CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Rapport Drenthe in coronatijd

RAAD: Lijst ingekomen stukken 18 februari 2021, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Aanbieding verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe - Drenthe in Coronatijd24.845 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

over opgeschaalde crisis in de periode maart 2020 - november 2020

Auteurs: E. Klap, S. Roijakkers Datum: 23 december 2020

2

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Inhoud Voorwoord

3

Bestuurlijke afstemming crisis

4

Operationele crisisorganisatie

5

Deel 0

1 januari t/m 12 maart

6

Deel 1

13 maart t/m 31 mei

10

Deel 2

1 juni t/m 18 augustus

16

Deel 3

19 augustus t/m 13 oktober

22

Deel 4

14 oktober t/m 30 november

27

Epiloog van de directeur veiligheidsregio

30

Bijlage 1

Overzicht besluiten COVID-19 door voorzitter veiligheidsregio

31

Bijlage 2

Overzicht bestuurlijke maatregelen, verbeuring dwangsommen, bezwaarschriften en voorlopige voorzieningen COVID-19

33

Bijlage 3

Gebruikte bronnen

36

Bijlage 4

Raadsinformatiebrieven

37

3 Voorwoord Het was de minister-president die medio maart van dit jaar indringend duidelijk maakte dat we voor de ergste crisis in Nederland stonden sinds de Tweede Wereldoorlog. Een zeldzame GRIP-4 werd afgekondigd. Als voorzitter van de Veiligheidsregio Drenthe heb ik ervoor gekozen om deze crisis op z’n Drents aan te vliegen: samen met mijn Drentse collega’s en een toegewijde crisisorganisatie vanuit de veiligheidsregio werkten we aan het zo goed mogelijk bestrijden van het virus en de gevolgen ervan. Wij hebben sindsdien allemaal ervaren welke impact het coronavirus heeft op onze samenleving. De gevolgen zijn onmiskenbaar. Tegelijkertijd zagen we dat heel veel inwoners hun verantwoordelijkheid namen in het naleven van de maatregelen. En ze toonden zich veerkrachtig en vastberaden om de crisis het hoofd te bieden. Binnen de grenzen van de noodverordeningen is het voor mij als voorzitter van de Veiligheidsregio Drenthe en de crisisorganisatie altijd uitgangspunt geweest dat een ieder daarin zijn verantwoordelijkheid neemt. In de Tijdelijke Wet Maatregelen COVID-19 (Twm) is bepaald dat ik u binnen een maand na inwerkingtreding verslag uitbreng over de GRIP-4 situatie in Drenthe over de periode van 13 maart tot en met 30 november 2020.

Het voorliggende document bevat een weergave van de ontwikkeling van het virus en de impact hiervan op de samenleving per maand, als een verslag hoe wij daar in de crisisorganisatie mee zijn omgegaan. Op 13 maart hebben we de Drentse crisisorganisatie opgeschaald omdat we geconfronteerd werden met een snel om zich heen grijpend virus. Het is teleurstellend om vast te stellen dat ondanks alle inspanningen van vele Nederlanders het virus zich nog steeds verspreidt in een veel te hoog tempo. Veel te vaak in de afgelopen maanden moesten mensen afscheid nemen van hun dierbaren. Anderen werden ziek, beleefden een heftige periode in hun leven en werken nog steeds aan hun herstel. Ook anderszins liet corona diepe sporen na in de Drentse samenleving. Mensen verloren hun baan, ondernemers verkeerden en verkeren in onzekerheid over het voortbestaan van hun bedrijf. Voor hen komt de nieuwe lockdown als een harde klap. Maar wij allemaal ervaren hoe lastig en soms ook verdrietig het is om minder sociale contacten en bewegingsvrijheid te hebben. We zijn juist in het jaar waarin we 75 jaar vrijheid wilden vieren een deel van onze vrijheden tijdelijk kwijtgeraakt.

Er is hard gewerkt door de Drentse crisisorganisatie, bestaande uit de gemeenten, de GGD, de Veiligheidsregio, de Vereniging Drentse gemeenten, de politie, de waterschappen, het Openbaar Ministerie en de provincie in een adviserende rol. Als voorzitter heb ik u daar regelmatig over geïnformeerd. Het van kracht worden van de noodverordeningen heb ik meestal aangegrepen om de gemeenteraden en de colleges te informeren over de ontwikkelingen in Drenthe. Deze raadsinformatiebrieven kunt u in de bijlage van deze verantwoording terugvinden. Rest mij nog één belangrijk onderdeel: Ik wil iedereen bedanken voor zijn of haar inbreng en inzet voor de Drentse samenleving in deze uitzonderlijke tijd. En speciaal mijn 11 Drentse collega-burgemeesters en de Commissaris van de Koning voor hun steun en vertrouwen. Naoberschap overwint elke crisis. Ik wens u een gezond en voorspoedig 2021!

Marco L.J. Out Voorzitter Veiligheidsregio Drenthe

4

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Bestuurlijke afstemming crisis Vanaf de start van de opgeschaalde crisis is er zowel regionaal, op de schaal van de Noordelijke veiligheidsregio’s als op landelijk niveau veel bestuurlijk overleg gevoerd en samengewerkt.

Landelijk Het Veiligheidsberaad bestaat uit de 25 voorzitters van de veiligheidsregio’s en voert bestuurlijk overleg om de effectiviteit en samenwerking in de veiligheidsregio’s te vergroten. Daarnaast is het Veiligheidsberaad als collectief gesprekspartner van de minister van Justitie en Veiligheid. Ten behoeve van de COVID-19 werd in het Veiligheidsberaad door de minister afgestemd over de aanwijzingen. Het Veiligheidsberaad is een afstemmingsmoment ter voorbereiding op de kabinetsbesluiten. Vraagstukken uit de regio’s konden in dat overleg worden ingebracht, zodat dit meegenomen kon worden in de besluiten. Daarnaast vindt in het Veiligheidsberaad veel afstemming plaats op vraagstukken uit de regio’s om te komen tot eenduidig overheidsbeleid. De voorzitter van de veiligheidsregio heeft in afgelopen periode wekelijks overleg gehad met het Veiligheidsberaad.

Noord-Nederland De drie voorzitters van de veiligheidsregio’s Fryslân, Groningen en Drenthe hebben elkaar vanaf het begin van de crisis opgezocht om afstemming te vinden over de aanpak van de crisis in Noord-Nederland. Zij kwamen geregeld bij elkaar.

Drenthe De burgemeesters van Drenthe en de commissaris van de koning treffen elkaar minimaal elke twee weken in het Regionaal Beleidsteam (RBT) waar de aanpak van de crisis in Drenthe wordt besproken. De voorzitter heeft, voorafgaand aan besluitvorming, zoveel mogelijk het RBT geconsulteerd. Het RBT wordt ondersteund door een Regionaal Crisis Team (RCT) waar de voorzitter en plaatsvervangend voorzitter zitting in hebben. Dit RCT vergadert tweemaal per week.

Vergadercyclus Zeker na de zomer is een strakke routine gestart waarin op maandagochtend het RCT vergadert, in de loop van de dag het duidingsbeeld van de GGD bekend is en op maandagavond een vergadering van het Veiligheidsberaad plaatsvindt. Om de week werkt deze cyclus toe naar een RBTvergadering die op woensdagmiddag plaatsvindt. Deze wordt voorbereid en nabesproken in wederom een RCT-vergadering.

5 Operationele crisisorganisatie Operationeel is direct half maart een crisisorganisatie ingericht waarin medewerkers van de VRD, gemeenten en diverse ketenpartners uitvoering hebben gegeven aan de crisis. Hierin is door alle partijen enorm veel werk verzet. Onder leiding van een operationeel leider zijn 7 stafsecties ingericht om uit voering te geven aan de crisisorganisatie: • Informatiemanagement • Bevolkingszorg • GHOR • Communicatie • Evenementen • Netwerken • Bestuurlijk juridische ondersteuning Afstemming vindt plaats in een kleine staf rondom de operationeel leider en in het Regionaal Operationeel Team (ROT).

