CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Ontwerpbestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat - toelichting_regels

RAAD: Raadscommissie 6 april 2023, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Bestemmingsplan Jan Fabriciusstraat, 2e Exloërmond26.245 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 3

Figuur 4.2: Uitsnede risicokaart, het plangebied bevindt zich globaal in het blauwe kader (bron: risicokaart.nl) Conclusie Het initiatief is uitvoerbaar wat betreft het aspect externe veiligheid.

4.4

Geluid

Toetsingskader Regels ten aanzien van geluidhinder zijn vastgelegd in de Wet geluidhinder (Wgh). Het doel van de Wgh is tweeledig. Enerzijds de bescherming van het milieu en anderzijds de bescherming van de volksgezondheid. Bepalend is steeds de situering van geluidsbronnen ten opzichte van geluidsgevoelige bestemmingen, zoals woningen en scholen. De Wgh gaat uit van zones langs wegen, spoorwegen en industrieterreinen. Binnen dergelijke zones zijn nieuwe geluidsgevoelige bestemmingen alleen toegestaan indien de geluidsbelasting op de buitengevel onder of hoogstens gelijk is aan de voorkeursgrenswaarde. De Wgh is alleen van toepassing binnen de van rechtswege aanwezige zone van een weg. Volgens de Wet geluidhinder heeft elke weg een zone. Conform artikel 74 lid 2 Wgh zijn wegen waarvoor een maximum snelheid van 30 km per uur geldt hiervan uitgezonderd, evenals wegen die deel uitmaken van een woonerf. Onderzoek Het initiatief voorziet in het oprichten van geluidgevoelige bebouwing in de zin van de Wgh, namelijk woningen. Het plangebied ligt niet in een geluidzone van zoneplichtige wegen - dan wel is er sprake van afschermende woningen ten opzichte van de zoneplichtige wegen - en er is sprake van een 30 km/uur zone. Gelet op de aard van de weg en de geringe verkeersintensiteit - omdat slechts sprake is van

29

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

bestemmingsverkeer - mag worden gesteld dat de geluidsbelasting op de gevels van de te realiseren woningen ruim onder de voorkeursgrenswaarde van 48 dB blijft en dat een akoestisch onderzoek niet nodig is. Bovendien zullen de nieuwe woningen worden voorzien van moderne gevels die minimaal 20 dB dempen. Conclusie Het initiatief is uitvoerbaar wat betreft het aspect geluid.

4.5

Luchtkwaliteit

Toetsingskader De Wet luchtkwaliteit is bedoeld om de negatieve effecten op de volksgezondheid aan te pakken, als gevolg van te hoge niveaus van luchtverontreiniging. Anderzijds heeft de wet tot doel mogelijkheden te creëren voor ruimtelijke ontwikkeling. Volgens de nieuwe regeling vormt luchtkwaliteit in beginsel geen belemmering voor het uitoefenen van een ruimtelijk project als aan minimaal één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; een project leidt, al dan niet per saldo, niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; een project draagt 'niet in betekenende mate' (nibm) bij aan de luchtverontreiniging; een project past binnen het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) of binnen een regionaal programma van maatregelen. In de AMvB-nibm is vastgelegd dat na vaststelling van het NSL of een regionaal programma een grens van 3% verslechtering van de luchtkwaliteit (een toename van maximaal 1,2 µg/m3 NO2 of PM10 ) als 'niet in betekenende mate' wordt beschouwd. Toetsing CROW heeft voor verschillende variabelen kencijfers. Voor de berekening van de verkeersgeneratie wordt gekeken naar de CROW publicatie 381 - Toekomstbestendig parkeren, van parkeerkencijfers naar parkeernormen, december 2018. De stedelijkheidsgraad van gemeente Borger-Odoorn is niet-stedelijk.

Het plangebied is gelegen in de rest bebouwde kom. In totaal worden twee sociale huurwoningen gebouwd. Van de categorie sociale huurwoning wordt enkel van afgeweken naar middenhuur indien dit bouwkostentechnisch noodzakelijk is en enkel in overleg met de gemeente. Voor de berekening wordt uitgegaan van middenhuur (aldus vrije sector). Voor de verkeersgeneratie van een huurhuis vrije sector is een kengetal van maximaal 7,8 verkeersbewegingen per etmaal opgenomen. Voor twee huurwoningen komt dit neer op gemiddeld 15,6 verkeersbewegingen. Omdat sprake is van verplaatsing van de twee woningen, is geen sprake van een toename aan verkeersgeneratie. De woningen worden verplaatst ten behoeve van de herstructurering van de weg Jan Fabriciusstraat. Omdat de verkeersgeneratie niet toeneemt, draagt het plan niet in betekenende mate bij aan luchtverontreiniging. De grens van 3% (een toename van 1,2 µg/m3 NO2 of PM10 ) wordt niet overschreden Het project kan derhalve worden beschouwd als een nibm-project. Nader onderzoek naar de luchtkwaliteit vanwege de toename van het verkeer is niet noodzakelijk. Onderzoek achtergrondniveau Hoewel geconstateerd is dat het project een zogenaamd nibm-project betreft, dient ook te worden bezien of de luchtkwaliteit in het plangebied niet zodanig is dat de normen voor een goed woonklimaat worden overschreden.

Daartoe is gebruik gemaakt van de Grootschalige Concentratiekaarten Nederland 2020, welke in maart

30

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

2020 zijn gepubliceerd. Het RIVM produceert deze kaarten jaarlijks. De kaarten geven een beeld van de luchtkwaliteit in Nederland en betreffen zowel recente als toekomstige jaren. Per kilo-metervak worden de concentraties voor de verschillende luchtverontreinigende stoffen weergegeven waarvoor Europese regelgeving bestaat. De kaarten op deze website hebben een juridisch-formele status. De meest relevante luchtkwaliteitseisen voor ruimtelijke plannen betreffen stikstofdioxide (NO2 ) en fijn stof (PM2.5 en PM10 ). De grenswaarden voor stikstofdioxide (NO2 ) en fijn stof (PM2.5 en PM10 ) uit de wet zijn opgenomen in de navolgende tabel. Luchtconcentratie

Norm

NO2

jaargemiddelde concentratie

40 µg/m3

PM2.5

jaargemiddelde concentratie

25 µg/m3

PM10

jaargemiddelde concentratie

40 µg/m3

Tabel 4.2: Grenswaarden luchtkwaliteitseisen Uit de Grootschalige Concentratiekaarten blijkt dat de achtergrondniveaus ter plaatse ruim onder de wettelijke normen blijven. Conclusie Het project kan worden beschouwd als een nibm-project. Daarnaast is de luchtkwaliteit in en rond het besluitgebied zodanig dat de normen voor een goed woonklimaat worden gewaarborgd. Nader onderzoek naar de luchtkwaliteit kan derhalve achterwege blijven.

4.6

Milieuzonering

Toetsingskader Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Onder milieuzonering wordt het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies als wonen en recreëren anderzijds verstaan. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. Die onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: het voorkomen of zoveel mogelijk beperken van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven dat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen uitoefenen. Als uitgangspunt voor het bepalen van de aan te houden afstanden wordt veelal de VNG-uitgave Bedrijven en Milieuzonering uit 2009 gehanteerd. Deze uitgave bevat een lijst, waarin voor een hele reeks van milieubelastende activiteiten (naar SBI-code gerangschikt) richtafstanden zijn gegeven ten opzichte van milieugevoelige functies. De lijst geeft richtafstanden voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar.

