CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Raadsvoorstel gebiedsfonds BAG

RAAD: Raadsvergadering 8 juli 2021, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Bespreekstuk: Vaststellen advies BAG gebiedsfonds1.845 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

53018-2021:453929

VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Behandelend ambtenaar: M. Jongmans Afdeling/cluster: Ontwikkeling Portefeuillehouder: J. Seton

Registratienummer: 53018-2021:453929

Onderwerp: Advies BAG op- en inrichting Gebiedsfonds Borger-Odoorn Voorgestelde wijze van afdoening:   

Kennisnemen van het advies BAG (BewonersAdviesGroep) aangaande spelregels en governance, verdelingsstrategie gebiedsfonds Borger-Odoorn Vaststellen van het advies BAG (BewonersAdviesGroep) aangaande spelregels en governance, verdelingsstrategie gebiedsfonds Borger-Odoorn Vaststellen percentage 60 Vast, 40 variabel

Beslispunten: 1. Vaststellen van het advies van de BAG aangaande de op- en inrichting van het gebiedsfonds Borger-Odoorn mbt spelregels, verdelingsstrategie en governance 2. Akkoord te gaan met het treffen van de voorbereidingen voor de stichting Gebiedsfonds Borger-Odoorn 3. Akkoord te gaan met de door het college voorgestelde procentuele verdeling van het gebiedsfonds vast-variabel: 60% vast, 40% variabel

Inleiding Met de komst van het windpark Drentse Monden Oostermoer vormt zich ook een fonds gevoed door het rijk, de provincie en de gemeente Uitgangspunt van het rijk, provincie en gemeenten met betrekking tot dit fonds, en in het specifiek tot de overheidsgelden, is dat dit fonds voor en door bewoners wordt ingezet en beheerd om de leefbaarheid in hun gebied te vergroten. Daarom heeft het college van Borger-Odoorn bewoners gevraagd een advies te schrijven aan college en raad over de opzet inclusief ‘spelregels’ voor het gebiedsfonds, het beheer van het fonds (governance) en de verdeling van de gelden. Een adviesgroep van bewoners (BAG) uit de zeven verschillende deelgebieden van het effectgebied heeft het advies opgeleverd aan het college en de raad en vraagt nu aan het college en de raad om de bestuurlijke bekrachtiging van het advies. Beoogd effect Met de bestuurlijke bekrachtiging stelt de raad het advies, gedaan door de BAG, vast en zorgt daarmee dat vervolgens kan worden overgegaan tot inrichting van de governance (beheer) van het fonds zodat de gelden van rijk, provincie en gemeente gestort kunnen worden, waarmee de bewoners op hun eigen gewenste wijze de leefbaarheid in het gebied kunnen versterken dan wel vergroten. Middels dit raadsvoorstel vragen het college en de BAG de raad kennis te nemen van het voorstel van de BAG en het door de

bewoners geformuleerde advies over te nemen. Aanvullend wordt de raad gevraagd om op basis van het collegevoorstel het percentage 60% vast 40% variabel ten aanzien van de verdeling van het gebiedsfonds mede vast te stellen. Argumenten 1.1 Het gebiedsfonds voor en door bewoners Uitgangspunt van het gebiedsfonds is altijd geweest te komen tot een fonds voor en door bewoners. Zij hebben zeggenschap over de manier waarop het fonds wordt vormgegeven, hoe binnen het fonds gewerkt wordt met toekenning van de gelden en hoe het beheer van het fonds eruit ziet. Het advies van de BAG is tot stand gekomen binnen de door het rijk, provincie en gemeente gestelde kaders, juridisch getoetst door de gemeente en tot stand gekomen onder begeleiding van een onafhankelijk adviseur. De BAG is een representatieve afvaardiging van het gebied en zij heeft onder andere op basis van de gebiedsenquête (1.500 respondenten totaal) het fonds vormgegeven. Daarmee is voldaan aan alle voorwaarden met betrekking tot de inrichting van dit fonds en is daarmee voor en door bewoners tot stand gekomen. 1.2 In lijn Zoals gezegd is de lijn zowel door rijk als provincie en beiden gemeenten in het gebied Drentse Monden Oostermoer (Borger-Odoorn en Aa en Hunze) altijd geweest dat de inwoners aan zet zijn in het vormen van een gebiedsfonds.

