Programmabegroting 2023 - Financiële update 2022.pdf
Tekst van het document
Memo Exloo, oktober 2022 Bestemd voor: Afkomstig van: Onderwerp:
Raad College Financiële update t/m september 2022, op hoofdlijnen
Inleiding Zoals gebruikelijk rapporteren we tegelijkertijd met de begroting 2023 over de financiële positie 2022. Op deze manier ontvangt de raad actuele informatie die ondersteunend is om de kaderstellende en controlerende taak optimaal uit te kunnen voeren. In deze update rapporteren we over de financiële afwijkingen groter dan € 20.000. Het vertrekpunt is de BERAP 2022-I. Vervolgens lichten we de mutaties die een effect hebben op Saldo Begroting (knop 1) en Budget beleidsintensivering (knop 2) toe. Uiteindelijk geven we inzicht in het geprognosticeerde resultaat 2022. De mutaties bestaan, conform onze PenC systematiek, uit autonome voorstellen en bestuurlijke bestedingsvoorstellen. De mutaties zullen vervolgens in de BERAP 2022-II worden verwerkt. In dit memo laten we budgettair neutrale mutaties buiten beschouwing. Verder merken we op dat alle mutaties incidenteel zijn. Immers, dit memo is geschreven nadat de begroting 2023 is opgesteld en alle structurele effecten zijn in de begroting meegenomen. Financiële update In onderstaand overzicht zijn de mutaties opgenomen. Het beginsaldo is € 248.041. Dit is de eindstand van BERAP 2022-I. De mutaties (autonome en bestuurlijke bestedingsvoorstellen) bedragen € 1.098.000, zodat het verwachte resultaat 2022 bedraagt € 1.346.041,BERAP 2022-I
Knop 1
Saldo begroting (knop 1)
-56.170
Saldo beleidsintensivering (knop 2)
Knop 2
Onvoorzien
-56.170 254.211
Onvoorzien Totale prognose BERAP 2022-I Nr Wijzigingen Na BERAP 2022-I
Totaal 254.211
50.000 -56.170 254.211
50.000 248.041
Knop 2 Onvoorzien 254.211 50.000
Totaal 248.041
1.825.000
1.825.000
2 Septembercirculaire 2022
325.000
325.000
3 Jeugdhulp
400.000
400.000
4 Wmo
300.000
300.000
5 Bijstand (BUIG)
600.000
600.000
6 Verwacht resultaat Emco
65.000
65.000
7 Vrijval reservering Esdal College
125.000
125.000
Saldo volgens BERAP 2022-I
Knop 1 -56.170
50.000
Autonome mutaties 1 Meicirculaire 2022
8 Uitbreiding formatie wethouders
-35.000
-35.000
9 Prijsstijging civiele projecten
-67.000
-67.000
10 OZB
300.000
300.000
11 Bouwleges
400.000
400.000
12 Terugbetalen algemene reserve VRD
35.000
35.000
13 Gladheidsbestrijding
20.000
20.000
14 Brandstof
-40.000
-40.000
15 Onderhoud Sportvelden
-25.000
-25.000
16 Wegwijzering en borden
-35.000
-35.000
17 Openbare verlichting
-30.000
-30.000
18 Wachtgeld
-100.000
-100.000
19 Laadpalen dienstauto's
-60.000
-60.000
20 Energielasten
-30.000
-30.000
21 Sportpark Odoorn Bestuurlijke bestedingsvoorstellen
-800.000
-800.000
22 Aanvulling reserve Kern & Kader
-400.000
-400.000
23 Energiearmoede
-775.000
-775.000
24 Sportpark Borger
-750.000
-750.000
25 Voetbalvereniging Valthermond
-100.000
-100.000
26 Dorpshuis Nieuw-Buinen
-50.000
-50.000
Totaal mutaties Saldo financiële update
0 1.098.000 -56.170 1.352.211
0 50.000
1.098.000 1.346.041
Toelichting Autonome mutaties Hieronder wordt een toelichting gegeven op de autonome mutaties: 1. Meicirculaire 2022 Zoals toegelicht in het memo over de meicirculaire 2022 viel het accres € 1.400.000 hoger uit. Tevens kunnen we de geraamde behoedzaamheid van € 125.000 laten vrijvallen en dat geldt ook voor de opgenomen raming voor onderuitputting van € 150.000. Daarnaast bedraagt het voordeel op het BTW compensatiefonds (BCF) € 150.000. Het totale voordeel € 1.825.000 voegen we toe aan knop 2. 2. Septembercirculaire 2022 Het voordeel in de septembercirculaire ontstaat doordat er een hogere raming van het BCF is opgenomen. Daardoor valt de algemene uitkering in 2022 € 200.000 hoger uit ten opzichte van de meicirculaire. Het totale voordeel voor de algemene middelen is € 325.000. Daarnaast bevat de septembercirculaire meerdere uitkeringen die we budgettair neutraal ramen. Dat betekent dat er tegenover deze uitkering ook kosten staan en ze daarom geen effect hebben op de algemene middelen knop 1 en knop 2. Deze budgettair neutrale mutaties verwerken we in de BERAP 2022-II. De grootsten lichten we alvast toe: 2.1. Energietoeslag: Het budget voor uitkering van de energietoeslag van € 1.300 voor minima dat we in de meicirculaire en septembercirculaire in totaliteit hebben ontvangen bedraagt € 1.250.000. Dit bedrag voegen we toe aan het budget waar de kosten zijn gemaakt.