De grootste van de vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een milieubelastende activiteit in een milieucategorie en daarmee ook voor de uiteindelijke indicatieve richtafstand. De afstanden worden gemeten tussen enerzijds de grens van de bestemming die de milieubelastende functie(s) toelaat en anderzijds de uiterste situering van de gevel van een milieugevoelige functie die op grond van het plan mogelijk is. Deze afstanden kunnen als basis worden gehanteerd, maar zijn indicatief. Er kan, afhankelijk van het omgevingstype, worden afgeweken van deze richtafstanden. In de genoemde VNG-publicatie worden twee omgevingstypen onderscheiden. Bij het omgevingstype

31

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

'rustige woonwijk of rustig buitengebied' wordt functiescheiding nagestreefd. Hiertoe worden minimale richtafstanden gehanteerd, waarbij een bepaalde bij een bedrijf of voorziening behorende milieucategorie een zoneringsafstand ten opzichte van hindergevoelige functies inhoudt. Bij het omgevingstype ‘gemengd gebied’ is sprake van functiemenging. In tegenstelling tot rustige woongebieden zijn in dergelijke levendige gebieden milieubelastende activiteiten op kortere afstand van woningen mogelijk. Hiertoe mogen de aangegeven minimale richtafstanden met één afstandsstap worden verkleind (milieucategorie 1 wordt 0, 2 wordt 1, 3.1 wordt 2 et cetera). Onderzoek Het plan voorziet in de realisatie van woningen. Een woning leidt van zichzelf niet tot milieuhinder voor omliggende functies, maar zijn andersom als woonfunctie wel gevoelig voor milieuhinder van omliggende bedrijven. Nieuwe woningen kunnen wel een beperkende invloed hebben op de bestaande bedrijfsvoering en ontwikkelingsmogelijkheden voor bedrijven. De geldende bestemmingsplannen in het plangebied en omgeving vormen het juridisch-planologisch kader van functies, bebouwing en werkzaamheden die zijn toegelaten. Op basis van deze plannen kan in planologisch-juridische zin ook worden nagegaan welke milieuhinderlijke bedrijvigheid is toegelaten.

Vanwege het woningbouwplan dient hinder van bedrijven en voorzieningen rondom het plangebied te worden bestudeerd. Hiervoor wordt uit oogpunt van een goede ruimtelijke ordening de VNG-publicatie ‘Bedrijven- en milieuzonering’ gehanteerd. In de directe omgeving van het plangebied zijn diverse functies aanwezig. De directe omgeving bestaat voornamelijk uit woningen, enkele maatschappelijke bestemmingen, enkele bedrijfsbestemmingen en het buitengebied. Functie

Categorie

Grootste afstand categorie o.b.v. VNG-uitgave

Daadwerkelijke afstand t.o.v. plangebied (circa)

Basisschool

2

30 m

100 m

Horeca categorie 3

1

10 m

180 m

Houtzagerij

3.2

100 m

180 m

Bedrijf categorie 1/2

2

30 m

180 m en 140 m

Verkooppunt motorbrandstoffen zonder lpg

2

30 m

140 m

Bedrijventerrein categorie 3.1

3.1

50 m

340 m

Agrarisch akkerbouw

2

30 m

300 m

Alle functies voldoen aan de grootste afstand op basis van de VNG. Conclusie Het initiatief is uitvoerbaar wat betreft het aspect milieuzonering.

4.7

Bodem

Toetsingskader Het Besluit Bodemkwaliteit streeft naar duurzaam bodembeheer waarbij een balans gezocht wordt tussen bescherming van de bodemkwaliteit voor mens en milieu enerzijds en het gebruiken van de bodem voor maatschappelijke ontwikkelingen anderzijds. Het Besluit bevat regels voor kwaliteitsborging (Kwalibo),

32

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

bouwstoffen, grond en baggerspecie. Bij het mogelijk maken van ruimtelijke initiatieven moet de vraag worden gesteld of de aanwezige bodemkwaliteit past bij het huidige of toekomstige gebruik van die bodem en of deze optimaal op elkaar kunnen worden afgestemd. Het uitgangspunt hierbij is dat aanwezige bodemverontreiniging geen onaanvaardbaar risico oplevert voor de gebruikers van de bodem en dat de bodemkwaliteit niet verslechtert door grondverzet (bijvoorbeeld graafwerkzaamheden). Dit is het zogenaamde stand still-beginsel.

Onderzoek Woningen zijn gebouwen waarin voortdurend of nagenoeg voortdurend mensen (langer dan twee uur per dag) verblijven. De milieuhygiënische bodemkwaliteit moet dan ook geschikt zijn voor de gewenste functie. Voor het initaitief is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd, die is opgenomen in Bijlage 1. Navolgend worden de uitkomsten van het onderzoek besproken. Dit betreft alleen de locatie Jan Fabriciusstraat nummers 17 en 18. De overige locatie (ten oosten ervan) is op dit moment nog als woonstraat in gebruik. Ten tijde van concretisering van de bouwplan en de verschuiving van de woonstraat naar het zuidwesten zal ook deze locatie nader onderzocht worden. Zintuiglijk Op het maaiveld en in de opgeboorde grond zijn geen asbestverdachte materialen aangetroffen. Ter plaatse van boring 41, 42 en 43 zijn in de grond sporen met baksteen aangetroffen. Conform NEN 5707/NEN 5725 worden deze niet als asbestverdacht beschouwd (zie paragraaf 3.3.2). Verder zijn geen bijmengingen aangetoond die kunnen duiden op een bodemverontreiniging. Analyseresultaten Ter plaatse van de Jan Fabriciusstraat zijn lichte verhogingen aan lood, koper, kwik, PAK en/of PCB’s aangetoond ten opzichte van de achtergrondwaarde. Ter plaatse van de Middenlaan zijn lichte verhogingen aan koper, zink, cadmium, kwik, lood, PAK en minerale olie aangetoond ten opzichte van de achtergrondwaarde.

Ten aanzien van PFAS zijn ter plaatse van alle locaties geen verhogingen aangetoond ten opzichte van de landelijke achtergrondwaarden. In het grondwater ter plaatse van de Jan Fabriciusstraat hoogstens lichte verhogingen aan nikkel en barium zijn aangetoond ten opzichte van de streefwaarde. Ter plaatse van de Middenlaan is ter plaatse van peilbuis 23 een matig verhoogd gehalte aan cadmium en barium aangetoond ten opzichte van de streefwaarde. Daarnaast wordt de interventiewaarde van zink overschreden. Uit de resultaten van de herbemonstering blijkt dat barium en koper licht verhoogd zijn aangetoond ten opzichte van de streefwaarde. De interventiewaarde van zink wordt opnieuw overschreden. Uit de resultaten van de afperking blijkt dat ter plaatse van peilbuis 23-2 de streefwaarde van zink wordt overschreden. Ter plaatse van peilbuis 23-1 en 23-3 is zink niet verhoogd aangetoond ten opzichte van de streefwaarde. De sterke verontreiniging met zink in het grondwater wordt geraamd op circa 40,5 m3 (27 m2 x 1,5 m1 ). Conclusie en aanbevelingen De vooraf gestelde hypothese dat de locatie (Jan Fabriciusstraat nummers 17 en 18) als verdacht wordt beschouwd ten aanzien van het voorkomen op bodemverontreiniging is bevestigd. Plaatselijk wordt in het grondwater de interventiewaarde van zink overschreden. De verontreiniging is hoogstwaarschijnlijk veroorzaakt voor 1987.

De omvang van de sterke verontreiniging is kleiner dan 100 m3 grondwater, waardoor er geen sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Vooralsnog is er geen belemmering voor de sloop en nieuwbouw ter plaatse van de onderzoekslocatie. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat er geen gevaar bestaat voor de volksgezondheid en het milieu. De locatie is geschikt voor de functie ‘wonen met tuin’. Wel gelden voor de onderzoekslocatie (plaatselijk)

33

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

gebruiksbeperkingen met betrekking tot de sterk verhoogde concentraties aan zware metalen in het grondwater. Bij bronnering en/of onttrekking van grondwater dient van tevoren contact te worden opgenomen met het bevoegd gezag (gemeente Borger-Odoorn). Indien grond vanaf de locatie wordt afgevoerd, is bij hergebruik elders het Besluit bodemkwaliteit van toepassing. Indien de grond elders wordt toegepast, dient toestemming te worden verkregen van het bevoegd gezag en kan onderzoek conform het Besluit bodemkwaliteit gevraagd worden. Tot slot dient opgemerkt te worden dat de conclusie is gebaseerd op het vooronderzoek en de onderzoeksresultaten van dit onderzoek. Dit verkennend bodemonderzoek schetst een algemeen beeld van de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem. Bij eventueel grondverzet dient men rekening te houden met mogelijk plaatselijk voorkomende (zintuiglijke) afwijkingen. Conclusie Vooralsnog is er geen belemmering voor de sloop en nieuwbouw ter plaatse van de onderzoekslocatie Jan Fabriciusstraat 17 en 18. Uit de onderzoeksresultaten blijkt dat er geen gevaar bestaat voor de volksgezondheid en het milieu. De locatie is geschikt voor de functie ‘wonen met tuin’. Wel gelden voor de onderzoekslocatie (plaatselijk) gebruiksbeperkingen met betrekking tot de sterk verhoogde concentraties aan zware metalen in het grondwater.

