CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Rapportage F34 Borger-Emmen-Coevorden

RAAD: Lijst ingekomen stukken 31 december 2023, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Brief college inzake Doorfietsnetwerk Zuidoost-Drenthe12.182 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Doorfietsroute F34 Borger-Emmen-Coevorden Variantenstudie en knelpuntenanalyse

Inhoudsopgave 0

Samenvatting........................................................................................................................................... 4

1 1.1 1.2 1.3

Inleiding ................................................................................................................................................... 5 Aanleiding ................................................................................................................................................ 5 Doel en werkwijze.................................................................................................................................... 5 Leeswijzer ................................................................................................................................................ 5

2 2.1 2.2

Inventarisatie ........................................................................................................................................... 6 Uitgangspunten ontwerp .........................................................................................................................6 Netwerk en inrichting ............................................................................................................................... 8

3 Varianten ...............................................................................................................................................13 3.1 Bouwstenenmethode .............................................................................................................................13 3.2 Varianten en maatregelen ..................................................................................................................... 14 3.2.1 Variant 1 (N34) ...................................................................................................................................14 3.2.2 Variant 2a en 2b (bossen) .................................................................................................................. 15 3.2.3 Variant 3a en 3b (N34) ....................................................................................................................... 17 3.2.4 Variant 4a en 4b (spoor en Stieltjeskanaal) .......................................................................................

18 3.3 Knelpuntenanalyse ................................................................................................................................19 3.4 Omgevingsanalyse ................................................................................................................................20 4 Beoordeling varianten ...........................................................................................................................22 4.1 Beoordelingsmatrix ................................................................................................................................22 4.2 Potentie .................................................................................................................................................23 4.2.1 Woon-school....................................................................................................................................... 23 4.2.2 Woon-werk .........................................................................................................................................25 4.2.3 Inwoners en arbeidsplaatsen ............................................................................................................. 26 4.2.4 Recreatief medegebruik .....................................................................................................................

26 4.2.5 Samenvatting potentie ........................................................................................................................29 4.3 Doelstelling doorfietsroute ..................................................................................................................... 29 4.3.1 Directheid ...........................................................................................................................................29 4.3.2 Veiligheid ............................................................................................................................................31 4.3.3 Samenhang ........................................................................................................................................33 4.3.4 Comfort ...............................................................................................................................................34 4.3.5 Samenvatting kwaliteitseisen .............................................................................................................35 4.4 Consequenties overig verkeer...............................................................................................................

35 4.5 Omgevingsaspecten ..............................................................................................................................36 4.5.1 Natuurgebieden ..................................................................................................................................36 4.5.2 Bodem & water ...................................................................................................................................37 4.5.3 Archeologie......................................................................................................................................... 37 4.5.4 Landschap en cultuurhistorie ............................................................................................................. 37 4.5.5 Kabels en leidingen ............................................................................................................................37 4.5.6 Kansrijkheid planologische procedures .............................................................................................. 38 4.5.7 Samenvatting omgevingsaspecten .................................................................................................... 38 4.6 Samenvatting beoordeling ..................................................................................................................... 38 5

Kosten ...................................................................................................................................................40

6

Voorkeursvariant ...................................................................................................................................41

7 Advies vervolg .......................................................................................................................................45 Bijlage 1 - Maatregelen Bijlage 2 - Omgevingsaspecten Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51007220 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: https://swecogroup.sharepoint.com/sites/nl-post_archive/secretariaat/rapportage dfr borger-emmen-coevorden definitief .docx

3/45

0

Samenvatting

Voorliggende variantenstudie heeft als doel op een eenduidige en navolgbare wijze onderzoek te doen naar mogelijke varianten voor een recreatieve en utilitaire doorfietsroute tussen Borger, Emmen en Coevorden en een voorkeursvariant te selecteren. Dit wordt gedaan op basis van een integrale beoordeling van alle relevante thema’s, zoals potentie, kwaliteitseisen en omgevingsaspecten. Het onderzoeksgebied is opgedeeld in een bouwsteen Noord (Borger-Emmen) en een bouwsteen Zuid (Emmen-Coevorden). In bouwsteen Noord zijn drie varianten beschouwd. In bouwsteen Zuid zijn vier varianten beschouwd. De zeven varianten zijn beoordeeld in een beoordelingsmatrix. Op basis van dit onderzoek adviseren we te investeren in een doorfietsroute met de varianten 2A (Borger-Emmen) en 4A (Emmen-Coevorden). Dit betreft de route vanuit Borger via Exloo, Valthe, het Valtherbos, Emmermeer naar het station van Emmen en van Emmen via het spoor naar Nieuw-Amsterdam, Dalen en Coevorden. Deze routes bieden ten opzichte van andere onderzochte varianten de hoogste potentie.

Vooral de recreatieve meerwaarde (het verbinden van de vakantieparken en campings) in combinatie met de directheid, het aantal aanwonenden, scholieren en arbeidsplaatsen, het aansluiten bij gemeentelijke plannen en ambities, de verbinding met de economische concentraties en het oplossen van ontbrekende schakels heeft doen besluiten dat de route van variant 2A en 4A het beste tot doorfietsroute kan worden opgewaardeerd. Op basis van dit rapport kunnen de drie colleges worden gevraagd om een planuitwerkingsbesluit te nemen voor de tracédelen. Als dit besluit is vastgesteld, kan het voorkeursalternatief verder worden uitgewerkt tot een concrete oplossing, uiteraard in nauwe samenspraak met de aanwonenden, grondeigenaren en andere belanghebbenden. Vervolgens dienen conditionerende onderzoeken uitgevoerd en planologische procedures doorlopen te worden.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

4/44

1

Inleiding

1.1

Aanleiding

De gemeenten Borger-Odoorn, Emmen en Coevorden (BOCE-gemeenten) zijn voornemens gezamenlijk een doorfietsroute tussen Borger, Emmen en Coevorden te realiseren. Een doorfietsroute is een comfortabele, brede en herkenbare route op trajecten die fietsers optimaal faciliteren, zodat op langere afstanden meer mensen voor de fiets kiezen in plaats van de auto. Het is een ‘plus’ op het recreatieve of utilitaire hoofdfietsnetwerk. Doorfietsroute zijn hoogwaardige fietsroutes van circa 4 meter breed met een gesloten verharding waarop men comfortabel kan fietsen. Tevens zijn deze routes zo rechtstreeks mogelijk en hebben fietsers (zo veel mogelijk) voorrang op autoverkeer. Sinds 2007 zijn in de provincie Drenthe en Groningen al diverse doorfietsroutes (voorheen Fietsroutes Plus) gerealiseerd, zoals de routes Assen - Vries, Assen - Rolde, Groningen - Eelde-Paterswolde en enkele deeltrajecten van de doorfietsroute Groningen - Assen (‘De Groene As’). De gemeente Emmen verkent tevens ook de doorfietsroute Emmen-Klazienaveen. Hiervoor is een separate rapportage opgesteld. De doorfietsroute Borger-Emmen-Coevorden dient een meerwaarde te bieden voor zowel recreatieve als utilitaire fietsers.

De doorfietsroutes sluiten aan op (potentieel) fietsaantrekkende voorzieningen, zoals (middelbare) scholen, (dorps-/stads)centra, werkgelegenheidslocaties, toeristische en recreatieve trekpleisters en andere knooppunten en routes. Met het bieden van hoogwaardige fietsinfrastructuur wordt het voor mensen aantrekkelijker om naar school, werk of de winkels te fietsen of een recreatieve of sportieve fietstocht te maken.

1.2

Doel en werkwijze

Op een eenduidige en navolgbare wijze is onderzoek gedaan naar mogelijke varianten. Daarbij is een voorkeurstracé geselecteerd. Dit is gebeurd op basis van een integrale beoordeling van alle relevante thema’s zoals potentie, kwaliteitseisen en de omgevingsaspecten. Op basis van diverse analyses is afgewogen welke variant de beste optie is. Kern van dit onderzoek is met welk tracé de doelstellingen die ten grondslag liggen aan het concept doorfietsroute het beste behaald kunnen worden, met in achtneming van de omgevingsaspecten. Gezien de totale lengte van circa 40 km wordt een doorfietsroute Borger Emmen - Coevorden niet in één keer gerealiseerd. Het is daarom belangrijk dat de betrokken partijen overeenstemming hebben over het te volgen tracé. Alleen dan kan de doorfietsroute fasegewijs worden gerealiseerd en kan de bruikbaarheid ervan worden geborgd.

