Raadsvoorstel Beleidsplan ‘Samen werken aan bestaanszekerheid’
Tekst van het document
60040-2025:744555
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Behandelend ambtenaar: V. Bonthuis Afdeling/cluster: Sociaal domein/Meedoen
Registratienummer: 60040-2025:744555
Portefeuillehouder: B. Jansen
Onderwerp: Beleidsplan ‘Samen werken aan bestaanszekerheid’ Voorgestelde wijze van afdoening: 1. De nota van beantwoording zienswijzen beleidsplan ‘Samen werken aan bestaanszekerheid’ vast te stellen; 2. Het beleidsplan ‘Samen werken aan bestaanszekerheid’ inclusief bijbehorende infographic vast te stellen. Beslispunten: De gemeenteraad is vanuit de kaderstellende rol bevoegd om de beleidsnota vast te stellen.
Inleiding Op 22-06-2023 heeft uw gemeenteraad twee moties aangenomen waarin werd verzocht om een meer integrale en gecoördineerde aanpak van armoede, met nadruk op preventie en kansengelijkheid. Dit heeft geleid tot het beleidsplan ‘Samen werken aan bestaanszekerheid’ (hierna: beleidsplan bestaanszekerheid). Beleid voor bestaanszekerheid gaat verder dan ‘regulier’ armoedebeleid of minimabeleid. Hierbij wordt gekeken naar alle aspecten van het leven, zoals: werk, onderwijs, huisvesting, gezondheid en sociale ondersteuning. Voor de gemeente Borger-Odoorn betekent bestaanszekerheid het bieden van perspectief: inwoners de ruimte geven om stappen te zetten naar een situatie die beter bij hen past om goed te kunnen leven. Er is gekozen voor een integrale benadering waarin menswaardigheid, gelijke kansen en veerkracht centraal staan. "Samen werken aan bestaanszekerheid" is een uitnodiging tot gezamenlijke actie waarbij de krachten van inwoners, ketenpartners en de gemeente worden gebundeld. Niet als afzonderlijke schakels, maar als verbonden onderdelen van een netwerk dat inwoners ondersteunt op de momenten dat het ertoe doet. De ambitie is duidelijk: perspectief voor iedereen. Centraal staan vier actielijnen: 1. Directe en snelle hulp bij financiële nood 2. Proactieve signalering en preventie 3. Versterken van samenwerking 4. Simpeler en voorspelbaar systeem
Daarbij worden vier uitgangspunten gehanteerd: maatwerk, lef tonen, kansengelijkheid vergroten en met mekaor, veur mekaor. De infographic fungeert als visuele samenvatting van het beleidsplan bestaanszekerheid. Deze infographic biedt in één oogopslag een overzicht van de kernpunten en doelstellingen en dient als grondlegger voor verdere uitwerking. Het document is bedoeld om in samenwerking met de ketenpartners te worden ingezet, ter ondersteuning van gezamenlijke afstemming, communicatie en vervolgstappen. Beoogd effect Met dit beleidsplan bestaanszekerheid willen we als gemeente, samen met onze inwoners en ketenpartners, een stevige basis leggen waarin iedereen niet alleen kan voorzien in het dagelijks bestaan, maar ook de kans krijgt om vooruit te kijken, perspectief te ontwikkelen en zich zowel persoonlijk als professioneel te ontplooien. Zo creëren we een fundament dat sociale en economische participatie voor al onze inwoners mogelijk maakt. Argumenten 1.1 De ingediende zienswijze leidt niet tot een inhoudelijke aanpassing Er is in totaal één zienswijze ingediend. Dit is een inhoudelijke reactie op het beleidsplan. Die hebben we beantwoord in de bijgevoegde nota (bijlage 3). Er zijn tevens twee tekstuele aanpassing en een lay out aanpassing gedaan.
Oud Nieuw Bladzijde 9 ‘omclangetermijnmaatregel’ ‘om een langetermijnmaatregel’ Bladzijde 17 ‘gebiedcoördinatoren’ ‘gebiedscoördinatoren’ Bladzijde 17 Actielijn 4 staat in 1 kolom Actielijn 4 staat in twee kolommen (de andere 3 actielijnen in 2 opgedeeld. kolommen) 2.1 Het beleidsplan bestaanszekerheid sluit aan bij de bestuurlijke plannen Het beleidsplan bestaanszekerheid sluit nauw aan bij de urgente maatschappelijke opgaven uit hoofdstuk 3 van het bestuursprogramma 2022–2026, in het bijzonder onder de kopjes ‘Armoede en bestaanszekerheid’. Het beperkt zich hier echter niet toe: het plan verbindt ook andere thema’s waarin direct of indirect aandacht is voor bestaanszekerheid, zoals zorg en ondersteuning, wonen en leefbaarheid en participatie. Daarmee vormt het een overkoepelende en verbindende schakel die bijdraagt aan de brede ambitie van de gemeente om inwoners perspectief en stabiliteit te bieden. 2.2 Focus op bestaanszekerheid leidt tot een integrale visie Zoals aangegeven gaat een beleidsplan voor bestaanszekerheid verder dan regulier armoedebeleid. Waar armoedebeleid zich vaak richt op directe inkomensondersteuning en het voorkomen van financiële tekorten, plaatst een visie op bestaanszekerheid de inwoner en diens leefomstandigheden centraal. Dit leidt tot een integrale benadering waarbij verschillende levensdomeinen met elkaar in samenhang worden beschouwd.
