Raadsvoorstel uitbreiding Esdal College Borger
Tekst van het document
21501-2025:101654
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Afdeling/team: Sociaal Domein Portefeuillehouder: B. Jansen
Registratienummer: 21501-2025:101654
Onderwerp: Uitbreiding Esdal College Borger Voorgestelde beslispunten: 1. De aanvraag huisvestingvoorziening van Aurelia Onderwijs om Esdal College Borger uit te breiden met 404 m2 naar een capaciteit van 223 leerlingen voor kennisgeving aan te nemen. 2. Het benodigd investeringskrediet van € 1.425.110,- met een bijbehorende kapitaallast van € 56.771,- voor de uitbreiding van Esdal College Borger met 404 m2 naar een capaciteit van 223 leerlingen op te nemen in het Meerjareninvesteringsplan als autonoom bestedingsvoorstel. 3. Het college opdracht te geven om samen met Aurelia Onderwijs voorbereidingen te treffen voor de uitbreiding van Esdal College Borger met 404 m2 naar een capaciteit van 223 leerlingen. 4. De uitvoering van de uitbreiding van Esdal College Borger ter hand te nemen in 2026 onder voorbehoud van het beschikbaar stellen van middelen in de begroting 2026.
Bevoegdheid raad De gemeenteraad en het college dragen volgens artikel 6.1 van de Wet voorgezet onderwijs 2020 zorg voor voldoende onderwijsruimte. Dit is verder uitgewerkt in de Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs gemeente Borger-Odoorn 2017. Aanvragen voor een huisvestingvoorziening worden na beoordeling wel of niet opgenomen in het programma huisvestingvoorzieningen onderwijs. Dit programma wordt volgens artikel 10 van de genoemde verordening vastgesteld door het college. De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om financiële middelen beschikbaar te stellen. Dit ‘budgetrecht’ is geregeld in artikel 189 Gemeentewet. Door de begroting vast te stellen geeft de gemeenteraad het college toestemming om geld uit te geven voor de afgesproken activiteiten. Inleiding Begin januari 2024 is het nieuwe gebouw van Esdal College Borger in gebruik genomen. De bouw is gebaseerd op het huisvesten van 154 leerlingen. Hierbij is uitgegaan van lange termijn leerlingenprognoses (10-15 jaar) van Planningsverband Groningen en DUO. Deze prognoses gingen uit van een daling met een stabilisatie bij 150 leerlingen. De verwachte daling van het aantal leerlingen is niet uitgekomen. Integendeel, er is sprake van een grote stijging van het aantal leerlingen. Momenteel heeft Esdal College Borger meer dan 200 leerlingen. Hiermee heeft Esdal College Borger een ruimteprobleem.
Zo is tussentijdse instroom niet meer mogelijk. Uitbreiding op korte termijn is noodzakelijk. De bestuurder van Aurelia Onderwijs (voorheen Stichting Esdal College) heeft op 27 januari 2025 een aanvraag huisvestingvoorziening ingediend voor
uitbreiding van Esdal College Borger met 404 m2 naar een capaciteit van 223 leerlingen in 2026. Beoogd effect Met de uitbreiding van Esdal College Borger voldoet de gemeente aan haar wettelijke zorgplicht (art. 6.1 Wet voortgezet onderwijs 2020) om te voorzien in voldoende en adequate onderwijshuisvesting. Argumenten 1.1 De gemeenteraad en het college moeten wettelijk zorgen voor voldoende onderwijsruimte. Als er een blijvend tekort is aan onderwijsruimte, moet de gemeenteraad en het college ervoor zorgen dat er voldoende ruimte komt. Dit is gebaseerd op artikel 6.1 Wet voortgezet onderwijs 2020. Het hoge leerlingenaantal in meerjarenperspectief rechtvaardigt de uitbreiding. 1.2 Uitbreiding met 404 m2 naar een capaciteit van 223 leerlingen maakt het voortgezet onderwijs in Borger toekomstbestendig. Bij de aanvraag huisvestingvoorziening om Esdal College Borger uit te breiden, wordt uitgegaan van de piek in de leerlingenprognoses van juli 2024, opgesteld door PVG in opdracht van de gemeente Borger-Odoorn. De piek bij deze prognoses ligt op 223 leerlingen. Volgens de verordening voorzieningen onderwijshuisvesting Borger-Odoorn 2017 bestaat er recht op een permanente voorziening (in dit geval de uitbreiding) als de verwachte periode dat de voorziening noodzakelijk is, 15 jaar of langer is. Dit is het geval.