1.3

Leeswijzer

In hoofdstuk 2 wordt de huidige situatie van de fietsverbinding en opties tussen Borger, Emmen en Coevorden behandeld. Hoofdstuk 3 behandelt de mogelijke varianten en maatregelen per wegvak. In hoofdstuk 4 worden de varianten beoordeeld, in hoofdstuk 5 worden de kosten inzichtelijk gemaakt. In hoofdstuk 6 worden de voorkeursvarianten nader beschreven is. Hoofdstuk 7 gaat in op het vervolg. Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

5/44

2

Inventarisatie

2.1

Uitgangspunten ontwerp

De doorfietsroute is voor meerdere doelgroepen geschikt. Niet alleen voor de brom-/snorfietsers en snelle fietsers (zoals wielrenners en mensen op een speed pedelec of e-bike) maar ook voor fietsers die in een minder snel tempo willen fietsen. De doorfietsroute is een comfortabele fietsroute voor fietsers tussen Borger, Emmen en Coevorden en de daarop aansluitende fietsroutes. De provincie heeft algemene richtlijnen opgesteld voor doorfietsroutes. Voor de verdere uitwerking worden de volgende uitgangspunten gehanteerd:

Figuur 2.1: Kwaliteitseisen bij doorfietsroutes in de provincie Drenthe (bron: Actualisatie en Herijking Fietsnetwerk Drenthe 2020)

De doorfietsroute is herkenbaar als één continue ‘loper’. Dit uit zich door een eenduidig en herkenbaar profiel (breedte), het verhardingstype en belijningen en markeringen van het pad. Afhankelijk van de lokale situatie (inpassing en medegebruik) zijn verschillende profielen mogelijk, zoals in figuur 2.2 is weergegeven. Ook eventuele afwijkende tracédelen zijn echter steeds herkenbaar als onderdeel van de continue loper.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

6/44

Figuur 2.2: Inrichtingselementen doorfietsroute wegvakken en kruisingen

Naast het op orde hebben van de infrastructuur is het noodzakelijk om ook de herkenbaarheid van doorfietsroutes te optimaliseren, zodat de forens of toerist gerichter verleid kan worden vaker de fiets te gebruiken. Dit begint met het kiezen van een logische en aantrekkelijk route, het vermijden (of slechten) van lastige barrières en voldoende ruimte om de route goed in te passen. Maar uiteraard zijn in de praktijk de omstandigheden niet altijd optimaal, vooral binnen dorpen en steden. Ook in deze gebieden heeft een doorfietsroutes meerwaarde en is het zaak de doorfietsroute herkenbaar en aantrekkelijk in te passen. Het op orde hebben van bewegwijzering en routeborden speelt een belangrijke rol. Dit is een maatregel die idealiter op regionaal niveau toegepast wordt en waarbij op de doorfietsroutes dezelfde wayfinding- en communicatiestrategie wordt toegepast. De provincies Drenthe en Groningen hebben samen met gemeenten en de Regio Groningen-Assen een integrale huisstijl voor de doorfietsroutes ontwikkeld, zoals in figuur 2.3 te zien is. Het begrip ‘doorfietsroute’ en de regionale herkenbaarheidsstrategie wordt op dit moment door zowel de provincie Groningen als Drenthe gehanteerd. Hierbij hoort een blauw portaal bij het begin- en eindpunt van de route en een blauw logo op de weg.

Dit zijn ook maatregelen die de herkenbaarheid van de doorfietsroute Borger-Emmen-Coevorden kunnen vergroten.

Figuur 2.3: Elementen regionale herkenbaarheidsstrategie doorfietsroutes

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

7/44

Op nationaal gebied is uniforme, landelijke bewegwijzeringssysteem vastgesteld voor hoogwaardige regionale fietsroutes. Daarbij hoort een voorwegwijzer, beslisser en bevestigingsbord en een gekleurd kader met een Fnummer. Het F-nummer houdt verband met de meest naastgelegen provinciale weg. Voor de route Emmen-Klazienaveen zou dit betekenen dat de F862 gekozen kan worden voor deze doorfietsroute, ongeacht de keuze voor de voorkeursvariant.

Fietsstraten buiten de bebouwde kom Toepassing van fietsstraten op plattelandswegen in het buitengebied zijn in Nederland zeldzaam: vaak rechtvaardigt de lage fietsintensiteit geen fietsstraatinrichting. Juist in het buitengebied is het principe van de fietser als bovengeschikt/hoofdgebruiker des te belangrijker. Het CROW heeft in 2021 een notitie met aanbevelingen opgesteld voor fietsstraten buiten de bebouwde kom. In Drenthe is onlangs een fietsstraat buiten de kom aangelegd, namelijk op een deel van de doorfietsroute Groningen-Assen. Binnen de in paragraaf 3.2 beschreven varianten zal een dergelijke inrichting (rood asfalt, al dan niet met witte middenstreep) op landwegen buiten de bebouwde kom met een gemende verkeersafwikkeling wenselijk zijn.

Oude situatie (links) en inrichting als fietsstraat (rechts) op doorfietsroute Groningen-Assen (bron: Cyclomedia)

2.2

Netwerk en inrichting

Op diverse corridors richting de steden in de provincies Drenthe en Groningen liggen de hoofdfietsroutes naast een provinciale weg of als een voormalige provinciale weg in het landschap (onder andere Rolde, Smilde, Bedum). Het tracé Borger-Emmen-Coevorden vormt hierop een uitzondering. Er zijn meerdere hoofdfietsroute tussen deze kernen. Hierdoor is sprake van een diffuus karakter van het fietsverkeer: fietsers maken gebruik van verschillende routes op het tracé, mede beïnvloed door de herkomst- en bestemmingslocaties. Ook is het tracé Borger-Emmen-Coevorden dermate lang (circa 40 kilometer) dat er maar weinig fietsers zijn die de hele afstand fietsen. Op het gehele tracé gaat het vooral om de verbindingen tussen Borger en Emmen (inclusief tussenliggende dorpen) en tussen Emmen en Coevorden (inclusief tussenliggende dorpen). Er zijn diverse doelgroepen die gebruik maken van een doorfietsroute. Voor een deel zal het faciliteren in het dagelijkse utilitaire fietsverkeer (één duidelijk doel: school, werk, winkel), het andere deel bestaat uit dagjesmensen, toeristen en de lokale bevolking die een recreatief tochtje maken, bijvoorbeeld vanaf de overnachtingslocaties naar de toeristische trekpleisters in de omgeving of een willekeurige fietstocht, onder andere via de fietsknooppunten.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

8/44

Ook worden dergelijke hoogwaardige fietsroutes gebruikt door sporters (wielrenners, mountainbikers, etc.). De doorfietsroute tussen Borger, Emmen en Coevorden dient voor alle doelgroepen toegankelijk te zijn.

Figuur 2.4: Bereik tot 25 km vanuit Emmen

Hieronder wordt een korte beschrijving gegeven van het aanwezige fietsnetwerk, de routeopties en de inrichting per deeltracé.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

9/44

Borger-Emmen De fietsafstand tussen het centrum van Borger en Emmen is circa 18 kilometer (zie figuur 2.4). In het provinciale utilitaire hoofdfietsnetwerk zijn er twee hoofdverbindingen aangegeven tussen de beide kernen.

