RWE helpt gemeenten met energietransitie
Tekst van het document
1
Hoe kunnen we samen vorm geven aan de lokale energietransitie? Dé uitdaging voor gemeenten Gemeenten staan voor de uitdaging om vorm te geven aan de lokale energietransitie. Gevolgen van klimaatverandering zijn meer en meer zichtbaar en om dat tij te keren, is een andere manier van kijken naar gebruik en opwek van energie nodig. Adequate en duurzame aanpassingen zijn nodig, ofwel een omslag in ons doen en laten. RWE kan gemeenten helpen als partner of hoofdaannemer voor duurzame energievraagstukken. Dé oplossing voor de lokale energietransitie is in onze optiek het realiseren van een (gedeeltelijk) zelfvoorzienende energiegemeenschap (zowel burgers en bedrijven). Dat vraagt om een integrale aanpak van warmte- en koudeoplossingen, ontlasten van het elektriciteitsnetwerk, inzet van zonne- en windenergie, realiseren van koppelkansen, de opslag van elektriciteit en een groter besef van de absolute noodzaak tot energiebesparing.
Opmaat naar een zelfvoorzienende energiegemeenschap RWE ziet vier aspecten die van belang zijn om tot zo’n zelfvoorzienende energiegemeenschap te komen:
2
01
Dubbel gebruik kabel bij schaarste op het elektriciteitsnet
We kijken naar de energietransitie vanuit ketenbeheer. Wij zien die keten als volgt: ‘gezond’ beheer van het elektriciteitsnet door cable pooling. Een woordspeling op carpooling en gebaseerd op hetzelfde principe: deel je een vervoersmiddel, dan leidt dat tot minder drukte op de wegen, tot een betere doorstroming en minder uitstoot. Bij cable pooling delen eigenaren van windturbines en zonneparken een netwerkaansluiting. Zo wordt de doorstroom op het ‘elektrische wegennet’ verbeterd, is er minder overbelasting en wordt zowel het elektriciteitsnet als het land efficiënter benut. Wind en zon is daarvoor de ideale combinatie. Als het hard waait is er niet altijd zon, en als de zon schijnt, staat er vaak niet veel wind. Zo kan de een het netwerk benutten, als de ander het niet zo hard nodig heeft. Windturbines kunnen goed gecombineerd worden met zonnepanelen op land en op daken. Als deze dicht bij elkaar staan, kunnen ze heel praktisch gebruik maken van dezelfde aansluiting op het elektriciteitsnet. Cable pooling
is een goede oplossing juist voor die plekken waar het elektriciteitsnet al vol zit. Voor de volgorde is het belangrijk eerst wind te ontwikkelen en dan zon. Andersom is het ruimtelijk niet mogelijk.
02
Verantwoord omgaan met schaarse ruimte
Er is niet veel ruimte in Nederland daarom moet de ruimte die er is goed benut worden. Veel dijken en waterkeringen zijn toe aan versterking; zeker met het oog op de te verwachte zeespiegelstijging. Zo ook bij het Waterschap Noorderzijlvest die de dijkversterking koppelde aan de bouw van een aantal windturbines op de dijk. Dat kon dankzij het onderzoek dat RWE jarenlang heeft verricht naar het plaatsen van windturbines op dijken. Dat onderzoek leidde qua fundatietechnieken tot nieuwe inzichten, waarbij de waterkerende functie van de dijk geborgd moest blijven. Door te kiezen voor een fundatie die dicht bij de eigenschappen van het dijklichaam ligt, draagt de windturbine zelfs bij aan de waterveiligheid van de dijk. De windturbines staan als het ware in de dijken en versterken deze. Zo draagt het Waterschap bij aan een beter klimaat en de windturbines staan op een goede plek om wind te vangen. Dit betekent 1 + 1 = 3.
Nog een voorbeeld van een win-winsituatie. Zandafgravingen blijven doorgaans na het afgraven van de grond ongemoeid en krijgen geen nieuwe directe functie. Veelal ligt het gebied braak, komt er een hek omheen en gebeurt er verder niets meer mee. Door op een andere manier naar deze ongebruikte gronden te kijken, heeft RWE samen met de omgeving een plan voor een multifunctioneel gebied kunnen ontwikkelen met aandacht voor landbouw, recreatie en bedrijvigheid. De ontwikkeling van een wind- en zonnepark gaat hier hand in hand met de landschapsinrichting. Ook hier geldt 1 + 1 = 3. Of de aanleg van een ‘Windbos’ waarbij bomen worden geplant in combinatie met windturbines. Eveneens een goede mogelijkheid voor een gemeente om zo twee keer duurzaam bij te dragen aan de energietransitie: 1 + 1 = 3.
3
03
Bouw de transitie op vanuit een totaalpakket
RWE kan gemeenten helpen de doelstellingen voor de energietransitie te halen, door in samenwerking met partners een totaalpakket aan te bieden. Door deeloplossingen vanuit gemeenten te combineren, ontstaat een vliegwieleffect; een aanjager die leidt tot meer dan de som der delen. Denk aan deeloplossingen als zon op daken van bedrijven, ontwikkeling en exploitatie van zonne- en windparken, gebruik van omgevingswarmte, ontwikkelen van een warmte- en koudenet, opslaan van energie en het investeren in emissieloos vervoer door inzet van waterstof. RWE kan gemeenten faciliteren bij het koppelen van die deelprocessen. Een integrale aanpak biedt gemeenten juist lokaal kansen voor een snellere en meer betaalbare energietransitie. Bovendien kan een samenwerking met bestaande coöperaties of stichtingen zorgen voor een groter draagvlak en input
van lokale ervaring. RWE kan hierbij ook de burger met een kleinere beurs helpen bij het verduurzamen van de woning en de elektriciteitsrekening te verlagen. Ook de RES-realisatie qua gemaakte keuzes voor zon, wind, warmte, koude of anderszins, zijn uitgangspunten voor gemeenten die gewogen moeten worden in het totaalpakket. Het vereist een brede scope wat betreft alle in te zetten duurzame energiebronnen en alle partijen die daar een rol in spelen.
04
Lokaal eigendom versterkt lokale betrokkenheid
Door inwoners de mogelijkheid te geven om mee te investeren in duurzame energieprojecten en zo mee te delen in de opbrengsten van de exploitatie van wind- en zonprojecten, kan een gemeente draagvlak onder burgers creëren en zelfs vergroten. Participatie zorgt voor lokale betrokkenheid en lokaal eigendom. Meedoen en meedenken met en door de lokale omgeving is voor RWE cruciaal. We hebben veel ervaring met verschillende modellen die we afhankelijk van de wensen van gemeente en omwonenden
kunnen toepassen. Zo kunnen omwonenden 50 % medeeigenaarschap verkrijgen via een vereniging, of coöperatie. Dit levert actieve deelname en rendement op. Het vraagt wel om een investering met risico’s. Wil men minder risico, dan is een financiële deelneming via bijvoorbeeld obligaties een alternatief, hierbij is de invloed wel beperkter. Het realiseren van een omgevingsfonds behoort ook tot de mogelijkheden. Hierbij komt een deel van de opbrengsten ten goede aan maatschappelijke doelen. Daarnaast zijn een omwonendenregeling of een postcoderoosregeling manieren om te participeren. Voor welke vorm van participatie er ook gekozen wordt, belangrijk is dat bij iedere vorm de gehele gemeenschap wordt betrokken bij plannen en oplossingen; zowel de jeugd als de ouderen.