Memo college inzake Meicirculaire 2024
Tekst van het document
Memo Exloo, 5 juni 2024 Bestemd voor: Afkomstig van: Onderwerp:
Gemeenteraad College van burgemeester en wethouders Financiële effecten Meicirculaire 2024
Inhoud: Inleiding We hebben op 27 mei 2024 de Meicirculaire 2024 ontvangen. Dit is de eerste circulaire van 2024. Deze circulaire geeft de vertaling van de Voorjaarsnota van het Rijk voor de gemeenten. We gaan in dit memo in op dit de belangrijkste ontwikkelingen uit de circulaire. We hebben in de Kadernota 2025 voorgesteld om de extra middelen uit de Meicirculaire 2024 te storten in de stelpost voor indexatie. Het belangrijkste argument hiervoor is dat onze inschatting is dat er meerdere posten in de begroting 2025 geïndexeerd dienen te worden om de budgetten op niveau te houden. Doordat we een hogere raming hebben opgenomen voor de nieuwe gemeentelijke CAO, gemeenschappelijke regelingen en de WMO huishoudelijke hulp en een aantal kleinere posten eindigde de stelpost indexatie met negatieve saldi. Hieronder de tabel van de stelpost die in de Kadernota 2025 op pagina 8 is opgenomen. Overzicht voorstellen voor indexatie
Uit deze tabel blijkt dat er (voor het onderdeel indexatie) sprake is van een structureel tekort van circa € 1 miljoen. De verwachting was dat het rijk in de mei- en of septembercirculaire compensatie zou verstrekken voor de gestegen prijzen. Helaas is daar geen sprake van. Hieronder wordt dit toegelicht. Effecten Meicirculaire 2024 In onderstaande tabel wordt een vergelijking gemaakt tussen de in de (meerjaren) begroting 2024-2028 opgenomen bijdrage uit het gemeentefonds en de te verwachten bijdrage na verwerking van de meicirculaire 2024. Gemeentefonds gevolgen meicirculaire 2024 A. Opgenomen in (meerjaren)begroting 20242028
2024
2025
2026
2027
2028
56.889.093 57.725.162 57.508.125 57.808.320 58.354.267
58.446.894 58.446.894 58.446.894 58.446.894 58.446.894 Te ontvangen volgens min BZK (betaalspecificatie 24 mei 2024 - zonder correctie : gevolgen meicirculaire 2024 937.530 937.530 937.530 1a) Schrappen oploop opschalingskorting -844.990 -926.382 -824.890 -1.129.326 -2.236.452 1b) Bijstelling accres-tranches 121.559 151.991 188.395 901.626 999.199 1c) Incidentele compensatie 297.003 2) Afrekening ruimte onder plafond BCF 2023 214.100 163.139 301.035 166.875 -1.334.826 B . totaal gevolgen meicirculaire 2024 58.613.769 57.112.068 58.747.929 58.610.033 58.660.994 C. totaal te ontvangen D. verschil tussen MJB en verwachting (+ = 306.727 801.713 -613.094 1.239.804 1.724.676 voordelig) E. behoedzaamheid 5 punten cumulatief -800.000 -600.000 -400.000 -200.000 structureel -493.273 201.713 839.804 -813.094 verwachting F. op te nemen in Berap 2024 en Begroting 2025-500.000 200.000 800.000 -800.000 1.700.000 2028 (afronding)
We lichten nu de effecten uit de Meicirculaire 2024 (onderdeel 1a – 2 in de tabel) toe. 1a Schrappen oploop opschalingskorting: De oploop van de opschalingskorting wordt vanaf 2026 structureel geschrapt. Dit resulteert in een voordeel van € 675 miljoen op het gemeentefonds. Voor Borger-Odoorn betekent dit een voordeel van bijna € 940.000. Voor 2025 betekent dit echter een extra korting van ruim € 2,2 miljoen. 1b Bijstelling accres tranches: Dit betreft de gevolgen van de toepassing van een gewijzigde systematiek waarmee de omvang van het accres wordt bepaald. Dit leidt voor de jaren 2026-2028 tot een verlaging van gemiddeld € 850.000. 1c Incidentele compensatie: De overgang van de huidige ‘trap-op trap-af’ systematiek naar de bbp-systematiek wordt in de jaren 2024-2029 (gedeeltelijk) gecompenseerd 2 Afrekening ruimte onder BCF plafond: Dit betreft de verdeling van het bedrag uit het BTW compensatiefonds dat niet is gebruikt en nu wordt toegevoegd aan het gemeentefonds. Behoedzaamheid In deze tabel is, overeenkomstig de financiële kaders zoals opgenomen in de Kadernota 2025, ook rekening gehouden met een behoedzaamheidskorting. De behoedzaamheidsraming komt overeen met 5 punten van de algemene uitkering. Eén punt staat gelijk aan € 40.000. Vijf punten komen dus overeen met € 200.000 per jaarschijf.
De behoedzaamheid is opgenomen omdat de algemene uitkering vaak in omvang verandert en afhankelijk is van de uitgaven van het Rijk.
2
We voegen deze middelen toe aan de stelpost indexatie. In de begroting 2025 komen we met voorstellen voor indexatie. Overige ontwikkelingen uit de Meicirculaire 2024 Naast de bovengenoemde effecten is er ook sprake van een aantal taakmutaties. Taakmutaties zijn extra toegevoegde middelen aan het gemeentefonds waarmee gemeenten een taak moeten uitvoeren. Voorbeelden zijn extra middelen voor aanpak armoede en schulden en werkdruk verlaging jeugdbescherming. De grootste taakmutatie betreft het besparingsverlies jeugd. In deze circulaire is opgenomen dat de geraamde extra besparing van het rijk van € 500 miljoen voor 2025 komt te vervallen. De reden is dat de maatregelen die moeten leiden tot een besparing nog niet zijn gerealiseerd. Dit leidt tot een voordeel van ongeveer € 700.000 in 2025. In de begroting 2025 doen we een voorstel over het gebruik van deze middelen. Conclusie Al met al valt deze Meicirculaire voor 2024, 2026 en 2027 voordelig uit. Maar helaas zijn de voordelen in die jaren niet voldoende om de indexaties te kunnen dekken. Het voordelig effect voor 2024 wordt in de Bestuursrapportage 2024 II verwerkt. De effecten van de overige jaren worden vertaald in de begroting 2025-2028 (stelpost indexatie). In de tabel hieronder worden de effecten van de meicirculaire gerelateerd aan de uitkomsten van de Bestuursrapportage 2024 I en de Kadernota 2025.
De bovenstaande cijfers geven op dit moment geen aanleiding tot concrete acties. De financiële effecten van deze circulaire vallen tegen. Ons advies is om in eerste instantie de vertaling van het regeerakkoord in de Miljoenennota en de septembercirculaire af te wachten. We gaan er vanuit dat deze septembercirculaire voor onze gemeente positief zal uitvallen en daarna komt opnieuw een meicirculaire. Ons voorstel is om het voordeel van 2024 bij de jaarrekening 2024 aan de VAR toe te voegen en vervolgens om in 2025 incidenteel het tekort uit de VAR te halen. In de begroting 2025 verwerken we de septembercirculaire en doen dan een voorstel voor de jaren 2025 en verder.
3