Figuur 2.5: Netwerk Borger-Emmen

De eerste verbinding volgt de N34 via Odoorn en Klijndijk. Vrijliggende fietspaden zijn hier buiten de bebouwde kommen aanwezig. Deze fietspaden zijn gemiddeld 2,5 tot 3,0 meter breed. Binnen de bebouwde kom (met uitzondering van Emmen) is er sprake van een gemengde verkeersafwikkeling.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

10/44

De tweede verbinding loopt hier parallel aan en loopt via Exloo, Valthe en Weerdinge. Ook hier zijn buiten de kommen overal vrijliggende fietspaden aanwezig. De meeste fietspaden zijn 2,0 tot 2,5 meter breed. Binnen de bebouwde kom (met uitzondering van Emmen) is er sprake van een gemengde verkeersafwikkeling. Tussen Exloo en Emmen is tussen deze twee hoofdverbindingen nog een derde verbinding aanwezig via het Valtherbos. Het fietspad is hier gemiddeld 2,0 tot 2,5 meter breed. Ook tussen beide hoofdroutes zijn diverse dwarsverbindingen richting de diverse kernen, zoals Odoorn-Valthe, Klijndijk-Valthe, Odoorn-Exloo en EesExloo. Emmen-Coevorden De fietsafstand tussen de centra van Emmen en Coevorden is circa 22 kilometer. Het fietsnetwerk tussen Emmen en Coevorden is diffuser dan tussen Borger en Emmen. Hier liggen ook meerdere fysieke barrières, zoals de spoorlijn Emmen-Coevorden, de Rondweg (N391) van Emmen, het Stieltjeskanaal en de N34. In figuur 2.6 zijn de twee hoofdverbindingen weergegeven. De eerste aanwezige utilitaire hoofdverbinding volgt grofweg de N34 en loopt via Erm, Achterste Erm, Holsloot en Dalen. Tussen Emmen en Erm is een vrijliggend fietspad aanwezig, evenals tussen Dalen en Coevorden. De fietspaden zijn hoofdzakelijk 3,0 tot 3,5 meter breed. Tussen Erm en Dalen is geen vrijliggend fietspad aanwezig, terwijl de maximum snelheid hier grotendeel 80 km/u is.

De tweede utilitaire hoofdverbinding loopt haaks via Nieuw-Amsterdam en Schoonebeek, de N853 en N863 volgend. Vrijliggende fietsinfrastructuur is hier volledig aanwezig. De fietspaden zijn hoofdzakelijk 2,5 tot 3,0 meter breed.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

11/44

Figuur 2.6: Netwerk Emmen-Coevorden

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

12/44

3

Varianten

3.1

Bouwstenenmethode

Voor deze variantenstudie gebruiken we de bouwstenenmethode. We onderscheiden op de gehele corridor twee bouwstenen, Noord en Zuid. Binnen elke bouwsteen worden onderscheidende varianten beoordeeld zonder dat een veelheid aan opties naast elkaar gezet hoeft te worden. In deze tracéverkenning worden de volgende bouwstenen onderscheiden: Bouwsteen Noord (Borger-Emmen): • • •

1: Borger - Ees - Odoorn - Klijndijk - Emmen. 2a: Borger - Exloo - Valtherbos - Emmen. 2b: Borger - Exloo - Weerdinge - Emmen.

Bouwsteen Zuid (Emmen - Coevorden) • • • •

3a: Emmen - Ermerweg - Achterste Erm - Dalen - Station Coevorden. 3b: Emmen - Delftlanden - Achterste Erm - Dalen - Station Coevorden. 4a: Emmen - Emmen Zuid - Veenoord - Dalen – Coevorden. 4b: Emmen Zuid - Nieuw-Amsterdam - Stieltjeskanaal - Coevorden.

Figuur 3.1: Bouwstenen en varianten op hoofdlijnen

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

13/44

In figuur 3.1 staan de bouwstenen en de varianten weergegeven. Varianten 1 en 3a/3b zijn de ‘N34-varianten’ vanwege hun ligging bij de N34. De varianten 2a en 2b zijn de ‘Bos-varianten’, variant 4a en 4b zijn respectievelijk de ‘Spoorvariant’ en de ‘Stieltjeskanaal-variant’. De bouwstenen zijn opgeknipt in Emmen nabij het Raadhuisplein (1 en 3a/3b) en het station van Emmen (2a/2b en 4a/4b).

3.2

Varianten en maatregelen

Hieronder zijn de vier hoofdvarianten met de subvarianten beschreven en voorzien van een eerste indicatie van de mogelijke inrichting. Opgemerkt dient te worden dat de uiteindelijke voorkeursvariant niet per se overeen hoeft te komen met een van de varianten maar op basis van de uitkomsten van de beoordeling ook kan bestaan uit de beste onderdelen van de verschillende varianten. De varianten zijn in nauwe samenwerking met de projectgroep en de klankbordgroep opgesteld. Tevens zijn de varianten in de eerste inlooprondes voorgelegd aan de inwoners, gebruikers en andere belanghebbenden. Alle relevante opmerkingen zijn vervolgens verwerkt in de uitwerking van de varianten.

3.2.1

Variant 1 (N34)

Het start- en eindpunt van varianten 1 en 2a/2b in Borger is de fietsbrug over de N34 aan de Westeresstraat, aansluitend op de woningbouwontwikkeling van Daalkampen II. Via de Hoofdstraat/Eeserstraat gaat variant 1 richting het zuiden. Buiten de kom van Borger volgt de route het fietspad tot aan Ees. Buiten de kom van Ees gaat deze variant verder via het fietspad langs de Odoornerstraat en Borgerderweg (parallelweg N34) tot in Odoorn. Na de bebouwde kom van Odoorn gaat de route via het fietspad verder tot aan de rotonde van Klijndijk. Na de rotonde volgt de route de (af te waarderen) parallelweg van de Hoofdweg. Bij de Odoornerweg vervolgt de route via het fietspad aan de oostzijde tot aan de kruising met de Twee Provinciënweg Weerdingerstraat in Emmen. Via de Hondsrugweg bereikt de fietser het Raadhuisplein. De maatregelen op hoofdlijnen die getroffen worden: • • •

• • •

Verbreden van bestaande tweerichtingenfietspaden tot 4,0 meter. Verbreden van eenrichtingsfietspaden tot 3,0 meter (Borger-Ees). De volgende straten inrichten tot fietsstraat: • Westeresstraat (Borger). • Parallelweg Odoornerweg (Emmen). Parallelweg Hoofdweg (Klijndijk) afwaarderen tot fietspad (bestaande plannen). Snelheidsverlaging naar 30 km/u op de Hoofdstraat Borger, Dorpsstraat Ees en Hoofdstraat Odoorn. Elementenverharding fietspad bebouwde kom Emmen verwijderen en aanleggen 4,0 meter breed beton-/asfaltverharding.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

14/44

3.2.2

Variant 2a en 2b (bossen)

Varianten 2a en 2b zijn de routes door de bossen tussen Borger, Exloo, Valthe en Emmen. De varianten zijn op hoofdlijnen gelijk. In Exloo zijn er twee opties. Variant 2a gaat via het centrum, variant 2b gaat bij de Boslaan rechtdoor via de Veldakkersweg en Oude Veldkampsweg. Bij de Valtherzandweg komen de varianten weer samen. Beide varianten volgen het fietspad door het Hunzebos tot aan Valthe. Variant 2a buigt na de oversteek van de Odoornerweg af via de Westerweg naar het Valtherbos en via de Warmeerweg rijdt men Emmen in. Variant 2a gaat via de Weerdingerstraat en de Seinstraat richting het station. Variant 2b loopt via de Weerdingerzandweg richting Weerdinge en volgt de parallelweg van de Weerdingerstraat en de Verlengde Spoorstraat tot aan het station.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

15/44

De maatregelen op hoofdlijnen die getroffen worden: • • •

• •

Verbreden van bestaande tweerichtingenfietspaden tot 4,0 meter. Elementenverharding fietspad Hunzedal Borger verwijderen en aanleggen 4,0 meter breed beton-/asfaltverharding. De volgende straten inrichten tot fietsstraat: • Westeresstraat, Julianastraat, Hunzedal en De Drift (Borger). • Boslaan en Veldakkersweg (Exloo). • Albertus Zefatweg en Brinkweg (Valthe). • Weerdingerzandweg-Meerbosweg (Weerdinge). • Parallelweg Weerdingerstraat, Bendienplein en Verlengde Spoorstraat (Emmen). Aanleggen 4,0 meter breed fietspad Veldakkersweg (Exloo) Snelheidsverlaging naar 30 km/u op de Zuiderhoofdstraat en Oude Veldkampsweg (Exloo).