Kijken we naar de periode 2025-2042 van de leerlingenprognoses (bijlage 1 PVG prognoses juli 2024 verkort, tabel 4,) dan is 208 het laagste aantal leerlingen over een periode van 15 jaar. Esdal College Borger heeft hiermee in ieder geval recht op uitbreiding van de capaciteit tot en met 208 leerlingen. De aanvraag huisvestingsvoorziening van Aurelia Onderwijs heeft ten opzichte van de capaciteitsuitbreiding waar Esdal College Borger minimaal recht op heeft een ‘overmaat’ van 15 leerlingen (7,2%). Deze ‘overmaat’ is als toekomstbestendig te bestempelen en voor de hand liggend. De uitbreiding naar een capaciteit van 223 leerlingen biedt nog rek mocht het aantal leerlingen verder groeien dan waar de prognoses vanuit gaan. Gezien de huidige groei in Borger, de ontwikkelingen qua woningbouw en de mogelijke aanleg van de Nedersaksenlijn in de toekomst, is dit verstandig. 1.3 Aurelia onderwijs heeft deskundig advies ingewonnen ten aanzien van de uitbreiding van Esdal College Borger. Aurelia wil geen te kleine uitbreiding. Dit brengt het risico met zich mee dat er over een aantal jaren weer uitgebreid moet worden. Aan de andere kant wil Aurelia Onderwijs ook geen te grote uitbreiding. Aan iedere m2 uitbreiding betaalt Aurelia Onderwijs namelijk zelf 15% mee. Daarnaast draait Aurelia Onderwijs op voor de volledige exploitatielasten.
Daarom heeft Aurelia Onderwijs deskundig advies ingewonnen. 2.1, 3.1 en 4.1 Uitbreiding op korte termijn is noodzakelijk. Esdal College Borger heeft een omvang gebaseerd op 154 leerlingen. Momenteel heeft Esdal College Borger meer dan 200 leerlingen. Het gebouw barst uit zijn voegen. Esdal College Borger heeft daarom besloten gedurende het schooljaar geen nieuwe leerlingen toe te laten, kortom een stop op tussentijdse instroom. Nieuwe leerlingen worden alleen
aan het begin van een nieuw schooljaar toegelaten. Volgens de leerlingenprognoses zal het aantal leerlingen de komende jaren nog verder toenemen. Doordat het tekort aan onderwijsruimte op dit moment al speelt en snel oploopt, is de noodzaak groot om zo snel mogelijk extra onderwijsruimte te creëren. Wanneer de gemeenteraad toestemming geeft om voorbereidingen te treffen en het benodigde investeringskrediet beschikbaar stelt in de begroting van 2026, kan naar alle waarschijnlijkheid begin 2026 met de daadwerkelijk bouw van de uitbreiding begonnen worden. Kanttekeningen 1.1 De werkelijke ontwikkeling van het aantal leerlingen kan afwijken van de prognoses. Prognoses worden gemaakt op basis van huidig beschikbare gegevens. In de (nabije) toekomst kunnen er verschillende oorzaken (economische factoren, geopolitieke ontwikkelingen, etc.) zijn waarom de ontwikkeling van het aantal leerlingen afwijkt van de prognoses. 2.1 De kosten van de uitbreiding zijn gebaseerd op basis van huidig kengetallen. De kosten zijn gebaseerd op huidige kengetallen voor investeringen in onderwijshuisvesting. De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat zich snelle en forse prijsstijgingen in de bouw kunnen voordoen. Gezien alle huidige ontwikkelingen (nationaal en mondiaal) is een verdere (snelle) stijging van bouwprijzen niet uit te sluiten. De kosten van de uitbreiding kunnen hierdoor hoger uitvallen.
