Raadsvoorstel vaststellen Woonvisie 2022+
Tekst van het document
8089-2022:650656
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Behandelend ambtenaar: P. de Jager Afdeling/cluster: Ontwikkeling - KCC Portefeuillehouder: T. Houwing
Registratienummer: 8089-2022:650656
Onderwerp: Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn Voorgestelde wijze van afdoening: ter vaststelling Beslispunten: 1. 2.
Woonvisie Borger-Odoorn 2022+ vaststellen; Voor het maximale groeiscenario van de Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn kiezen.
Inleiding De woonvisie vormt de basis voor strategische afwegingen die de gemeente maakt op het gebied van wonen. De woonvisie van de gemeente Borger-Odoorn is toe aan een herziening. De vorige Woonvisie 2016+ is niet meer actueel. Uw raad heeft op 25 november 2021 de uitgangspuntennotitie nieuwe Woonvisie Borger-Odoorn vastgesteld. De uitgangspuntennotitie vormt de basis voor de nieuwe Woonvisie Borger Odoorn 2022+. Ons college heeft op 25 januari jongstleden ingestemd met de Woonvisie en het vervolg hiervan. Om de nieuwe Woonvisie te bekrachtigen leggen wij deze nu aan u voor om als raad tot vaststelling over te gaan. In een kort tijdsbestek, want de vraag is prangend en college en uw raad willen vaart maken. Dat is logisch én verstandig: het ijzer is nog nooit zo heet geweest. Meer dan ooit hebben we als gemeente in eigen hand hoe de toekomst van Borger-Odoorn eruit komt te zien. De gemeente Borger-Odoorn wil in de nieuwe Woonvisie de onderstaande stappen volgen. De Woonvisie 2022+ bestaat uit drie hoofdblokken. 1.
CONTEXT: De context waarbinnen een nieuw woonbeleid/ een nieuwe woonvisie zijn beslag krijgt. Het is een beschouwing van de actuele stand van zaken en opgaven in de gemeente Borger-Odoorn, aan de hand van relevante gegevens. Deze is opgedeeld in vier thema’s: ruimtelijk, woningen, bewoners en duurzaamheid, elk met vier subthema’s.
2.
AMBITIE: De ambities van de gemeente en partners in het netwerk. Op een hoger abstractieniveau en al meer toegespitst op de relevantie voor het wonen. Enerzijds passend bij Borger-Odoorn als plattelandsgemeente, en anderzijds bij de situatie en vraagstukken van de komende jaren.
3.
STRATEGIE: De strategie om de ambities te verwezenlijken. Richt zich volledig op de actuele woonvraag, opgesplitst in nieuwbouw en bestaande bouw.
Op deze wijze verwachten wij met een goede onderbouwing uit de praktijk de eigen ambities te kunnen neerzetten en te voorzien van een gedegen aanpak om deze ambities te realiseren. Onderdeel van het in kaart brengen van de context is dus naast een inhoudelijke exercitie ook het kennen van de relevante belanghebbenden en hun belangen en doelen. Vanuit hier wordt de strategie bepaalt. Zo wordt voor de strategie voor nieuwbouw drie groeiscenario’s geschetst. Gedeeld vertrekpunt Een goede analyse van de context waarin de nieuwe visie een plaats krijgt, zorgt als hij in samenspraak met relevante partners uit het netwerk is opgesteld, voor een gedeeld vertrekpunt. Het gaat om het herkennen en erkennen van een gedeeld beeld van de situatie nu. Zo wordt goed gekeken naar de raakvlakken die er zijn vanuit de Omgevingsvisie. Dat is een onmisbare stap om ook te komen tot een gedeeld beeld van waar het naartoe moet. Want hoewel de nieuwe woonvisie de visie is van de gemeente, is het van groot belang te zoeken naar de raakvlakken en de overlap met de doelen die woningcorporaties, provincie, zorgaanbieders en andere partners zelf nastreven. Ook daar waar partners verschillende of tegenstrijdige doelen nastreven, is het zaak deze verschillen te kennen en een plek te geven.
De vraag hoe we de woonaantrekkelijkheid van Borger-Odoorn kunnen versterken voor onze huidige inwoners en nieuwe inwoners staat hierbij voorop. Daarnaast hebben een aantal belangrijke thema's die spelen in de gemeente een plek gekregen. Onderwerpen als nieuwbouw, verduurzamen, verbeteren en versterken van de bestaande woningvoorraad, leefbaarheid in buurten en wijken versterken, aanpak openbare ruimte, maar ook op de sociale cohesie in buurten en wijken. Daarbij zoeken we naar een goede samenwerking en een goed evenwicht tussen het ruimtelijk en het sociaal domein. Beoogd effect De gemeente is verantwoordelijk voor een aantrekkelijk woon- en leefklimaat voor haar inwoners. Dat betekent dat er voldoende goede en betaalbare woningen zijn, die passen bij de inwoners van Borger-Odoorn. Ook goede (bereikbare) voorzieningen voor alle doelgroepen horen hierbij. Een nieuwe woonvisie vormt de basis om voor deze afwegingen keuzes te maken voor de komende jaren. Argumenten 1.1 De Uitgangspuntennotitie was het vertrekpunt voor de nieuwe Woonvisie De uitgangspuntennotitie vormde de inhoudelijk basis voor het opstellen van de nieuwe woonvisie, met als leidraad de uitgangspunten zoals die zijn opgenomen in dit document (bijlage 2, pagina 10 van deze notitie). Op basis van deze uitgangspunten is het bureau KAW aan de slag gegaan met het realiseren van de nieuwe Woonvisie.