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

16/44

3.2.3

Variant 3a en 3b (N34)

Variant 3a volgt de zuidzijde van de Ermerweg en de Oude Rijksweg (parallelweg). Via de Wienbargsteeg gaat men onder de N34 door en sluit vervolgens aan op de N376. Variant 3b vervolgt halverwege de Ermerweg het fietspad langs de Nieuw-Amsterdamsestraat. Via de fietsbrug over de Rondweg N391, de wijk Delftlanden en een nieuwe (fiets)verbinding door de Noordbroekmaden sluit deze variant aan op de N376 via de Zandzoom en Wienbargsteeg. Via de Schaapdijk, Ermerstraat, Eldijk en Emmerweg leiden de varianten naar Dalen. De varianten volgen de Hoofdstraat en De Bente naar het fietspad aan De Loo en de Hulsvoordendijk. De route volgt hier het spoor via de Dalerallee en de Stationsstraat tot aan het station van Coevorden.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

17/44

De maatregelen op hoofdlijnen die getroffen worden: • • • • •

3.2.4

Elementenverharding fietspad Hondsrugweg verwijderen en aanleggen 4,0 meter breed beton-/asfaltverharding. Verbreden van bestaande tweerichtingenfietspaden tot 4,0 meter. Nieuwe fietsverbinding door de Noordbroekmaden tussen Emmen en Achterste Erm. De volgende straten inrichten tot fietsstraat: • Oostereind, Wienbargsteeg en Zandzoom (Achterste Erm). Aanleggen 4,0 meter breed fietspad Achterste Erm-Dalen en Stationsstraat Coevorden.

Variant 4a en 4b (spoor en Stieltjeskanaal)

Varianten 4a en 4b lopen in Emmen gelijk tussen het station van Emmen en de Rietlanden. Ten noorden van de Kerkhoflaan liggen de varianten aan de westzijde van het spoor. Bij de Kerkhoflaan (waar ook aangesloten wordt op de F862, de doorfietsroute naar Klazienaveen) steekt de fietser het spoor over en volgt dan de oostzijde van het spoor, grotendeels via een nieuw aan te leggen fietspad. De Van Schaikweg en Dordsestraat moeten bij voorkeur ongelijkvloers overgestoken worden. Tussen de Hondsrugweg en de Rietlanden dient een nieuw fietspad aangelegd te worden langs het spoor met een nieuwe fietsbrug over het Oranjekanaal. Vervolgens wordt aangesloten op de bestaande fietsbrug richting de Rietlanden (Eikenweg). Via het Uilenveld in de Rietlanden splitsen de varianten bij de Veldstukken. Variant 4a volgt via de fietstunnel bij bedrijventerrein Waanderveld de noordzijde van het spoor via station Emmen-Zuid en de Wilhelmsweg. Bij de Zijweg wordt het spoor weer overgestoken en vervolgt de route aan de zuidzijde van het spoor naar Veenoord en Dalen. In Veenoord dient nog nader onderzocht te worden hoe de fietser het station passeert en de Verlengde Hoogeveensche Vaart oversteekt. Tussen Dalen en Coevorden volgt variant 4a het spoor en sluit ten noorden van de Rondweg N382 bij Coevorden aan op varianten 3a en 3b.

Variant 4b volgt de Nieuw-Amsterdamsestraat aan de westzijde via het aanwezige fietspad tot aan de Verlengde Hoogeveensche Vaart richting NieuwAmsterdam. In Nieuw-Amsterdam wordt de Verlengde Hoogeveensche Vaart overgestoken en via de Zijtak Westzijde gaat de route naar het zuiden. De Zijtak gaat vervolgens over in het Stieltjeskanaal. Via de noordzijde van het kanaal sluit de route in Coevorden aan op Burgemeester Feithsingel. De maatregelen op hoofdlijnen die getroffen worden: • • • •

•

Verbreden van bestaande tweerichtingenfietspaden tot 4,0 meter. Aanleggen 4,0 meter breed fietspad langs het spoor in Emmen en Dalen. Nieuwe fietsstraat tussen Scheidingsweg en Veilingstraat (Veenoord). De volgende straten inrichten tot fietsstraat: • Spoorstraat, Zuiderstraat en zijstraat van Dordsestraat (Emmen). • Oude Wilhelmsweg en Erfscheidenweg (Emmen-Veenoord). • Van Goghstraat en Spoorbaan (Veenoord). • Reindersdijk en Oude Coevorderweg (Dalen). • Stieltjeskanaal (Zandpol-Coevorden). Aanleggen 4,0 meter breed fietspad Stationsstraat Coevorden.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

18/44

3.3

Knelpuntenanalyse

Voor deze studie is een schouw en knelpuntenanalyse uitgevoerd. De kwaliteitseisen voor doorfietsroutes zijn daarbij als leidraad gehanteerd, zoals in paragraaf 2.1 is beschreven. Deze kwaliteitseisen komen overeen met de vijf hoofdeisen uit de Ontwerpwijzer fietsverkeer van het CROW voor een fietsvriendelijke infrastructuur, namelijk aantrekkelijkheid, comfort, directheid, samenhang en veiligheid. In onderstaande tabel zijn de belangrijkste knelpunten samengevat. Opvallend is dat de meeste knelpunten gerelateerd zijn aan verkeersonveilige en oncomfortabele situaties en routes.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

19/44

Meest in het oog springende aspecten (per variant van noord naar zuid): Variant

Locatie

Knelpunt

Oplossing doorfietsroute

1

Bebouwde kommen Borger, Ees en Odoorn

Snelheidsregime 50 km/u binnen de kom zonder vrijliggend fietspad

Afwaardering naar 30 km/u

2a/2b

Kruising OdoornerwegExloërzandweg Valthe

Onoverzichtelijke kruising buiten de kom (60 km/u)

Snelheidremmende maatregelen, middeneiland

2a/2b

Bebouwde kommen Exloo en Emmen

Snelheidsregime 50 km/u binnen de kom zonder vrijliggend fietspad

Afwaardering naar 30 km/u of vrijliggend fietspad bij 50 km/u

2a

Kruising Hondsrugweg-Albertus Zeefatweg Valthe

Onoverzichtelijke kruising buiten de kom (80 km/u)

Snelheidremmende maatregelen, middeneiland

2b

Bebouwde kommen Exloo en Valthe

Snelheidsregime 50 km/u binnen de kom zonder vrijliggend fietspad

Afwaardering naar 30 km/u

2b

Meerbosweg Weerdinge

Snelheidsregime 60 km/u buiten de kom zonder vrijliggend fietspad

Fietsstraat

3a

Wienbargsteeg Emmen

Snelheidsregime 60 km/u buiten de kom zonder vrijliggend fietspad

Fietsstraat

3b

Zandzoom Emmen

Snelheidsregime 60 km/u buiten de kom zonder vrijliggend fietspad

Fietsstraat

3a/3b

Achterste Erm-Dalen

Snelheidsregime 80 km/u buiten de kom zonder vrijliggend fietspad

Vrijliggend fietspad

3a/3b/4a

Stationstraat Coevorden

Snelheidsregime 50 km/u binnen de kom zonder vrijliggend fietspad

Vrijliggend fietspad

4a/b

Oversteken Boslaan, Kerkhoflaan, Van Schaikweg, Dordsestraat

Oversteken bij spoorwegovergangen en snelheidsregime 50 km/u binnen de kom zonder vrijliggend fietspad

Afwaarderen naar 30 km/u, ongelijkvloerse kruising of kruising met VRI.

