Nota grondbeleid 2021 - 2024 versie feb 2021
Tekst van het document
9.6
Voorzieningen verwachte verliezen (BIE)
De gemeente loopt bij het uitvoeren van het grondbedrijf door de lange looptijden en aard van de projecten diverse financiële risico’s. Deze risico’s kunnen ontstaan door wijzigingen in parameters die ten grondslag liggen aan de financiële ramingen zoals rentestand, inflatie en fasering, maar ook door wijzigingen in de afzetmarkt (o.a. wet- en regelgeving). De voorzieningen binnen het grondbedrijf dienen voor de dekking van geprognotiseerde verliezen van de Bouwgrond in Exploitatie (BIE). De voorziening dient voldoende middelen te bevatten om het gehele verlies te kunnen afdekken. Voor iedere grondexploitatie met een geprognosticeerd verlies wordt een afzonderlijke voorziening ingesteld. Jaarlijks per 31-12, wordt op basis van de geactualiseerde grondexploitaties de noodzakelijke hoogte van de voorzieningen bepaald en indien nodig wordt de voorziening op grond hiervan verhoogd of verlaagd. Daarnaast kunnen risico’s voortkomen uit meer projectgebonden aspecten, zoals risico’s die samenhangen met bodemkwaliteit, archeologische vondsten en hogere verwervingskosten. De verwachte verliezen moeten volgens de BBV direct genomen. Hiervoor wordt binnen het grondbedrijf een voorziening opgebouwd per verliesgevende grondexploitatie. De hoogte van de voorziening is gelijk aan het verwachte negatieve resultaat van de grondexploitatie per 31-12 van het betreffende boekjaar (eindwaarde).
Om deze risico’s af te dekken worden, conform de richtlijnen van het BBV, reserves en voorzieningen opgebouwd. Binnen de gemeente BorgerOdoorn zijn voor gronden de volgende reserves en voorzieningen opgebouwd: ■ Bufferreserve gronden; ■ Voorzieningen voor verwachte verliezen Bouwgrond in Exploitatie (BIE);
Pagina 31 van 34
No. 9923-2021
Nota grondbeleid 2021-2024 Borger-Odoorn “Grondbeleid in Transitie” 9.7
Weerstandsvermogen
Het weerstandsvermogen geeft de mate aan waarin de gemeente is staat is middelen vrij te maken om substantiële tegenvallers op te vangen, zonder dat het beleid behoeft te worden aangepast. Een algemene norm voor het weerstandsvermogen van gemeenten is er niet. In de toelichting van artikel 11 BBV staat dat het aan gemeenten zelf is een beleidslijn te formuleren over het in de organisatie geachte weerstandsvermogen.
9.8
Bufferreserve
De bufferreserve is een bestemmingsreserve en dient primair ter dekking van onvoorzienbare risico’s (conjuncturele- en marktrisico’s). Om de risico’s die samenhangen met zeer lang lopende projecten te beperken heeft de commissie BBV in de notitie grondexploitaties per 01-012016 de stellige uitspraak gedaan dat de looptijd van een grondexploitatiecomplex maximaal 10 jaar mag bedragen. Deze 10 jaar dient te worden gehanteerd als richttermijn, die voortschrijdend moet worden bezien en waar alleen gemotiveerd van kan worden afgeweken. Een gemotiveerde afwijking houdt in dat deze motivatie is geautoriseerd door de gemeenteraad en verantwoord in de begroting en de jaarstukken. De motivatie moet tevens zijn voorzien van risicobeperkende beheersmaatregelen die de gemeente heeft genomen om de onzekerheden en risico’s die gepaard gaan met de langere looptijd te mitigeren. Jaarlijks wordt bij de opmaak van de jaarrekening de wenselijke hoogte van de bufferreserve gronden opnieuw bepaald. De hoogte van de bufferreserve is bepaald op 50% van de boekwaarde van de meest risicovolle plannen. Dit zijn plannen van de nog niet in exploitatie genomen gronden (Materiele Vaste Activa) waarvoor nog geen voorziening is getroffen. En 10 % van de boekwaarde van de Bouwgronden In Exploitatie. De bufferreserve gronden maakt onderdeel uit van het weerstandsvermogen.