Gemeentelijke processen Vanuit de gemeenten vond veel afstemming plaats in een overleg van de 12 algemeen commandanten bevolkingszorg. Zij waren aanspreekpunt voor de crisisorganisatie om in de eigen gemeenten acties of informatie door te zetten. Dit gebeurde onder regie van drie regionale algemeen commandanten bevolkingszorg die samen een plaats hadden bij de staf van de OL en het ROT

6

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Deel 0 Een nieuw virus, ver van ons bed 1 januari 2020 t/m 12 maart 2020

Het nieuwe SARS-virus COVID-19 lijkt vooral een Chinees probleem. De confrontatie met de werkelijkheid is hard als het COVID-19 virus zich in razend tempo over de wereld verspreidt en ook Nederland én Drenthe bereikt.

7 Januari

1 januari t/m 31 januari Wat gebeurt er rondom het virus? In de Nederlandse media verschijnen half januari de eerste berichten over een nieuw virus dat in de stad Wuhan in China is opgedoken. Het virus veroorzaakt een longontsteking en is overdraagbaar van mens op mens. Vanuit Wuhan verspreidt het virus zich over de rest van China en ook daarbuiten. Om een verdere uitbraak te voorkomen zijn alle elf miljoen inwoners van Wuhan in thuisisolatie geplaatst. Half januari komen de eerste meldingen van het virus in andere Aziatische landen en onder andere de Verenigde Staten. Eind januari duiken ook in Europa de eerste gevallen op: een paar Franse toeristen nemen het virus mee naar Frankrijk na een vakantie in China. Toch wordt de kans dat het virus ook in Nederland opduikt klein geschat door het RIVM.

Wat gebeurt er in de samenleving? De Nederlandse regering plant de evacuatie van een twintigtal Nederlanders die in Wuhan verblijven. Ook andere landen zijn druk bezig om landgenoten te evacueren. Het Outbreak Management Team wordt op 24 januari operationeel. Op basis van hun advies krijgt het virus van de minister van Volksgezondheid, Bruno Bruins, een A-status. Voor infectieziekten met deze status geldt een wettelijke meldingsplicht door artsen.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? Namens de Drentse gemeenten is GGD Drenthe de instantie die zich bezighoudt met infectieziektenbestrijding op regionaal niveau. De GGD wacht eind januari de landelijke berichtgeving af van het RIVM om haar voorbereidingen op af te stemmen. Naar aanleiding daarvan wordt op 24 januari een bericht gestuurd namens de Directeur Publieke Gezondheid (DPG) naar de Drentse bestuurders. Er volgen meerdere berichten namens de DPG naar de bestuurders in een korte periode. Er vindt eind januari overleg plaats tussen de DPG, artsen infectieziekten en Algemeen Commandant Gezondheidszorg (ACGZ) hoe de Noord Nederlandse samenwerking van de GGD en GHOR er uit kan zien. Op 30 januari vindt afstemming plaats met de betrokken partijen op Noord Nederlandse schaal. De GHOR informeert de crisiscoördinatoren van de Drentse ziekenhuizen, de regionale ambulance voorziening (RAV) en medisch manager ambulancezorg (MMA) Drenthe.

8

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Februari

1 februari t/m 29 februari Wat gebeurt er rondom het virus? Begin februari komen 15 Nederlanders uit Wuhan naar Nederland. Zij zijn door de Nederlandse overheid uit die plaats geëvacueerd wegens kans op besmetting met het COVID-19 virus. Zij worden na aankomst voor veertien dagen in quarantaine gehouden en dienen minstens twee meter afstand te houden tot andere huisgenoten. De rijksoverheid geeft aan dat Nederland zich goed heeft voorbereid op een eventuele uitbraak van COVID-19 in eigen land. Concreet betekent dit dat het RIVM de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten houdt, om besmettingen te voorkomen. Op 27 februari wordt de eerste besmetting met het virus in Nederland gemeld. Het betrof een 56-jarige ondernemer uit Loon op Zand die kort daarvoor was afgereisd naar het Noord-Italiaanse Lombardije. Hij werd op 26 februari opgenomen in het Elizabeth-Twee Steden ziekenhuis in Tilburg. Een dag later testen ook zijn twee gezinsleden positief. Op 28 februari meldt een Amsterdamse vrouw zich met klachten, waarna het virus bij haar wordt vastgesteld. Zij was tot 23 februari op skivakantie in Italië geweest. Zij gaat thuis in quarantaine.

Wat gebeurt er in de samenleving? Jaap van Dissel, directeur centrum infectieziektenbestrijding van het RIVM informeert de bevolking over het virus en het feit dat de overheid zich richt op het voorkomen van verspreiding in Nederland. Mensen wordt geadviseerd frequent handen te wassen en op afstand te blijven als mensen hoesten. Eind februari wordt er nog volop carnaval gevierd in Nederland.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? Op 6 februari wordt een Noord Nederlands handelingsperspectief opgesteld voor de crisisfunctionarissen van de veiligheidsregio. De DPG informeert de bestuurders in Drenthe op meerdere momenten in de maand over de ontwikkelingen. Eind februari stemt de GHOR af met de ambtenaren openbare orde en veiligheid (AOV-ers) van de centrumgemeenten in verband met thuisisolatie van uitzonderlijke gevallen en om het sentiment uit de gemeente op te halen ten aanzien van het virus. De GHOR deelt informatie over de ontwikkeling van het virus in het regionale overleg van AOV-ers. De voorzitter heeft op 12 februari een werkbezoek afgelegd aan het calamiteitenhospitaal in Utrecht. Dit werkbezoek stond grotendeels in het teken van het virus dat zich vanuit China verspreidde. Op 27 februari vindt het eerste regionaal overleg plaats met de DPG, vertegenwoordigers van de GHOR en infectieziektebestrijding en crisisfunctionarissen van de VRD met als doel informatiedeling en afstemming tussen de verschillende kolommen.

9 Maart

1 maart t/m 12 maart Wat gebeurt er rondom het virus? • Op 1 maart waren er 10 bevestigde besmettingen in Nederland. Op die datum was ook de eerste besmetting in Drenthe een feit, in Dalen. • Op 6 maart overlijdt de eerste persoon in Nederland ten gevolge van COVID-19. • 11 maart zijn er meer dan 500 vastgestelde besmettingen in Nederland, dit is aanleiding om landelijke overheidsmaatregelen af te kondigen. Iedereen wordt opgeroepen thuis te blijven bij klachten zoals verkoudheid, hoesten, keelpijn of koorts. • Op 12 maart zijn er 14 besmettingen bekend in Drenthe.

Wat gebeurt er in de samenleving? Op 9 maart verzoekt de premier mensen om geen handen meer te schudden. Inwoners van Noord-Brabant wordt gevraagd zoveel mogelijk vanuit huis te werken. De maatregelen leiden tot hamstergedrag onder de bevolking. Dit gaat om toiletpapier, handgel en paracetamol, maar ook om voedingsmiddelen. Premier Rutte roept mensen op niet te hamsteren omdat er voldoende voorraad is. Mensen wordt gevraagd sociale contacten te mijden. Bijeenkomsten met meer dan 100 personen worden afgelast. Hoge scholen en universiteiten sluiten hun locaties, het basisonderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs en kinderopvang blijven nog open.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? De burgemeester van Coevorden geeft op 1 maart een persconferentie samen met de DPG over de eerste besmetting in Drenthe. De GHOR informeert de AOV-ers over deze besmetting. Op 2 maart wordt het regionaal voorbereidingsteam (RVT) COVID-19 Drenthe actief als voorloper van de crisisorganisatie. De GGD en VRD bereiden zich voor op een potentiële crisis. Diverse functionarissen zijn actief in het volgen van de ontwikkeling van het virus en de vertaling naar de Drentse situatie. Op 3 maart vindt bij het ministerie van VWS een eerste crisisberaad plaatsvindt van de ministers van VWS en J&V en de voorzitters van de veiligheidsregio. Dit overleg krijgt daarna een vaste vorm als crisisberaad van het Veiligheidsberaad.

