CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Rapport evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn 2018-2020

RAAD: Lijst ingekomen stukken 23 december 2021, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Evaluatie POH-Jeugd12.116 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Rapport evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn 2018-2020 Carien Alingh en Janiek Hanken | Proscoop

Versiedatum: 03-06-2021

Pagina 24 van 33

Evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn

Bijlage 2: Antwoorden respondenten vragenlijst huisartsen Respons vragenlijst huisartsen: 6 Stellingen (eens/oneens): Ik ben als huisarts voldoende meegenomen bij het opzetten van de POH-Jeugd in de gemeente Borger-Odoorn. De komst van de POH-Jeugd heeft de samenwerking tussen huisartsen en sociaal werkers versterkt. Het verwijzen naar de POH-Jeugd bespaart mij tijd. Door de komst van de POH-Jeugd is minder inzet van (onnodige) specialistische zorg nodig. Kinderen of jeugdigen met opvoed, opgroei, psychische en/of psychosociale problemen krijgen door de POH-Jeugd betere zorg en ondersteuning. Ik heb vertrouwen in de POH-Jeugd.

De POH-Jeugd reageert snel en adequaat op verwijzingen. Het kost mij veel moeite om patiënten te motiveren voor een verwijzing naar de POH-Jeugd. 0% Helemaal oneens

Oneens

10%

Eens nog oneens

20%

30%

Eens

40%

50%

Helemaal eens

60%

70%

80%

90% 100%

N.v.t.

Rapport evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn 2018-2020 Carien Alingh en Janiek Hanken | Proscoop

Versiedatum: 03-06-2021

Pagina 25 van 33

Evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn

Wanneer ik op het spreekuur een kind of jeugdige zie met opvoed-, opgroei-, psychische en/of psychosociale problematiek ... ... pak ik de vraag in eerste instantie zelf op en verwijs ik daarna zo nodig door naar de POH-Jeugd of een aanbieder van specialistische hulp

33,33%

... stuur ik het kind of de jeugdige altijd door naar de POH-Jeugd, ook als ik verwacht dat het kind of de jeugdige uiteindelijk meer specialistische hulp nodig heeft.

33,33%

... stuur ik het kind, afhankelijk van de aard van de problematiek, door naar de POH-Jeugd of naar een aanbieder voor specialistische hulp.

16,67%

Anders, namelijk*

16,67%

0,00%

5,00%

10,00%

15,00%

20,00%

25,00%

30,00%

35,00%

* Ik probeer eerst zelf de vraag duidelijk te krijgen. Verwijs daarna graag door naar de POH-jeugd omdat die meer tijd heeft om zich te verdiepen. Zij kan ook goed kijken of zijzelf kan helpen bij de zorgvraag of bekijken of er meer zorg nodig is en dan ook bepalen welke partij daar dan de beste aansluiting bij is. Mate van tevredenheid vragen: De (onkosten) vergoeding die u ontvangt voor de inzet van de POHJeugd in uw praktijk De samenwerking met de gemeente in het kader van de POH-Jeugd De samenwerking met de POH-Jeugd De beschikbaarheid van de POH-Jeugd voor patiënten uit uw praktijk De terugkoppeling door de POH-Jeugd De behandelingen die de POH-Jeugd verzorgd De triage door de POH-Jeugd De kennis van de POH-Jeugd van de sociale kaart in zowel het voorliggend veld als de specialistische zorg De (vakinhoudelijk) expertise van de POH-Jeugd 0% Zeer ontevreden

Ontevreden

10%

20%

Tevreden noch ontevreden

30%

40%

Tevreden

50%

60%

70%

Zeer tevreden

80%

90% 100%

N.v.t.

Rapport evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn 2018-2020 Carien Alingh en Janiek Hanken | Proscoop