4a

Oude WilhelmswegErfscheidenweg-Spoorbaan

Snelheidsregime 60 km/u buiten de kom zonder vrijliggend fietspad

Fietsstraat

4b

Bebouwde kom NieuwAmsterdam

Snelheidsregime 50 km/u binnen de kom zonder vrijliggend fietspad

Fietsstraat

4b

Stieltjeskanaal

Snelheidsregime 60 km/u buiten de kom zonder vrijliggend fietspad

Fietsstraat

Langs de varianten hebben in het verleden verschillende ongevallen plaatsgevonden. Het probleem bij deze beschikbare ongevalsgegevens is dat niet elk ongeval geregistreerd wordt. Ongevallen waar geen hulpdiensten bij zijn betrokken, zijn niet inzichtelijk te maken.

3.4

Omgevingsanalyse

Bij het plannen en ontwerpen van (nieuwe) infrastructuur is het belangrijk om al in een vroeg stadium rekening te houden met allerlei relevante omgevingsaspecten. Juist in deze fase worden keuzes gemaakt waarbij een bepaald niveau van gebiedskennis niet mag ontbreken. Het uitvoeren van een breed omgevingsonderzoek is daarom een essentieel onderdeel in het gehele planproces.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

20/44

Het doel van deze inventarisatie is drieledig: • •

•

Het verkrijgen van inzicht in de situatie ter plaatse van het studiegebied. Toetsingskader voor de vergelijking van de alternatieven en het selecteren van een voorkeursvariant (naast de kwaliteitseisen doorfietsroute). Een inschatting van de haalbaarheid van de voorkeursvariant en een indicatie van eventueel benodigd vervolgonderzoek.

In onderstaande tabel is samengevat welke omgevingsaspecten relevant zijn voor de ontwikkeling van de doorfietsroute Borger-Emmen-Coevorden. In bijlage 2 zijn kaartbeelden per deelaspect opgenomen. Omgevingsaspect

Natuurgebieden

Bodem en water

Archeologie

Relevante waarden en belemmeringen

         

Landschap

Cultuurhistorie

Externe veiligheid

Kabels en leidingen

          

Kansrijkheid planologische procedures

 

Varianten 1, 2a, 2b en 4a kruisen een NNN-gebied Er is geen Natura 2000-gebied in de nabijheid Varianten 1, 3b en 4a doorkruisen akkervogelgebieden Varianten 3a, 3b en 4a doorkruisen weidevogelgebieden Varianten 1, 2a en 2b liggen hoofdzakelijk op zandgronden; Varianten 3a, 3b, 4a en 4a liggen afwisselend op zand- en veengronden; Tussen Klijndijk, Emmen en Weerdinge is een grondwaterbeschermingsgebied gelegen. Varianten 1, 2a en 2b liggen hier deels in. De essen hebben een hoge archeologische waarde; Elke variant raakt een archeologisch monument, met uitzondering van variant 4a en 4b. Alle varianten liggen ten noorden en ten (zuid)westen van Emmen in het esdorpenlandschap; Varianten 4a en 4b liggen deels in de veenkoloniën en het wegdorpenlandschap van de randveenontginning Alle varianten liggen in Geopark De Hondsrug Varianten 1 en 3a volgen volledig de (pre)historische route over de Hondsrug, varianten 2a en 3b volgen deze route deels Variant 4b volgt het historische Stieltjeskanaal. Variant 4a volgt geen cultuurhistorische lijn. Geen variant ligt in de risicozone van een risicovolle inrichting; Alle varianten kruisen meerdere hogedruk gasleiding. Alle varianten liggen kruisen een hoogspanningsleiding, met uitzondering van varianten 4a en 4b; Bij de aanleg en verbreding van fietspaden moet van tevoren gecontroleerd worden waar kabels verlegd moeten worden.

De beoogde maatregelen binnen variant 1 zijn passend binnen het bestemmingsplan; Het verbreden van het fietspad in de bossen met varianten 2a en 2b is in strijd met het bestemmingsplan; Het aanleggen van het fietspad tussen Achterste Erm en Dalen (3a en 3b) en de verbinding tussen Delftlanden en de Zandzoom (3b) is in strijd met het bestemmingsplan; De aanleg van het fietspad langs het spoor in Emmen (4a en 4b) en tussen Emmen, Veenoord en Dalen (4a) is in strijd met de bestemmingsplannen.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

21/44

4

Beoordeling varianten

4.1

Beoordelingsmatrix

In dit hoofdstuk worden de varianten beoordeeld door middel van een multicriteria-analyse (MCA). De multicriteria-analyse is een evaluatiemethode waarmee een onderbouwde en integrale keuze gemaakt kan worden. In deze methode worden diverse criteria naast elkaar gezet zodat een integrale afweging mogelijk is. De beoordeling is bepaald op basis van de te treffen maatregelen zoals in paragraaf 3.2 is beschreven, waarbij is onderzocht of sprake is van een positief, neutraal of negatief effect (aangegeven met een score op een 7-puntschaal, zie nevenstaande figuur). De beoordelingsmatrix is samengesteld door de projectgroep waarin alle professionele stakeholders zitting hebben, afgestemd met de klankbordgroep en voorgelegd tijdens de inloopbijeenkomsten. De beoordeling is gebaseerd op bureauonderzoek voor de betreffende criteria en niet op gedetailleerd gebiedsgericht onderzoek. Aan het einde van het hoofdstuk is een samenvattende afwegingstabel opgenomen. Zie onderstaande tabel voor de onderzochte criteria per thema waarop de zeven varianten zijn beoordeeld: Thema

Criterium Emmen-Borger 1 2a 2b

Potentie

Utilitair Recreatief

Doelstelling Doorfietsroute

Directheid

Variant Emmen-Coevorden 3a 3b 4a 4b

Omrijfactor Oplossen ontbrekende schakel Veiligheid Verkeersveiligheid Sociale veiligheid Samenhang Comfort

Consequenties overig verkeer

Landbouwverkeer Busroutes

Omgevingsaspecten

Natuurgebieden Bodem en water Archeologie Landschap en cultuurhistorie Kabels en leidingen Kansrijkheid planologische procedure

In dit hoofdstuk wordt achtereenvolgens ingegaan op de potentie, de kwaliteitseisen van de doorfietsroute, de consequenties voor het overige verkeer en de omgevingsaspecten. In hoofdstuk 5 wordt ingegaan op de kosten.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

22/44

4.2

Potentie

Het potentiële gebruik van de doorfietsroute Borger-Emmen-Coevorden is onder andere afhankelijk van het fietsverkeer voor recreatieve en toeristische doeleinden (vrijetijd) en de omvang van het woon-werkverkeer en het woonschoolverkeer. Een deel van deze potentie is kwantitatief te bepalen op basis van beschikbare databronnen (CBS, DUO), een deel zijn indicaties op basis van geografische ligging, ervaringen en aannames. In deze paragraaf wordt achtereenvolgens ingegaan op woon-schoolverkeer, woon-werkverkeer, het aantal inwoners en arbeidsplaatsen langs de routes en het recreatieve en toeristische fietsverkeer.

4.2.1

Woon-school

Voor het woon-schoolverkeer wordt alleen de doelgroep middelbare scholieren geanalyseerd. Middelbare scholieren moeten vaak grotere afstanden fietsen naar de middelbare school en zijn over het algemeen bereid gebruik te maken van de fiets. Zeker met de opkomst van e-bikes wordt het aantrekkelijk voor deze doelgroep om afstanden van 15 tot 20 kilometer te fietsen. Een alternatieve vervoerswijze voor deze doelgroep is het openbaar vervoer, maar dat is kostentechnisch1 minder aantrekkelijk dan de fiets. Basisscholieren gaan over het algemeen naar de lokale basisschool binnen de woonplaats of naar een nabijgelegen grotere plaats. Deze woonschoolafstanden zijn gering. Daarnaast is de herkomst-bestemmingsdata van deze doelgroep (woonplaats en schoollocatie) niet beschikbaar. Studenten binnen het MBO, HBO en WO kunnen gratis gebruik maken van het openbaar vervoer met een studentenreisproduct, waardoor deze groep minder geneigd is de fiets te pakken voor langere afstanden waar de doorfietsroute in faciliteert. De drie hoofdkernen in dit onderzoek hebben elk één of meerdere middelbare scholen. Op basis van gedetailleerde gegevens op postcode-4-niveau van DUO blijkt dat er circa 1.700 middelbare scholieren aanwezig zijn op de relaties Borger-Emmen en Coevorden-Emmen (zie tabellen 4.1 en 4.3, afgerond op vijftallen).