Bij bronnering en/of onttrekking van grondwater dient van tevoren contact te worden opgenomen met het bevoegd gezag (gemeente Borger-Odoorn). Ten aanzien van de locatie aan de oostzijde dient nog bodemonderzoek plaats te vinden. Gezien de bevindingen van de onderzochte locatie en het huidige gebruik van de oostelijke locatie worden vooralsnog geen onevenredig grote belemmeringen verwacht dat doorgang van het plan in twijfel kan worden getrokken. Dit wordt ten tijde van het omleggen van de woonstraat nader afgehecht in bodemonderzoek ter plaatse.

4.8

Hoogspanningsleidingen

Toetsingskader Op grond van het voorzorgbeginsel heeft het voormalige Ministerie van VROM in oktober 2005 aan overheden en netbeheerders advies omtrent hoogspanningslijnen uitgebracht. Geadviseerd wordt, zoveel als redelijkerwijs mogelijk is, te vermijden dat nieuwe situaties ontstaan waarbij kinderen langdurig verblijven/worden blootgesteld in een gebied rond bovengrondse hoogspanningslijnen waarbinnen het jaargemiddelde magneetveld hoger is dan 0,4 microTesla (µT ). Voor langdurige blootstellingen wordt uitgegaan van kinderen die wonen of verblijven in scholen, crèches of kinderopvangplaatsen die gelegen zijn in magneetveldzones. Als gevoelige bestemmingen hiervoor worden woningen, scholen, crèches en kinderopvangplaatsen aangemerkt. Locaties waar zich wel kinderen kunnen bevinden, maar waar de verblijftijd vergeleken met wonen als kort kan worden bestempeld, worden niet aangemerkt als gevoelige bestemming, zoals recreatievoorzieningen. De magneetveldzone is de strook grond die zich aan beide zijden langs de hoogspanningslijn uitstrekt en waarbinnen het magneetveld gemiddeld over een jaar hoger dan 0,4 µT is of in de toekomst kan worden. Hiermee moet bij vaststelling van bestemmingsplannen en wijzigingen in bestaande plannen rekening worden gehouden. Onderzoek Er lopen geen hoogspanningsleidingen in of nabij het plangebied.

Conclusie Het initiatief is uitvoerbaar wat betreft het aspect hoogspanningsleidingen.

34

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

4.9

Laagvliegroutes

Toetsingskader In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) zijn algemene regels opgenomen ten aanzien van militaire objecten en civiele inrichtingen voor activiteiten met explosieven. Hierin zijn beperkingen opgenomen in verband met militaire laagvliegroutes jacht- en transportvliegtuigen. In een bestemmingsplan dat betrekking heeft op een laagvliegroute voor jacht- en transportvliegtuigen worden geen bestemmingen opgenomen die het oprichten van bouwwerken met een hoogte van meer dan 40 meter te meten vanaf het maaiveld mogelijk maken. Onderzoek In het huidige bestemmingsplan is een regeling opgenomen en de laagvliegroute is op de verbeelding aangeduid als 'vrijwaringszone - laagvliegroute'. Er loopt echter geen laagvliegroute over het onderhavige plangebied. Conclusie Een laagvliegroute vormt geen belemmering voor de uitvoerbaarheid het bestemmingsplan.

4.10 Water Toetsingskader In het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) is het verplicht de watertoets uit te voeren. De watertoets is feen waarborg voor water in ruimtelijke plannen en besluiten. Het Waterschap Hunze en Aa's is het bevoegd gezag. Op 1 augustus 2022 is de digitale watertoets (dewatertoets.nl) doorlopen. De watertoets is bijgevoegd als Bijlage 4. Hieruit blijkt dat de normale procedure van toepassing is. Dit houdt in dat het waterschap een maatwerk wateradvies levert, in de vorm van de uitgangspuntennotitie. Watertoets Het waterschap heeft een wateradvies per e-mail geleverd (Bijlage 3). Hierin stelt zij dat de toename verharding binnen het stedelijk gebied niet toeneemt met meer dan 150 m2 . Het gebied voldoet aan de drooglegging en er zijn geen watergangen in de directe omgeving aanwezig. Een normale procedure is daarmee niet nodig. Het plangebied ligt in het maaiveld lager dan zijn directe omgeving. Hier rekening moet wel mee gehouden, zie navolgende figuur.

Figuur 4.3: Ligging t.o.v. maaiveld (bron: waterschap) Het plan geeft verder geen aanleiding tot opmerkingen in het verdere planprocedure en is daarmee akkoord volgens het waterschap.

35

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

Conclusie Initiatiefnemer Woonservice heeft overleg gepleegd met het waterschap. Afgesproken is dat Woonservice op een dusdanige manier invulling geeft aan het wateraspect waarmee alle partijen tevreden zijn (behalen van alle doelen is het streven of het gezamenlijk overeenkomen van een maximaal haalbaar resultaat op deze locatie).

4.11 Verkeer en parkeren Toetsingskader Voor een ruimtelijk initiatief geldt dat de verkeerseffecten die optreden als gevolg van een voornemen in het kader van een goede ruimtelijke ordening moeten worden onderbouwd. De nadruk ligt daarbij op de effecten van de ontwikkeling op de verkeersafwikkeling en parkeren (bereikbaarheid), de verkeersveiligheid en de verkeershinder (leefbaarheid). Onderzoek Bij de beoordeling of voldoende parkeergelegenheid bestaat hoeft alleen rekening te worden gehouden met de toename van de parkeerbehoefte als gevolg van het realiseren van het bouwplan. Voor de berekening van de parkeerbehoefte wordt gekeken naar de CROW publicatie 381 - Toekomstbestendig parkeren, van parkeerkencijfers naar parkeernormen, december 2018. De stedelijkheidsgraad van gemeente Borger-Odoorn is niet-stedelijk. Het plangebied is gelegen in de rest bebouwde kom. In totaal worden twee sociale huurwoningen gebouwd. Van de categorie sociale huurwoning wordt enkel van afgeweken naar middenhuur indien dit bouwkostentechnisch noodzakelijk is en enkel in overleg met de gemeente. Voor de berekening wordt uitgegaan van middenhuur (aldus vrije sector). Parkeerbehoefte Voor de parkeerbehoefte van een huurhuis vrije sector is een kengetal van maximaal 2,4 opgenomen. Voor twee huurwoningen komt dit neer op 4,8 parkeerplaatsen. Parkeren vind hoofdzakelijk op eigen erf plaats.

Aan de Jan Fabriciusstraat en de Kijlstraat zijn bezoekersplekken gerealiseerd. Bij iedere woning worden standaard twee plekken op eigen terrein gereserveerd, en een parkeerkoffer voor de enkele tussenwoning zonder oprit in openbaar gebied. Omdat sprake is van verplaatsing van de twee woningen, is geen sprake van een toename aan parkeerplaatsen. Echter wordt de parkeerbehoefte aldus op eigen erf opgelost en worden bezoekersplekken in de openbare ruimte gerealiseerd. Verkeersgeneratie Voor de verkeersgeneratie van een huurhuis vrije sector is een kengetal van maximaal 7,8 verkeersbewegingen per etmaal opgenomen. Voor twee huurwoningen komt dit neer op gemiddeld 15,6 verkeersbewegingen. Omdat sprake is van verplaatsing van de twee woningen, is geen sprake van een toename aan verkeersgeneratie. De woningen worden verplaatst ten behoeve van de herstructurering van de weg Jan Fabriciusstraat. Conclusie Het planvoornemen leidt kortom niet tot een verslechtering van de verkeerssituatie in het plangebied en de parkeerbehoefte wordt opgelost op eigen erf. Wat betreft verkeerseffecten wordt het planvoornemen dan ook uitvoerbaar geacht.

