Memo meicirculaire 2025
Tekst van het document
Memo Exloo, 4 juni 2025 Bestemd voor: Afkomstig van: Onderwerp:
Gemeenteraad College van burgemeester en wethouders Financiële effecten Meicirculaire 2025
Inhoud: Inleiding Op 28 mei 2025 hebben we de Meicirculaire 2025 ontvangen. We gaan in dit memo in op de belangrijkste ontwikkelingen uit de circulaire. We hebben in de Kadernota 2026 voorgesteld om de extra middelen uit de Meicirculaire 2025 te storten in het budget dat is bestemd voor de opvang van indexaties. Het belangrijkste argument hiervoor is dat onze inschatting is dat er meerdere posten in de begroting 2026 geïndexeerd dienen te worden om de budgetten op niveau te houden. We hebben in de Kadernota 2026 hogere raming opgenomen voor de bedrijfsvoering (CAO en ICT) , gemeenschappelijke regelingen en een aantal kleinere posten om prijsstijgingen door indexatie op te vangen. Hieronder staat de tabel waarin de stelpost die in de Kadernota 2026 op pagina 8 staat, is opgenomen. Overzicht voorstellen voor indexatie
Zoals te zien is in deze tabel zijn de effecten van de decembercirculaire 2024 verwerkt in de nieuwe stand van de stelpost indexatie. Bij het bepalen van de effecten van de meicirculaire gaan we uit van de stand van de septembercirculaire. Om de juiste vergelijking te maken worden de effecten van de decembercirculaire eruit gehaald. Het saldo van de stelpost indexatie wordt dan:
Effecten Meicirculaire 2025 In onderstaande tabel wordt een vergelijking gemaakt tussen de in de (meerjaren) begroting 2025-2029 opgenomen bijdrage uit het gemeentefonds (gebaseerd op de septembercirculaire 2024) en de te verwachten bijdrage na verwerking van de meicirculaire 2025. (bedragen x € 1.000)
De hogere uitkeringen zijn voornamelijk een gevolg van een gunstige ontwikkeling van de toename van de omvang van het Gemeentefonds (accres) en landelijke aantallen (zoals bijvoorbeeld raming van het aantal bijstandsontvangers). Ook de gedeeltelijk demping van de terugval van het Gemeentefonds speelt mee. Bovendien ontvangen we ook extra middelen voor de uitvoering van de jeugdwet. Taakmutaties We lichten nu de effecten uit de Meicirculaire 2025 (onderdeel taakmutaties in de tabel) toe. Sociaal domein Jeugd Voor de jaren 2025-2027 ontvangen we extra middelen voor de uitvoering van de Jeugdwet. Dit heeft te maken met het advies van de deskundigencommissie Van Ark om het tekort in het budget voor jeugdzorg in gelijke delen te verdelen over Rijk en gemeente en de besluitvorming over de hervormingsagenda Jeugd. De negatieve effecten in 2028 en 2029 zijn een gevolg van een korting als gevolg van het kunnen innen van een eigen bijdrage en de indexering van de korting die is vermeld in de Hervormingsagenda. 2
Sociaal domein WMO In de Voorjaarsnota 2023 is besloten dat het abonnementstarief in de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 wordt afgeschaft en dat in de plaats daarvan vanaf 2026 de inkomens- en vermogensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo opnieuw wordt ingevoerd. De inwerkingtreding van deze wet is nu voorzien per 1 januari 2027 in plaats van per 1 januari 2026. Dat betekent dat de besparing van € 225 miljoen voor het jaar 2026, die in de Voorjaarsnota 2023 in het gemeentefonds is verwerkt vervalt. We ontvangen ook een vergoeding als gevolg het scheiden van wonen en zorg in de Wet langdurige zorg (Wlz). Dit leidt bij gemeenten tot meerkosten Omgevingswet Met het uitkeren van € 80,7 miljoen in 2025 kunnen de ontvangende partijen in hun transitie ervoor zorgdragen dat ze aangesloten, geoefend en ingeregeld zijn en voldoen aan de in de Omgevingswet gestelde eisen. Er volgt nog een stelselevaluatie, waarbij de daadwerkelijk gemaakte kosten in kaart worden gebracht. De gemeenten ontvangen een uitkering op basis van een vast bedrag (15 procent van het totaal), het aantal inwoners (60 procent) en landoppervlak (25 procent). Participatiewet We ontvangen voor de uitvoering van de “oude” Wet Sociale Werkvoorziening, Beschut werken en voor de Sociale Infrastructuur meer middelen.
IBO problematische schulden Het kabinet voert een pakket aan maatregelen in om problematische schulden fundamenteel aan te pakken. Dit pakket is gebaseerd op het basispakket uit het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO) Problematische schulden3. Voor 2025 worden voor het onderdeel: ‘vroeg signalering’ middelen overgemaakt naar het gemeentefonds. Het gaat landelijk om een totaalbedrag van € 18,7 miljoen. Ant-discriminatievoorzieningen Gemeenten en hun antidiscriminatievoorzieningen (ADV’s) werken samen als het gaat om de preventie van discriminatie op lokaal niveau. Voor de kerntaken van de ADV’s krijgen gemeenten sinds 2009 structureel geld via de algemene uitkering van het gemeentefonds. Net als in 2024 krijgen gemeenten in 2025 en 2026 middelen om méér aan preventie te kunnen doen. Opvoeren Eigen bijdrage jeugd Er wordt een eigen bijdrage ingevoerd voor jeugdzorg per 1 januari 2028. De maatregel moet jaarlijks € 260 miljoen opleveren. Hierdoor worden gemeenten gekort. We voeren de korting op de uitkering gemeentefonds op als te verwachten eigen bijdrage. We voegen het NETTO voordeel toe aan de stelpost indexatie. In de begroting 2026 komen we met voorstellen voor indexatie. Conclusie Al met al valt deze Meicirculaire voordelig uit. We zien dat het Ravijnjaar is verschoven van 2026 naar 2028. Het voordelig effect voor 2025 wordt in de Bestuursrapportage 2025 II verwerkt.
De effecten van de overige jaren worden vertaald in de begroting 2026-2029 (stelpost indexatie). In de tabel hieronder worden de effecten van de meicirculaire gerelateerd aan de omvang van de stelpost indexatie zoals die staan in de Bestuursrapportage 2025 I en de Kadernota 2026.
3
Ons voorstel is om het voordeel van 2025 te verwerken in de BERAP 2025 II De voordelen voor 2026-2029 gaan we betrekken bij de behandeling van de Kadernota 2026. De voordelen zijn voornamelijk incidenteel. In de begroting 2026 verwerken we de septembercirculaire. Bij de begroting 2026 doen we een voorstel voor de jaren 2026 en verder voor het indexeren van de verschillende budgetten. Het is onze verwachting dat een groot deel van de stelpost Indexatie gaat naar het indexeren van de budgetten sociaal domein in het algemeen en in het bijzonder naar de post Jeugdzorg. Deze budgetten zijn namelijk, ondanks de structurele toevoeging vanuit de mei-circulaire, nog steeds niet volledig op niveau omdat we deze in 2025 (tov 2024) incidenteel hebben verhoogd en ook niet geïndexeerd voor de jaren 2026-2029. Onzekerheid We hebben op dit moment te maken met een demissionair kabinet. Dat betekent dat reeds gemaakte afspraken en/of toezeggingen over de Financiële verhoudingen en de financiering van het Sociaal Domein opnieuw kunnen worden overwogen. Dat geeft nog steeds (financiele) onzekerheid. De kans bestaat dat afspraken in de nog komende circulaires worden herzien.
4