Wanneer minder dan 10 scholieren uit een postcodegebied komen zijn deze niet meegenomen in het overzicht. Bouwsteen Noord In bouwsteen Noord zijn de meeste scholieren buiten de stad Emmen aangewezen op de middelbare scholen in Emmen. De meeste scholieren die in Borger naar school gaan komen ook uit Borger, maken geen gebruik van de doorfietsroute en zijn dus ook niet opgenomen in de berekening.

1

Voorbeeld: Jaarlijkse abonnementskosten Exloo-Emmen betreft ruim €1.100. Op basis van 4 tot 6 jaar middelbaar onderwijs zijn de kosten ruim 2 tot 3 maal zo hoog als een standaard e-bike (€1.500 - €2.000)

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

23/44

Totaal scholieren

Schoollocatie

Herkomst

Borger

Exloo

20

Emmen

Borger Buinen Odoorn Klijndijk Exloo 2e Exloërmond Valthe Valthermond Weerdinge Nieuw-Weerdinge

170 10 100 40 60 40 65 100 100 120

TOTAAL

825

Tabel 4.1: Herkomst scholieren bouwsteen Noord

Uitgesplitst naar variant en meest rechtstreekse verbinding kan de volgende inschatting worden gemaakt: Variant

Totaal scholieren

1

170+100+40

310

2a

20+170+10+60+40+65+100

465

2b

20+170+10+60+40+65+1002

465

Tabel 4.2: Potentie per variant (bouwsteen Noord) voor scholieren

Bouwsteen Zuid In bouwsteen Zuid zijn zowel Coevorden als Emmen belangrijke middelbare schoollocaties voor het tussengebied. Toch is een groter deel van de scholieren aangewezen op Emmen, zoals in onderstaande tabel is te zien. Schoollocatie

Herkomst

Coevorden

Dalen Oosterhesselen/Wachtum/Aalden Stieltjeskanaal Dalerveen

175 60 20 20

Emmen

Coevorden Dalen Veenoord/Nieuw-Amsterdam Zandpol

15 25 390 25

TOTAAL

Totaal scholieren

730

Tabel 4.3: Herkomst scholieren bouwsteen Zuid

2

In de praktijk maken fietsers met de bestemming of herkomst Weerdinge en Nieuw-Weerdinge ook gebruik van deze variant. Dit betreft echter een zeer klein tracégedeelte (ca. 2 kilometer) van deze variant 2b, waardoor deze aantallen niet zijn opgenomen in de som.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

24/44

Voor bouwsteen Zuid kan de volgende potentie per variant worden bepaald: Variant

Totaal scholieren

3a

175+60+25+15

275

3b

175+60+25+15

275

4a

175+60+390

625

4b

20+20+390+25

455

Tabel 4.4: Potentie per variant (bouwsteen Zuid) voor scholieren

Varianten 3a en 3b bedienen de kernen Dalen en de aantakking vanuit de regio Oosterhesselen, Wachtum en Aalden. Varianten 4a en 4b doen de grote kernen Veenoord en Nieuw-Amsterdam aan. Variant 4a verbindt daarbij ook Dalen. Variant 4a en 4b bieden aanmerkelijk meer potentie voor het woonschoolverkeer van dan varianten 3a en 3b. Met het verbinden van zowel Dalen en Veenoord / Nieuw-Amsterdam biedt variant 4a de meeste potentie voor het woon-schoolverkeer voor middelbare scholieren.

4.2.2

Woon-werk

Uit werknemersgegevens van het CBS (enkel beschikbaar op gemeenteniveau) is af te leiden dat de grootste woon-werkrelatie vanuit de gemeenten Coevorden en Borger-Odoorn naar Emmen zijn (tabel 4.5). Ook zijn er relatief veel werknemers woonachtig in Emmen en werkzaam in Coevorden. Het totaal aantal pendelbewegingen bedraagt 7.800. Dit geeft enig beeld van de relaties. Hierbij moet in acht worden genomen dat dit gemeentelijke gegevens zijn en niet 1-op-1 toe te passen voor deze studie. Woongemeente

Werkgemeente

Totaal werknemers

Borger-Odoorn

Emmen

Emmen

Borger-Odoorn

Emmen

Coevorden

2.000

Coevorden

Emmen

2.700

Borger-Odoorn

Coevorden

200

Coevorden

Borger-Odoorn

200

TOTAAL

2.200 500

7.800

Tabel 4.5: Pendel woon-werkverkeer per gemeente

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

25/44

4.2.3

Inwoners en arbeidsplaatsen

In onderstaande tabel 4.6 is weergegeven hoeveel inwoners binnen 500 meter van de varianten wonen. Dit is gebaseerd op de kaart van 100 meter bij 100 meter met statistieken van het CBS. Ook is het aantal arbeidsplaatsen weergegeven. Dit is geanonimiseerde data op postcode-6-niveau.

Zuid

Noord

Variant

Inwoners binnen 500 m

Arbeidsplaatsen binnen 500 m 3

1

12.900

900

2a

12.550

800

2b

11.050

800

3a

12.750

1.400

3b

16.200

1.200

4a

24.600

2.450

4b

25.650

1.900

Tabel 4.6: Inwoners en arbeidsplaatsen binnen 500 meter per variant

Bouwsteen Noord Binnen bouwsteen Noord zijn de varianten weinig onderscheidend. Variant 1 bereikt bijna 13.000 inwoners, variant 2a ruim 12.500. Variant 2b bereikt iets minder inwoners, namelijk ruim 11.000. Het verschil tussen 2a en 2b zit met name in de route door Emmermeer. Qua arbeidsplaatsen binnen 500 meter scoren de varianten gelijk. Bouwsteen Noord Binnen bouwsteen Zuid zit meer onderscheid tussen de varianten 3 en 4. Varianten 4a en 4b doen met name in de zuidelijke wijken van Emmen meer inwoners aan dan de westelijke wijken binnen variant 3a en 3b. Variant 3a scoort in dit opzicht aanmerkelijk minder. Qua arbeidsplaatsen scoort 4a significant beter op potentie dan de andere varianten.

4.2.4

Recreatief medegebruik

In en tussen Borger, Emmen en Coevorden zijn diverse grote campings, vakantieparken en hotels gelegen die het mogelijk maken voor een bepaalde periode in Zuidoost-Drenthe te verblijven en te recreëren. Vanuit deze verblijfsrecreatie is het fijn om een dagtochtje per fiets te maken, bijvoorbeeld om een rondje te fietsen, te winkelen of om de recreatieve locaties te bezoeken. Grotere afstanden kunnen met de doorfietsroute sneller en rechtstreekser overbrugd worden. Ook voor recreatieve doeleinden biedt de doorfietsroute dus een grote meerwaarde. In onderstaande figuur staan de grotere campings, vakantieparken en hotels weergegeven, evenals de grootste dagattracties en alle hunebedden.