36

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

4.12 Vormvrije m.e.r.-beoordeling Toetsingskader In de Wet milieubeheer en het bijbehorende Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.) is wettelijk geregeld voor welke projecten en besluiten een vorm van m.e.r.-verplichting geldt. Hierbij is onderscheid gemaakt in drie situaties. Ten eerste zijn activiteiten benoemd waarvoor het maken van een milieueffectrapportage verplicht is en waarvoor altijd een m.e.r.-procedure moet worden doorlopen (m.e.r.-plicht). In bijlage C van het Besluit m.e.r. is aangegeven voor welk type activiteiten een m.e.r.-plicht geldt. Ten tweede zijn activiteiten benoemd waarvoor het bevoegd gezag nader moet beoordelen of een m.e.r.-procedure wel of niet nodig is (m.e.r.-beoordelingsplicht). In bijlage D van het Besluit m.e.r. is aangegeven voor welk type activiteiten een m.e.r.-beoordelingsprocedure moet worden doorlopen. Hierbij zijn per type activiteiten drempelwaarden opgenomen. Ten derde moet voor ontwikkelingen die onder de drempelwaarden blijven zoals genoemd in bijlage D van het Besluit m.e.r, wel beoordeeld worden of de geplande activiteiten geen belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu hebben (vormvrije m.e.r.-beoordeling). Voor deze motivering/toets wordt een aanmeldnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling geschreven.

Uit de aanmeldnotitie kunnen twee conclusies volgen: belangrijke nadelige milieueffecten zijn uitgesloten of belangrijke nadelige milieueffecten zijn niet uitgesloten. In het eerste geval is de activiteit niet m.e.r.-(beoordelings)plichtig, in het andere geval moet een m.e.r.-beoordeling worden uitgevoerd en de bijbehorende procedure worden gevolgd. Op basis van de aanmeldnotitie neemt het bevoegd gezag een m.e.r.-beoordelingsbesluit. Voor activiteiten die niet zijn opgenomen in de bijlagen C en D van het Besluit m.e.r geldt geen vorm van een m.e.r. verplichting. Onderzoek Het plan maakt een herstructurering van bestaand bebouwd gebied mogelijk. De activiteit die met het bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, sluit aan bij onderdeel D 11.2 van de bijlage bij het Besluit m.e.r. Onderdeel D 11.2 betreft: 'uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen'. De drempelwaarden behorende bij deze categorie worden echter niet overschreden: een oppervlakte van 200 ha of meer, 2.000 of meer woningen en bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m2 of meer. In onderhavig plan gaat het om de verplaatsing van een tweetal woningen, waarbij een stukje van de Jan Fabriciusstraat wordt geherstructueerd.

Het plan is daarmee dusdanig kleinschalig van aard en omvang dat het ruimschoots onder de drempelwaarden voor ontwikkelingen blijft, zoals die zijn opgenomen op de D-lijst van het Besluit m.e.r. Uit de verrichte milieuonderzoeken, zoals verwoord in dit hoofdstuk, blijkt voorts dat het planvoornemen geen significant effecten op de omgeving heeft. Gezien de afwezigheid van die effecten is een m.e.r.-beoordeling dan ook niet nodig. Conclusie Het planvoornemen leidt niet tot belangrijke nadelige milieugevolgen en is wat betreft het Besluit m.e.r. uitvoerbaar.

37

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

38

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

Hoofdstuk 5 5.1

Juridische vormgeving

Algemeen

De Wet ruimtelijke ordening (Wro) bevat de regeling voor de opzet en de inhoud van een bestemmingsplan. In het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is deze regeling verder uitgewerkt. Het bestemmingsplan bestaat uit: een verbeelding van het bestemmingsplangebied waarin alle bestemmingen van de gronden worden aangewezen; de regels waarin de bestemmingen worden beschreven en waarbij per bestemming het doel wordt of de doeleinden worden genoemd. Bij het bestemmingsplan hoort een toelichting. Ook zijn de regels van de Standaard Vergelijkbare BestemmingsPlannen 2012 (SVBP 2012) toegepast. Met deze standaard worden de regels en de verbeelding zodanig opgebouwd en ingericht dat bestemmingsplannen goed met elkaar kunnen worden vergeleken. Het bestemmingsplan met de daarbij behorende toelichting wordt langs elektronische weg vastgelegd. Vanaf 1 januari 2010 wordt het bestemmingsplan ook in die vorm vastgesteld, tegelijk met een analoge verbeelding van het bestemmingsplan op papier. Als de digitale en analoge verbeelding tot interpretatieverschillen leiden, is de digitale verbeelding beslissend.

5.2

Planregels

Voor wat betreft de regels is zoveel mogelijk aangesloten bij de systematiek en inhoud van het vierdorpen-plan 'Buinen, Klijndijk, 2e Exloermond en Valthe'. De regels zijn opgebouwd uit een aantal hoofdstukken. Deze indeling ziet er als volgt uit: Hoofdstuk 1 Inleidende regels; Hoofdstuk 2 Bestemmingsregels; Hoofdstuk 3 Algemene regels; Hoofdstuk 4 Overgangs- en slotregels.

5.2.1

Inleidende regels

In hoofdstuk 1 is een uitleg van de in het bestemmingsplan gebruikte begrippen opgenomen. De standaard begripsomschrijvingen van de gemeente zijn aangevuld met die begrippen, die specifiek in dit bestemmingsplan voorkomen en waarbij sprake is van een (mogelijk) afwijkende betekenis in het algemeen spraakgebruik en/of technische begrippen. Om de in de regels aangegeven oppervlakte, goot- en bouwhoogten en inhoud van bouwwerken te kunnen bepalen, is daarnaast aangegeven hoe deze worden gemeten. 5.2.2

Bestemmingsregels

Woongebied De bestemming Wonen heeft betrekking op de solitaire woonbebouwing in de dorpen en de bestemming Woongebied op de meer seriematige uitbreidingen van de woonbebouwing. BEBOUWING De bestemming maakt onderscheid tussen hoofdgebouwen en bijbehorende bouwwerken. Deze gebouwen zijn met name te onderscheiden in de maatvoering.

39

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

Voor de hoofdgebouwen is een maximale bouw- en goothoogte en dakhelling opgenomen. De hoofdgebouwen mogen uitsluitend binnen het bouwvlak worden gebouwd. BIJBEHORENDE BOUWWERKEN Het bouwen van bijbehorende bouwwerken is afzonderlijk geregeld in de regels. Er gelden een maximale bouw- en goothoogte en een maximale totale oppervlakte voor bijbehorende bouwwerken. Ook bijbehorende bouwwerken moeten in het bouwvlak worden gebouwd. Voor het dorp 2e Exloërmond geldt een maximale oppervlakte aan bijbehorende bouwwerken van 75 m2 . MANTELZORG Het aspect mantelzorg is niet opgenomen in de regels, omdat er voldoende mogelijkheid is om vergunningsvrij een mantelzorgwoning te realiseren. Per 1 november 2014 is in bijlage II van het Besluit omgevingsrecht een regeling opgenomen om een deel van een woning of een al dan niet vrijstaand bijbehorend bouwwerk vergunningsvrij te gebruiken als mantelzorgwoning. Daarbij is het mogelijk dat de mantelzorgwoning wordt gebruikt door de persoon die mantelzorg ontvangt of door degene die de mantelzorg verleent. In de regels is opgenomen dat bovenop de totale toegestane oppervlakte aan bijbehorende bouwwerken tijdelijk een verplaatsbare mantelzorgunit worden geplaatst van maximaal 100 m2 . In alle gevallen moet de zorgbehoevende wel door middel van een officiële verklaring de noodzaak van een mantelzorgwoning (kunnen) aantonen.

Ook is wettelijk vastgelegd dat de mantelzorgwoning na beëindiging van de mantelzorg weer wordt teruggebracht tot een ruimte die functioneel ondergeschikt is aan het hoofdgebouw, dat wil zeggen dat de eventuele slaapkamer, keuken of badkamer in de mantelzorgwoning weer ontmanteld of gesloopt moet worden. Dit ontmantelen of slopen geldt alleen voor een vrijstaand gebouw dat op een grotere afstand dan 4 meter van het oorspronkelijke hoofdgebouw staat. AAN HUIS VERBONDEN BEROEP OF BEDRIJF Ook kan via de afwijkingsregels voor het bouwen de oppervlakte aan bijbehorende bouwwerken worden uitgebreid voor het uitoefenen van een aan huis verbonden beroep of bedrijf. Hieronder worden beroepen verstaan die door de bewoner van een woning worden uitgeoefend. Het betreft dienstverlenende beroepen die traditioneel onder de zogenaamde vrije beroepen vallen, zoals huisarts en architect. Onder de bedrijven worden kleinschalige bedrijfsactiviteiten verstaan overeenkomende met de categorieën 1 en 2 van de bij dit plan behorende Staat van bedrijven. De woonfunctie van de woning moet in overwegende mate gehandhaafd blijven en er mogen geen verkeersaantrekkende activiteiten ontstaan. Parkeren dient op het eigen erf te geschieden en detailhandel is slechts aanvaardbaar voor zover het in een rechtstreekse relatie staat tot het bedrijf en beroep.

