Memo financiële consequenties woonplaatsbeginsel
Tekst van het document
Memo Exloo, 15 december 2021 Bestemd voor: Gemeenteraad Afkomstig van: College van burgemeester en wethouders Onderwerp: Financiële consequenties woonplaatsbeginsel Inhoud: Inleiding Het woonplaatsbeginsel in de Jeugdwet regelt welke gemeente (financieel) verantwoordelijk is voor de jeugdhulp. Per 1 januari 2022 treedt het nieuwe woonplaatsbeginsel Jeugdwet in werking. Hierdoor verandert de financieringssystematiek wat Borger-Odoorn hoogstwaarschijnlijk een financieel voordeel oplevert. We vinden het van belang om uw raad hierover nader te infomeren. Wat verandert er De criteria bepalen welke gemeente aan zet is om de jeugdhulp te financieren wijzigen. Op hoofdlijnen houdt de wijziging in dat de gemeente waar de jeugdige staat ingeschreven in het BRP financieel verantwoordelijk blijft wanneer zij een jeugdige in een verblijfsvoorziening plaatst. Ook als dit een instelling betreft die buiten de gemeente of de provincie is gehuisvest. Op deze manier wordt onder andere voorkomen dat gemeenten die van oudsher veel voorzieningen voor verblijf in hun gemeente gevestigd hebben, onnodig veel meer jeugdhulpkosten hebben dan gemeenten waar minder of geen van deze instellingen gehuisvest zijn. Borger-Odoorn werd tot op heden altijd nadelig geraakt door de werking van het (oude) woonplaatsbeginsel.
Het aantal jeugdigen met verblijf waarvoor zij financieel verantwoordelijk werd steeg jaarlijks. De stijging van de totale jeugdhulpkosten in Borger-Odoorn in de afgelopen jaren werden voor het grootste gedeelte veroorzaakt door deze financieringssystematiek. Financiële consequenties De gemeente Borger-Odoorn draagt op dit moment door de wetswijziging ruim 53 jeugdigen over aan 24 gemeenten per 1 januari 2022. Voor deze jeugdigen heeft de gemeente in 2021 tot dusver €1.800.000,- betaald voor jeugdhulp. Daarnaast krijgen we op dit moment 12 jeugdigen overgedragen van andere gemeenten per 1 januari 2022, uit 6 gemeenten. Deze jeugdigen hebben op dit moment voorzieningen lopen. De kosten van deze voorzieningen voor 2022 worden geschat op ongeveer €500.000,-
In de rijksbijdrage voor jeugdhulp is rekening gehouden met de wijziging van het woonplaatsbeginsel. Voor Borger-Odoorn geldt dat de bijdrage met €500.000,- is verlaagd. Omdat nog niet alle jeugdhulp over 2021 is afgerekend is de inschatting dat dit de gemeente een voordeel zal opleveren tussen €500.000,- en €1.000.000,- in 2022. Er zijn echter nog een aantal onzekerheden waar rekening mee gehouden dient te worden. Onzekerheden Bijdrage van het Rijk over 2022 kan nog bijgesteld worden Anders dan normaal, heeft het Rijk aangegeven de rijksbijdrage 2022 nog te kunnen bijstellen in de loop van 2022. Dit heeft onder andere te maken met het feit dat ze op voorhand niet voldoende konden inschatten wat de financiële consequenties van de wijziging woonplaatsbeginsel zouden zijn per gemeente. Het voordeel kan dus lager uitpakken of zelfs verdwijnen, afhankelijk van wat het Rijk alsnog besluit. Er kunnen nog jeugdigen naar onze gemeente overgedragen worden Niet alle gemeenten lopen op schema met de uitwerking van het woonplaatsbeginsel. De kans bestaat dat in de loop van 2022 nog nieuwe jeugdigen naar Borger-Odoorn overgedragen worden waar de gemeente financieel verantwoordelijk voor wordt. Deze kosten kunnen het positieve voordeel nog weer verkleinen.
Compensatieregeling voogdij/ 18+ In 2020 heeft de gemeente Borger-Odoorn met succes een beroep gedaan op de compensatieregeling Voogdij/18+ (ruim €700.000,- gecompenseerd gekregen). De financieringssystematiek voor jeugdhulp is bij deze doelgroep anders en baseert zich op de jeugdhulpkosten die 2 jaar eerder zijn gemaakt. Dus voor de hoogte van de bijdrage in 2021 is gekeken naar de situatie in 2019. De hoogte van de bijdrage wordt gebaseerd op informatie die door de zorgaanbieders wordt aangeleverd bij het CBS. Omdat niet alle zorgaanbieders deze informatie (juist) hebben doorgegeven, pakte de uitkering in sommige gemeenten lager uit dan de werkelijke kosten en kon het verschil via de compensatieregeling teruggevraagd worden. Los van de wijziging woonplaatsbeginsel zal er in 2022 nog eenmalig een regeling opengesteld worden om de jaren 2020 en 2021 mee te kunnen compenseren voor deze doelgroep. Maar gemeenten hebben afgelopen jaar ook al meer geld van het rijk voor de jeugdhulp ontvangen. Het is onduidelijk of bij de regeling komend jaar daardoor andere criteria gaan gelden dan de voorgaande keer. Het is dus niet in te schatten of de gemeente komend jaar ook geld terug kan krijgen via deze regeling. Conclusie Met de informatie van nu lijkt onze gemeente volgend jaar een positief voordeel te halen uit de wijziging van het woonplaatsbeginsel.
Maar door meerdere onzekerheden is het uiteindelijke resultaat nog niet definitief te bepalen.