Versiedatum: 03-06-2021

Pagina 26 van 33

Evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn

Bijlage 3: Varianten POH-Jeugd Beknopte analyse verschillende werkmodellen POH-Jeugd, opgesteld t.b.v. Evaluatie pilot POH-Jeugd in Assen, november 2018. Binnen huisartspraktijken wordt op veel verschillende plaatsen in Nederland ervaring en kennis opgedaan met het inzetten van een ondersteuner van de huisartsenpraktijk rond het thema kind- en jeugdproblematiek. Enkele van deze werkmodellen worden hier beschreven en er wordt een weergave gegeven van de ervaringen, effecten en kosten, voor zover dit bekend is binnen de Proscoop-regio. Basis hiervan vormt de ‘Monitor pilots kind- en jeugdhulp in de regio Achterhoek’ uit 2017, aangevuld met praktijkervaringen in verschillende projecten binnen de regio van Proscoop. Binnen het werkgebied van Proscoop hebben we grofweg ervaring kunnen opdoen met de volgende werkmodellen: • De inzet van een specialistisch ondersteuner huisartsenzorg jeugd GGZ (SOH-jGGZ) • De inzet van een praktijkondersteuner huisartsenzorg jeugd (POH-Jeugd) • De inzet van een wijkteammedewerker gekoppeld aan een huisartsenpraktijk Hieronder geven we een korte beschrijving van deze werkmodellen, waarbij we in gaan op: de achtergrond van de ondersteuner; de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid; de toeleiding; de rol van deze professional in de praktijk; de contacten met anderen in de keten; waar bekend, de rol van consulenten; en de effecten en kosten.

De SOH-jGGZ De specialistisch ondersteuner jeugd GGZ is een model dat veel door specialistisch zorgaanbieders op het vlak van jeugd-GGZ wordt ontwikkeld en aangeboden. Enkele voorbeelden zijn Karakter en GGZinstellingen in de regio (bijvoorbeeld GGNet, Accare). Over het algemeen gaat het hierbij om hoogopgeleide professionals die zelf behandelaar zijn, vaak een GZ-psycholoog kind en jeugd, dus academisch opgeleid. Kenmerkend van deze professional is dat deze specialistisch denkt en kijkt naar klachten en problematiek. Over het algemeen wordt deze SOH-jGGZ als ondersteuner van de huisarts gepositioneerd binnen de huisartsenpraktijk: ze zitten fysiek in de praktijk, waardoor de lijntjes voor kort overleg en afstemming kort zijn. De SOH-jGGZ rapporteert (uitzonderingen daargelaten) in een eigen dossier, niet in het HIS (huisartsen informatiesysteem). Zij zijn ook zelf verantwoordelijk voor het eigen functioneren, conform de eisen die de eigen beroepsgroep en beroepscode daaraan stelt. De huisarts draagt geen inhoudelijke eindverantwoordelijkheid voor het advies en/of de kortdurende behandeling die deze SOH-jGGZ in de huisartsenpraktijk geeft. De SOH-jGGZ werkt ook niet onder regie van de huisarts. De aansprakelijkheid voor het handelen ligt bij de professional (of de organisatie waar deze in dienst is). De SOH-jGGZ krijgt jeugdigen met problematiek aangereikt door de huisarts.

Vaak heeft de huisarts hierbij al een (sterk) vermoeden van psychiatrische problematiek. De SOH-jGGZ screent en triageert vervolgens zelf deze problematiek, maakt een inschatting of dit door hem/haar zelf kortdurend is te behandelen binnen de huisartsenpraktijk of niet. Hierbij wordt, indien relevant, ook contact gezocht met bijvoorbeeld school om een goed beeld van de jeugdige te krijgen. Indien kortdurende behandeling mogelijk is, wordt dit door de SOH-jGGZ opgepakt. Indien dit niet mogelijk is (vb. te complexe problematiek), dan wordt de huisarts geadviseerd alsnog te verwijzen, met daarbij vaak een verwijsadvies richting aanbod dat kan Rapport evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn 2018-2020 Carien Alingh en Janiek Hanken | Proscoop

Versiedatum: 03-06-2021

Pagina 27 van 33

Evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn passen. Wat we hierbij vaak zien, is dat de huisarts bij casuïstiek die alsnog verwezen wordt, een dergelijke casuïstiek niet meer voor legt aan de SOH, maar deze zelf direct gaat verwijzen. De SOH-jGGZ heeft vaak een goed netwerk en contacten met en binnen de GGZ. De contacten met scholen, voorliggende voorzieningen, wijkteams en dergelijke komen over het algemeen minder vanzelfsprekend of niet tot stand. Inzet van consulenten is bij deze werkvorm niet aan de orde, de specialist is immers al ingezet. De kosten voor de inzet van een SOH-jGGZ zijn wat hoger, dan die van een POH-Jeugd, omdat de loonkosten hoger zijn. Het aantal verwijzingen vanuit de huisartsenpraktijk naar de jeugd GGZ neemt af. Daarbij zien we dat de SOH-jGGZ, in vergelijking met een POH-Jeugd, meer verwijzingen naar de specialistische en basis GGZ genereert. Voor een overzicht zie de tabel aan het eind.