Alvorens een omgevingsvergunning wordt verleend, dient afweging van de toetsingscriteria plaats te vinden. Waarde - Landschap en cultuurhistorie 3 Landschappelijke, aardkundige en cultuurhistorische waarden zijn in belangrijke mate bepalend voor het karakter van het landelijk gebied. Stimulering van het behoud en de ontwikkeling van landschappelijke, aardkundige en cultuurhistorische kwaliteiten leiden uiteindelijk tot een verdere verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en een betere herkenbaarheid van het gebied. Dit komt de beleefbaarheid van het gebied voor de burgers en de bezoekers ten goede. Binnen de dubbelbestemming ligt het accent op het behoud, herstel en de versterking van de aanwezige landschappelijke, aardkundige en cultuurhistorische waarden in onderlinge samenhang. De dubbelbestemming Waarde - Landschap en cultuurhistorie 1 is gekoppeld aan de Hondsrug. Deze dubbelbestemming geldt niet in het plangebied.

40

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

Wel geldt de dubbelbestemming 'Waarde - Landschap en cultuurhistorie 3'. De dubbelbestemming 'Waarde - Landschap en cultuurhistorie 3' is gekoppeld aan de Veenkoloniën. Dit sterk rationeel opgezette landschap met een systeem van diepen en wijken is al jarenlang een robuuste drager voor alle ontwikkelingen. Om de karakteristiek van dit landschap, de erven en de ondergrond te behouden, is de dubbelbestemming 'Waarde - Landschap en cultuurhistorie 3' opgenomen. Naast het ontginningssysteem is ook de wijdsheid en openheid van het gebied tussen de bebouwingslinten bepalend. Er is een omgevingsvergunningstelsel (aanlegvergunningen) opgenomen voor werken en werkzaamheden. 5.2.3

Algemene regels

Onder algemene regels zijn opgenomen de anti-dubbeltelregel, de algemene gebruiksregels, de algemene aanduidingsregels, de algemene afwijkingsregels en de overige regels. Anti-dubbeltelregel De anti-dubbeltelregel wordt opgenomen om te voorkomen dat, wanneer volgens het bestemmingsplan bepaalde bouwwerken niet meer dan een bepaald deel van een bouwperceel mogen beslaan, het opengebleven terrein niet nog eens meetelt bij het toestaan van een ander gebouw of bouwwerk, waaraan een soortgelijke eis wordt gesteld. Algemene gebruiksregels In de algemene gebruiksregels is opgenomen welk gebruik van gronden en/of bouwwerken in ieder geval verboden is. Algemene aanduidingsregels De gebiedsaanduiding 'Overige zone - radiotelescoop 2' is opgenomen ter bescherming van de LOFAR-radiotelescopen. Het betreft de zogenaamde 'zone II' die geldt als 'overlegzone'. Activiteiten die electromagnetische straling veroorzaken die een storend effect kunnen hebben op de telescopen zijn binnen deze zone verboden. Via een afwijking van de gebruiksregels kan worden afgeweken van het verbod voor nieuw of gewijzigd gebruik (inclusief bouwen). Om helderheid te verkrijgen dat de nieuwe bebouwingsof gebruiksmogelijkheden niet tot verstoring leiden moet in een vroeg stadium overleg worden gepleegd met ASTRON, waarbij ook wordt bezien op welke wijze de ontwikkeling kan worden ingepast.

Algemene afwijkingsregels In de algemene afwijkingsregels is onder andere opgenomen dat er kan worden afgeweken van de in het plan opgenomen maten en afmetingen tot 10% en voor het verschuiven van bouwgrenzen en bestemmingsgrenzen met maximaal 5 meter. Ook zijn afwijkingsregels opgenomen voor het realiseren van een bed and breakfastvoorziening in het hoofdgebouw en/of de aangebouwde bijbehorende bouwwerken van een woning of (agrarische) bedrijfswoning. Verder zijn afwijkingsregels opgenomen voor het realiseren van een recreatieappartement in een vrijstaand bijbehorend bouwwerk bij een woning of (agrarische) bedrijfswoning. De voorwaarden voor de bed and breakfast en de recreatieappartementen zijn aangepast aan de beleidsnota 'Bed and breakfast voorzieningen en recreatieappartementen (2017)', die de gemeenteraad op 6 juli 2017 heeft vastgesteld. Overige regels In de overige regels is een uitsluiting van het gebruik als seksinrichting en een afstemmingsregel met de Wet natuurbescherming opgenomen.

41

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

Daarnaast zijn regels voor parkeren en laden en lossen opgenomen. In verband met het schrappen van artikel 9, lid 2 van de Woningwet geldt voor bestemmingsplannen die na 29 november 2014 worden vastgesteld dat voor de parkeernormen niet langer kan worden teruggevallen op de Bouwverordening. In de overige regels is daarom nu een regeling voor het parkeren opgenomen die is geënt op de regeling zoals die in de Bouwverordening stond. In deze regeling is aangegeven dat moet worden voldaan aan de parkeerkencijfers in de CROW-publicatie 381. De gemeente gaat hierbij uit van de parkeerkencijfers "Niet-stedelijk" en de maximale cijfers die daarbij horen (in verband met de hoge mate van autoafhankelijkheid in de gemeente Borger-Odoorn). In het geval van meerdere functies in een plangebied is het maken van een parkeerbalans (conform hoofdstuk 5 van de CROW publicatie) verplicht. Hiermee wordt voorkomen dat er een overdaad, of juist te kort, aan parkeren wordt gerealiseerd. 5.2.4

Overgangs- en slotregel

De gebruikelijke regeling met betrekking tot het overgangsrecht is hierin opgenomen. In de slotregel is de naamgeving van het bestemmingsplan opgenomen.

42

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

Hoofdstuk 6

Economische uitvoerbaarheid

De kosten voor het plan komen ten laste van de initiatiefnemer. Op basis van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) en het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is geen sprake van een plan waarvoor een exploitatieplan vereist is. Er zal een overeenkomst tussen gemeente en initiatiefnemer getekend zijn voorafgaand aan vaststelling van dit bestemmingsplan.

43

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

44

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

Hoofdstuk 7 7.1

Maatschappelijke uitvoerbaarheid

Participatie

De gebiedsopgave van het plangebied in 2e Exloërmond is op basis van buurtparticipatie ingericht. Woonservice en de gemeente Borger-Odoorn hebben een klankbordgroep ingericht met een afvaardiging van de buurt. Met deze klankbordgroep en meerdere brede contactmomenten met de bewoners van de plangebieden is het ontwerpdocument opgesteld. De onderliggende basis van het ontwerpdocument is buurtparticipatie. Dit traject van initiatief tot afgerond ontwerpdocument kent een ruime looptijd van meerdere jaren. Met de vastgestelde ontwerpdocumenten heeft Woonservice een uitvraag voor de nieuwbouw in de markt gezet. Ook hier kon de klankbordgroep zijn rol pakken. De klankbordgroep heeft op dat moment aangegeven dat hun inbreng min of meer afgerond was met als resultaat het ontwerpdocument. Het ontwerp is gereed, nu is het "slechts" het uitwerken van de plannen op basis van het ontwerpdocument. Op dit moment is de participatie volgens samenwerken/coproduceren naar inspreken/informeren.

de

participatieladder

overgegaan

van

Voor de aannemersselectie is de huurdersvereniging betrokken om het huurdersbelang mee te wegen. De aannemers hebben ontwerpen gepresenteerd aan een beoordelingscommissie bestaande uit Woonservice, Gemeente & Huurdersvereniging. Nu gaat Woonservice verder met de planuitwerking op basis van het ontwerpdocument en worden de planbewoners meegenomen in de ontwerpstappen richting uitvoering. Zo zijn er dit voorjaar informatieavonden georganiseerd voor de klankbordgroep, maar ook voor alle bewoners in de plangebieden. De uitwerking / het ontwerp van de aannemer kon men inzien/beoordelen en er was ruimte voor het bespreken van hun op- en aanmerkingen. Woonservice is nu met de verdere uitwerking bezig en gaat dit najaar opnieuw een informatieavond voor de bewoners van het plangebied houden. De buurt wordt tussendoor middels nieuwsbrieven op de hoogte gehouden.

