerking van plannen rekening te houden met voornoemde handreiking.
5