Raadsvoorstel - Actualisatie gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart
Tekst van het document
38111-2024:821989
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Behandelend ambtenaar: M Montforts Afdeling/cluster: GZ-OW Portefeuillehouder: H. Zwiep / A. van Tongeren
Registratienummer: 38111-2024:821989
Onderwerp: Actualisatie gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart Voorgestelde wijze van afdoening: ter vaststelling Beslispunten: 1. De geactualiseerde gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart van 11 september 2024 (RAAP-RAPPORT 6537 met kaartbijlagen 1-3) vast te stellen.
Inleiding Sinds 2012 heeft onze gemeente archeologiebeleid gebaseerd op een door uw gemeenteraad vastgestelde archeologische verwachtings- en beleidsadvieskaart. Hiermee kon de gemeente voldoen aan haar wettelijke zorgplicht voor archeologie. In 2024 is deze zorgplicht overgegaan naar de Omgevingswet en vastgelegd in artikel 5.130, eerste lid, van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Dat houdt in dat de gemeente bij het vaststellen van omgevingsplannen rekening moet houden met bekende of aantoonbaar te verwachten archeologische monumenten (in de bodem aanwezige overblijfselen, voorwerpen of andere sporen van menselijke aanwezigheid in het verleden). De huidige archeologische beleidsadvieskaart is verouderd omdat het overzicht van bekende en aantoonbaar te verwachten archeologie binnen het gemeentelijk grondgebied niet meer volledig en actueel is en daardoor minder betrouwbaar. Daarom hebben wij in 2021 besloten om de kaart te laten actualiseren. Bij de actualisatie is gebruik gemaakt van de meest recente archeologische en landschappelijke gegevens van het gemeentelijke grondgebied. Naast de uitkomsten van nieuwe (vanaf 2012 uitgevoerde) archeologische onderzoeken zijn ook verschillende provinciale inventarisaties in de kaart verwerkt, waaronder Celtic fields (akkersystemen uit de IJzertijd), voordenlocaties, karrensporen en sporen uit de Tweede Wereldoorlog.
Daarnaast zijn, voor de landschappelijke ondergrond, de geomorfologische eenheden geactualiseerd op basis van de huidige geomorfologische kaart van Nederland en specifiek die van de Hondsrug. Qua beleid (onderzoeksverplichting gekoppeld aan oppervlakte en diepte van bodemingrepen) sluit de nieuwe kaart zoveel mogelijk aan op de eerste versie. In 2024 is de geactualiseerde versie van de gemeentelijke archeologische beleidsadvieskaart opgeleverd. Beoogd effect
Na vaststelling kan de gemeente de komende jaren voldoen aan de wettelijke verplichting voor archeologie op grond van artikel 5.130, eerste lid, van het Bkl om bij het vaststellen van omgevingsplannen rekening te houden met bekende of aantoonbaar te verwachten archeologische monumenten. Door de kaart te benutten als een inspiratiebron wordt de archeologische rijkdom van de gemeente meer beleefbaar. Argumenten 1.1 Continuering archeologiebeleid op basis van een actuele kaart De wettelijke verplichting op grond van artikel 5.130, eerste lid, van het Bkl vereist een actueel en zo betrouwbaar mogelijk overzicht van de bekende en te verwachten archeologie binnen het gemeentelijk grondgebied. Naast een update van de bestaande archeologische categorieën zijn aan de kaart drie nieuwe toegevoegd: karrensporen, voordenlocaties en sporen WO2. Met de nieuwe versie van de archeologische beleidsadvieskaart is het gemeentelijk archeologiebeleid weer up to date en kan de gemeente voldoen aan haar wettelijke verplichting en daarmee uitvoering geven aan haar archeologiebeleid. 1.2 De kaart geeft betrouwbare informatie voor ruimtelijke ontwikkelingen De nieuwe archeologische beleidsadvieskaart geeft inzicht in de actuele stand van zaken wat betreft de voorraad archeologie binnen het gemeentelijk grondgebied, zowel de bekende als te verwachten archeologie.
De kaart is daarom actueler en vollediger en daardoor betrouwbaarder dan de vorige versie. Hierdoor ontstaat beter inzicht waar ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk zijn of waar archeologisch onderzoek noodzakelijk is. 1.3. De kaart is een uitwerking van de Omgevingsvisie In de door u vastgestelde Omgevingsvisie BuitenGewoon Borger-Odoorn wordt als eerste ambitie van de gemeente behoud van het landschap en de cultuurhistorie benoemd; ‘Behoud het goud’. Archeologie vormt daar een onderdeel van en het maken van een nieuwe archeologische waardenkaart wordt in de Omgevingsvisie al aangekondigd. De kaart maakt de archeologische rijkdom van de gemeente zichtbaar. De bewoningsgeschiedenis geeft de gemeente en de plek waar inwoners wonen een identiteit. Dit vormt de basis voor de andere ambities die in de Omgevingsvisie zijn genoemd. 1.4 De actualisatie past in de systematiek van de Omgevingswet Zoals ook omschreven is in de Omgevingsvisie gaat de omgevingswet uit van een dynamisch geheel van beleid en uitvoering. Er wordt gedacht in een beleidscyclus. Ambitie, beleid, uitvoering en evaluatie zijn de stappen die daarbij worden doorlopen. De huidige archeologische kaart heeft deze stappen doorlopen en om goed uitvoering te geven aan de ambities uit de Omgevingsvisie is nu een nieuwe beleidsadvieskaart nodig. Kanttekeningen n.v.t.
Financiën In 2021 is budget (€ 18.753 ex btw) beschikbaar gesteld voor het actualiseren van de archeologische beleidsadvieskaart. De actualisatie is binnen dit budget gerealiseerd. Participatie Een conceptversie van de nieuwe archeologische beleidsadvieskaart is mondeling besproken met vertegenwoordigers van historische verenigingen, Het Drentse Landschap en Staatsbosbeheer. Met de provincie heeft afstemming plaatsgevonden over verankering van het provinciale belang archeologie in de gemeentelijke
beleidsadvieskaart. Communicatie Na vaststelling zal de nieuwe archeologisch beleidsadvieskaart worden gepubliceerd op de website van de gemeente en is daarmee openbaar voor iedereen. Uitvoering Na vaststelling wordt de oude archeologische beleidsadvieskaart kaart vervangen door de nieuwe waardoor deze voor iedereen binnen en buiten de gemeentelijke organisatie raadpleegbaar en te gebruiken is. De verschillende archeologische bestanden zullen worden gekoppeld aan het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). De nieuwe kaart dient als toetsingskader voor het onderdeel archeologie bij nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen en zal opgenomen worden in nieuwe omgevingsplannen. Naast deze formele rol zal de nieuwe kaart een inspiratiedocument vormen voor ruimtelijke veranderingen die in de komende periode plaatsvinden.
Bijlagen 1. Concept raadsbesluit 2. RAAP-RAPPORT 6537: actualisatie van de archeologische beleidsadvieskaart van de gemeente Borger-Odoorn, versie 11-09-2024 3. Kaartbijlagen: 1a Bronnenkaart 1b Archeologisch onderzochte terreinen 2 Landschaps- en archeologische verwachtingskaart 3 Archeologische beleidsadvieskaart
Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Borger-Odoorn, de secretaris, de burgemeester,
L. Bennema
mr. J. Seton