7.2

Inspraak

Gezien het voortraject waarin uitvoerig is geparticipeerd, wordt afgezien van een fase voorontwerp.

7.3

Vooroverleg

Het bestemmingsplan is in het kader van het wettelijke vooroverleg (artikel 3.1.1 van het Bro) aan de provincie, het waterschap en andere vooroverleginstanties voorgelegd. De reacties zijn hieronder weergegeven en de brieven zijn als Bijlage 8 toegevoegd. WATERSCHAP Naar aanleiding van de watertoets is overleg geweest met het waterschap over het planvoornemen. Zie hiervoor paragraaf 4.10. Het waterschap stelt dat het plan verder geen aanleiding geeft tot opmerkingen in het verdere planprocedure en daarmee akkoord is. PROVINCIE De provincie geeft aan dat het aspect cultuurhistorie van provinciaal belang is. Het gebied is een jaren '70 woonwijk met brinkachtige ruimte die niet aangetast wordt door de ontwikkeling. Met de sloop van de twee woningen aan de Jan Fabriciusstraat zal het zicht op de brink verbeteren vanaf de Anne de Vriesstraat. De grotere wijkaanpak zal de bouwvolumes en stedenbouwkundige structuur respecteren. Dit is ook in lijn met de nieuwe waardering van post-65 architectuur, stedenbouw en erfgoed. Indien het plan overeenkomstig dit

45

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

voorontwerp in procedure wordt gebracht, zal de provincie geen reden zien om vanuit provinciaal belang in te grijpen in de verdere procedure. Cultuurhistorie is goed in de plannen meegenomen. Hiermee is voldaan aan het vooroverleg als bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening. BRANDWEER De Brandweer Drenthe adviseert de volgende maatregelen te nemen: Tekstuele aanpassing in paragraaf 1.2 1e zin Risico-communicatie vorm geven Aandacht voor extreme bui omstandigheden i.r.t. bereikbaarheid hulpdiensten De tekstuele aanpassing is doorgevoerd en in de waterparagraaf wordt in gegaan op extreme bui omstandigheden. De communicatie zal via andere kanalen vormgegeven worden. GGD De GGD heeft ook haar opmerkingen gemaakt op dit initiatief. De GGD is van mening dat het sterke punten zijn dat het in afstemming met de omwonenden tot stand is gekomen, er herbouw plaatsvindt en dat er aandacht is voor duurzaamheid, levensloopbestendig bouwen en een aangename leefomgeving. Vanuit het perspectief van gezondheid ziet de GGD nog enkele aanvullingen en aandachtspunten: Neem de kernwaarden gezonde leefomgeving voor gebouwen ook mee: 1. Zorg voor een prettig en gezond binnenklimaat 2. Zorg voor tenminste één aangename zijde Let op de waterkwaliteit van de open waterberging De eerste twee zaken betreffen de gebouwen (omgevingsvergunning).

In de watertoets wordt ingegaan op de waterkwaliteit van de waterberging. GASUNIE De Gasunie heeft geconcludeerd dat het plangebied buiten de 1% letaliteitgrens van de dichtst bij gelegen leiding valt. Daarmee staat vast dat deze leiding geen invloed heeft op de verdere planontwikkeling. ASTRON Astron heeft ook op het bestemmingsplan een reactie gegeven. Astron heeft geen bezwaar tegen deze plannen. Het verzoek is -mochten er zonnepanelen op de nieuwe woningen worden geplaatst- dat er geen power optimizers worden toegepast. LIBAU Libau heeft nog een aantal opmerkingen over het beeldkwaliteitsplan gemaakt. Deze worden in het beeldkwaliteitsplan (deels) verwerkt. Dit valt buiten de procedurele scope van het bestemmingsplan.

7.4

Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan

Het ontwerp-bestemmingsplan wordt gedurende zes weken ter visie gelegd. Gedurende deze periode heeft iedereen de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen. De resultaten hiervan worden te zijner tijd verwerkt.

46

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

Bijlagen bij de toelichting

47

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

48

bestemmingsplan 2e Exloërmond, Jan Fabriciusstraat herstructurering

Bijlage 1 Bodemonderzoek

49

Verkennend bodemonderzoek ter plaatse van Middenlaan en Jan Fabriciusstraat te 2e Exloermond

opdrachtgever datum auteur projectleider projectnummer status

Woonservice 1 november 2022 22301162 definitief

Protocol 2001 2002

projectnummer 22301162 1 november 2022

INHOUDSOPGAVE 1

Inleiding

1

2

Vooronderzoek en locatiegegevens

2

3

3.1 3.2 3.3 3.3.1 3.3.2 3.4

Uitvoering van het bodemonderzoek

Onderzoeksstrategie Uitgevoerde werkzaamheden en analyses Bodemopbouw en zintuiglijke waarnemingen Bodemopbouw Zintuiglijke waarnemingen Monsterneming en analyses

4

4

4.1 4.2 4.2.1

Resultaten

Toetsing en terminologie Getoetste analyseresultaten grond Toetsingsresultaten PFAS

7

5

Samenvatting, conclusie en aanbevelingen

11

2.1 2.2 2.3 2.4 2.5

Algemeen Locatiegegevens en huidig gebruik Historische gegevens en bodeminformatie Locatie-inspectie Conclusie vooronderzoek

BIJLAGEN Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6

Regionale ligging onderzoekslocatie Overzichtstekening Boorprofielen Analysecertificaten Getoetste analyseresultaten Handelingskader PFAS

2 2 3 3 3

4 4 4 5 5 6 7 7 9

projectnummer 22301162 1 november 2022 pagina 1 van 12

1

Inleiding In opdracht van Woonservice heeft MUG Ingenieursbureau een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd ter plaatse van Middenlaan en Jan Fabriciusstraat te 2e Exloërmond. Aanleiding en doelstelling De aanleiding van het onderzoek wordt gevormd door de voorgenomen sloop en nieuwbouw van een aantal woningen, incl. bijbehorende infrastructuur en groen aan de Middenlaan en Jan Fabriciusstraat te 2e Exloërmond. De doelstelling van het onderzoek is het vaststellen van de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem alsmede het indicatief bepalen van de hergebruiksmogelijkheden van af te voeren grond. Kwaliteit en certificering De werkzaamheden met betrekking tot de uitvoering van het veldwerk en de monsterneming van de bodem zijn uitgevoerd conform en onder certificaat van de nu geldende BRL SIKB 2000 en bijbehorende protocollen 2001 en 2002. MUG Ingenieursbureau is gecertificeerd voor het procescertificaat 'Veldwerk bij milieuhygiënisch (water)bodemonderzoek' en is in het bezit van een Kwalibo-erkenning (erkend bodemintermediair). MUG Ingenieursbureau verklaart hierbij geen juridische relatie te hebben met (de bedrijfsorganisatie van) de eigenaar van de onderzoekslocatie en/of de opdrachtgever van het bodemonderzoek. MUG Ingenieursbureau heeft het bodemonderzoek als onafhankelijke organisatie uitgevoerd.