Daarnaast is de deze woonvisie gebaseerd op diverse documenten: een opdrachtomschrijving en uitgangspuntennotitie van de gemeente, woningmarktonderzoek van SpringCo, het beleidskader Wonen 2021-2023, het onderzoek naar de beschikbare inbreidingslocaties, de transitievisiewarmte en diverse andere bronnen met relevante informatie. Het vroeg ook om een pragmatische benadering van de opstellers, maar dat is gelukt.
1.2 Daarnaast bouwen we verder op actueel woonbeleid Het beleidskader Wonen 2021-2023 is het door u meest recent vastgestelde woonbeleid. De keuzes die in dit beleidskader gemaakt zijn, vormen daarmee een belangrijk onderdeel van een toekomstige woonvisie. Als uitwerking van het Beleidskader Wonen 2021-2023 is daarnaast een set uitgangspunten en toetsingscriteria vastgesteld (maart 2021), om de wooninitiatieven die in de gemeente ontstaan te kunnen prioriteren. Ook het onderzoek Inbreidingslocaties dorpen Borger-Odoorn heeft een plek gekregen in deze visie. De woonvisie richt zich op de langere termijn, maar zal ruimte moeten bieden aan de uitgangspunten die al vaststaan op de korte termijn. In het beleidskader zijn ook enkele concrete ambities voor de langere termijn geformuleerd, die rechtstreek kunnen worden meegenomen in de uitgangspunten voor de nieuwe woonvisie. (Zie Uitgangspunten groene kader de inhoudelijke hoofdpunten, die binnen de woonvisie een plek moeten krijgen, blz. 6). 1.3
De Woonvisie schetst vanuit de bestaande situatie een toekomstbeeld, met ambities en strategie De nieuwe woonvisie omvat met name de invulling van de ambities voor de komende periode en de strategie om deze ambities te realiseren. De context en de daaruit voortkomende uitgangspunten, vormen daar de basis voor, zowel inhoudelijk als procesmatig. 1.4
We houden rekening met het zorgvuldig opbouwen van de Woonvisie: van breed naar specifiek De Woonvisie die is opgesteld, komt in een context terecht die in beweging is. Daarom is het goed die context en de inhoudelijke aanknopingspunten die deze context biedt, goed in beeld te brengen, zodat deze op het niveau van woonbeleid worden vastgesteld. De context en ambities in deze Woonvisie zijn gebaseerd op onderstaande terugkerende thema’s, namelijk: Ruimtelijk, Woningen, Bewoners, Duurzaamheid. 1.5
In de strategie bestaande bouw wordt ingezet op de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad De kwaliteit van de bestaande woningvoorraad in Borger-Odoorn is overwegend goed. Wel zijn er relatief veel huizen met slechte energielabels, vooral F en G. Als gemeente wil je inzetten op het bereiken van deze mensen, te helpen en tot actie te bewegen. In hun eigen belang, voor een lagere energierekening en een hoger wooncomfort. En in het algemeen belang, voor minder aardgasgebruik een lagere CO2-uitstoot. Woningcorporaties geven al het goede voorbeeld en kunnen als aanjager dienen voor particulieren. Dankzij hun investeringen in woningverbetering en ook sloopnieuwbouw worden ook vroeg-naoorlogse wijken beter. De woningen, maar in de breedte ook de leefomgeving. Dit is in het belang van bewoners én omwonenden en moet door ons als gemeente ook ten volle ondersteund worden. 1.6 In dit proces zijn verschillende relevante belanghebbenden betrokken Bij het opstellen van de woonvisie is aandacht besteed, het gesprek te voeren met alle betrokken belanghebbenden. Er is gesproken met de betrokken woningcorporaties in onze gemeente, makelaars en zorgpartijen, om zo een goede basis kunnen leggen, zijn met hen gesprekken gevoerd, over de zaken die de gemeente wat hen betreft niet mag vergeten.
Ook zijn interne collega’s met de verschillende disciplines die terugkomen in de Woonvisie, zoals duurzaamheid betrokken bij de totstandkoming.