10

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Deel 1 Nederland in crisis: het virus grijpt om zich heen 13 maart 2020 t/m 31 mei 2020

Er komt een landelijke aanpak van het virus. Nederland krijgt te maken met een ‘intelligente lockdown’. Een groot deel van de economie komt stil te liggen. Nederlanders moeten massaal thuiswerken en ook kinderen volgen thuis onderwijs. Zorginstellingen gaan op slot om bewoners te beschermen. In Drenthe valt het aantal besmettingen nog steeds mee.

11 LEADERS INTENT CRISISORGANISATIE COVID-19 De Drentse overheid straalt eenduidigheid, betrouwbaarheid en rust uit. We stimuleren de Drentse samenleving om op een passende manier invulling te geven aan de eigen en gezamenlijke verantwoordelijkheid zoveel mogelijk mensen zo gezond mogelijk te houden om zo de piekbelasting op de gezondheidszorg hanteerbaar te houden. De te nemen maatregelen en communicatie daarover zijn proportioneel en gericht op een juiste balans tussen het beoogde effect en de continuïteit van de samenleving.

Maart

13 maart t/m 31 maart Wat gebeurt er rondom het virus? Op 13 maart is er sprake van 16 besmettingen in Drenthe. Hoewel het aantal geconstateerde besmettingen in Drenthe nog meevalt, is de situatie onder de grote rivieren, vooral in Brabant, ernstig. De ziekenhuizen kunnen de grote hoeveelheid coronapatiënten niet aan. Vanaf 17 maart worden meer dan 200 coronapatiënten uit de zwaarst getroffen delen verhuisd naar andere ziekenhuizen, waaronder ziekenhuizen in Drenthe. In Drenthe wordt besloten om voor mensen met corona gerelateerde klachten speciale huisartsenposten in te richten. De eerste huisartsenpost komt bij het ziekenhuis van Hoogeveen, later volgen ook Assen en Emmen. De reguliere zorg is in alle Drentse ziekenhuizen afgeschaald. Door de grote hoeveelheden persoonlijke beschermingsmiddelen die gebruikt moeten worden in de ziekenhuizen, is er een dreigend tekort. De distributie van persoonlijke beschermingsmiddelen wordt landelijk georganiseerd. Tegelijkertijd ontstaan verschillende initiatieven om bijvoorbeeld zelf mondkapjes te produceren. Op 31 maart staat de teller in Drenthe op 127 vastgestelde besmettingen en 5 mensen die aan het virus zijn overleden.

Wat gebeurt er in de samenleving? Nederland is in crisis. Ook in Drenthe is vanaf 13 maart sprake van crisisbeleid wanneer het gaat om de bestrijding van het coronavirus. Landelijk wordt geprobeerd om het virus in te dammen, ofwel: ‘Flatten the curve’. Het voorkomen van overbelasting van het zorgsysteem is het belangrijkste doel.

Grotere bijeenkomsten waren al verboden en thuiswerken wordt dringend geadviseerd. Op 15 maart komen daar landelijk nog de sluiting van horeca en sportaccommodaties bij. Ook introduceert premier Rutte de ‘1,5 meter samenleving’. Vanaf 16 maart sluiten daarnaast alle onderwijsinstellingen en kinderdagverblijven en op 19 maart sluiten ook de verpleeghuizen en woonzorgcentra verplicht hun deuren. De Drentse Commissaris van de Koning, Jetta Klijnsma, steekt via een videoboodschap de Drentse inwoners een hart onder de riem via een videoboodschap. Ze roept op tot naoberschap, nuchterheid en hartelijkheid in deze bijzondere crisis, waarin alles draait om ‘thuisblijven, thuiswerken en afstand houden’. Er zijn veel vragen rondom het coronavirus en de maatregelen. Naast de aanwezige landelijke mogelijkheden om vragen te stellen, besluit de GGD in samenwerking met RTV Drenthe een live vragenuur te organiseren. Mensen met vragen kunnen op 19 maart hun vraag live stellen aan een arts infectieziektenbestrijding van de GGD. Vanaf 23 maart worden de landelijke maatregelen nog strenger. Nederland gaat in een ‘intelligente lockdown’. De maximale groepsgrootte buiten wordt aan regels gebonden en alle contactberoepen mogen tot nader orde niet uitgeoefend worden.

In eerste instantie is sprake van een intelligente lockdown tot 6 april, maar op 31 maart besluit de overheid om de maatregelen te verlengen tot 28 april. Al deze maatregelen hebben grote consequenties voor de Drentse samenleving. Dat uit zich op allerlei gebieden.

12

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Zo wordt het verboden om paasvuren op te bouwen en aan te steken. Ook alle evenementen worden afgelast: avondvierdaagsen, bevrijdingsfestival, dodenherdenking en alle activiteiten rondom 75 jaar bevrijding, het kan allemaal niet doorgaan.

Op 3 maart vindt bij het ministerie van VWS een eerste crisisberaad plaatsvindt van de ministers van VWS en J&V en de voorzitters van de veiligheidsregio. Dit overleg krijgt daarna een vaste vorm als crisisberaad van het Veiligheidsberaad.

Ook voor de recreatiesector in Drenthe heeft de intelligente lockdown grote consequenties. Al eerder werd de start van het vaarseizoen uitgesteld van 1 april naar 1 mei. Vanaf eind maart is het ook niet langer toegestaan om sanitairgebouwen bij campings, parken, jachthavens en andere recreatieterreinen open te houden. Vanuit de rijksoverheid worden diverse pakketten met steunmaatregelen opgestart om bedrijven en zzp-ers die door de coronamaatregelen in de problemen komen te ondersteunen.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio?

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? De burgemeester van Coevorden geeft op 1 maart een persconferentie samen met de DPG over de eerste besmetting in Drenthe. De GHOR informeert de AOV-ers over deze besmetting. Op 2 maart wordt het regionaal voorbereidingsteam (RVT) COVID-19 Drenthe actief als voorloper van de crisisorganisatie. De GGD en VRD bereiden zich voor op een potentiële crisis. Diverse functionarissen zijn actief in het volgen van de ontwikkeling van het virus en de vertaling naar de Drentse situatie.

GRIP-4 Op vrijdag 13 maart besluit Marco Out – voorzitter van de veiligheidsregio Drenthe – om op te schalen naar GRIP 4, gehoord hebbende zijn collega bestuurders. De crisisorganisatie wordt ingericht op de GRIP-4 situatie. Er is een regionaal beleidsteam (RBT) ter ondersteuning van de voorzitter. Naast de voorzitter en 11 andere burgemeesters, hebben ook de operationeel leider, de directeur publieke gezondheid van de GGD, de gebiedsofficier van Justitie, een vertegenwoordiger van de eenheidsleiding van de Politie Noord-Nederland, de coördinerend gemeentesecretaris en de commissaris van de koning zitting, evenals vertegenwoordigers van defensie en waterschappen. Eén Drentse overheid De voorzitter heeft met het RBT afgesproken om als één Drentse overheid op te treden. De inwoners en ondernemers in Drenthe worden zoveel mogelijk op gelijke wijze geïnformeerd en ondersteund, ongeacht de gemeente waarin men woont of onderneemt. Besluiten worden pas door de voorzitter genomen nadat het RBT is geconsulteerd, tenzij er spoed vereist is en tijd voor consultatie ontbreekt. Elke burgemeester blijft uiteraard optreden vanuit zijn rol als burgervader richting de eigen inwoners.

13 De crisisorganisatie De crisisorganisatie ondersteunt de voorzitter van de veiligheidsregio. Deze wordt geleid door een operationeel leider. De rol van operationeel leider wordt vanuit de VRD vervuld door twee functionarissen. De bemensing van de crisisorganisatie komt vanuit de gemeenten, politie, VRD en GGD, mensen worden hiervoor vrijgemaakt vanuit hun eigen organisatie. Hoe de crisisorganisatie COVID-19 is ingericht, staat in dit overzicht. De crisisorganisatie werkt aan de hand van een leaders intent: het hogere doel waar we samen aan werken.