In geval van klachten over de uitvoering van activiteiten onder dit certificatieschema kan opdrachtgever zich in eerste instantie wenden tot de organisatie en zo nodig in tweede instantie tot de certificatie-instelling. In deze rapportage wordt verslag gedaan van de verrichte werkzaamheden, de resultaten en de aan de resultaten te verbinden conclusies.

projectnummer 22301162 1 november 2022 pagina 2 van 12

2

Vooronderzoek en locatiegegevens

2.1

Algemeen Het vooronderzoek is uitgevoerd conform NEN 5725:2017. Om tot een juiste uitvoering van het milieuhygiënisch vooronderzoek te komen, dient de aanleiding tot het vooronderzoek te worden vastgesteld. Binnen NEN 5725:2017 zijn zeven aanleidingen tot vooronderzoek naar landbodems geformuleerd: A) Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit ten behoeve van een uit te voeren bodemonderzoek. B) Opstellen hypothese over de aanwezigheid van potentieel bodembedreigende (bedrijfs)activiteiten bij een nulen eindsituatieonderzoek. C) Opstellen hypothese over de bodemkwaliteitsklasse van de ontvangende bodem voorafgaande aan het toepassen van grond of baggerspecie. D) Opstellen hypothese over de milieuhygiënische kwaliteit ten behoeve van een partijkeuring. E) Opstellen of actualiseren van een bodemkwaliteitskaart. F) Toetsing gebruik kwaliteitskaarten bij de te ontgraven grond en het toepassen van grond. G) Opstellen hypothese over de bodemkwaliteit bij tijdelijke uitplaatsing en bij overig projectmatig grondverzet ten behoeve van het inschatten van arbeidshygiënische risico’s. Op basis van de uit te voeren werkzaamheden is als aanleiding gekozen voor het vooronderzoek (A).

Het historisch onderzoek omvat het verzamelen van informatie over de volgende aspecten: • locatiegegevens; • verwachting ten aanzien van de bodemkwaliteit; • gebruik en beïnvloeding van de locatie, de verdachte situatie, de activiteiten, een ongewoon voorval. De bij het vooronderzoek verzamelde informatie kan worden gebruikt voor het opstellen van een adequate onderzoekshypothese en onderzoeksstrategie en draagt bij aan de verklaring van de resultaten van het bodemonderzoek. De informatie ten behoeve van het vooronderzoek is verzameld aan de hand van de bronnen vermeld in tabel 2.1. Tabel 2.1 Overzicht geraadpleegde bronnen Bron Opdrachtgever Gemeente Borger-Odoorn Landelijke website bodeminformatie (bodemloket) Historisch kaartmateriaal (www.topotijdreis.nl) Luchtfoto’s (Google Earth) Het Kadaster

2.2

Locatiegegevens en huidig gebruik Ter plaatse van de Jan Fabriciusstraat staat de onderzoekslocatie kadastraal bekend als gemeente Odoorn, sectie N, met de nummers 2078 (1145 m2) en 2442 (1983 m2). Ter plaatse van de Middenlaan staat de onderzoekslocatie kadastraal bekend als gemeente Odoorn, sectie N, met de nummers 209 (3462 m2), 2033 en 2033 (6215 m2) en 2709 (970 m2). Op afbeelding 1 en als bijlage 1 is de globale topografische situering van de onderzoekslocatie weergegeven. Als bijlage 2 is een overzichtstekening van de onderzoekslocatie opgenomen.

projectnummer 22301162 1 november 2022 pagina 3 van 12

Jan Fabriciusstraat

Middenlaan

Afbeelding 1. Situering van de onderzoekslocaties (bron: opdrachtgever, 2022)

2.3

Historische gegevens en bodeminformatie Uit de raadpleging van oude historische kaarten en luchtfoto’s blijkt dat de onderzoekslocaties sinds lange tijd bebouwd zijn geweest met woningen. Daarvoor had het perceel een landelijke, agrarische functie. Aan de noordzijde van de Middenlaan hebben woningen tot omstreeks 2010 gestaan, sindsdien is het terrein in gebruik als moestuin/gasveld. Na raadpleging van het landelijke bodeminformatiesysteem (Bodemloket) en de aangeleverde gegevens vanuit de gemeente blijkt dat op de onderzoekslocaties geen eerdere bodemonderzoeken zijn uitgevoerd. Tevens is geen informatie bekend over bodembedreigende activiteiten. Uit raadpleging van de bodemkwaliteitskaart van RUD Drenthe blijkt de verwachte bodemkwaliteit van de bovengrond ter plaatse van de onderzoekslocatie voldoet aan de kwaliteitsklasse wonen. De ondergrond in deze zone is geclassificeerd als landbouw/natuur. Op basis van de PFAS-bodemkwaliteitskaart van de gemeente wordt verwacht dat de gehalten PFAS in de bovengrond voldoen aan de landelijke achtergrondwaarden uit het geactualiseerde ‘Handelingskader PFAS’.

2.4

Locatie-inspectie Voorafgaand aan de veldwerkzaamheden heeft een locatie-inspectie plaatsgevonden. Op het maaiveld zijn zintuiglijk geen waarnemingen gedaan die kunnen duiden op de aanwezigheid van een bodemverontreiniging. Daarnaast is bekend dat er schuurtje(s) staan met asbestplaten.

2.5

Conclusie vooronderzoek Op basis van bovenstaande gegevens wordt vooralsnog geconcludeerd dat op de locaties geen (bedrijfs)activiteiten of calamiteiten hebben plaatsgevonden waardoor de bodem op de locatie mogelijke verontreinigd zou kunnen zijn geraakt. Echter, gezien het langdurige gebruik van de locatie, zijn (lichte) verontreinigingen niet uit te sluiten. Vooralsnog is de locatie als onverdacht aangemerkt voor het voorkomen van PFAS. De druppelzone ter plaatse van de schuurtje(s) met asbestplaten wordt als verdacht aangemerkt voor het voorkomen van asbest.

projectnummer 22301162 1 november 2022 pagina 4 van 12

3

Uitvoering van het bodemonderzoek

3.1

Onderzoeksstrategie Het verkennend bodemonderzoek is uitgevoerd conform de strategie onderzoeksstrategie ‘strategie voor een verdachte diffuus belaste niet-lijnvormige locatie met een heterogeen verdeelde verontreinigende stof op schaal van monsterneming (VED-HE-NL)’, zoals beschreven is in NEN 5740.

3.2

Uitgevoerde werkzaamheden en analyses Het verrichten van de boringen is op 15 en 18 juli 2022 uitgevoerd door een gekwalificeerde monsternemer voor protocol 2001 van MUG Ingenieursbureau, de heer P. Lindeboom Voorafgaand aan het verrichten van de boringen is de onderzoekslocatie visueel geïnspecteerd conform NEN 5725 en NEN 5740. Hierbij is gelet op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen op het maaiveld. De uitgevoerde werkzaamheden en analyses zijn gebaseerd op de bovengenoemde onderzoeksstrategieën. De opgeboorde grond is bemonsterd per de te onderscheiden bodemlaag, in trajecten van maximaal 0,5 m. Afhankelijk van de bodemopbouw en de veldwaarnemingen is eventueel een kleiner monstertraject gekozen. De onderstaande tabel toont een overzicht van de uitgevoerde veld- en laboratoriumwerkzaamheden. Tabel 3.1 Overzicht uitgevoerde werkzaamheden en analyses Omschrijving

Boringen

Boringen met peilbuis

Analyses grond

Analyses grondwater

Jan Fabriciusstraat

7b x tot 0,5 m-mv

4 x tot 1,5 m-gws

3 x standaardpakket grond

1 x standaardpakket grondwater

Perceel 2078

1b x tot 2,0 m-mv

5 x zink

(1145 m2) Jan Fabriciusstraat

10b x tot 0,5 m-mv

perceel 2442

2b x tot 2,0 m-mv

1 x tot 1,5 m-gws

3 x standaardpakket grond

1 x standaardpakket grondwater

1 x PFAS

(1983 m2) Middenlaan perceel 209 (3462 m2)

12b x tot 0,5 m-mv

Middenlaan perceel 2033 en 2034

15b x tot 0,5 m-mv

(6215 m2) Middenlaan perceel 2709 (970 m2)

3 x standaardpakket grond

1 x standaardpakket grondwater

1 x tot 1,5 m-gws

3 x standaardpakket grond

1 x standaardpakket grondwater

2b x tot 2,0 m-mv

3b x tot 2,0 m-mv 5b x tot 0,5 m-mv

1 x PFAS 1 x tot 1,5 m-gws

3 x standaardpakket grond

1 x standaardpakket grondwater

1b x tot 2,0 m-mv

standaardpakket grond: standaardpakket grondwater: PFAS:

3.3

1 x tot 1,5 m-gws

zware metalen (9), minerale olie, PAK (10 VROM) en PCB (7, som) zware metalen (9), minerale olie, vluchtige aromaten, gechloreerde koolwaterstoffen PFOS en PFOA (handelingskader 28)

