CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarstukken 2021 - definitief PFO.s B en W

RAAD: Raadsvergadering 23 juni 2022, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Jaarrekening 202123.598 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

Water 5.1 Bruggen Beheer en onderhoud De gemeentelijke bruggen worden jaarlijks visueel geïnspecteerd, waarna een schilderen herstelprogramma wordt opgesteld. Voor groot onderhoud en vervanging van bruggen is nu geen budget beschikbaar. Onderzoek constructieve staat bruggen Na de constatering van betonrot bij de Eeserbrug is besloten een uitgebreid constructief onderzoek op te zetten voor alle bruggen. Op basis hiervan kan een solide meerjarenbeheerplan worden opgesteld, waarbij ook groot onderhoud en vervanging wordt opgenomen. De 0-meting van de 59 bruggen is in 2021 inmiddels afgerond. De bruggen verkeren in redelijke tot matige staat. Een vervolgonderzoek voor 8 bruggen is noodzakelijk gebleken. Dat extra onderzoek is inmiddels uitgevoerd. De resultaten volgen begin 2022. Op basis hiervan kan een meerjarenbeleid en een meerjarenuitvoeringsprogramma worden opgesteld. Het college heeft in 2021 vooruitlopend hierop een structureel budget voor groot onderhoud bruggen ingesteld van € 50.000.

82

Duikers en watergangen Beheer en onderhoud Het onderhoud aan watergangen en duikers wordt uitgevoerd door BORG. Beleid De watergangen worden onderverdeeld in bermsloten en schouwsloten. Op de belangrijkste waterafvoerende sloten heeft het waterschap een schouwplicht opgelegd. Jaarlijks, voor 15 november, dienen deze watergangen te zijn onderhouden. Financiën De kosten voor het onderhoud aan watergangen en duikers worden gedekt vanuit GRP.

83

FINANCIERING Algemeen Bij de financiering van de gemeentelijke activiteiten en investeringen wordt uitgegaan van integrale financiering. Dat wil zeggen dat voortdurend wordt gekeken naar de totale financieringsbehoefte van de gemeente. De financiering met externe financieringsmiddelen wordt zoveel mogelijk beperkt door vooral de beschikbare interne financieringsmiddelen (reserves en voorzieningen) te gebruiken om het renteresultaat optimaal te maken. Bij de huidige verwachtingen over de renteontwikkeling wordt ook met kort geld gefinancierd, omdat de rente hiervan nog steeds uitzonderlijk laag is. Financiering voor een periode van langer dan een jaar wordt alleen aangetrokken voor de uitoefening van de publieke taak. De termijn wordt daarbij bepaald door te kijken naar de aard van de te financieren investeringen, de resterende looptijd van de bestaande leningen en de te betalen rentepercentages bij de verschillende looptijden van de leningen. De investeringen in vaste activa en de beschikbare financieringsmiddelen op lange termijn staan in het volgende overzicht.

84

Financieringspositie

saldo per 01-01-2021

mutaties in 2021

saldo per 31-12-2021

Vaste activa Totaal vaste activa Reserves Voorzieningen Langlopende leningen o/g Totaal vaste passiva

60.996.937 60.996.937 25.004.117 3.992.235 34.590.912 63.587.263

1.541.990 1.541.990 6.193.405 888.2784.473.457831.671

62.538.927 62.538.927 31.197.522 3.103.957 30.117.455 64.418.934

2.590.327

710.320-

1.880.007

Financieringspositie

De financieringspositie is in 2021 afgenomen met een bedrag van € 710.320. Dit resulteert in een financieringsoverschot van € 1.880.007 per 31 december 2021. Financieringspositie (overschot) 01 januari 2021 De financieringspositie in het verslagjaar is gedaald door: - Een toename van de vaste activa met een bedrag van - Een afname van de voorzieningen met een bedrag van - Een afname van de langlopende leningen met een bedrag van

€

2.590.327

€ - 1.541.990 € - 888.278 € - 4.473.457

De financieringspositie in het verslagjaar is gestegen door: - Een toename van de reserves met een bedrag van (incl. resultaat)

€

6.193.405

Financieringspositie (overschot) 31 december 2021

€

1.880.007

In het volgende overzicht wordt het verloop van de financieringspositie nader weergegeven.