De POH-Jeugd De praktijkondersteuner Jeugd is een werkmodel, dat is ontwikkeld binnen een huisartsenpraktijk in Enschede en op effectiviteit is onderzocht door het NIVEL (2013). Deze manier van werken wordt toenemend in praktijken in Nederland toegepast, waardoor de ervaring hiermee groeit. Tegelijkertijd zien we hierin ook diverse werkvarianten, vaak ook gebaseerd op de lokale situatie, wensen en mogelijkheden van de huisartsenpraktijk en mate van samenwerking met gemeente en andere partijen. De POH-Jeugd is over het algemeen een professional met expertise en ervaring in het ambulante jeugdwerk of (jeugd)GGZ. Soms gaat het hierbij om een al in de praktijk werkende POH-GGZ met expertise (vaak een SPV-er) en ervaring met jeugdproblematiek, soms om een medewerker vanuit het wijkteam van de gemeente. Deze professional heeft vaak een achtergrond in maatschappelijk werk, SPH, dus op HBO-niveau. De keuze hiervoor hangt vaak samen met de mogelijkheden in de huisartsenpraktijk, de doelen die beoogd worden en de aard van de vraagstelling en populatie van de huisartsenpraktijk. Kern van dit werkmodel is dat de professional een generalist is met toegevoegde kennis en ervaring. In dit werkmodel wordt de generalist (huisarts) dus versterkt met een generalist (POH-Jeugd) die meer specifieke kennis, ervaring en vooral ook capaciteit toevoegt.

De POH-Jeugd werkt vaak in het HIS, heeft een werkplek in de huisartsenpraktijk, maakt onderdeel uit van het huisartsenteam en werkt onder regie en verantwoordelijkheid van de huisarts. De toeleiding naar deze POH-Jeugd verloopt via de huisarts. Het gaat hierbij om jeugdigen die met (terugkerende) klachten bij de huisarts komen en waarbij mogelijk meer aan de hand is. De vraagstelling aan de POH-Jeugd is daarmee vaak breder dan bij de SOH-jGGZ. Kenmerkend voor de POH-Jeugd is dat deze de probleemverkenning doet, advies geeft aan jeugdige en ouders, ook opvoedkundig. Daarnaast geeft de POH-Jeugd wanneer nodig handvatten om als jeugdige en ouder om te gaan met de klachten, of deze te verhelpen; indien de problematiek psychiatrisch is, wordt de huisarts geadviseerd om alsnog te verwijzen. Daarbij speelt de POH-Jeugd een belangrijke rol in het voorbereiden van deze verwijzing (motivatie voor behandeling, zoeken naar passende aanbieder). In de werkwijze van de POH-Jeugd zit integraal opgenomen dat deze de sociale kaart rondom jeugd vanuit de huisartsenpraktijk opbouwt en onderhoudt. Evaluaties laten zien dat de samenwerking vanuit de huisartspraktijken met scholen, wijkteams, voorliggende voorzieningen en GGZ-aanbieders sterk verbetert. In aantallen gezien hebben de POH-ers ook veelvuldige contacten met betrokkenen in de jeugdketen, vaak op basis van casuïstiek.

Dit maakt dat binnen de keten veel meer afspraken worden gemaakt én afgestemd wordt over de aanpak, rollen en terugkoppeling. Omdat de POH-Jeugd zelf ook een generalist is, heeft het inzetten van consulenten (bijv. K-J psychiater, systeemtherapeut, GZ-psycholoog K en J) meerwaarde. Hiermee wordt ervaring opgedaan op verschillende plekken in het land. Tot nu toe zijn de ervaringen positief, het bevordert de samenwerking, geeft extra mogelijkheden om jeugdigen in de huisartspraktijk te blijven behandelen en begeleiden, of Rapport evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn 2018-2020 Carien Alingh en Janiek Hanken | Proscoop

Versiedatum: 03-06-2021

Pagina 28 van 33

Evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn juist een specifiek advies om gericht te verwijzen. Getalsmatig is dit nog niet voldoende onderbouwd om dit goed te kunnen evalueren. Qua kosten, vergelijkend met de SOH-jGGZ, is de inzet POH-Jeugd per uur wat goedkoper, omdat de loonkosten lager zijn, bij vergelijkbare kosten voor de huisartspraktijk zelf (ruimte, inzet huisarts, medewerkers). Bij de inzet van een POH-Jeugd neemt het aantal verwijzingen naar de jeugd GGZ drastisch af. De POH-Jeugd laat gemiddeld minder verwijzingen zien, dan de inzet van een SOH-jGGZ. Zie de tabel aan het eind.

