Nieuwsbrief Rekenkamer Borger-Odoorn - Q4 2025
Tekst van het document
OKTOBER 2025
Nieuwsbrief Rekenkamer Borger -Odoorn
Nieuwe leden benoemd De rekenkamer Borger-Odoorn doet onafhankelijk onderzoek voor de raad en bestaat uit vier leden. Twee leden hebben afscheid genomen en op 19 juni 2025 zijn twee nieuwe leden geïnstalleerd. Daarmee is de rekenkamer weer op sterkte. De nieuwe leden zijn: Fenna Bolding – Fenna, sinds vorige maand met pensioen, was adviseur bij CMO STAMM, een kennis- en adviesorganisatie in Noord-Nederland. In haar werk hield zij zich bezig met maatschappelijke vraagstukken, burgerinitiatieven en de samenwerking tussen overheid en samenleving. Verder was ze tot 2025 voorzitter van Groen Links Drenthe. Fenna studeerde in Groningen, woonde en werkte daarna jarenlang in de Randstad, was lid van de Eerste Kamer en keerde terug naar Drenthe waar zij zich inzet voor een sterke verbinding tussen beleid en inwoners. Rutger Brunink – Rutger is adviseur strategie en projecten en heeft brede ervaring met organisatieontwikkeling en verandertrajecten. Hij helpt organisaties bij het verbeteren van samenwerking en interne processen. In 2023 publiceerde hij het boek Van silo-probleem naar samenwerking, waarin hij zestien praktische oplossingen aandraagt om de samenwerking tussen afdelingen te versterken. Rutger is gedreven om inzichten uit de praktijk te vertalen naar bestuurlijke en organisatorische verbeteringen.
Zij volgen Danielle Strijker en Herbert Dijkman op, die hun lidmaatschap hebben beëindigd. De zittingstermijn van de nieuwe leden loopt tot 2031.
IN DEZE NIEUWSBRIEF De rekenkamer heeft dit najaar meerdere onderzoeken afgerond en gedeeld met de raad.
De rekenkamer doet een correctie op de rekenkamerbrief over de quickscan raadsvoorstellen.
De rekenkamer bereidt een onderzoek voor naar de totstandkoming, uitwerking en verantwoording van het coalitieakkoord 2022-2026.
De rekenkamer gaat weer met alle fracties in gesprek over de onderzoeksagenda 2026.
Afgeronde onderzoeken De rekenkamer heeft dit najaar meerdere onderzoeken afgerond en met de raad gedeeld. Op 18 september 2025 werd in de gemeenteraad het Doe-Mee-onderzoek naar de energiebesparingsplicht en de informatieplicht energiebesparing besproken. Doel van het onderzoek In dit onderzoek is nagegaan welke inspanningen de gemeente pleegt bij toezicht en handhaving van de energiebesparingsplicht, en wat de resultaten hiervan zijn. Aanbevelingen van de rekenkamer De rekenkamer deed vier aanbevelingen: 1. Maak duidelijke afspraken met de Omgevingsdienst over monitoring en sturing (inclusief KPI’s). 2. Rapporteer jaarlijks over de voortgang en resultaten van toezicht en handhaving. 3. Verbeter de informatiepositie over bedrijven die niet voldoen aan de verplichtingen. 4. Ga met de Omgevingsdienst in gesprek over een actiever handhavingsbeleid. Bestuurlijke reactie Het college liet weten deze aanbevelingen niet over te nemen, met een beroep op hoge werkdruk en beperkte middelen. Volgens het college is het aan de minister om extra middelen beschikbaar te stellen als een actiever beleid gewenst is. Motie namens vijf fracties Vijf fracties dienden daarop gezamenlijk een motie in. Zij riepen het college op de aanbevelingen toch over te nemen en te vertalen naar haalbare en betaalbare stappen. De eerste stap: handhaving bij vijf zeer grote energieverbruikers.
Ook wil de raad eind 2025 een evaluatie van dit proces ontvangen. Alle fracties stemden voor de motie. Een raadslid verwoordde het krachtig: “Niets doen is geen optie.”
In dezelfde vergadering presenteerden we ook de Quickscan naar de kwaliteit van raadsvoorstellen. Aanleiding hiervoor was dat een aantal raadsleden het gevoel had soms te moeten tekenen bij het kruisje: er zijn te weinig alternatieven beschikbaar om echt te kunnen kiezen. De rekenkamer onderzocht daarom of raadsvoorstellen waarin extra budget wordt gevraagd voldoende informatie en opties bevatten. Vier recente voorstellen zijn beoordeeld met behulp van een checklist met criteria zoals helderheid, financiële onderbouwing, alternatieven en participatie. De voorstellen scoorden gemiddeld een 3,5 op 5: degelijk en helder, maar alternatieven en risico’s zijn vaak onvoldoende uitgewerkt. De raad nam onze aanbevelingen over en droeg het college, via een amendement van raadslid Yannick Olij (PvdA), op om de verbeteringen uit te voeren en in de commissie financiën verder uit te werken. Zoals één van de raadsleden het samenvatte: “We willen niet alleen heldere voorstellen, maar ook echte keuzes kunnen maken.” Woonruimte met een bijzonder verhaal Tot slot stond op 11 september 2025 een bijpraatsessie met de raad in het teken van het onderzoek naar bijzondere woonvormen. Het rapport is als hamerstuk vastgesteld op 16 oktober 2025.