2.2 De kosten van een kleine uitbreiding leiden tot een hogere eenheidsprijs per m2. Het gaat bij Esdal College Borger om een relatief kleine uitbreiding wat leidt tot een hogere prijs per m2. Dit komt door vaste kosten die ongeacht de omvang gemaakt moeten worden. In de berekening is hier rekening mee gehouden maar de kosten kunnen door onvoorziene omstandigheden hoger uitvallen. Denk bijvoorbeeld aan het klimaatbeheersingssysteem. Als deze bij de huidige gebouwomvang op maximum capaciteit werkt, zal deze uitgebreid, aangepast of vervangen moeten worden. 2.3 Er is nog geen architectenontwerp voor handen. De geplande uitbreiding moet nog door een architect ontworpen worden. De uitbreiding moet aansluiten op het bestaande gebouw. Dit zou kunnen betekenen dat er (iets) meer of minder m2 nodig zijn dan de 404 m2 waar het krediet voor verstrekt wordt. Financiën Het investeringskrediet van € 1.425.110,- (zie bijlage 2, Memo ruimtebehoefte Esdal College Borger) is op korte termijn nodig en essentieel om het ruimtetekort op te lossen en de kwaliteit van het voorgezet onderwijs in Borger te waarborgen. Gezamenlijke investering Bij de nieuwbouw van het Esdal College Borger is de afspraak gemaakt dat de gemeente 85% van de kosten voor haar rekening neemt en Aurelia Onderwijs 15%. Voor de kosten van de uitbreiding wordt dezelfde verdeling gehanteerd.
Uitbreiding naar 223 leerlingen Gemeente Borger-Odoorn €
1.425.110
Aurelia Onderwijs
€
251.490
Totaalraming
€
1.676.600
Kapitaallast Bij de nieuwbouw van het Esdal College Borger is gewerkt met een constructie waarbij Aurelia Onderwijs het project heeft voorgefinancierd. De gemeente betaalt deze voorfinanciering terug aan Aurelia Onderwijs via een jaarlijkse vergoeding over een periode van 40 jaar. Bij de uitbreiding wordt dezelfde constructie gehanteerd. Dit leidt tot een kapitaallast van € 56.771,-. Investering Gemeente Borger-Odoorn Aurelia Onderwijs Totaal
Kapitaallast (40 jaar)
€ 1.425.110
€ 56.771
€ 251.490
€ 10.018
€ 1.676.600
€ 66.789
Participatie Binnen Aurelia Onderwijs is de noodzaak tot uitbreiding van Esdal College Borger besproken in de Raad van Toezicht, de gemeenschappelijke medezeggenschapsraad en de deelmedezeggenschapsraad. De Raad van Toezicht en de medezeggenschapsraden kunnen zich vinden in de uitbreiding. Communicatie Aurelia Onderwijs wordt van het raadsbesluit op de hoogte gebracht. Uitvoering Na het raadsbesluit gaan het college en Aurelia Onderwijs voorbereidingen treffen voor de uitbreiding van Esdal College Borger. Na goedkeuring van de gemeentelijke begroting 2026 wordt Aurelia Onderwijs hiervan op de hoogte gebracht. De gemeente en Aurelia Onderwijs stellen een overeenkomst op waarin de terugbetaling van de voorfinanciering over een periode van 40 jaar geregeld wordt. Begin 2026 kan begonnen worden met de daadwerkelijke bouw van de uitbreiding. Bijlage 1. Leerlingenprognoses PVG juli 2024 verkort 2. Memo ruimtebehoefte Esdal College Borger 3. Berekeningen jaarlast uitbreiding Esdal College Borger
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borger-Odoorn, de secretaris de burgemeester
E.W. Bennema
mr. J. Seton