Marco Out legt in zijn rol als voorzitter veiligheidsregio op 13 maart in een videoboodschap uit wat de gevolgen zijn van de landelijk afgekondigde maatregelen. Om de Drentse gemeenteraden goed geïnformeerd te houden over de wijze waarop de crisis wordt aangepakt, verstuurt de voorzitter elke twee weken een raadsbrief. In deze raadsbrief geeft de voorzitter een toelichting op het gevoerde beleid. Op 18 maart 2020 is de eerste raadsbrief verzonden aan de Drentse gemeenteraden. En verder:

Naast het RBT wordt een regionaal crisisteam geformeerd (RCT) ter ondersteuning en voorbereiding van het RBT. Het RCT bestaat uit de voorzitter, plaatsvervangend voorzitter, operationeel leider, coördinerend gemeentesecretaris, bestuurlijk adviseur en een communicatieadviseur. Er wordt kritisch gekeken welke onderwerpen binnen de crisisorganisatie opgepakt moeten worden en welke onderwerpen goed binnen reguliere gemeentelijke processen opgepakt kunnen worden. Coronamaatregelen De minister geeft de voorzitters van de veiligheidsregio’s opdracht om de afgekondigde maatregelen waartoe het kabinet heeft besloten, te effectueren. Dat doet hij met een aanwijzing. De landelijke coronamaatregelen zijn vertaald in een landelijke modelnoodverordening. Deze modelnoodverordening wordt op regionaal niveau aangepast en vastgesteld. De voorzitter van de veiligheidsregio is op grond van artikel 39, eerste lid, van de Wet veiligheidsregio’s, in combinatie met artikel 176 van de Gemeentewet, bevoegd om de regionale noodverordening vast te stellen. Een overzicht van de Drentse noodverordeningen is te vinden op de website van de VRD. In maart is twee keer een noodverordening vastgesteld, te weten op 16 en op 26 maart. Voor het toezien op en handhaven van de maatregelen is besloten om de ‘handhavingsstrategie Noodverordening Noord Nederland’ te volgen.

Communicatie Een goede communicatie naar de inwoners van Drenthe, naar organisaties en ondernemers en naar de gemeenteraden en eigen organisaties is van groot belang bij een crisis als deze. Vanwege de verwachte duur van de crisis richt de communicatie zich niet alleen op de korte termijn, maar ook op de langere termijn.

-

Opvang voor kinderen van ouders in essentiële beroepen Voor ouders met een essentieel beroep is het van belang dat zij aan het werk kunnen blijven, ook nu de scholen gesloten zijn. Voor kinderen van deze ouders wordt noodopvang geregeld door de scholen.

-

Mensen in kwetsbare posities Kinderen in kwetsbare thuissituaties lopen mogelijk extra risico nu zij hele dagen in de thuissituatie zitten. Het RBT maakt zich hier zorgen over en laat continue monitoren welke signalen er bij Veilig Thuis Drenthe (onderdeel van GGD Drenthe) binnenkomen over kinderen die knel komen te zitten. Eind maart wordt een regionaal kernteam PSH (psychosociale hulpverlening) opgestart om naast kwetsbare kinderen ook andere kwetsbare doelgroepen in kaart te brengen en waar nodig actie te ondernemen. Evenementen Er wordt besloten om – in afwachting van een landelijke lijn – in heel Drenthe evenementen tot 1 mei te verbieden. Ook valt het besluit om het opbouwen en ontsteken van paasvuren in heel Drenthe te verbieden. Ondersteuningsmaatregelen Drentse ondernemers Het RBT vraagt aan de coördinerend gemeentesecretaris om in samenwerking met de VDG met een procesvoorstel te komen rondom de ondersteuningsmaatregelen richting Drentse ondernemers. Continuïteit dienstverlening gemeenten Raadsbijeenkomsten mogen voorlopig doorgaan. Dienstverlening van de gemeenten gaat door. Zoveel mogelijk op afstand, op afspraak en conform de geldende maatregelen. Warenmarkten Het RBT besluit dat warenmarkten door mogen gaan. Wel

-

-

-

-

worden er coronamaatregelen getroffen.

14

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

April

1 april t/m 30 april Wat gebeurt er rondom het virus? In Assen wordt naast het kantoor van GGD Drenthe/ Veiligheidsregio Drenthe een coronateststraat geopend. Hier kunnen zorgmedewerkers met klachten zich laten testen. In de tweede helft van april neemt het aantal besmettingen significant af: Nederland is over het hoogtepunt heen van de eerste golf. Hierdoor neemt ook de druk op de zorg iets af en ontstaat voorzichtig ruimte om de reguliere zorg weer op te schalen. De beschikbaarheid van persoonlijke beschermingsmiddelen blijft zorgelijk. Op 30 april zijn er – sinds 1 maart - in totaal 473 geconstateerde besmettingen en overleden 31 inwoners van Drenthe aan het virus. Het aantal besmettingen in Drenthe blijft daarmee relatief laag. Slecht 1,2% van alle geconstateerde besmettingen is afkomstig uit Drenthe.

Wat gebeurt er in de samenleving? De landelijke maatregelen die in maart zijn afgekondigd blijven in elk geval tot 28 april van kracht. Het motto ‘thuisblijven, thuiswerken en afstand houden’ geldt daarmee ook voor de hele maand april. Omdat in de loop van april het aantal besmettingen significant is afgenomen, gaat de eerste versoepeling op 29 april in: kinderen mogen weer buiten in groepen sporten. Er is ook minder goed nieuws: evenementen blijven tot 1 september landelijk verboden. April is normaal gesproken de start van het recreatieseizoen, maar de recreatiesector in Drenthe heeft het zwaar als gevolg van alle maatregelen en zag een scherpe afname van het aantal reserveringen en gasten met als gevolg een ‘verloren’ voorseizoen.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? De samenwerking tussen gemeenten, provincie en hulpdiensten loopt goed, men weet elkaar tijdig te vinden. Ook is afstemming georganiseerd met het portefeuillehoudersoverleggen economie en sport van de Vereniging Drentse Gemeenten (VDG). Communicatie De inzet van de crisisorganisatie richt zich op bewustwording bij de bevolking van het belang van de maatregelen. Dit komt terug in de wijze waarop crisiscommunicatie wordt vormgegeven, maar ook in de wijze van handhaven. Voor handhaving geldt het ‘goede gesprek’ als uitgangspunt in plaats van direct beboeten. Om eenduidig te communiceren wordt elke week een kernboodschap voor de gemeentelijke communicatieafdelingen verstuurd. Elke gemeente stemt zijn eigen communicatie rondom het virus en de maatregelen af op deze afgesproken kernboodschap. Ondernemers blijken met veel vragen te zitten rondom de noodverordening. Er is daarom vanuit de crisisorganisatie veel aandacht voor het beantwoorden van deze vragen en het bijhouden van actuele informatie en vragen/antwoorden op de website van de VRD. Zorgsector Er wordt samen met de zorgsector hard gewerkt aan het reserveren van beddencapaciteit in zorginstellingen voor coronapatiënten die nog niet naar huis kunnen. Daarnaast is er aandacht voor de diverse kwetsbare groepen: kinderen, asielzoekers, dak- en thuislozen.

Pasen verloopt relatief rustig, maar in april en mei zijn er veel meer religieuze dagen, herdenkingen en vieringen: de Ramadan start, Koningsdag, lintjesregen, vieringen van 4 en 5 mei. Voor al deze vieringen worden de officiële bijeenkomsten afgelast of uitgesteld. Waar vieringen en herdenkingen doorgaan is dit vooral vanuit huis.

Verkenning scenario’s Er zijn scenario’s en handelingsperspectieven die verder vooruit te kijken: • Hoe om te gaan met coronabesmettingen in AZC’s. • Hoe om te gaan met gedwongen isolatie van besmette, onwillige personen. • Hoe om te gaan met diverse vieringen. • Landelijke scenario’s over mogelijk verloop van de pandemie.

Omdat evenementen tot 1 september niet door mogen gaan, kan ook de Dutch TT 2020 in Assen in juni niet plaatsvinden.

Coronamaatregelen Op 29 april wordt een nieuwe noodverordening vastgesteld.