Aanleiding In de Woonvisie 2022 spreekt de gemeente Borger-Odoorn de ambitie uit om ruimte te bieden aan bijzondere woonvormen, zoals tiny houses, collectieve wooninitiatieven, mantelzorgwoningen en meergeneratiewoningen. De rekenkamer wilde weten in hoeverre de gemeente erin slaagt om initiatiefnemers van dit soort woonprojecten te begeleiden en te ondersteunen. Belangrijke bevindingen De gemeente biedt begeleiding aan via een procesregisseur, maar de procedures zijn complex en vooral gericht op reguliere woningbouw. Specifiek beleid voor bijzondere woonvormen ontbreekt nog, en binnen de organisatie bestaat geen eenduidig beeld van wat onder ‘bijzondere woonvormen’ wordt verstaan. Ook zijn er momenteel weinig aanvragen of initiatieven bekend. Conclusie van de rekenkamer Bijzondere woonvormen krijgen in het huidige beleid nog weinig prioriteit. De ambitie uit de woonvisie komt in de praktijk onvoldoende tot uitdrukking. De gemeente faciliteert initiatiefnemers wel, maar doet dat niet systematisch of proactief. Daardoor is de kans klein dat nieuwe initiatieven van de grond komen. Aanbevelingen van de rekenkamer De rekenkamer adviseert de raad en het college om: 1. Een duidelijke en bruikbare definitie van ‘bijzondere woonvormen’ vast te stellen. 2. De behoefte aan bijzondere woonvormen binnen de gemeente en regio in beeld te brengen. 3.
Op basis daarvan te bespreken of actief beleid wenselijk is en welke rol bijzondere woonvormen kunnen spelen binnen het woonbeleid. 4. Indien het thema prioriteit krijgt, te verkennen welke beleidsinstrumenten, capaciteit en samenwerkingsmogelijkheden nodig zijn om initiatieven te ondersteunen. De gemeenteraad onderschreef de conclusies en stelde het rapport unaniem vast.
Correctie van de rekenkamer Tijdens de bespreking van de quickscan naar de kwaliteit van raadsvoorstellen is terecht opgemerkt dat in onze rekenkamerbrief stond dat de raad zorgen had geuit over dit onderwerp. Dat is niet juist geformuleerd. Het gaat erom dat verschillende raadsleden hun zorgen hebben uitgesproken. Met dit onderzoek wilden we juist laten zien hoe belangrijk goede en duidelijke raadsvoorstellen zijn, zodat alle raadsleden hun werk goed kunnen doen. We vinden het belangrijk om hier zorgvuldig in te zijn en corrigeren dit daarom graag in deze nieuwsbrief.
Nieuw onderzoek De rekenkamer bereidt momenteel een groot onderzoek voor naar de totstandkoming, uitwerking en verantwoording van het coalitieakkoord 2022 2026. Met dit onderzoek willen we de raad vóór de verkiezingen van 2026 inzicht geven in de manier waarop de ambities uit het akkoord zijn vertaald naar concrete, uitvoerbare en controleerbare beleidsopgaven. We kijken daarbij niet naar de vraag of de gemaakte keuzes goed of fout waren, maar naar de navolgbaarheid: hoe zijn besluiten tot stand gekomen, hoe zijn middelen ingezet en hoe is hierover verantwoording afgelegd? Ook maken we een vergelijking met enkele andere gemeenten om zogenoemde best practices te verzamelen.
De voorbereiding is in volle gang: • In september hebben we een marktconsultatie gehouden met onderzoeksbureaus. • In oktober kozen we dat de Parmagroep het onderzoek gaat uitvoeren. • In het vierde kwartaal van 2025 vindt de uitvoering plaats. • 12 februari 2026 presenteren we het eindrapport aan de leden van de raad. Met dit onderzoek willen we de nieuwe raad straks een stevige basis geven voor de onderhandelingen over het volgende coalitieakkoord.
Onderzoeksagenda 2026 voorbereiden We gaan weer op pad voor de onderzoeksagenda van 2026. We nodigen alle fracties uit voor een gesprek, waarin we samen verkennen welke thema’s volgens hen de komende tijd om nader onderzoek vragen. Daarbij gebruiken we een menukaart met mogelijke onderwerpen. Dit helpt om het gesprek te richten én om ruimte te geven voor nieuwe ideeën vanuit de fracties zelf. Het is voor ons hét moment om te luisteren naar wat er leeft onder de raadsleden. Maar we kijken breder, zo vragen wij ook het college om zijn inbreng. Deze afspraak is voor januari gepland. Inwoners kunnen via het algemene emailadres hun inbreng kenbaar maken. Zo ontstaat een breed beeld van wat er speelt in Borger-Odoorn. In combinatie met onze eigen kennis en ervaring stellen we begin 2026 de nieuwe onderzoeksagenda vast. Met deze aanpak willen we ervoor zorgen dat onze onderzoeken niet alleen zorgvuldig en onafhankelijk zijn, maar ook aansluiten bij wat in de raad en de samenleving belangrijk wordt gevonden.
Transparantie en contact De rekenkamer werkt volgens drie vaste uitgangspunten: zorgvuldigheid, objectiviteit en transparantie. Onze rapporten, rekenkamerbrieven en persberichten zijn te vinden op de website van de gemeente BorgerOdoorn: https://www.borgerodoorn.nl/rekenkamer Heeft u vragen, suggesties of ideeën voor onderzoek? We horen graag van u! U kunt ons bereiken via rekenkamer@borger-odoorn.nl. Rekenkamer Borger-Odoorn