2.1
Van de drie genoemde groeiscenario’s voor de periode tot 2030 sluit het maximale scenario het beste aan bij onze ambitie De actuele situatie op de woningmarkt heeft geleid tot een hernieuwde interesse voor landelijk wonen. Borger-Odoorn kan voor veel woningzoekenden aantrekkelijk zijn. Drie scenario’s laten een potentiële groei zien van 100 tot 500 huishoudens in de periode tot 2030. Waar moeten deze woningen landen? Het onderzoek naar potentiële locaties voor inbreiding is in volle gang. Vooral in Borger is extra ruimte, maar in de meeste andere dorpen zien we ook nog groeipotentie. In de allerkleinste kernen zal het echt om maatwerk gaan. De scenario’s zijn: 1. Basis scenario: Het basisscenario is voorzichtig en volgt tot 2025 de lijn van (Woonvisie 2016, Primos), maar groeit daarna door. Dat betekent 100 extra huishoudens in 2030. 2. Midden scenario: Tot 2030 is er een groei van 2%:ongeveer 250 huishoudens. 3. Scenario Hoog (maximale scenario): Willen we als gemeente maximaal meebewegen met de markt, dan is er in scenario Hoog ruimte voor 500 extra huishoudens tot 2030. Dit komt neer op een groei van ruim 4%. Als gemeente bepalen we zelf het ambitieniveau. De gemeente kan de best passende lijn volgen op basis van de eigen ambities. Het is deels aan ons zelf om te bepalen hoeveel groei of krimp er gaat optreden.
Het is dan ook goed om te kijken naar de toe te voegen woningaantallen. Kijkend naar onze ambitie, bijv. in de visie Borger-Oost en BorgerWest, het onderzoek naar mogelijke inbreidingslocaties in de dorpen en particuliere wooninitiatieven, is de keuze voor dit scenario als strategie voor nieuwbouw tot 2030 snel gemaakt. Kanttekeningen 1.1 Een breed participatieproces behoorde niet tot de mogelijkheden Door de strakke planning om de Woonvisie te laten vaststellen in ‘oude’ raad vóór de verkiezingen is er geen breed participatieproces geweest voor alle inwoners. Wel zijn, zoals onder argument 1.6 is genoemd, belangrijke belanghebbenden betrokken bij de totstandkoming. Daarnaast kan op de verdere uitwerkingen van de thema’s en onderwerpen wel participatie worden toegepast. Ook goed om te noemen dat in het onderzoek Inbreidingslocaties dorpen Borger-Odoorn dit al wel heeft plaatsgevonden. 1.2
Door te kiezen voor de aanpak, scenario van een korte strategische agenda met een concreet uitvoeringsprogramma, vraagt veel van de organisatie. Wat aandacht verdient, is de vraag wat dit betekent voor de inzet van de ambtelijke organisatie zelf aan capaciteit en geld. Dit dient nog concreet te worden gemaakt. Door dit te doen wordt duidelijker of het ook daadwerkelijk gaat lukken om het uitvoeringsprogramma de komende jaren goed op te pakken. 1.3 Er is niet voldoende ruimte en tijd om na te denken over de toekomst. Door de gekozen aanpak gaat het nu meer om het ophalen van de zo objectief mogelijke bestaande opgaven en woningvraag. In de korte tijd die er is, is het niet haalbaar om meer na te denken en vooruit te blikken op toekomstige ontwikkelingen. Nu is de wens
bij onze gemeente, maar ook corporaties wel om ook buiten de gebaande paden te kijken waar je elkaar kunt vinden. Bijv. door beter samen te werken bij gezamenlijke gebiedsontwikkelingen. Financiën Er is een incidenteel bedrag van 30.000.- euro beschikbaar gesteld door uw raad (dpl begroting 2022) voor de realisatie van een nieuwe woonvisie. Communicatie Zie paragraaf Uitvoering. Uitvoering De aanpak: Voor het opstellen van de nieuwe woonvisie is een opdracht verstrekt aan KAW. Zij hebben het volledige traject voor het tot stand komen van de Woonvisie 2022+ begeleid, de verdiepingsvragen beantwoord en de Woonvisie 2022+ geschreven. Daarbij hoorde een aantal afstemmingsmomenten met zowel de ambtelijke als de bestuurlijke opdrachtgever. De beleidsadviseur Wonen heeft het proces (mede) begeleid en zorgt voor het traject van besluitvorming van de Woonvisie 2022+ in de gemeenteraad. In dit proces worden ook communicatiemomenten meegenomen. Het tijdpad • 25 januari 2022: Instemmen/vaststellen Woonvisie 2022+ college; • 16 februari 2022: Oordeelsvormende raad: • 3 maart 2022: Vaststelling door raad. Bijlagen • Woonvisie 2022+ Borger-Odoorn • Notitie ‘Uitgangspunten nieuwe Woonvisie Borger-Odoorn’ • Raadsbesluit. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Borger-Odoorn, de secretaris, de burgemeester,
drs. D.C Rensen
mr. J. Seton