15 Mei

1 mei t/m 31 mei Wat gebeurt er rondom het virus? Het aantal geregistreerde besmettingen neemt in mei af. De toestroom in de ziekenhuizen lijkt af te vlakken. De maatregelen hebben het gewenste effect. De besmettingen zijn minimaal. Medewerkers in het openbaar vervoer, mantelzorgers, politie, marechaussee en andere handhavers behoren vanaf 18 mei tot degenen die zich bij COVID-19 gerelateerde klachten kunnen zich laten testen, mits doorverwezen door een arts. Met het afschalen van de maatregelen wordt er ook iets meer gevraagd van de GGD in relatie tot het testen en bron- en contactonderzoek. De doelgroepen voor het testen gaan toenemen, de teststraat is dagelijks geopend en kan tot 200 testen per dag uitvoeren.

Wat gebeurt er in de samenleving? 11 mei is een markering in de tijd waarop weer een aantal versoepelingen ingaan: • Basisscholen en kinderdagverblijven gaan weer open. Voor basisscholen geldt dat dit in een aangepaste vorm is. • Kappers, schoonheidsspecialisten en pedicures mogen weer aan het werk. • Buitensporten is ook weer toegestaan, maar er moet wel 1,5 meter afstand aangehouden worden. • Ook bibliotheken en binnenzwembaden gaan per 11 mei weer open. • Er wordt een eerste voorzichtige stap gezet naar versoepeling van de bezoekregeling voor verpleeghuizen. In 26 verpleeghuislocaties wordt onder voorwaarden één vaste bezoeker per verpleeghuisbewoner toegestaan. Er is een omslag van het devies “blijf zoveel mogelijk thuis” naar “vermijd drukke plekken”. Het kabinet maakte op 19 mei een volgende versoepeling van de coronamaatregelen bekend. Deze gaan pas in als de verspreiding van het coronavirus onder controle blijft en niet eerder dan 1 juni, Tweede Pinksterdag. Bij alle aangepaste regelingen diende er 1,5 meter afstand aangehouden worden, behalve voor personen die tot een eigen huishouden behoorden.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? Informatievoorziening Begin mei wordt in het RBT afgesproken dat vragen van bewoners en bedrijven voortaan gericht worden aan corona@ vrd.nl en via dat loket afgestemd worden beantwoord. De vragen en antwoorden worden gedeeld met de gemeenten, zodat men van elkaar weet wat er speelt en hoe een vraag getoetst is aan de noodverordening. Er is het initiatief genomen om een webinar te organiseren om zo gemeenteraden op de hoogte te brengen als alternatief en aanvulling (dus geen vervanging) op de raadsbrieven. Recreatiesector Er is bestuurlijk veel afstemming over de maatregelen rondom gesloten toiletgelegenheden bij recreatieterreinen. Er wordt een brief opgesteld aan minister De Jonge dat de bestuurders in Drenthe van mening zijn dat de toiletten als middel om de drukte te reguleren bij recreatiegebieden niet werkt. Op de campings kunnen andere middelen worden ingezet om de drukte te reguleren. Daarom zou het verantwoord zijn dat de toiletten op campings en bij recreatiegebieden weer open kunnen. Eind mei hebben alle attractieparken (Wildlands, Plopsaland e.d.) een protocol ingediend en zijn bezocht en goedgekeurd. Crisisorganisatie Binnen de crisisorganisatie is een staf voor de operationeel leider (staf OL) opgericht, gericht op dagelijkse sturing en op casuïstiek.

Coronamaatregelen Er wordt op 10 mei en op 29 mei een nieuwe noodverordening vastgesteld.

16

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Deel 2 Een soepele zomer: het ergste lijkt voorbij 1 juni 2020 t/m 18 augustus 2020

Het aantal besmettingen is landelijk dusdanig gedaald dat de intelligente lockdown is opgeheven. Nederland beleeft een relatief rustige zomer, waarbij veel mensen op vakantie gaan in eigen land. Drenthe is ongekend populair als vakantieprovincie en doet goede zaken!

17 LEADERS INTENT CRISISORGANISATIE In een samenleving die met de stapsgewijze verruiming van maatregelen weer op gang komt, hanteren we als Drentse crisisorganisatie en Drentse overheden zo eenduidig mogelijk regels om de gevolgen van Covid-19 zoveel mogelijk te beperken. Waar mogelijk geven we ruimte aan initiatieven van inwoners, ondernemers en organisaties wanneer die passen bij de bedoeling van onze aanpak en binnen de noodverordening. We hebben er vertrouwen in dat de eigen verantwoordelijkheid, nuchterheid en naoberschap van onze Drentse samenleving de basis vormen om samen zo goed en gezond mogelijk door deze crisistijd te komen.

Juni

1 juni t/m 30 juni

Wat gebeurt er rondom het virus? Er wordt een publieksnummer opengesteld waarmee burgers kunnen bellen om een afspraak te maken om zich bij klachten te laten testen. De testen worden door de GGD afgenomen in de ruim 80 teststraten die er dan zijn. Wie positief test, dient veertien dagen in thuisquarantaine te gaan. Alle huisgenoten krijgen hetzelfde advies. Als iemand positief getest is, wordt door de GGD gestart met een contactonderzoek. De GGD in Drenthe heeft tussen de 40 en 60 extra personen nodig om de testen uit te voeren. In juni zijn landelijk 230.445 testen afgenomen, daarvan was 1,2% positief. Het aantal positieve uitslagen neemt in juni geleidelijk af.

Wat gebeurt er in de samenleving? Vanaf 1 juni geldt een versoepeling: • De horeca mag vanaf 12 uur ‘s middags haar deuren weer open. Dit is op Tweede Pinksterdag. Dit geldt voor 30 personen. Voor terrassen geldt geen maximum, wel de regel dat iedereen aan tafel moet plaatsnemen. • In alle publieke gebouwen mogen maximaal 30 personen bij elkaar komen, exclusief personeel. • Film-, theater- en concertzalen, evenals musea, mogen ook weer bezoekers toelaten, maar met eveneens de restrictie van niet meer dan dertig personen en er moet vooraf gereserveerd worden.

In het openbaar vervoer is het dragen van een mondkapje verplicht vanaf 1 juni. Op 4 juni wordt aangekondigd dat Nederland de beperkende maatregelen voor twaalf landen in het Schengengebied vanaf 15 juni versoepelt. Die landen gaan van code oranje (alleen noodzakelijke reizen) naar code geel (let op, veiligheidsrisico's). Het gemeenschappelijk sanitair in de recreatiesector wordt vervroegd opengesteld per 15 juni. Op 21 juni vindt er in Den Haag een protest plaats van mensen die tegen de coronamaatregelen zijn en tegen de aanstaande COVID-wet. Dit wordt georganiseerd door de groep Viruswaanzin. Vanwege de grote opkomst wordt de demonstratie verboden. Op 24 juni geven premier Rutte en minister De Jonge een persconferentie met versoepeling van maatregelen die gelden vanaf 1 juli. Het idee is dat dit de laatste geplande corona persconferentie is op weg naar een “nieuw normaal”. Uitgangspunt blijft dat mensen 1,5 meter afstand moeten houden. Verder geldt nu: • In ruimtes binnen mogen maximaal 100 mensen. Meer mag, alleen met reservering. • Discotheken en nachtclubs blijven dicht tot 1 september. • Buiten mogen in ruimtes 250 personen bij elkaar komen. Meer mag, alleen met reservering. Bij dierentuinen en pretparken geldt geen maximum.

18

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? De 1,5 meter samenleving lijkt minder makkelijk vol te houden. Het is lastig om hierop te handhaven, er worden veel mensen aangesproken op hun gedrag. In het RBT wordt gesproken over het vraagstuk hoe nu verder te gaan met toezicht en handhaving nu het naleefgedrag minder wordt. In restaurants lijkt het goed te gaan, in cafés worden meer problemen ondervonden in het niet houden aan de maatregelen. Waarneming voorzitter Voor de weken 28 t/m 31 wordt besloten dat Eric van Oosterhout (burgemeester Emmen) en Marcel Thijsen (burgemeester Tynaarlo) de rol van voorzitter veiligheidsregio zullen overnemen. Evenementen Er wordt een handelingskader vastgesteld in het RBT voor gemeenten ten behoeve van evenementen na 1 september. Rondom zomer- en brinkmarkten volgt nog een notitie. Het handelingskader volgt de lijn dat lopende en nieuwe aanvragen voor evenementen na 1 september 2020 (of zoveel later dan landelijk evenementen weer worden toegestaan) integraal worden beoordeeld door de gemeenten volgens de criteria 1) volksgezondheid, 2) openbare orde en veiligheid en 3) beschikbaarheid hulpdiensten.