9.9
Tussentijds winst nemen
Het voorzichtigheidsbeginsel leidt ertoe dat realisatie van winst moet worden uitgesteld tot daarover voldoende zekerheid bestaat. Dit betekent echter niet dat pas winst moet worden genomen bij het afsluiten van het grondexploitatiecomplex. Voor winstneming geldt de “percentage of completion” methode: voor zover gronden zijn verkocht en opbrengsten zijn gerealiseerd kan tussentijds naar rato van de voortgang van de grondexploitatie winst worden genomen. Hiervoor moet het resultaat op de
Pagina 32 van 34
No. 9923-2021
Nota grondbeleid 2021-2024 Borger-Odoorn “Grondbeleid in Transitie” grondexploitatie wel op betrouwbare wijze kunnen worden ingeschat. Dit is mogelijk wanneer het waarschijnlijk is dat de economische voordelen die aan het project zijn verbonden naar de gemeente zullen toevloeien. Indien aan de volgende voorwaarden is voldaan, bestaat er voldoende zekerheid om winst te kunnen nemen: 1. Het resultaat op de grondexploitatie kan betrouwbaar worden ingeschat; én 2. De grond (of het deelperceel) moet zijn verkocht; én 3. De kosten zijn gerealiseerd (winst wordt naar rato van de realisatie gerealiseerd). Volgens het realisatiebeginsel dient in die gevallen de winst ook te worden genomen. Eventuele winsten worden volgens onderstaande volgorde ingezet: ■ ■ ■
■
Voor de opbouw van een voorziening voor eventuele verliesgevende plannen; Voor aanvulling van de bufferreserve gronden tot de gewenste hoogte; Als de bufferreserve gronden een overschot op de gewenste hoogte heeft dan kan de bufferreserve ingezet worden voor herstructureringsprojecten tot een bedrag van maximaal € 5.500 per gesloopte woning; Een eventueel restant wordt toegevoegd aan de vrije reserve.
9.10 Bovenwijkse voorzieningen Het is vanaf 2016 niet meer toegestaan om toevoegingen te doen aan een voorziening voor bovenwijkse voorzieningen. Bestaande voorzieningen per ultimo 2015 mogen worden gehandhaafd en kunnen volgens planning worden afgewikkeld. Sparen voor bovenwijkse voorzieningen die na het afsluiten van een grondexploitatie zullen worden aangelegd, is nog wel mogelijk via een door de gemeenteraad in te stellen bestemmingsreserve. Toevoegingen aan deze bestemmingsreserve kunnen alleen plaatsvinden via resultaatsbestemming.
9.11 Vennootschapsbelasting In het kader van de lopende grondexploitaties is het van belang dat de vrijstelling van vennootschapsbelasting voor Nederlandse overheidsbedrijven in 2016 is vervallen (Wet modernisering Vpb-plicht overheidsondernemingen). Dit kan tot consequentie hebben dat de winst in de gezamenlijke grondexploitaties en andere Vpb belaste activiteiten mogelijk jaarlijks belast wordt met vennootschapsbelasting. Gemeente Borger-Odoorn zal zoeken naar fiscale optimalisatie.
Pagina 33 van 34
No. 9923-2021
Nota grondbeleid 2021-2024 Borger-Odoorn “Grondbeleid in Transitie” 9.12 Afsluiten complexen Zodra alle werkzaamheden zijn uitgevoerd en de kavels zijn verkocht binnen een grondexploitatie, dan kan deze worden afgesloten. De openbare ruimte wordt overgedragen aan de afdeling die de openbare ruimte beheert. Als bij het plan sprake is van een verlies dan vindt een verrekening plaats met de opgebouwde voorzieningen en anders met de bufferreserve gronden. Is er sprake van een winst dan wordt deze ingezet voor eventuele aanvulling van de voorzieningen, de bufferreserve en herstructureringsfonds. Blijft na deze aanvullingen een bedrag over dan komt deze ten gunste van de vrije reserve. Het afsluiten van een grondexploitatie is een bevoegdheid van de gemeenteraad en zal veelal met de jaarrekening plaatsvinden.
Pagina 34 van 34