Bodemopbouw en zintuiglijke waarnemingen Bij het verrichten van de boringen en het beschrijven van het opgeboorde materiaal is de bodem beoordeeld op kleur, textuur en zintuiglijk waarneembare verontreinigingen. De bodemopbouw is per boring omschreven conform NEN 5104. Tevens is de opgeboorde grond geïnspecteerd op het voorkomen van asbestverdachte materialen.

projectnummer 22301162 1 november 2022 pagina 5 van 12

3.3.1

Bodemopbouw De globale bodemopbouw van de locatie is afgeleid uit de uitgevoerde boringen en is opgenomen in tabel 3.2. Tabel 3.2 Globale bodemopbouw van de locatie

3.3.2

Diepte (m-mv)

Omschrijving

0,00 – 0,50

zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus

0,50 – 1,50

zand, zeer fijn, zwak siltig, zwak humeus (plaatselijk veen, zwak zandig)

1,50 – 3,00

zand, zeer fijn, zwak siltig

Zintuiglijke waarnemingen Op het maaiveld en in de opgeboorde grond zijn geen asbestverdachte materialen aangetroffen. Ter plaatse van boring 41, 42 en 43 zijn in de grond sporen met baksteen aangetroffen. Verder zijn geen bijmengingen aangetoond die kunnen duiden op een bodemverontreiniging. Plaatselijk zijn in de grond bijmengingen met baksteen aangetroffen. In NEN 5707 is opgenomen wanneer (puin)bijmenging als asbestverdacht wordt gezien. Er dient rekening te worden gehouden met het soort puin, de ouderdom, de mate van bijmenging en het historisch gebruik. De bijmenging met baksteen is in lichte mate aanwezig. Het soort baksteen is beoordeeld als resten (gebakken)stenen en niet als gemengd bouw- of metselwerkpuin. Het betreft eenduidig materiaal (baksteen), niet gemengd. Op basis van deze gegevens wordt de grond op de locatie, conform NEN 5707, als niet verdacht aangemerkt ten aanzien van een verontreiniging met asbest. Een uitgebreide beschrijving van de bodemopbouw en de zintuiglijke waarnemingen is weergegeven in de boorprofielen die zijn opgenomen als bijlage 3.

3.4

Veldmetingen grondwater Op 28 juli 2022 is het grondwater volgens protocol 2002 bemonsterd door een gekwalificeerd veldmedewerker van MUG Ingenieursbureau, de heer A.W. Dijk. De grondwaterstand, de zuurgraad (pH), het elektrisch geleidend vermogen (EC) en de troebelheid (NTU) zijn tijdens de grondwatermonsterneming in het veld gemeten. De gegevens van de veldmetingen zijn opgenomen in de onderstaande tabel 3.3. Tabel 3.3 Veldmetingen grondwater Peilbuis

Filterstelling (m-mv)

Grondwaterstand (m-mv)

Zuurgraad (pH)

Geleidbaarheid (µS/cm)

Troebelheid

2,00

4,9

440

16,8

2,37

5,2

680

10,6

(NTU)

Jan Fabriciusstraat perceel 2078 01-1-1

1,50 - 2,50

Jan Fabriciusstraat perceel 2442 10-1-1

1,60 - 2,60

Middenlaan perceel 209 23-1-1

2,21 - 3,21

2,51

4,7

1340

3,14

23-1-2 (her)

2,21 - 3,21

2,67

4,8

1385

6,18

23-1

2,85 - 3,85

2,31

5,3

390

1,5

23-2

2,69 - 3,69

2,39

5,6

210

1,6

23-3

2,80 - 3,80

2,29

5,4

680

1,0

Afperking 23

projectnummer 22301162 1 november 2022 pagina 6 van 12 Middenlaan perceel 2033 en 2034 38-1-1

1,96 - 2,96

1,86

6,3

330

12,6

2,60

5,2

150

12,6

Mdidenlaan perceel 2709 57-1-1

2,30 - 3,30

De in het veld gemeten waarden van de peilbuizen wijken niet noemenswaardig af van de waarden die van nature worden gemeten. Wel is de gemeten NTU-waarde (mate van troebelheid) ter plaatse van peilbuizen 01, 10, 38 en 57 verhoogd (> 10). Deze NTU-waarde heeft een signalerende functie. In troebel water kunnen mogelijk onterecht hoge concentraties in het grondwater worden gemeten. Er is geen normatieve grens voor de NTU vastgesteld. De gemeten waarde heeft in dit geval wel aanleiding gegeven om extra controlestappen uit te voeren. Hieruit blijkt dat de monsterneming van het grondwater conform NEN 5744 en bij een constante EC is uitgevoerd. In het grondwater van peilbuis 23 is een sterk verhoogd gehalte aan zink en een matig verhoogd gehalte aan barium en cadmium aangetoond. Omdat de verontreinigingen niet duidelijk te herleiden zijn aan een oorzaak, is besloten om het grondwater te herbemonsteren. Uit de resultaten blijkt dat de interventiewaarde van zink opnieuw wordt overschreden.

3.5

Monsterneming en analyses Op basis van de grondsoorten en de zintuiglijke waarnemingen zijn monsters geselecteerd voor analyse. De mengmonsters van de grond zijn in het laboratorium samengesteld. De grondmonsters zijn voorbehandeld conform de richtlijnen van AS3000. De analyses zijn uitgevoerd door het door de Raad voor Accreditatie geaccrediteerde testlaboratorium Eurofins Omegam te Amsterdam.

projectnummer 22301162 1 november 2022 pagina 7 van 12

4

Resultaten

4.1

Toetsing en terminologie Bij de toetsing aan de achtergrond-, streef- en interventiewaarden volgens de Wet bodembescherming wordt in deze rapportage de volgende terminologie gebruikt. Achtergrondwaarde (AW2000): de gehalten (grond) waarbij sprake is van een duurzame bodemkwaliteit. In verontreinigde bodems is dit de concentratie die moet worden bereikt om de functionele eigenschappen die de bodem voor mens, dier en plant heeft volledig te herstellen. Streefwaarde (S): de concentraties (grondwater) waarbij sprake is van een duurzame bodemkwaliteit. In verontreinigde bodems is dit de concentratie die moet worden bereikt om de functionele eigenschappen die de bodem voor mens, dier en plant heeft volledig te herstellen. Interventiewaarde (I): geeft de gehalten (grond) of concentraties (grondwater) aan waarboven de functionele eigenschappen die de bodem heeft voor mens, dier en plant ernstig zijn of dreigen te worden verminderd. Volgens de Wet bodembescherming is er sprake van een geval van ernstige verontreiniging als meer dan 25 m3 bodemvolume grond- of sedimentverontreiniging boven de interventiewaarde is aangetoond. Voor grondwater geldt dat als in meer dan 100 m3 bodemvolume de interventiewaarde wordt overschreden, er sprake is van een geval van ernstige verontreiniging in de bodem.

De spoedeisendheid van de sanering is in deze gevallen onder andere afhankelijk van de actuele risico’s van de ernstige verontreiniging in de bodem ten aanzien van de volksgezondheid, het ecosysteem en verspreiding via het grondwater. Indien er geen sprake is van actuele risico’s, dan zijn saneringsmaatregelen niet spoedeisend. Besluit bodemkwaliteit: ter bepaling van de toepasbaarheid van de grond zijn de resultaten in deze rapportage tevens getoetst aan het Besluit bodemkwaliteit (generieke kader). Aangezien er geen partijkeuring conform het Besluit bodemkwaliteit is uitgevoerd, kunnen aan de resultaten van deze toetsing niet dezelfde rechten worden ontleend als aan een partijkeuring die wel conform het Besluit bodemkwaliteit is uitgevoerd. Bodem Toets- en Validatieservice (BoToVa): de kwaliteit van de bodem is in het onderhavige onderzoek bepaald door de individuele meetwaarden om te rekenen naar standaardbodem op basis van de gemeten percentages lutum en organisch stof. Hierna zijn deze ‘gestandaardiseerde waarden’ getoetst aan de normwaarden uit de Regeling bodemkwaliteit. Toetswijze PFAS Voor PFOS, PFOA en GenX is geen normering opgenomen in de Regeling bodemkwaliteit. De toetsingsnormen voor PFOS, PFOA en GenX zijn tijdelijk vastgelegd in het ‘Handelingskader voor hergebruik van PFAS-houdende grond en baggerspecie’ (december, 2021).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=606eff92-98a3-47f1-9bce-001f656ca5f7