Arbeidsmigranten in slachthuizen Binnen Drenthe worden arbeidsmigranten ingezet in sectoren als glas- en tuinbouw, de agrarische sector en de bouw. Het risico op groepsbesmetting met het Covid-19 virus bij arbeidsmigranten is reëel gelet op de problematiek rondom het gebied van huisvesting, leefomstandigheden, vervoer en werkomstandigheden. Het RBT wil voor bedrijven die arbeidsmigranten in dienst hebben, dan wel bedrijven die deze doelgroep ondersteunen (uitzendbureaus, huisvesting, transport) voorlichting, toezicht en (in uiterste geval) handhaving inregelen. Hiervoor gaan de gemeenten waar dit speelt aan de slag op basis van de lijn die door het RBT is uitgezet. Communicatie Op 12 juni vindt een webinar plaats voor raadsleden door de voorzitter en plaatsvervangend voorzitter van de veiligheidsregio. Coronamaatregelen Op 15 juni wordt een nieuwe noodverordening vastgesteld.

19 Juli

1 juli t/m 31 juli Wat gebeurt er rondom het virus? In juli loopt het aantal besmettingen op. Vanaf de tweede helft van juli stijgt het aantal meldingen van ziekenhuisopnames.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio?

Premier Rutte waarschuwt in zijn wekelijkse persmoment na de ministerraad op 10 juli dat mensen zich aan de maatregelen moeten houden. Hij waarschuwt dat het virus weer kan oplaaien. Het aantal besmettingen neemt immers toe.

De vakantieperiode breekt aan. Op 1 juli vindt de enige vergadering plaats van het RBT in deze maand. In het RBT wordt gesproken over het feit dat de samenleving wat losser wordt. Handhaving richt zich op excessen. De overgrote meerderheid van de horeca doet zijn best om de regels na te leven. De “coronamailbox” ontvangt nog marginaal mail (enkelen per dag). Rondom de te verwachte drukte tijdens de zomerperiode in Drenthe wordt samen met het recreatieschap en Marketing Drenthe zorgvuldig de vinger aan de pols gehouden waar drukke plekken zijn. Daarmee kan het juiste advies voor toeristen worden geven.

Dat de coronatijd voor sommige Drenten ook kansen biedt, blijkt wel uit de bezettingsgraad van Drentse campings. Omdat veel Nederlanders in eigen land op vakantie gaan, is Drenthe een populaire bestemming. De campings zijn eind juli vol en dat blijft de komende tijd ook zo.

Naar aanleiding van het opgestelde handhavingskader gemeenten ten behoeve van evenementen wordt verduidelijkt dat in tenten dezelfde regels gelden als in gebouwen. Het RBT heeft afstemming gezocht omtrent het verbieden van de welbekende grote tentfeesten.

Wat gebeurt er in de samenleving?

Vanuit de Vereniging Drentse Gemeenten (VDG) is gewerkt aan een notitie hoe de samenwerking in Drenthe kan worden ingericht als de spoedwet Covid van kracht gaat. In de notitie worden vertrekpunten afgesproken voor de ontwikkeling van een nieuwe werkwijze rondom de aanpak van Covid-19 en de neveneffecten.

20

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Boerenprotesten Op 6 juli wordt een WOM (wet openbaarheid manifestaties) besluit van kracht. Dit gebeurt op de schaal van NoordNederland op gelijke wijze. Ter bescherming van de belangen van de gezondheid, het verkeer en ter voorkoming en bestrijding van wanordelijkheden, besluit de voorzitter van de veiligheidsregio op grond van artikel 5, eerste lid, Wom, als volgt: • Demonstraties, waarbij landbouwvoertuigen worden ingezet op wegen in de zin van de Wegenverkeerswet 1994, de daaraan liggende parkeerterreinen en andere openbare plaatsen, zijn verboden. • Dit verbod geldt in het gebied van de Veiligheidsregio Drenthe, dat wil zeggen in de provincie Drenthe, voor de periode ingaande op maandag 6 juli 2020 om 20:00 uur en eindigend op maandag 13 juli om 7:00 uur. Dit gebeurt omdat op, in ieder geval, 4 en 5 juli jl. groepen boeren en sympathisanten met trekkers en andere (zware) landbouwvoertuigen op verschillende plekken (Jumbo te Beilen, GAE, knooppunt Hoogeveen, Coop te Gieten) in de veiligheidsregio de weg op zijn gegaan om te demonstreren. In geen van deze gevallen zijn demonstraties op grond van artikel 4 Wom gemeld, zodat de voorzitter niet op voorhand beperkingen en voorschriften heeft kunnen opleggen ter bescherming van de belangen zoals bedoeld in artikel 2 Wom. Die belangen zijn in de voorliggende dagen ook daadwerkelijk in het gedrang gekomen.

Ernstige verkeershinder Door de demonstraties is de doorstroming van het verkeer op verschillende plaatsen ernstig belemmerd, waarbij ook de verkeersveiligheid in het geding was. Het veroorzaken van (ernstige) verkeershinder door op de openbare weg te rijden met landbouwvoertuigen is in feite een bedoeld onderdeel van de betoging. Dergelijke belemmeringen betekenen evenwel niet alleen inbreuk op het verkeersbelang en de openbare orde op de wegen, het vormt ook een bedreiging voor de inzet van hulpverlenende diensten. De brandweer, ambulances en politie mogen bij de uitvoering van hun levensreddende taken niet worden gehinderd.

Wanordelijkheden Bij de demonstraties zijn ook wanordelijkheden ontstaan, waarbij gevaar is gerezen voor de bewoners van de gemeenten in Noord-Nederland. Daarbij is op het terrein van Groningen Airport Eelde ook materiele schade veroorzaakt. Er is gebleken dat bij de demonstraties, de daarmee gepaard gaande wanordelijkheden en de bestrijding daarvan, ook de COVID-regels niet in acht (kunnen) worden genomen. Protesten in Wijster Op woensdagochtend 8 juli blokkeert een groep boeren met auto’s en landbouwvoertuigen de toegang tot afvalverwerkingsbedrijf Attero in Wijster. De boeren protesteren hier omdat het bedrijf meer stikstof uit zou stoten dan is toegestaan. Zij voelen zich hierin ongelijk behandeld. Bij dit protest worden 57 personen aangehouden en naar het politiebureau in Assen gebracht. Buiten het politiebureau verzamelen zich een grote groep sympathisanten. Coronamaatregelen Op 1 en 15 juli wordt een nieuwe noodverordening vastgesteld.

21 Augustus

1 augustus t/m 18 augustus Wat gebeurt er rondom het virus? Begin augustus tekent zich een verdubbeling af van het aantal positieve testen. Het aandeel positieve testen is hoog in de regio’s Rotterdam-Rijnmond, Amsterdam, West-Brabant en Haaglanden. In Drenthe zijn de waarden stabiel laag. De stijging zet zich in de loop van augustus landelijk door.

Wat gebeurt er in de samenleving? De toeristische sector draait in augustus volop in eigen land en zeker in Drenthe. Waar Drenthe normaal ergens in de top vier zit, staat de provincie nu bovenaan de lijst van gewilde accommodaties. De provincie Drenthe test samen met Twente vanaf 17 augustus de corona app.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? Er vindt in deze periode geen RBT vergadering plaats. Coronamaatregelen Op 10 augustus wordt een nieuwe noodverordening vastgesteld.

22

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Deel 3 Zoeken naar balans: tussen vrijheid en gezondheid 19 augustus 2020 t/m 13 oktober 2020

Nederland doet zijn uiterste best om een goede balans te vinden tussen zoveel mogelijk bewegingsvrijheid voor burgers en het draaiend houden van de economie én het onder controle houden van het aantal besmettingen. Toch neemt het aantal besmettingen toe en daarmee ook de druk op de zorg.

