programma rekenkamercommissie 2020-2022
Tekst van het document
Rekenkamercommissie Gemeente BORGER-ODOORN
Werkprogramma oktober 2020-september 2022
Inleiding Met genoegen presenteren wij u het eerste werkprogramma van de rekenkamercommissie Borger-Odoorn. Hierin geven wij aan wie we zijn en vanuit welke visie en missie we ons werk doen. Introductie Rekenkamercommissie Begin 2020 zijn twee van de vier leden benoemd, voorzitter Piet Wanrooij en het lid Ico van Slooten. Plaatsvervangend voorzitter Marieke Ekelenkamp en het lid Elias de Haan completeren het viertal. Geen van de vier leden hebben een (economische) binding met de gemeente. Wel hebben alle leden ervaring in en met het lokaal bestuur in meerdere rollen. Marieke Ekelenkamp en Elias de Haan zijn ook actief in de rekenkamer bij andere gemeenten. De Rekenkamercommissie wordt in de werkzaamheden ondersteund door de ambtelijk secretaris, Fransien Koenders. De gemeente Borger Odoorn kent de verordening op de Rekenkamercommissie, zoals vastgesteld tijden de openbare raadsvergadering d.d. 16 januari 2020. Daarnaast heeft de rekenkamercommissie in haar vergadering van 24 januari 2019 het reglement van Orde en het Onderzoeksprotocol opgesteld. Deze documenten zijn te raadplegen via de website van de gemeente Borger-Odoorn. Missie De rekenkamercommissie van de gemeente BorgerOdoorn is een betrokken en constructieve partner van de raad en bestaat, zoals hiervoor genoemd uit vier externe leden. Zij helpt de raad bij zijn kaderstellende en controlerende rol.
Met een open en positief kritische houding wil de Rekenkamercommissie bijdragen aan inzichten in de doelmatigheid, de doeltreffendheid en rechtmatigheid van beleid en uitvoering van taken door het gemeentebestuur. De rekenkamercommissie doet op een onafhankelijke en zorgvuldige wijze onderzoek dat leidt tot toekomstgerichte aanbevelingen aan de raad. Het leren en stimuleren van verbeteringen in de uitvoering van taken staat voorop, naast het versterken van de rol van de raad. De onderzoeken en adviezen van de
rekenkamercommissie richten zich op het samenspel tussen de raad, het college, de organisatie en de lokale samenleving. Het perspectief van de inwoners is een belangrijke invalshoek en inspiratie voor onderzoek. Visie Onze visie: “ONDERZOEK WAAROP U KUNT VERTROUWEN” De rekenkamercommissie is onafhankelijk: zij maakt een eigen afweging in de keuze van te onderzoeken onderwerpen en werkzaamheden en is neutraal in de analyses, beoordelingen en aanbevelingen. Om een constructieve partner te zijn, wordt terdege rekening gehouden met de vragen en behoeften aan inzicht die leven in de raad. Goed contact met de raad is hierbij een belangrijke factor. Het doen van onafhankelijk, deskundig en zorgvuldig onderzoek is de hoofdtaak van de Rekenkamercommissie . Maar naast traditionele onderzoeken en onderzoeksrapporten worden ook andere middelen ingezet om de raad te voeden met inzichten en adviezen. De rekenkamercommissie ziet het als haar taak om periodiek te monitoren of en op welke wijze de aanbevelingen zijn overgenomen en geïmplementeerd. De rekenkamercommissie hecht aan een goed en open contact met de Raad. Jaarlijks hebben de leden in het najaar of voorjaar, een contactmoment met de fracties. Wij zien dat als een basisvoorwaarde voor het functioneren.
De input van de Raad is van groot belang om onderzoeksthema’s te selecteren en de timing en de vorm van haar producten goed te laten aansluiten bij de verwachtingen van de Raad. De rekenkamercommissie gaat voor toegankelijke en heldere rapporten. De kwaliteit mag niet ter discussie staan. Wij staan wij open voor de samenwerking met andere rekenkamers of andere partijen, indien dit bijdraagt aan de kwaliteit en/of bruikbaarheid van onderzoek en de professionaliteit.
Operationele doelen:
Vergroten van het bereik van onderzoeken naar het gevoerde beleid, streven is dat alle beleidsvelden aan bod in een periode van zes jaar; Het periodiek uitvoeren van een kleiner onderzoek; Het structureel monitoren van de opvolging van raadsbesluiten naar aanleiding van de aanbevelingen. Dat kan in bepaalde gevallen leiden tot een gericht opvolgingsonderzoek; Het bijdragen aan de kwaliteit van de organisatie; Per periode van zes jaar, zo mogelijk één onderzoek doen naar taken die door de gemeente op afstand zijn geplaatst.