Op basis van het huidige aantal aanvragen verwachten we hiermee uit te komen.
2.2. Invoeringskosten Omgevingswet: Gemeenten ontvangen compensatie voor de transitiekosten die ze hebben gemaakt in aanloop naar de invoering van de Omgevingswet. De compensatie in 2022 bedraagt voor onze gemeenten € 506.000. Gemeenten zijn vrij om te bepalen hoe deze middelen worden ingezet. Het voorstel is om deze middelen te reserveren, omdat we op dit moment nog niet de financiële effecten van de Omgevingswet voor de komende jaren kunnen overzien. Ook voor de jaren 2023 t/m 2025 komt er compensatie. Hierover wordt meer bekend in een volgende circulaire. 2.3. Wet kwaliteitsborging bouw: De wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) treedt naar verwachting vanaf 1 juli 2023 gefaseerd in werking. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de meer complexere projecten. Gemeenten ontvangen middelen om de noodzakelijke voorbereidingen te treffen voor invoering van deze wet. In 2022 ontvangen we hiervoor € 83.000. 2.4. Uitvoeringskosten klimaatakkoord: Vanaf 2023 tot en met 2030 krijgen gemeenten meer uitvoeringsmiddelen voor klimaat- en energiebeleid. Voor onze gemeente gaat het in 2022 om een incidenteel bedrag van € 206.000. Over de verdeling van de resterende middelen in de komende jaren vinden nog gesprekken plaats. Dit geld blijft gereserveerd voor de uitvoeringskosten van het klimaatakkoord. 3.
Jeugdhulp Het budget voor de Jeugdwet, komt door de verandering van het woonplaatsbeginsel, dit jaar voordeliger uit dan begroot. We verwachten een voordeel van € 400.000 ten opzichte van het begrote budget/de begroting. 4. Wmo Bij de Wmo verwachten we in totaliteit een voordeel ten opzichte van het begrote budget. De kosten op vervoersvoorzieningen en huishoudelijke hulp blijven hoog. Beide stijgingen passen bij de vergrijzing die gaande is. Ook bij de woonvoorzieningen zien we geen voordelen, vanwege twee dure woningaanpassingen die dit jaar plaatsvinden. In BERAP 2022-I is het budget hiervoor incidenteel verhoogd. Tegelijkertijd besparen we behoorlijk op de begeleiding. Dit heeft verschillende oorzaken. Deze besparing ontstaat allereerst door het nieuwe inkoopmodel waardoor er nauwelijks nog zware indicaties zijn. Verder is er een inhaalslag bij het zorgkantoor gemaakt in het verwerken van de achterstallige Wet langdurige zorg (WLZ) aanvragen. Daardoor komen meer mensen dan normaal met terugwerkende kracht onder de WLZ te vallen. Tot slot zien we een daling in het aantal PGB houders. In totaliteit verwachten we € 300.000 op de Wmo over te houden in 2022. 5. Bijstand (BUIG) In september 2022 ontvingen 378 huishoudens in Borger-Odoorn een uitkering (Participatiewet, IOAW, IOAZ en BBZ). Op 1 september 2021 waren dit 420 huishoudens. Dat is een daling van 42 huishoudens.