23 LEADERS INTENT CRISISORGANISATIE Om de gevolgen van de coronacrisis voor de Drentse samenleving te beperken blijven we het naleven van de maatregelen stimuleren. We zijn een betrouwbare en eenduidige overheid en bieden vanuit een faciliterende houding ruimte aan Drenthe waar het kan en past binnen de regels. Eigen verantwoordelijkheid, gezond verstand, met elkaar en naoberschap blijven de basis.

Augustus

19 augustus t/m 31 augustus Wat gebeurt er rondom het virus? In Drenthe is het aantal besmettingen relatief laag. Er is een lichte stijging van het aantal testen en het aantal besmettingen. Drenthe doet 2000 testen per week, er zijn 20 besmettingen per week. Er is een nieuwe teststraat in Meppel geopend. GGD Drenthe ondersteunt een aantal andere regio’s bij het bron- en contactonderzoek. In andere delen van het land neemt het aantal besmettingen toe.

Wat gebeurt er in de samenleving? Nieuwe maatregelen Mensen houden zich niet goed aan de regels, het kabinet ziet zich genoodzaakt om de maatregelen aan de scherpen. Daarover vindt op 18 augustus een persconferentie plaats van premier Rutte en minister De Jonge. Het beeld is dat de verspreiding van corona vooral thuis gebeurt. Daarom worden de volgende regels afgekondigd: • Je mag in je huis of tuin maximaal 6 mensen ontvangen, kinderen tot 13 jaar tellen niet mee. • Voor feestjes voor grote groepen geldt het devies dat deze liever in een zaal worden gevierd. Daar heeft iedereen een vaste zitplaats. Mensen wordt bij binnenkomst gevraagd naar hun gezondheid en zij geven een adres en telefoonnummer op. • Mensen die terugkomen van vakantie in een gebied met veel besmettingen wordt dringend aangeraden zich te laten testen en 10 dagen thuis te blijven. • Scholen werken aan een veilige omgeving: - Kinderen met klachten blijven thuis. - Als iemand in het gezin corona heeft blijven ook de kinderen thuis.

Grapperhaus Zaterdag 22 augustus vindt het huwelijk plaats van minister Grapperhaus. Enkele dagen later komen foto’s naar buiten waaruit blijkt dat bij deze privé aangelegenheid onvoldoende afstand is gehouden op meerdere momenten. Dat valt slecht in de publieke opinie en wordt vaak als repliek gebruikt door mensen die door handhavers worden aangesproken op het niet naleven van de maatregelen.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? RBT In het RBT op 19 augustus wordt de wenselijkheid van een Drentse lijn voor Sinterklaasintochten verkend. Daarnaast wordt afgesproken om voor de komende periode elke twee weken een RBT te plannen, in ieder geval tot 1 november. NK wielrennen Op 21, 22 en 23 augustus vindt het NK wielrennen plaats op de VAM-berg in de gemeente Midden-Drenthe. De organisatie van het NK wielrennen mag dagelijks maximaal 250 bezoekers toelaten. Om bij een eventuele uitbraak snel contactonderzoek te kunnen doen, worden bezoekers geregistreerd. De organisatie heeft in samenwerking met de lokale overheden gekozen om alleen mensen uit de regio Drenthe toe te laten als bezoeker van het NK wielrennen. Dit om minder verkeersstromen op gang te brengen en regionale traceerbaarheid mogelijk te maken. Coronamaatregelen Op 21 augustus wordt een nieuwe noodverordening vastgesteld.

24

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

September

1 september t/m 31 september Wat gebeurt er rondom het virus?

Wat gebeurt er in de samenleving?

Het aantal positief geteste mensen neemt toe met 40-60% per week. Er vindt een explosie aan testen plaatsgevonden, ook in Drenthe. Hoewel Drenthe nog steeds het laagst aantal besmettingen heeft. De meeste coronameldingen zijn in ZuidHolland en Noord-Holland. Landelijk is er een tekort aan laboratoriumcapaciteit. Zorg- en onderwijspersoneel kan zich vanaf 21 september met voorrang laten testen. Er is een toename van besmettingen onder jongeren.

Horeca-uitbaters keken reikhalzend uit naar de datum 1 september. Op die dag zou bekend worden gemaakt of er een versoepeling van de maatregelen mogelijk was. Omdat het aantal coronabesmettingen toch weer toeneemt, heeft het kabinet besloten voorlopig op dezelfde voet voort te gaan met geldende regels. De nachthoreca blijft gesloten.

Begin september slaat het coronavirus toe in een verpleeghuis in Norg. In een tijdsbestek van tweeëneenhalve week overlijden 14 van de 23 bewoners. De impact hiervan op bewoners, zorgpersoneel en de gemeenschap is groot. Het aantal ziekenhuisopnames neemt toe, zeker in de tweede helft van september. Eind september wordt de situatie voor de regio Drenthe geclassificeerd als ‘zorgelijk’. Deze classificatie geldt voor alle regio’s in Nederland, met uitzondering van drie regio’s die als ‘ernstig’ zijn geclassificeerd. De tijdelijke testlocatie in Meppel wordt een vaste locatie en in Assen komt een winterproof locatie op de Azieweg. Vanaf 5 september kunnen mensen op die nieuwe locatie terecht.

Op 10 september komt een vliegtuig uit Kreta met 83 passagiers aan op Groningen Airport Eelde. De inzittenden krijgen het dringende advies om tien dagen in quarantaine te gaan. Alle Griekse eilanden hebben van de Nederlandse regering code oranje gekregen. Op 15 september vindt een sobere uitvoering van Prinsjesdag plaats. Dagjesmensen zijn niet welkom in Den Haag. Op 18 september vindt weer een persconferentie plaats. Premier Rutte maakt zich vooral zorgen over het reproductiegetal, dat op dat moment op 1,4 ligt. "Het betekent dat het aantal besmettingen in een week verdubbelt.” Rutte en De Jonge wijzen erop dat er vooral op regionaal niveau maatregelen worden genomen. In Drenthe verandert er voorlopig weinig. Tijdens de volgende persconferentie eind september worden nieuwe maatregelen afgekondigd om het aantal contactmomenten terug te dringen. Dit is nodig om de verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De landelijke maatregelen gelden vanaf dinsdag 29 september 18.00 uur en zijn in elk geval voor drie weken van kracht. De maatregelen zijn erop gericht om de kans op grote drukte en het aantal sociale contactmomenten tussen mensen te beperken, zonder de samenleving en de economie op slot te doen.

25 Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? Op 7 september heeft Marco Out in zijn rol als voorzitter veiligheidsregio gesproken met de gemeenteraad van Midden-Drenthe over de actie in Wijster. Voor het gemeentehuis verzamelen meerdere boeren zich. Marco Out komt naar buiten om hen te woord te staan. Naar aanleiding van dit gesprek gaat hij daarna nog een aantal maal met een delegatie van de protesterende boeren om tafel. In het RBT wordt een overzicht van de traditionele evenementen in het najaar besproken. De lijn is dat er geen grootschalige evenementen plaatsvinden waarbij een vergunning nodig is, zoals bijvoorbeeld carnaval en grootschalige Sinterklaasintochten.

Er bestaan interpretatieverschillen m.b.t. de protocollen van de KNVB, NOC-NSF en de Noodverordening. Concreet komt het neer op de vraag of toeschouwers (250+) van sportwedstrijden een stoel toegewezen moeten krijgen of dat een andere vorm van placeren ook mag. Er wordt een regionaal dashboard geïntroduceerd dat informatie biedt voor het bepalen van het risiconiveau van de regio: ‘waakzaam’, ‘zorgelijk’ en ‘ernstig’. Afhankelijk van dit risiconiveau kunnen vervolgens eventuele maatregelen worden gekozen uit de zogenaamde escalatieladder.