86

Omschrijving Immateriële vaste activa, netto investeringen Immateriële vaste activa, afschrijvingen Materiële vaste activa, netto investeringen Materiële vaste activa, afschrijvingen Financiële vaste activa, netto investeringen Financiële vaste activa, aflossingen Mutatie vaste activa Algemene reserve, toename Algemene reserve, afname Bestemmingsreserves, toename Bestemmingsreserves, afname Rekeningresultaat 2020 Mutatie eigen vermogen Voorzieningen, toename Voorzieningen, afname Waarborgsommen o/g, opname Langlopende geldleningen o/g, aflossingen Mutatie vreemd vermogen Totaal Saldo: besteding minus herkomst

Besteding middelen 45.540

Herkomst middelen -

4.207.678 2.619.282 36.698 4.289.917

128.644 2.747.926 751.409

350.000 8.716.654 5.051.260 5.401.260

2.126.601 11.594.665 338.633

1.226.910 246 4.473.703 5.700.614

338.879

15.391.790

14.681.470

710.320-

Renterisico Renterisico korte schuld Een belangrijk uitgangspunt van de Wet financiering decentrale overheden (Wet Fido) is het vermijden van grote schommelingen in de rentelasten van openbare lichamen. Schommelingen in de rente van kortlopende schulden hebben een directe invloed op de rentelasten. Met de kasgeldlimiet stelt de wet een grens aan de financiering met kortlopende geldleningen. De kasgeldlimiet is vastgesteld op 8,5% van het begrotingstotaal en bedraagt voor 2021 afgerond € 6 miljoen. Het financieringsoverschot van de vaste activa eind 2021 bedraagt zoals eerder genoemd € 1.880.007. Renterisico vast schuld / Renterisiconorm Het renterisico op de vaste schuld gaat over het renterisico dat wordt gelopen over geldleningen die zijn afgesloten voor een looptijd van minimaal een jaar of langer. Dit rente risico moet voldoen aan de renterisiconorm die hiervoor wettelijk is voorgeschreven. Deze renterisiconorm houdt in dat niet meer dan 20% van het begrotingstotaal voor herfinanciering en/of een renteherziening in aanmerking mag komen. Voor onze gemeente betekent dit voor het jaar 2021 een bedrag van € 14.148.368. Dit is namelijk 20% van het begrotingstotaal van de begroting 2021 van € 70.741.839. Schematisch kan onze ruimte onder de risiconorm als volgt worden berekend: Berekening Renterisiconorm vaste schuld

Bedrag

Renterisico op onze vaste schuld 1. Netto renteherziening op vaste schuld

0

2. Betaalde aflossingen

4.473.703

3. Renterisico op onze vaste schuld (1+2)

4.473.703

Renterisiconorm 4a. Begrotingstotaal 2021

70.741.839

4b Het hiervoor vastgesteld percentage

20%

4. Renterisiconorm (4a * 4b)

14.148.368

Toets Renterisiconorm 5a Ruimte onder renterisiconorm (4-3)

9.674.665

Uit de tabel blijkt, dat in 2021 geen sprake is van een overschrijding van de renterisiconorm. Geconcludeerd kan worden dat er voldoende ruimte in 2021 aanwezig is om binnen de renterisiconorm de investeringen te kunnen financieren met langlopende leningen.