Inbreng Raad In onze keuze voor de te onderzoeken onderwerpen horen wij voorafgaand aan het programma de fracties. De overleggen hebben plaatsgevonden op 25 en 26 maart 2019. Daarbij hebben de fracties aangeven welke onderwerpen en aandachtspunten zij belangrijk vinden. De inhoud van deze inbreng is relevant geweest in de opstelling van ons programma. In totaal hebben de fracties 18 onderwerpen / thema’s genoemd. Sommige onderwerpen zijn door meer fracties genoemd. De aanpak is dat de groslijst wordt doorgenomen. Hieruit destilleren we een zogenaamde shortlist voor de komende twee jaren. Verderop in dit programma komen wij terug op de wijze van selecteren en de keuze van de onderwerpen. Hoe selecteert de Rekenkamercommissie ? Door de leden van de raad, inwoners, organisatie en rekenkamercommissie van de gemeente BorgerOdoorn zijn in totaal 18 mogelijke onderzoeksonderwerpen aangedragen. Niet alle onderwerpen zullen zich lenen voor een uitgebreid rekenkamer onderzoek conform het protocol. In een aantal gevallen kan worden beoordeeld of de onderzoeksvraag op een ander wijze kan worden beantwoord, bijvoorbeeld in de vorm van een compacte analyse.
De meeste aangedragen onderwerpen voldeden aan onze selectie criteria, te weten:
Er is sprake van een aanzienlijk belang in maatschappelijk, financieel, organisatorisch of bestuurlijk opzicht; Twijfel over doeltreffendheid, doelmatigheid, of rechtmatigheid; Beleidsrisico; De uitvoerbaarheid van het onderzoek; Er is spreiding over beleidsprogramma’s; De te verwachten leereffecten en nieuwe inzichten rechtvaardigen de onderzoeksinspanning.
De meest kansrijke onderwerpen zijn of worden op de shortlist geplaatst. Deze onderzoeken willen we de komende twee jaar oppakken. Wij verwachten met het huidige budget maximaal vijf onderzoeken (groot/klein) per twee jaar te kunnen uitvoeren. Het onderzoek Ondermijning in samenwerking met ProFacto, is recent afgerond. Op 11 september 2020 is een besloten informatie bijeenkomst gepland voor de Raad. De eerste primaathouder van dit onderzoek is Marieke Ekelenkamp. In de eerste helft van 2020 is gestart met het onderzoek, Schuldhulpverlening, Ico van Slooten is de eerste primaathouder hiervan en het onderzoek wordt uitgevoerd door bureau CAB. De rekenkamercommissie overweegt mee te doen met een zogenaamd “Doe Mee Onderzoek, naar de RUD in Drenthe. Dit is een onderzoek naar een taak op afstand en wordt voorbereid met alle Drentse gemeenten en de Provincie Drenthe. Naar verwachting kan het onderzoek starten in de loop van 2021 en de eerste primaathouder is Elias de Haan.
Aanpak Rekenkamercommissie De Rekenkamercommissie stelt iedere twee jaar een programma op. Hierin nemen we het volgende mee:
De onderzoeken voor de komende twee jaar; Aanvullende voornemens; De Rekenkamercommissie spreekt per twee jaar met iedere fractie, de volgende keer is april 2022, input programma september 2022september 2024; Ieder najaar/voorjaar wordt door de leden een consultatie moment afgesproken met de fracties over de voortgang en eventuele wensen; Oproep voor inbreng van thema’s aan lokale samenleving en de organisatie, april 2022; Naast onze kerntaak, het uitvoeren van grotere onderzoeken naar het gevoerde beleid, willen we ook proberen in te spelen op de actualiteit door ook kleinere onderzoeken uit te voeren. De Rekenkamercommissie wil daarmee maatwerk leveren, dat is toegesneden op de behoefte van de gemeenteraad. Op basis van actualiteit kan het programma naar behoefte worden gewijzigd. De Rekenkamercommissie geeft de Raad dat uiteraard haar toelichting wanneer zij een onderzoek uitvoert wat niet in het tweejaarlijkse programma is opgenomen. Ook geeft de rekenkamercommissie daarover uitleg in haar jaarverslag.
De Rekenkamercommissie wil graag zichtbaar zijn en actualiseert haar website. De onderzoeken, onze formele documenten, het communicatieplan Rekenkamercommissie Borger-Odoorn, jaarverslagen en nieuwsbrieven (twee per jaar) zijn goed vindbaar. Onderzoeken ouder dan zes jaar worden gearchiveerd en kunnen op verzoek worden opgevraagd. Onderzoeken worden per jaar met een korte samenvatting opgenomen op onze website. Het actuele werkprogramma (2020-2022) is duidelijk zichtbaar op de site. Zo ook de verordening, het vastgestelde reglement van orde en het vastgestelde onderzoekprotocol. Het lopende onderzoek wordt prominent uitgelicht op de website en bezoekers van de site kunnen zo nodig reageren op het actuele onderzoek.