Het beleidsplan bestaanszekerheid biedt daarmee een breder perspectief en meer structurele oplossingen. 2.2 Efficiënter beleid en betere samenwerking Het beleidsplan biedt een kader en richting voor zowel gemeentelijke diensten als voor ketenpartners en zet in op samenwerking. Financiën
Vanuit de UMO Armoede & Bestaanszekerheid wordt een bedrag van €45.000 beschikbaar gesteld. Dit bedrag is bedoeld ter ondersteuning van de opbouw van een netwerk rondom het thema bestaanszekerheid en kan tevens dienen als stimulans voor interventies die uit dit netwerk voortkomen. Bestaanszekerheid is geen losstaand beleidsveld, maar fungeert als een overkoepelend thema dat samenhangt met beleidsterreinen en inspanningen binnen het sociaal domein en daarbuiten. Om die reden is het niet wenselijk of passend om alle bestaande financiële middelen afzonderlijk in dit beleidsplan zelf op te nemen. Wel hechten we er waarde aan om de ‘financiële component’ van bestaanszekerheid expliciet te benoemen. Financiële bestaanszekerheid vormt namelijk een noodzakelijke basis om bredere bestaanszekerheidsvraagstukken aan te pakken. Dit betreft de volgende onderwerpen:
Schulddienstverlening Financieel team (budgetcoach en projectcoördinator) Uitkeringen Bijzondere bijstand Webwinkel Maatwerkbudget Stichting Sociale Teams Voorzieningenwijzer
Begroting 2025 € 314.133,€ 175.000,€ 474.242,€ 325.000,(€287.500 budgetten voor inwoners) € 10.000,€ 20.000,-
Participatie Dit beleidsplan geeft de aanzet tot de vorming van een netwerk rondom het thema bestaanszekerheid. De aftrap van dit netwerk vond plaats in mei 2024. De intentie is om het netwerk tweemaal per jaar bijeen te laten komen, met als doel de voortgang te monitoren, ervaringen te delen en gezamenlijk initiatieven te ontwikkelen. De gemeente neemt hierin geen sturende of uitvoerende rol op zich, maar treedt op als facilitator van samenwerking tussen betrokken partijen. Communicatie De totstandkoming van het beleidsplan is een gezamenlijk proces geweest waarin de gemeente nadrukkelijk de samenwerking heeft gezocht met partners en inwoners. Het proces is gestart met een brede bijeenkomst, waarvoor alle relevante partners zijn uitgenodigd die in hun werk of dienstverlening raakvlakken hebben met het thema bestaanszekerheid. Aansluitend zijn diverse werksessies georganiseerd waarin met enkele partners is gewerkt aan de inhoudelijke uitwerking van het plan. Gedurende dit proces zijn met name Stichting Sociale Teams, Andes, de Adviesraad Sociaal Domein (adviesraad), Lefier, Woonservice en Wedeka intensief betrokken geweest.
Op 21 november 2024 heeft uw raad een debat gevoerd over het thema bestaanszekerheid. Dit debat had als doel de visie van de raad op de armoedeproblematiek en bestaanszekerheid te verkennen. Daarmee zijn globale kaders vastgesteld die het college heeft benut bij het opstellen van het beleidsplan bestaanszekerheid. Via het financieel team is er een vragenlijst uitgezet onder inwoners en zijn er op verschillende momenten gesprekken gevoerd met inwoners om hun ervaringen, behoeften en perspectieven te betrekken. De Adviesraad en het Inclusiepanel hebben als klankbordgroepen gefunctioneerd en waardevolle input geleverd. Ook binnen de gemeentelijke organisatie is integraal aan het plan gewerkt, met betrokkenheid van meerdere afdelingen en beleidsterreinen. Het beleidsplan heeft gedurende zes weken ter inzage gelegen. Hoewel dit niet wettelijk verplicht is, bood het inwoners en ketenpartners de gelegenheid om een reactie te geven. Daarmee is bewust ingezet op transparantie en is het gezamenlijke eigenaarschap binnen het bredere netwerk versterkt. Uitvoering Het beleidsplan bestaanszekerheid bevat geen directe handvatten voor de uitvoering. De nadruk ligt niet op een vastomlijnd actieplan of concrete operationele maatregelen, maar op het formuleren van een strategisch kader waarbinnen toekomstige initiatieven vorm kunnen krijgen.
Het primaire doel van dit beleidsplan is het tot stand brengen van een duurzaam netwerk dat als fundament dient voor verdere activiteiten en samenwerkingen. Vanuit dit netwerk kunnen ideeën worden ontwikkeld, kennis worden gedeeld en gezamenlijke projecten worden opgezet. Het beleidsplan heeft daarmee vooral een faciliterend en richtinggevend karakter. Bijlagen 1. Beleidsplan ‘Samen werken aan bestaanszekerheid’ 2. Infographic beleidsplan bestaanszekerheid 3. Nota van beantwoording zienswijzen beleidsplan bestaanszekerheid 4. Raadsbesluit Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borger-Odoorn, de secretaris de burgemeester
E.W. Bennema
mr. J. Seton