88

Bedrijfsvoering Deze paragraaf beschrijft hoe we invulling geven aan de bedrijfsvoering van onze organisatie. Een goede bedrijfsvoering is een basisvoorwaarde om de organisatiedoelstellingen te behalen. In de thema’s is beschreven ‘Wat we willen bereiken’ en ‘Wat we daarvoor gaan doen’. In deze paragraaf geven wij aan ‘Hoe’ we de dingen doen, vanuit welke filosofie we dat doen en welke instrumenten wij hiervoor inzetten. Beleidsvoornemens bedrijfsvoering • Volgend uit de Toekomstvisie/Omgevingsvisie die ontwikkeld worden, onderzoeken wij wat er nodig is om onze organisatie daar verder op aan te passen. • Het Koersdocument Organisatieontwikkeling ‘Naar een Open Huis op een stevig fundament’ is voor ons richtinggevend. • We komen eind 2020, samen met onze medewerkers, tot een TopX voor 2021 uit het Uitvoeringsplan Organisatieontwikkeling. Het thema voor 2021 zal zijn: Integraal werken. • Zowel vanwege ‘corona’ als vanuit de visie in het Koersdocument (Open Huis) is de aanpak van onze huisvesting een speerpunt. • We willen het ‘ontmoeten’ versterken, zowel binnen onze organisatie (medewerkers, managers, bestuur) als met inwoners. • We geven verder invulling aan het rapport ‘Kiezen voor de toekomst.’ Personeel • Diverse ontwikkelingen blijven een stevig beroep doen op de flexibiliteit van onze medewerkers.

• Het ziet er naar uit dat corona ook in 2021 van grote invloed is op de manier waarop wij ons werk doen. We blijven inzetten op thuiswerken waar het kan en elkaar ontmoeten en samenwerken op kantoor waar dat nodig/wenselijk is. • Medewerkers maken gebruik van de BOCE-academie (waarbij dat zeker begin 2021 nog vooral digitaal zal zijn).

Informatievoorziening • De digitale agenda 2024 is voor ons de leidraad voor onze uitvoeringsagenda. • Om de kwaliteit van onze digitale dienstverlening te verbeteren gaan we er voor zorgen dat onze gegevens juist en actueel zijn. • De informatievoorziening voldoet aan actuele eisen op het gebied van informatieveiligheid en privacy. • We werken samen met onze BOCE partners en richten ons op innovatie.

Organisatieontwikkeling Missie: Onze missie is “Samen Ontspannen Durven”  Wij zijn Cittaslow;  Wij zijn voor onze inwoners, ondernemers en organisaties een betrouwbare overheid;  Wij zijn een flexibele organisatie die zich aanpast bij de veranderende eisen van de Participatiesamenleving;  Wij staan voor Samen Ontspannen Durven! Wij werken vanuit een informele organisatie met korte lijnen, waardoor we een grote slagkracht hebben. Er is ruimte om te experimenteren en een grote mate van eigen verantwoordelijkheid. Onze missie Samen Ontspannen Durven is de basis van wie we zijn en wat we doen. De drie woorden hebben elk een eigen betekenis, maar versterken elkaar in de verbinding:

89

- Samen: we klaren de klus met elkaar en met onze inwoners, voelen ons onderdeel van het geheel en werken samen aan gemeenschappelijke doelen. - Ontspannen: we werken in een ontspannen en prettige sfeer met een fit lichaam en een opgeruimde geest. - Durven: we weten wat we kunnen en nodig hebben in ons werk en durven daarvoor te staan, ook in relatie tot de dienstverlening aan onze inwoners.

Visie We zijn een betrouwbare partner in onze veranderende rol in de samenleving. Betrouwbare overheid  We zijn open, professioneel, consequent en bereikbaar, en komen onze afspraken na.  Wij ondersteunen het bestuur bij het ontwikkelen en realiseren van haar visie.  Wij staan voor een onafhankelijk, integer advies en een professionele uitvoering. Veranderende rol overheid  We zijn in dialoog met onze inwoners, ondernemers en organisaties en staan open voor ideeën en suggesties en stemmen onze dienstverlening af op de vraag uit de samenleving.  Wij willen gezien worden als onderdeel van een netwerk van actoren. Wij treden verbindend op, faciliteren het proces en kunnen de uitvoering waar mogelijk overlaten aan partners. Kernwaarde  Wij hanteren de Cittaslow-principes, de menselijke maat, sociale cohesie, ambachtelijkheid, kleinschaligheid en verstandig gebruik van technologie, als leidraad. Organisatievisie In 2020 is een traject gestart onder leiding van bureau Bugel Hajema om, in een participatief traject samen met onze inwoners, bedrijven en organisaties, de Omgevingsvisie op te stellen. Hierbij vindt eveneens een herijking/ vernieuwing plaats van de Toekomstvisie. Wensen en ambities uit de Omgevingsvisie (en de Toekomstvisie) kunnen invloed hebben op de manier waarop onze organisatie is ingericht en hoe wij ons werk doen. Dit traject is in 2021 nog niet afgerond.