De Rekenkamercommissie geeft aan of een onderzoek groot of klein is. Grote onderzoeken resulteren in een (traditioneel) rekenkamer rapport, kleine onderzoeken resulteren in een Rekenkamercommissie -brief; De Rekenkamercommissie werkt in overeenstemming met de AVG. Zij maakt gebruik van de Functionaris Gegevensbeheer van de gemeente Borger-Odoorn De Rekenkamercommissie kan een bij een onderzoek expertise uitnodigen uit de lokale samenleving; Programma 2020-2022 Beleidsprogramma
onderwerp
genoemd
Op shortlist 2020-2022
Naar de Raad
Onze leefomgeving
Ondermijning
Rekenkamercommissie Ja - fracties
Onze inwoners Onze leefomgeving /Paragraaf Verbonden Partijen
Schuldhulpverlening RUD Drenthe
Rekenkamercommissie Ja Rekenkamercommissie Ja meedoe -fracties onderzoek Drentse gemeenten
Onze Economie / Dienstverlening RKC Onze leefomgeving
pm Vacature lid per juni 2021 Follow up Ondermijning (REKENKAMERCOMMISSIE brief)
Zomer 2022
September 2020/uitgesteld voorjaar 2021 Januari 2021 september 2021
Juni 2021 September 2022
Zelfevaluatie Periodiek houdt de Rekenkamercommissie zichzelf een spiegel voor. De natuurlijke momenten hiervoor zijn na afronding van een onderzoek en bij het opstellen van het programma/jaarverslag. Onafhankelijkheid, kwaliteit, onderlinge samenwerking en de mate van aansluiten bij de belevingswereld van de raad zijn daarbij parameters.
Budget Kiezen is ook verliezen. Niet alles wat we willen onderzoeken kunnen we zo maar oppakken. Een van de redenen is dat ons budget van € 30.000,-, dat niet toelaat. Uit het beschikbaar gestelde budget betalen we de door ons ingehuurde onderzoeksbureaus, het gemeentelijk lidmaatschap van de landelijke organisatie van rekenkamers (NVRR), de reis- en vergaderkosten en overige kosten. Ook kan er worden gekozen dat één of meerdere leden van de Rekenkamercommissie een onderzoek uitvoeren, dan wordt er gerekend met een vergoeding van €50,-- per uur. Over de besteding van het budget leggen wij verantwoording af in ons jaarverslag.
Vastgesteld door de rekenkamercommissie op 13 januari 2021 De voorzitter, P. Wanrooij
Bijlage 1 Groslijst rekenkamercommissie met aangedragen onderzoeksonderwerpen. • Digitale dienstverlening: Meerdere fracties zien belang hiervan in. Specifiek gericht op klantvriendelijkheid, toegankelijkheid, efficiency, bereikbaarheid en dienstverlening. • Implementatie Omgevingswet: Hierover denken de fracties verschillend. Met name het feit dat er een proces in gang is gezet, wordt door het merendeel van de fracties als argument gezien om nu geen onderzoek te doen. Een tweetal fracties wil dit wel. Zij vinden dit een goed onderwerp om meer grip te krijgen op het proces en om vinger aan de pols te houden. Eén partij is vooral geïnteresseerd in hoe inwonersparticipatie vorm krijgt. • Midterm Review Collegeprogramma: De coalitie en oppositie hebben een verschil in waardering van mogelijk onderzoek. Een deel van de fracties vindt dit een verantwoordelijkheid van het college zelf. Enkele fracties vinden het “te politiek”. • Economisch beleidsplan: Merendeel van de partijen ziet hier niet de meerwaarde van in. Met name omdat men zich afvraagt welke invloed de gemeente hier daadwerkelijk op kan uitoefenen. • Ondermijning: Hier wordt verschillend over gedacht. Dat heeft met name te maken met onbekendheid en twijfel of dit wel voorkomt in Borger-Odoorn.
Een aantal fracties ziet wel degelijk meerwaarde van dergelijk onderzoek, met name op gebied van vergunningverlening, contracteren partijen (integriteit/belangenverstrengeling), PGB’s etc. • AVG/Informatiebeveiliging: Alle fracties zien het belang, maar geven echter ook aan dat er in BOCE-verband invulling aan wordt gegeven.
Door meerdere fracties genoemde onderzoeksonderwerpen • Kern en Kader: Diverse fracties doen de suggestie om het “Kern en Kader” beleid tegen het licht te houden. En dan specifiek gericht op draagvlak, functioneren, financiering, doelgerichtheid, aantal kernen etc. Momenteel doet CMO STAMM een onderzoek dat betrekking heeft op de privatisering van dorpshuizen. • Verzelfstandiging zwembaden: Een tweetal fracties zien meerwaarde om dit beleid op een later moment te evalueren, “Wat heeft het ons gebracht?”. • Participatie inwoners bij windmolens en aanwijzing zonneakkers: Meerdere fracties vragen zich af hoe dit proces verlopen is. Hoe is daaraan invulling gegeven?
Door één fractie genoemde onderwerpen: generatiepact, jeugdzorg, debiteurenbeleid, functioneren gemeenschappelijke regeling RUD, intern personeelsbeleid versus externe inhuur, laaggeletterdheid, BOCE verband en deelname in EMCO/Wedeka.