De definitieve BUIG uitkering voor 2022 is vastgesteld op € 6.864.335. Daarmee valt ook de uitkering lager uit dan in 2021. Per saldo vallen de kosten lager uit dan de opbrengsten. Op basis van de prognose van de gemeente Emmen, die verantwoordelijk is voor de uitvoering, verwachten we in 2022 namelijk een voordeel van € 600.000. 6. Verwachte resultaat Emco Uit de tussenrapportage blijkt dat Emco een exploitatievoordeel € 1,6 miljoen verwacht ten opzichte van de begroting 2022. Voor onze begroting levert dit een voordeel op van € 65.000. 7. Vrijval reservering Esdal College In 2022 is er € 125.000 gereserveerd voor de bouw van het Esdal College. Aangezien de bouw pas in 2023 start, kunnen we dit bedrag laten vrijvallen. 8. Uitbreiding formatie wethouders Voor de uitbreiding van de formatie wethouders is voor 2022 € 35.000,- nodig.
9. Prijsstijging civiele projecten Een aantal civiele projecten heeft te maken met (extreme) prijsstijgingen van oa. materiaal en brandstof. Incidenteel bedragen deze kosten € 67.000. In de begroting 2023 is het wegenbudget structureel verhoogd. 10. OZB De OZB aanslagen zijn opgelegd en deze vallen gunstiger uit dan op begrotingsbasis is ingeschat. Het voordeel bedraagt € 300.000. Dit voordeel is ontstaan door een grotere stijging van WOZ waarden en meer areaaluitbreiding dan vooraf ingeschat. 11. Bouwleges De bouwleges vallen ook in 2022 fors hoger uit dan begroot. Dit komt doordat er meer aanvragen zijn gedaan voor verbouw van woningen. Tevens zijn er bouwleges in rekening gebracht voor wat grotere projecten op vakantieparken. 12. Terugbetalen algemene reserve VRD Door het algemeen bestuur van de VRD is besloten de algemene reserve met 2,5 % terug te brengen. Conform de afspraken in de VDG-notitie ‘Samen werken voor Drenthe’ is er een terugbetaling gedaan van de VRD aan de deelnemende gemeenten. 13. Gladheidsbestrijding Door het zachte tweede deel van de winter is er voldoende zout op voorraad. Het budget kan verlaagd worden met € 20.000. 14. Brandstof Door de hoge brandstofprijzen is de verwachting dat er een tekort van € 40.000 bedraagt t.o.v. de begroting 2022. 15.
Onderhoud sportvelden Door indexering als gevolg van prijsstijgingen en door extra onderhoud door de extreme droogte worden de geschatte onderhoudskosten voor sportvelden € 25.000 hoger verwacht. 16. Wegwijzering en borden De verwachte overschrijding ontstaat door een combinatie van factoren. Het betreft o.a. de prijsstijgingen van het materiaal, stijging van het aantal schademeldingen en wijzigingen in de weginrichting. 17. Openbare verlichting Vanwege problemen bij de levering materialen en planning werkzaamheden aannemer is de uitvoering van de verduurzaming openbare verlichting vertraagd. Hierdoor daalt het energieverbruik langzamer dan verwacht. Daarnaast vallen de noodzakelijke onderhoudskosten hoger uit dan begroot. 18. Wachtgeld Aangezien er een nieuw college is, ontvangen een aantal voormalige collegeleden wachtgeld. De kosten voor het wachtgeld van de voormalige collegeleden zijn € 100.000,-. 19. Laadpalen dienstauto’s De contracten van onze lease auto`s zijn per 1 september jl. afgelopen. In 2021 is in samenwerking met de Gemeente Emmen een aanbesteding gestart voor nieuwe lease auto`s. Er is besloten dat onze nieuwe lease auto`s elektrisch worden. Voor deze auto`s zijn er laadpalen nodig. Er zijn verschillende offertes aangevraagd en de kosten zullen € 60.000,- betreffen.
Met het beschikbaar stellen van € 60.000,- voor de laadpalen zijn we voorbereid op de nieuwe lease auto`s en de toekomst.