Het advies ‘Opzet Gebiedsfonds’ (versie 1.0, 19 mei 2021)’ van de BewonersAdviesGroep is daarvan een praktisch en zichtbaar resultaat. 1.3 Participatie Of het nu gaat om de energietransitie, de omgevingsvisie of de transformatie in het sociaal domein: participatie wordt door de raad gezien als belangrijk onderdeel van beleidsvorming en uitvoer van beleid. Het is daarmee logisch dat ook, juist op dit thema, de vorming van het gebiedsfonds participatief en in overeenstemming met inwoners plaats heeft gevonden en vindt. 1.4 Samen optrekken In Aa en Hunze wordt op dezelfde wijze gewerkt aan een gebiedsfonds als in BorgerOdoorn. Daar heeft het bestuur de OAR (Omgevingsadviesraad) gevraagd om, ook samen met een onafhankelijk begeleider, de spelregels rond hun gebiedsfonds op te stellen en de inrichting van het fonds vorm te geven. Aa en Hunze en Borger-Odoorn werken, als het gaat om het winddossier, op veel terreinen samen. Het past binnen deze samenwerking om ook de bewoners gelijk op te laten lopen in beide gebieden en nagenoeg hetzelfde bestuurlijke proces te laten lopen. 2.1 Kennis nemen van de governance / vorm volgt inhoud Kennis hebben van de spelregels, de verdelingsstrategie en de opzet van het fonds draagt bij aan het proces van verdere besluitvorming. Na bekrachtiging van het advies dienen zich een aantal uitvoeringsvraagstukken aan voor college, raad en inwoners.

Op hetzelfde kennisniveau opereren maakt het vervolgproces makkelijker en kunnen beslissingen wellicht sneller, met kennis van zaken, worden genomen.

Kanttekeningen 1.1, 1.2 en 1.3 Geen 100% goedkeuring binnen het gebied/draagvlak De gebiedsenquête laat zien dat de meningen in het gebied op verschillende thema’s aangaande een gebiedsfonds niet altijd eensluidend zijn. Zoveel mensen, zoveel wensen. Ook binnen de BAG zijn een aantal gesprekken gevoerd daar waar men het niet in een keer eens was met elkaar. Derhalve dient rekening gehouden te worden dat in het gebied ‘men iets vindt van het advies en daarmee met het uiteindelijke gebiedsfonds’. Echter gedurende het proces heeft de gemeente steeds meer afstand genomen waardoor zonder meer gesteld kan worden dat het advies voor, door en met bewoners tot stand is gekomen. Naast de werkzaamheden van de BAG en in aanvulling hierop de werkgroepen in de zeven deelgebieden, is ook de gebiedsenquête van grote waarde gebleken. Deze enquête is onder andere door de BAG gebruikt bij het opstellen van haar advies. Derhalve kan gesteld dat het schrijven van een gezamenlijk advies op een transparante, integere manier tot stand is gekomen met binnen de BAG veel ruimte voor de meningen/argumenten van de ander en met oog voor het gebied en de daarin verschillende meningen. 3.1 Compromis De BAG bereikte unaniem overeenstemming over de spelregels, de verdelingsstrategie en governance van de stichting. Waar de BAG niet uitkwam is de procentuele verdeling vast-variabel.

Met elkaar hebben zij besloten deze vraag te laten beantwoorden door het democratisch bestuurlijk orgaan college/raad. De BAG heeft in gezamenlijkheid een aanvullende memo opgesteld (Memo budgetverdeling gebiedsfonds 1.0), behorend bij het advies, met argumenten voor het college/raad om te komen tot een gewogen afweging. Alles gehoord hebbende, heeft het college besloten te kiezen voor de gulden middenweg. Alle kernen zijn even waardevol en het college vindt dat het compromis tussen de twee gedane voorstellen 50/50 en 70/30 het best passend is bij de sfeer en de goede samenwerking tussen de leden van de BAG en daarmee de zeven werkgroepen. 1.2 Geld windexploitanten Het advies van de BAG betreft nadrukkelijk het overheidsdeel van het geld van het gebiedsfonds. De BAG is gevraagd of zij ook, in vervolg op het advies dat voor u ligt, na en mee wil denken met de OAR over een burenregeling, dan wel te komen tot een eigen regeling aangaande het geld van de initiatiefnemers van het windpark. De gemeente heeft hierin slechts een ondersteunende rol, omdat het hier particulier geld (initiatiefnemers) betreft wat wordt ingebracht in een nog nader door particulieren (inwoners) te vormen regeling.