26

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Oktober

1 oktober t/m 13 oktober Wat gebeurt er rondom het virus? De cijfers van het RIVM geven begin oktober het hoogst aantal besmettingen op een dag tot dan toe. Er zijn op 9 oktober in Drenthe 161 coronabesmettingen bijgekomen. In alle regio’s en alle leeftijdsgroepen neemt het aantal meldingen toe.

Wat gebeurt er in de samenleving? Landelijk wordt op 10 oktober de Corona-app uitgerold. Op 13 oktober introduceerde het kabinet een routekaart met maatregelen per risiconiveau. Het wel of niet door laten gaan en op welke wijze van Sint Maarten is een onderwerp dat zowel landelijk, regionaal als lokaal terugkomt.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? De Drentse burgemeesters openen de campagne “Drenten voor elkaar” met een persmoment op 7 oktober. In het kader van deze campagne worden paraplus uitgedeeld in Drenthe met het Drenthe logo. Met een paraplu creëer je afstand, het is heel erg zichtbaar en het benadrukt de solidariteit. Coronamaatregelen Op 4 en 7 oktober wordt een nieuwe noodverordening vastgesteld.

27

Deel 4 De tweede golf: ook Drenthe kleurt rood 14 oktober 2020 t/m 30 november 2020

De tweede golf is een feit. Het virus verspreidt zich weer in een razend tempo over Nederland en ook Drenthe krijgt te maken met veel besmettingen. Er volgt een stevig pakket aan landelijke maatregelen: Nederland gaat in een gedeeltelijke lockdown en opnieuw valt een deel van de economie stil.

28

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

LEADERS INTENT CRISISORGANISATIE Drentse overheid straalt eenduidigheid, betrouwbaarheid en rust uit. Juist in deze donkere dagen zijn we Drenten voor elkaar. De tweede golf is hevig en vraagt veel ons. We willen zicht en controle houden op het virus en de juiste maatregelen treffen welke worden nageleefd. We gaan er van uit dat de Drentse samenleving deze verantwoordelijkheid pakt maar waar dat niet gebeurt treden we op. Naoberschap en onze nuchterheid zijn het kompas waarop we varen om door de crisis te komen.

Oktober

14 oktober t/m 31 oktober Wat gebeurt er rondom het virus? De tweede golf is een feit, het virus verspreidt zich in een razend tempo over Nederland en ook in Drenthe.

Wat gebeurt er in de samenleving? Vanaf 14 oktober 22.00 uur geldt een gedeeltelijke lockdown voor het hele land. Dat betekent dat de horeca dicht is en er geen koopavonden meer zijn. Ook geldt voor iedereen nu een 'dringend advies' om binnen in publieke ruimtes een mondkapje te dragen, totdat een verplichting juridisch is geregeld. In de week van 27 oktober wordt beoordeeld wat er voor de periode daarna nodig is. Er moet voldoende zicht komen op vermindering van het aantal besmettingen en de druk op de reguliere zorg. Ten aanzien van groepen geldt: • Thuis mag je maximaal drie bezoekers ontvangen. • In een binnenruimte waar mensen zitten, mogen maximaal 30 personen aanwezig zijn. • Binnen en buiten bestaat een groep uit maximaal 4 personen van verschillende huishouders. • Evenementen zijn verboden. Tussen 20.00 en 7.00 mag geen alcohol meer worden verkocht. Eind oktober is onduidelijk wat de volgende stap vanuit het kabinet zal zijn, er is nog een week nodig om te bepalen of de curve inderdaad afvlakt.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? In de tweede helft van oktober is de crisisorganisatie druk met de juiste interpretatie van de noodverordening. De zorg voor de continuïteit voor de crisisorganisatie staat prominent op de agenda van het ROT en de crisisoverleggen. Het is zorgelijk of de continuïteit van de organisatie geborgd kan blijven. In het RBT van 21 oktober wordt een nieuwe handhavingsstrategie vastgesteld. Hiermee kan sneller vanuit de waarschuwingsfase naar de boetefase wordt overgegaan in het publieke domein. Eind oktober wordt een aparte operationeel leider aangewezen voor de afstemming met de AZC’s in Drenthe in verband met een aantal besmettingen op hun locaties. Het COA is verantwoordelijk, maar overleg over de maatregelen die op locaties worden genomen is wenselijk. Coronamaatregelen Op 14 oktober wordt een nieuwe noodverordening vastgesteld.

29 November

1 november t/m 30 november Wat gebeurt er rondom het virus? Het RIVM duidt half november dat de tweede golf veel langzamer afneemt dat de eerste golf. Het aantal besmettingen neemt wel af.

Wat betekent dat voor de gemeenten en de veiligheidsregio? Er wordt in de weekenden gehandhaafd op illegale feesten en samenkomsten van jongeren.

Eind november bereidt het RIVM zich voor op de uitvoering van het coronavaccin.

Afgestemd wordt om aan boa’s/toezichthouders een bonus van 300 euro toe te kennen in lijn met de bonus die de politie ontvangt.

Wat gebeurt er in de samenleving?

Er vindt afstemming plaats over het carbidschieten met de jaarwisseling. Het Drentse standpunt is dat onder strenge voorwaarden carbidschieten is toegestaan.

Omdat het aantal besmettingen zich ongunstig ontwikkelt, worden op 3 november meer maatregelen afgekondigd: • Thuis mag je maximaal twee personen ontvangen. • Groepen binnen en buiten mogen niet groter zijn dan twee personen. • Musea, theaters, bioscopen, pretparken, dierentuinen en zwembaden gaan dicht. • Reis niet naar het buitenland tot half januari. Op 17 november volgt een nieuwe persconferentie. Het beeld is dat mensen zich goed aan de regels houden. Het aantal besmettingen wordt minder. De regels worden aangepast: • Thuis mag je nu maximaal drie personen ontvangen. • In een ruimte binnen mogen maximaal 30 personen aanwezig zijn. • Buiten mogen maximaal vier personen samen zijn. • Mondkapjes moeten ook op scholen gedragen worden. Het gebruik van vuurwerk tijdens de jaarwisseling wordt verboden.

Er wordt in een werkgroep onder regie van de VDG een notitie voorbereid over de overgang per 1 december naar de Wet Tijdelijke Maatregel Covid (WTM). Coronamaatregelen Op 18 november wordt een nieuwe noodverordening vastgesteld. Op 1 december wordt de noodverordening ingetrokken. Per 1 december gaat de ministeriele regeling onder de tijdelijke wet maatregeling COVID-19 in werking. Een werkgroep onder regie van de VDG bereidt een notitie voor over deze omslag en de wijze van samenwerken in Drenthe.

30

Drenthe in coronatijd Verantwoording voorzitter veiligheidsregio Drenthe

Epiloog van de directeur veiligheidsregio Een aantal jaren geleden hebben we in Drenthe de crisisorganisatie herzien. We hebben daarbij rekening gehouden met de schaal van Drenthe, de risico’s en de organisatie die we nodig hebben om crises te bestrijden. We hebben getraind en geoefend. En we hebben rekening gehouden met dat elke crises ons weer voor nieuwe uitdagingen stelt. De uitdaging die we met COVID-19 zijn aangegaan, was ongekend. Nog nooit hebben we een crisisorganisatie zo lang operationeel gehad. De Drentse gemeenten, de GGD, de Veiligheidsregio en andere partners hebben intensief samengewerkt. Een mooi voorbeeld daarvan was een stafsectie die belast was met de continuïteit; een soort intergemeentelijke en multidisciplinair uitzendbureau. Zoals zo vaak in onze provincie, als we een klus moeten klaren, zetten we de schouders er onder. Deze bestuurlijke verantwoording is wat mij betreft niet een definitieve evaluatie van aanpak van de COVID-crisis. De crisis is nog niet voorbij en er staan ons nog uitdagingen te wachten. Denk daarbij aan de operatie om Drentse inwoners te vaccineren. Er is ondertussen een tussenevaluatie gemaakt van het functioneren van de crisisorganisatie in de eerste maanden van de COVID-crisis. De VRD is een gemeenschappelijke regeling. Het bijvoeglijke naamwoord ‘gemeenschappelijk’ heeft meer betekenis gekregen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=c88f71fd-ba7f-431b-8e47-502649a8753c