De wijkteammedewerker bij de huisartsenpraktijk In deze werkvorm wordt een medewerker vanuit het wijkteam jeugd als het ware aangeboden aan de huisartsenpraktijk. Soms zit deze medewerker fysiek in de huisartsenpraktijk zelf, maar meestal niet. De huisarts en de betreffende wijkteammedewerker maken specifieke afspraken over toeleiding, oppakken en terugkoppelen van casuïstiek vanuit de huisartsenpraktijk. Deze werkvorm wordt vaak door gemeenten gepositioneerd als een POH-Jeugd, maar is dit feitelijk niet. Deze medewerker blijft werken in het sociaal domein, niet onder regie en verantwoordelijkheid van de huisarts. Deze medewerker hanteert ook een eigen dossier, zoals in het wijkteam gebruikelijk. Feitelijk is een korte verwijslijn voor verdere verkenning van problematiek rondom de jeugdige met het wijkteam gecreëerd. De reden om deze werkvorm te kiezen kan divers zijn, maar de belangrijkste redenen zijn: • De huisarts heeft geen ruimte beschikbaar in de praktijk voor een POH-Jeugd (al kan dit soms ook anders worden opgelost); • De huisarts wil niet de verantwoordelijkheid op zich nemen voor de inzet van een POH-Jeugd; • Er is geen overeenstemming over de kostenregeling voor inzet in de huisartsenpraktijk; • De gemeente wil de aansturing van de medewerker liever niet delen. De medewerker kan, via de gemeentelijke kanalen, alsnog een verwijzing doen.

Ook de huisarts kan dit doen, al dan niet na ruggenspraak met de medewerker. De medewerker maakt geen deel uit van de huisartsenpraktijk en maakt gebruik van zijn of haar eigen netwerk. Vaak worden afspraken gemaakt over terugkoppeling na overdracht door de huisarts. De huisartsenpraktijk zelf ontwikkelt geen inhoudelijk beleid op jeugdige- en jeugdproblematiek en maakt in die zin ook geen actief deel uit van het jeugdnetwerk in de omgeving om verdere afspraken te maken. Qua verwijscijfers is nog weinig zicht op de effecten van deze werkwijze. Het aantal verwijzingen vanuit de huisartspraktijk zal afnemen (immers, de medewerker pakt een en ander op en zal zo nodig ook zelf verwijzen, dat komt niet meer op conto van de huisarts). Echter, we weten niet, wat het effect is van de verwijzing door de huisarts naar het wijkteam. Het wijkteam heeft een heel andere werkwijze dan in de huisartsenpraktijk en is daarmee niet een op een te vergelijken.

Overzicht ervaringen en kosten In onderstaande tabel geven we een korte weergave van enkele ervaringen en kosten met de verschillende werkmodellen.

Rapport evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn 2018-2020 Carien Alingh en Janiek Hanken | Proscoop

Versiedatum: 03-06-2021

Pagina 29 van 33

Evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn Tabel: Kosten en percentage verwijzingen voor de diverse werkmodellen Werkmodel

% verwijzing BGGZ/SGGZ na inclusie in werkvorm

SOH-jGGZ POH-Jeugd POH-Jeugd light (wijkteam)

± 40 % ± 17 % ± 25 %

Retrospectief % verwijzing BGGZ/SGGZ zonder interventie Niet bekend ± 58% ± 67 %

Kosten per kindtraject

± € 900 ± € 700 ± € 2000

Uit: Monitor Achterhoek 2017, waarbij de cijfers rondom de inzet van een SOH-jGGZ afkomstig zijn van de Karakter Academie, projecten in de gemeente Oude IJsselstreek, deze komen overeen met ervaringen in Ede.

De kostprijs van de inzet vanuit het wijkteam is aanzienlijk hoger, omdat dit uitgaat van het gegeven dat het wijkteam een andere werkwijze heeft dan de gemiddelde huisartsenpraktijk. Die laatste gaat uit van korte interventies, consulten. Wijkteams werken meer vanuit breder casuïstiek oppakken, keukentafelgesprekken, inbrengen in team, meer betrekken van aanvullende gezins- of systeemproblematiek, waar meer tijd in gaat zitten. Tegelijkertijd is in deze kosten niet het gebruik van ruimtes en faciliteiten in een huisartsenpraktijk en eventuele overlegtijd van een huisarts meegenomen (is ook vaak niet aan de orde).

Rapport evaluatie POH-Jeugd Borger-Odoorn 2018-2020 Carien Alingh en Janiek Hanken | Proscoop

Versiedatum: 03-06-2021

Pagina 30 van 33

Dokter Klinkertweg 16

8025 BS Zwolle

(055) 505 86 10

info@proscoop.nl

www.proscoop.nl

Twitter LinkedIn Facebook

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=b9feb901-4f5c-4e73-9d96-4d08905cdea2