2.1 Het oprichten van een stichting kent haar eigen bestuurlijke proces Het op- en inrichten van een stichting, wanneer gedaan door de gemeente, vraagt om een specifiek uitgelijnd bestuurlijk proces dat zorg draagt voor de juiste bestuurlijke, financiële en juridische afwegingen. Deze afwegingen dienen zowel door college en raad genomen te worden en uiteindelijk zelfs bekrachtigd door de provincie. Het is daarom dat de raad wordt gevraagd akkoord te gaan met het treffen van de voorbereidingen deze stichting op te richten in de wetenschap dat aansluitend aan dit bestuurlijk traject (goedkeuring spelregels, governance) een tweede traject zal worden gestart voor het oprichten van de stichting.

Financiën Borger-Odoorn ontvangt op basis van het aantal windmolens in het gebied de volgende bedragen: Rijk 29/45 1.353.333,- (29/45*2.1 miljoen) Provincie 1.131.000,- (3,9MW * 29=113,1 MW: 1000,- per MW per jaar X 10) Borger-Odoorn ontvangt dit bedrag in 1x van de provincie en keert tien jaar aan de stichting een bedrag uit van: 248.433,30 per jaar. Zij vult dit aan met een bedrag van 56.500 per jaar voor een periode van 10 jaar. De toekenning van dit laatste bedrag is reeds eerder door de raad goedgekeurd en wordt gefinancierd vanuit de uit het windpark verkregen WOZ belasting. Akkoord gaan met het opgestelde advies vraagt dus geen extra financiële inzet van de gemeente. Communicatie Reeds tijdens het opstellen van het advies heeft de BAG gebruik gemaakt van de domeinnaam www.gebiedsfonds.nu. Op deze site is gecommuniceerd over het proces, is uitleg gegeven over de vorming van het gebiedsfonds, onder andere door een animatie en is het advies, wat onder dit raadsvoorstel ligt, gepubliceerd. Met de ontvangst van het advies neemt de gemeente haar leidende rol in de communicatie weer op zich tot het moment van oprichting van de stichting. Met de bekrachtiging van de spelregels, de governance en de verdelingsstrategie kan gestart worden met de inrichting en het beheer van het fonds. Daar hoort ook de verdere communicatie bij.

De stichting neemt de communicatie dus steeds meer over en de afdeling communicatie van de gemeente steeds meer afstand. Met dit groeimodel is de stichting uiteindelijk zelf verantwoordelijk voor haar communicatie. Uitvoering Na de gevraagde kennisneming en bestuurlijke bekrachtiging van het advies van de BAG kan het college starten met de voorbereidingen van de op- en inrichting van de gewenste stichting. Ze geeft de ambtelijke organisatie de opdracht om, in samenwerking met de onafhankelijke procesbegeleider +anderen, de stichting op te richten, de statuten te beschrijven en in samenwerking met de notaris wordt een tijdelijk bestuur geïnstalleerd. Dit bestuur stelt de statuten vast, werft een nieuw bestuur van de stichting en draagt daarmee de stichting weer over aan de inwoners. Dit traject kent haar eigen bestuurlijke proces waarin (wettelijk) het college en de raad alsmede de provincie gevraagd worden een aantal stappen te zetten. Hiervoor wordt separaat een collegevoorstel en een raadsvoorstel opgesteld en behandeld door college en raad. Het fonds dient niet later dan december 2021 gereed te zijn, maar eerder is gewenst. Het fonds levert jaarlijks een financieel jaarverslag op aan de gemeente over de besteding van de gelden en levert daarmee ook inzicht aan de zeven kernen over de bestede of nog te besteden budgetten.

Met de provincie is overeengekomen dat dit jaarverslag 1-op-1 kan worden doorgestuurd ter verantwoording van het eenmalig gestorte bedrag aan de gemeente vanuit rijk en provincie.

Bijlagen - ‘Opzet en spelregels Gebiedsfonds V1.0’ (versie 1.0, 19 mei 2021) - Gebiedsenquête - Memo budgetverdeling gebiedsfonds v 1.0

Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Borger-Odoorn, de secretaris, de burgemeester,

drs. D.C Rensen

mr. J. Seton

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=2fc41019-c168-40c9-adaf-225811db7740