20. Energielasten Bij enkele gebouwen wordt een hoger verbruik van gas en elektra verwacht. 21. Sportpark Odoorn De raad heeft besloten om in te stemmen met het voorstel voor realisatie van het nieuwe Sportpark Odoorn. Hiervoor is een aanvullend krediet voor de bouw van het clubgebouw benodigd van € 800.000. Toelichting bestuurlijke voorstellen Hieronder wordt een toelichting gegeven op de bestuurlijke voorstellen: 22. Aanvulling reserve Kern & Kader De reserve Kern & Kader werd altijd gevuld door verkopen van gemeentelijke panden. In de laatste jaren heeft dit bijna niet plaatsgevonden. Zodoende is het voorstel om de reserve Kern & Kader aan te vullen met € 400.000. In de komende periode zullen er voorstellen volgen om deze middelen in te zetten om de privatisering van kern en niet kern voetbalcomplexen af te ronden (Nieuw-Buinen, Ees, Buinen, Buinerveen, 2e Exloërmond). 23. Energiearmoede Binnen het team duurzaamheid wordt gewerkt aan maatregelen om inwoners, verenigingen, dorpshuizen en stichtingen te ondersteunen. Het bedrag wat daarbij is voorgesteld is € 775.000,- en is onderverdeeld in twee maatregelen die hieronder worden toegelicht. Het gaat hier om extra geld dat specifiek ook nodig is voor de energietoeslag. Dit naast het bedrag dat wordt ingezet vanuit de SPUK middelen (€ 741.160,-).
Energietoeslag: Onze gemeente heeft de inkomensgrens voor de energietoeslag van 120% naar 130% van het toepasselijk bijstandsnorm verruimd. Dit zorgt ervoor dat meer inwoners gebruik kunnen maken van de energietoeslag van € 1.300,-. Het gaat hierbij om ongeveer 300 huishoudens. Er wordt rekening gehouden met verwachte uitvoeringskosten en een buffer, omdat men nog niet weet om hoeveel huishoudens het exact betreft. Voor deze maatregel is € 450.000,- nodig. Eenmalige bijdrage of bijdrage voor verduurzaming: Daarbij is de wens om verenigingen, dorpshuizen en stichtingen met een hoge energierekening eenmalig een bijdrage te geven voor de energierekening of een bijdrage voor specifieke verduurzaming. Inclusief uitvoeringskosten is er een bedrag van € 325.000 geraamd. Dit bedrag kan nog afwijken. Indien dit het geval is wordt hier een terugkoppeling gegeven bij de BERAP 2023-I. 24. Sportpark Borger In de raadsvergadering van 27 september is besloten € 750.000 beschikbaar te stellen om het clubgebouw van de voetbalvereniging in Borger in 2024 te vernieuwen. We gaan dat samen met de vereniging in 2023 voorbereiden. De velden zijn onlangs gerenoveerd. Na de voorbereiding is duidelijk welk bedrag voor de totale vernieuwing van het clubgebouw noodzakelijk is. Vervolgens komen we in de Kadernota 2024 en Begroting 2024 met een aanvullend voorstel. 25.
Voetbalvereniging Valthermond Voor sportpark Valthermond is € 100.000 nodig om de privatisering van enkele jaren geleden af te kunnen ronden. Na overleg met de vereniging is duidelijk geworden dat budget noodzakelijk is voor het afronden van het vernieuwen van het clubgebouw en de omliggende terreininrichting. Met het beschikbaar stellen van € 100.000 kunnen de
werkzaamheden aan het gebouw worden afgerond. We komen in een later stadium met een voorstel voor aanpassing van het terrein. 26. Dorpshuis Nieuw-Buinen Wegens de gebeurtenissen van de afgelopen periode bij het dorpshuis Nieuw-Buinen zijn er door de gemeente onvoorziene kosten gemaakt (beheer financiële administratie, opstellen financiële rapportage en juridische advisering). Deze kosten worden op € 50.000,- geraamd. Conclusie BERAP 2022-I liet een bescheiden voordelig resultaat zien van € 248.051. Na verwerking van alle mutaties in deze update verwachten we een positief resultaat van € 1.346.041,We verwerken deze mutaties tevens in BERAP 2022-II.