3

Exclusief de arbeidsplaatsen in de bebouwde kommen van Emmen, Borger en Coevorden

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

26/44

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

27/44

De verblijfsrecreatie en toeristisch-recreatieve hotspots langs de varianten zijn onder andere: Variant

1

Toeristische locaties  

(Winkel)centra Borger, Emmen 3 hunebedlocaties

2a

5 campings/vakantieparken: Hunzedal – 575 Land van Bartje – 400 Hunzebergen – 200 Camping Exloo – 50 Puur Exloo – 100 Totaal: 1.325

    

(Winkel)centra Borger, Emmen 5 hunebedlocaties Onderduikershol Klijndijk/Valthe Kabouterland Exloo Binnenzwembad Hunzedal

2b

5 campings/vakantieparken: Hunzedal – 575 Land van Bartje – 400 Hunzebergen – 200 Camping Exloo – 50 Puur Exloo – 100 Totaal: 1.325

   

(Winkel)centra Borger, Emmen 3 hunebedlocaties Kabouterland Exloo Binnenzwembad Hunzedal

3a

4 campings/vakantieparken: Park Ermerstrand – 250 Bungalowpark Ermerstrand – 200 Van Maanen vakantiehuizen – 150 Totaal: 600

 

(Winkel)centra Emmen, Dalen, Coevorden Recreatiepark Ermerstrand

3b

3 campings/vakantieparken: Park Ermerstrand – 250 Bungalowpark Ermerstrand – 200 Van Maanen vakantiehuizen – 150 Totaal: 600

 

(Winkel)centra Emmen, Dalen, Coevorden Recreatiepark Ermerstrand

4a

1 camping/vakantiepark: Huttenheugte – 650 Totaal: 650

(Winkel)centra Emmen, Nieuw-Amsterdam, Dalen, Coevorden Aquarena Van Gogh Huis Plopsa Indoor Binnenzwembad Huttenheugte (Winkel)centra Emmen, Nieuw-Amsterdam, Coevorden Aquarena Van Gogh Huis Van der Valk Emmen Plopsa Indoor Binnenzwembad Huttenheugte Binnenzwembad Parc Sandur

Noord Zuid

Verblijfsrecreatie (aantal campingplaatsen/ huisjes/hotelkamers) 4 campings/vakantieparken: Land van Bartje – 400 De Zeven Heuveltjes – 260 ‘t Vlintenholt – 140 De Fruithof – 475 Totaal: 1.275

4b

3 campings/vakantieparken/hotels: Parc Sandur – 325 Van der Valk Emmen - 100 Huttenheugte – 650 Totaal: 1.075

          

Binnen bouwsteen Noord zijn varianten 1, 2a en 2b in dit opzicht weinig onderscheidend. De routes door de bossen (2a en 2b) zijn recreatief aantrekkelijker om te fietsen. Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

28/44

Het onderscheidende van variant 2a ten opzichte van variant 2b is dat meer hunebedden aangedaan worden. Ook het Onderduikershol ligt aan de route van variant 2a. Tussen de varianten 3a en 3b zit geen verschil. Variant 4b doet direct meer vakantieparken, campings en hotels aan dan variant 4a en 3a/3b. Daarom wordt 4b positief beoordeeld (+), 3a, 3b en 4a beperkt positief (0/+)

4.2.5

Samenvatting potentie

De volgende conclusies kunnen getrokken worden ten aanzien van potentie: •

•

•

Op basis van het aantal arbeidsplaatsen en inwoners kan geconcludeerd worden dat in bouwsteen Noord geen onderscheid zit. Varianten 2a en 2b scoren op basis van woon-schoolverkeer iets hoger dan variant 1. In bouwsteen Zuid heeft variant 4a een hogere potentie gezien het aantal inwoners, arbeidsplaatsen en woon-schoolverkeer. Alle varianten doen diverse parken, campings en toeristische attracties aan. Varianten 2a en 4a/4b doen gemiddeld iets meer grootschalige toeristisch-/recreatieve locaties aan dan variant 1, 2a en 3a/3b Ten opzichte van de potentie worden de varianten als volgt beoordeeld:

Criterium

Emmen-Borger 1 2a 2b

Emmen-Coevorden 3a 3b 4a 4b

0/+ 0/+

0/+ 0/+

Potentieel gebruik Utilitair Recreatief

4.3

+ ++

+ +

0/+ 0/+

++ 0/+

+ +

Doelstelling doorfietsroute

De kansrijke alternatieven zijn beoordeeld op de CROW-kwaliteitseisen van fietsroutes (directheid, veiligheid, samenhang, comfort). De aantrekkelijkheid is niet apart beschouwd omdat het bepaald wordt door de combinatie van de overige kwaliteitseisen en bovendien ook subjectief is.

4.3.1

Directheid

De kwaliteitseis directheid is onderverdeeld in de rechtstreeksheid van de route en het oplossen van ontbrekende schakels die de route aanzienlijk korter maken. Ten eerste is de directheid van de varianten beoordeeld door het analyseren van de omrijfactor (hoe ver is het werkelijk omrijden ten opzichte van de hemelsbrede afstand) tussen het begin- en eindpunt van het tracé en het te vergelijken met de huidige situatie. Voor een doorfietsroute geldt dat de omrijfactor niet groter dan 1,2 mag zijn. Deze omrijfactor is bepaald binnen beide bouwstenen met bijbehorende varianten. Op basis van deze analyse (zie onderstaande tabel) zijn de volgende conclusies getrokken: •

•

Variant 1 heeft een zeer lage omrijfactor en is het meest direct. Dit betekent dat wordt voldaan aan de kwaliteitseis en dat wordt verwacht dat deze route optimaal gebruikt zal worden (‘altijd rechtstreeks’). Varianten 2a en 2b hebben een lage omrijfactor (1,13 en 1,16), waardoor wordt aangenomen dat de route voor veel fietsers op deze relatie interessant is.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

29/44

•

•

Variant 3a en 3b zijn ongeveer even direct (omrijfactor 1,14 en 1,18). Dit betekent dat voldaan kan worden aan de kwaliteitseis van 1,2, waardoor wordt aangenomen dat de route voor veel fietsers op deze relatie interessant is. Varianten 4a heeft een omrijfactor van exact 1,20, waarvan wordt verwacht dat (bijna) alle fietsers deze route gaan gebruiken. Variant 4b heeft een omrijfactor hoger dan 1,2, waardoor verwacht wordt dat minder fietsers gebruik maken van deze route.

Variant

Hemelsbrede afstand

Tracélengte

Omrijfactor

1

16.870 meter

17.720 meter

1,05

2a

16.370 meter

18.490 meter

1,13

2b

16.370 meter

19.020 meter

1,16

3a

16.860 meter

19.280 meter

1,14

3b

16.860 meter

19.820 meter

1,18

4a

17.800 meter

21.390 meter

1,20

4b

17.800 meter

22.820 meter

1,28

Ten tweede is in dit onderzoek gekeken naar het oplossen van een ontbrekende schakel in het regionale en lokale fietsnetwerk. Dit heeft voornamelijk te maken met het realiseren van een verbinding die nu volledig ontbreekt en waar nu moet worden omgefietst. • •

•

•

Met variant 1 neemt de fietsafstand niet af. Het effect is neutraal (0). Varianten 2a en 2b realiseren beiden geen verbindingen die de fietsroute Borger-Emmen korter maken dan in de huidige situatie. Het effect is neutraal (0). Variant 3a zorgt niet voor een kortere fietsverbinding. Er is geen effect (0). Variant 3b lost in de Noordbroekmaden een ontbrekende schakel op tussen Achterste Erm en Delftlanden. De route wordt circa 2 kilometer korter dan route via de Zandzoom rondom de Noordbroekmaden. De afstandsreductie wordt positief beoordeeld (+). Varianten 4a en 4b zorgen beiden voor een directere verbinding langs het spoor in Emmen, waarmee een ontbrekende schakel verdwijnt. De winst van de nieuwe route langs het spoor is circa 0,6 kilometer. Variant 4b scoort hierdoor positief (+). Variant 4a realiseert ook buiten Emmen een nieuwe directe verbinding langs het spoor, die circa 5 kilometer korter is dan de route langs het spoor via de bestaande infrastructuur. Variant 4a scoort gemiddeld genomen zeer positief (++) op de afstandsreductie.