Een analyse van de gevolgen voor een eventuele nieuwe/vernieuwde organisatievisie heeft dan ook nog niet plaatsgevonden. Swingende Tent Dat de Toekomstvisie nog niet is afgerond, wil niet zeggen dat er op het gebied van organisatieontwikkeling niets is gebeurd. Integendeel. Om de vele ontwikkelingen in de maatschappij en de vele, soms zeer complexe, opgaven die op ons afkomen aan te kunnen, is een ontwikkeltraject ingezet met als belangrijkste doel: zo wendbaar worden dat we alle opgaven aankunnen. Ook als kleine gemeente. De ontwikkeling verloopt in hoofdzaak langs 5 actielijnen:  de klant centraal: werken vanuit de bedoeling  werkgeluk als vertrekpunt  verder met opgavegericht en integraal werken en met zelforganisatie  ons strategisch vermogen versterken  samenwerken met anderen om kwetsbaarheid te verminderen.

Koersdocument, TopX en ‘Kiezen voor de toekomst’ In 2019 is het Koersdocument ‘Naar een open huis op een stevig fundament’ vastgesteld en gepresenteerd aan de organisatie. In het Koersdocument hebben we beschreven hoe we willen doorgroeien naar een moderne gemeentelijke organisatie. Daarbij is essentieel

90

dat een dergelijke organisatie een goed en stevig fundament heeft. Voor het jaar 2021 was het speerpunt (gekozen uit het Uitvoeringsplan dat in 2020 is opgesteld): 'Integraal werken'. Belangrijke speerpunten waar in dat kader aan gewerkt is, zijn:  de klant centraal; onder andere door goed te kijken naar de dienstverlening na de invoering van de Omgevingswet  een vernieuwd (sociaal) Intranet, met veel meer mogelijkheden om je collega's op de hoogte te houden over waar je mee bezig bent en goed gevulde profielen om snel te kunnen vinden wie je nodig hebt; Natuurlijk bleven we ook verder werken aan 'De basis op orde' waar dat nodig was. En hebben we een speerpunt uit de Top6 van 2020 verder invulling gegeven, namelijk: zelforganisatie. Vanwege corona was dat uitgesteld. In 2021 hebben we een bureau geselecteerd (Plato) dat onze teams begeleidt in een traject richting meer zelforganisatie. Zij doen dat door vooral ín het werk te kijken wat er beter kan en hoe dat meer zelforganiserend opgepakt kan worden. Intussen is, na vaststelling van de begroting 2021, ook de tweede fase van de aanbevelingen uit het rapport ‘Kiezen voor de Toekomst’ grotendeels gerealiseerd. Dit door onder andere het invullen van vacatures bij het Sociaal Domein (monitoring) en KCC (gastvrouw/telefonie) en een vaste programmamanager. Ook zijn trainees aangetrokken, waarvan 3 binnen het Sociaal Domein.

Naast extra capaciteit brengt dit ook nieuwe inzichten en een frisse blik op de materie. De opdrachten voor de trainees lopen door tot juni 2022. Ontmoeting Corona heeft ook in het jaar 2021 een belangrijke rol gespeeld. Medewerkers hebben grote delen van het jaar thuis gewerkt en 'social distancing' was van grote invloed op onze persoonlijke interacties. Veel interacties vonden digitaal plaats. Dat gold voor medewerkers, managers en bestuurders onderling, maar ook voor ontmoetingen met en tussen inwoners. We hebben steeds beter geleerd wat daarbij wel en wat ook niet werkt. En kwamen soms ook tot de conclusie dat je met digitale middelen heel andere groepen inwoners bereikt, wat een blijvende verrijking van ons participatie- en informatiereportoire zal zijn. Huisvesting We willen de inrichting van ons gemeentehuis ondersteunend laten zijn aan de opgaven die we uit te voeren hebben. In 2018 was daarvoor al een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd. Echter, door corona is de manier waarop ons gemeentehuis als werkplek wordt gebruikt, ingrijpend veranderd. Daarom is in 2021 een project Huisvesting gestart, met een externe projectleider, om te bepalen hoe de inrichting van ons gemeentehuis het beste aansluit bij de ontwikkelingen in de maatschappij en in onze organisatie. Ook de klimaatbeheersing en verduurzaming van het gebouw wordt in dat project meegenomen.