In onderstaande tabel staat de samenvatting van het criterium Directheid. Emmen-Borger

Criterium

Emmen-Coevorden

1

2a

2b

3a

3b

4a

4b

1,05 0

1,13 0

1,16 0

1,14 0

1,17 +

1,20 ++

1,28 +

Directheid Omrijfactor Oplossen ontbrekende schakel

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

30/44

4.3.2

Veiligheid

De kwaliteitseis veiligheid kan onderverdeeld worden in verkeersveiligheid en sociale veiligheid. De objectieve verkeersveiligheid is te meten op basis van ongevallengegevens en een deskundige beoordeling van verkeerssituaties. Voor deze tracéverkenning is een knelpuntenanalyse uitgevoerd, zoals beschreven in paragraaf 3.3. Verkeersveiligheid Van belang voor de verkeersveiligheid is met name de verhouding ten opzichte van de overige verkeersdeelnemers (kruisingen, mate van menging en/of aan te houden afstand). Uitgaande van de te nemen maatregelen die in paragraaf 3.2 zijn beschreven kunnen de volgende conclusies ten aanzien van de verkeersveiligheid worden getrokken (zie ook tabel 4.3): Variant 1 • • •

• •

Buiten de bebouwde kom zijn vrijliggende fietspaden aanwezig. Over de hele route is 82% vrijliggend. Tussen Odoorn en Klijndijk wordt de parallelweg afgewaardeerd tot een vrijliggend fietspad. In de bebouwde kommen van Borger, Ees en Odoorn deelt de fietser de weg met overige verkeersdeelnemers en geldt grotendeels een snelheidsregime van 50 km/u. Dit dient bij een gemengde verkeerssituatie afgewaardeerd te worden naar 30 km/u. Bij gemengde verkeerssituaties geldt in de bebouwde kom van Emmen een snelheidslimiet al van 30 km/u. In de knelpuntenanalyse zijn weinig verkeerssituaties aan te duiden die een negatieve impact hebben op de verkeersveiligheid. Gemiddeld genomen wordt deze route als verkeersveilig en positief beoordeeld (+).

Variant 2a en 2b •

•

•

•

•

Circa 76% van de route van variant 2a is vrijliggend, circa 58% van variant 2b is vrijliggend. Waar geen vrijliggend fietspad aanwezig is bij variant 2b is meestal een fietsstraat aanwezig. Voor de gemengde verkeerssituaties in Borger en Exloo geldt grotendeels een 30 km-zone. In Valthe geldt (binnen variant 2b) een snelheidsregime van 50 km/u. Dit kan worden afgewaardeerd naar 30 km/u. De route door het Valtherbos (variant 2a) betreft grotendeels een vrijliggend fietspad. In Emmen gaat de route via de Warmeerweg, een zeer drukke en belangrijke hoofdontsluiting van de wijk waar nu een snelheidsregime van 50 km/u geldt. De maatregelen op de Warmeerweg moeten nog nader uitgewerkt worden. De route van variant 2b tussen Valthe en Weerdinge beschikt deels over een fietspad. Waar deze afwezig is komt weinig tot geen autoverkeer. Er is geen sprake van een hoofdroute van landbouwverkeer. Variant 2a kruist buiten de kom tweemaal een gebiedsontsluitingsweg buiten de kom (Odoornerweg en Hondsrugweg Valthe), variant 2b eenmaal (Odoornerweg). Beide varianten kruisen binnen de kom van Emmen de Weerdingerstraat.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

31/44

•

Beide varianten worden op het gebied van verkeersveiligheid gemiddeld als beperkt positief beoordeeld (0/+).

Variant 3a en 3b • •

•

• • •

•

Circa 75% van beide varianten gaat via een vrijliggend fietspad. Variant 3a volgt tussen Emmen en Erm de Ermerweg via een hoogwaardig fietspad aan de zuidkant. Variant 3b volgt door Emmen grotendeels de vrijliggend fietspaden langs de Ermerweg, NieuwAmsterdamsestraat en door Delftlanden. Op de Wienbargsteeg (3a) en Zandoom (3b) is nu geen vrijliggend fietspad aanwezig en rijdt hier voornamelijk landbouwverkeer over de relatief smalle weg (geen hoofdroute landbouw). Deze wegen worden ingericht als fietsstraat. Beide varianten steken buiten de kom de N376 over (onlangs afgewaardeerd naar 50 km/u). De kom van Dalen is een 30 km-zone waar de fietser de rijbaan deelt met het autoverkeer. Tussen Coevorden en Dalen is een vrijliggend fietspad aan de zuidzijde aanwezig tot aan de spoorwegoversteek, waarna de Hulsvoorderdijk overgestoken moet worden om het fietspad aan de noordzijde te vervolgen. Variant 3a en 3b worden gemiddeld genomen beoordeeld als beperkt positief (0/+).

Variant 4a en 4b • •

•

•

•

•

• •

Varianten 4a en 4b volgen in Emmen het spoor. Infrastructuur is hier deels afwezig, deels wordt de route als fietsstraat ingericht. In Emmen moeten meerdere belangrijke hoofdwegen overgestoken worden, zoals de Van Schaikweg en Dordsestraat. Hiervoor moeten nader te bepalen maatregelen worden getroffen om deze oversteken veilig in te richten. In deze studie worden de Van Schaikweg en Dordsestraat ongelijkvloers gekruist. Er zijn weinig vrijliggende fietspaden langs beide varianten. Gemengde verkeerssituaties worden veiliger gemaakt met een inrichting als fietsstraat. Op meerdere delen langs het spoor buiten de kom (4a) is een landweg aanwezig, waar ook landbouwverkeer rijdt (geen hoofdroute landbouw). Ook hier is het auto-/landbouwverkeer te gast. Een deel van de bebouwde kom van Nieuw-Amsterdam is 30 km/u. De Zijtak WZ is deels 50 km/u, waar de weg dus afgewaardeerd moet worden. Langs het Stieltjeskanaal (4b) blijft men aan de ‘stille kant’. In de bebouwde kom van Coevorden is een vrijliggend fietspad aanwezig langs het kanaal en de Van Heutszsingel. Beide varianten komen weinig kruisingen met gebiedsontsluitingswegen tegen. Vanwege de afwezigheid van vrijliggende fietspaden en de hoge mate van menging met overige verkeersdeelnemers op fietsstraten worden beide varianten beoordeeld als neutraal (0), de verbetering van de verkeerssituatie door de doorfietsroute is beperkt.

Sweco | Borger-Emmen-Coevorden Projectnummer: 51013462 Datum: 20-07-2023

Versie: D01

Document referentie: NL23-648800269-55674

32/44

1

2a

2b

3a

3b

4a

4b

% vrijliggend fietspad

82%

76%

58%

75%

74%

42%

48%

% fietsstraat

4%

16%

34%

13%

15%

58%

46%

% gemengd

15%

8%

8%

11%

11%

0%

5%

1

3

2

3

3

2

1

Aantal kruisingen GOW (excl. rotondes)

Sociale veiligheid Ten aanzien van sociale veiligheid moet bedacht worden dat de doorfietsroute bedoeld is als dagroute voor de doelgroep forenzen, scholieren en recreanten en dat fietsers tussen Borger, Emmen en Coevorden altijd gebruik kunnen blijven maken van de door hun gewenste sociaal veilige route. •

•

•

4.3.3

Variant 1 scoort beperkt positief op het aspect sociale veiligheid (0/+). De fietsroute volgt grotendeels de hoofdrijbaan, waar relatief veel verkeer op zit. Ook buiten de kom zijn er diverse woningen langs de route. Variant 2a en 2b scoren neutraal op het aspect sociale veiligheid (0). Ondanks dat er meer fietsers van deze routes gebruik zullen maken, verbetert de sociale veiligheid niet of amper. Deze varianten gaan grotendeels door de gaan en er zijn weinig tot geen andere weggebruikers en omwonenden. Er kan geen sociale controle plaatsvinden door mensen in de buurt. Variant 3a, 3b, 4a en 4b scoren neutraal op het aspect sociale veiligheid (0). Ondanks dat er meer fietsers van deze routes gebruik zullen maken, verbetert de sociale veiligheid niet of amper. De fietsroute volgt grotendeels de hoofdrijbaan, maar er zijn relatief weinig woningen, kernen en bebouwingslinten langs de route.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=f18f364a-96c8-4180-b13b-6a8917ec689f