Het project loopt door in 2022. Voor de kortere termijn loopt een Experiment Huisvesting, waarbij met behulp van beperkte middelen wordt bekeken welke inrichting aan een behoefte voldoet en wat niet.

Personeel Wij willen kwalitatief goed toegerust personeel, een goede werkomgeving, goed werkgeverschap en een prettige werksfeer. Dit gold altijd al, maar des te meer nu diverse ontwikkelingen een stevig beroep blijven doen op de flexibiliteit van veel van onze medewerkers. Door corona is de manier waarop we ons werk uitvoeren ingrijpend veranderd. Dat vroeg ook in 2021 veel van onze medewerkers. Waar de aard van de werkzaamheden het toestond, hebben wij medewerkers de mogelijkheid en de faciliteiten geboden om thuis of op locatie te werken. Daarmee konden zij zelf kiezen waar ze het meest effectief hun werk doen. Uit enquêtes is gebleken dat de geboden faciliteiten hoog worden gewaardeerd.

91

Het voorkomen van verzuim en het terugdringen van bestaand verzuim blijft onder alle omstandigheden een belangrijk speerpunt. Het verzuim was in 2021 laag, in vergelijking met gemeenten om ons heen. Onze aanname is dat dit onder andere komt door het goed faciliteren van onze medewerkers en een voorzichtig aanwezigheidsbeleid. Door de langdurige corona-pandemie kwam er een speerpunt bij, namelijk het borgen van de onderlinge verbinding binnen onze organisatie. Door het vele thuiswerken is de letterlijke en de gevoelde afstand soms groot. En niet alles is digitaal op te lossen. Door veel aandacht vanuit de directeur en het management voor de moeilijke omstandigheden in coronatijd, hebben we gepoogd om de medewerkers met regelmaat een hart onder de riem te steken. Door digitale 'inloop-uurtjes' heeft elke manager de virtuele deur open gezet voor medewerkers die behoefte hadden aan (extra) contact of zaten met praktische vragen. Belangrijk was ook dat er begrip was (en is) voor de omstandigheden waarin de medewerkers hun werk moeten doen en de belemmeringen die ze daarbij soms ervaren, zoals gesloten scholen en kinderopvang. Opleiding, vorming en training Ons opleidingsbudget bedraagt ongeveer 2% van de totale loonsom. Samen met onze BOCE partners hebben we de zogenaamde BOCE-academie opgericht.

Dit is de verzamelnaam voor initiatieven gericht op leren en ontwikkelen binnen de gemeentelijke organisaties Borger-Odoorn, Coevorden en Emmen. Een aanbod aan scholing en bijeenkomsten helpt medewerkers zich te ontwikkelen en persoonlijk leiderschap te tonen. Op die manier kunnen zij een betekenisvolle bijdrage leveren aan de veranderende samenleving. Omdat fysieke trainingsbijeenkomsten in het grootste deel van 2021 nog steeds niet mogelijk waren, is het aandeel digitale trainingen en opleidingen fors toegenomen. Na evaluatie blijkt dat we dit digitale aanbod ook in de toekomst willen blijven voortzetten, omdat het voldoet aan een behoefte. Rechtspositie In 2021 zijn de onderhandelingen over een nieuwe cao Gemeenten uiteindelijk succesvol geweest. De daadwerkelijke vaststelling van de cao gemeenten 2021-2022 heeft begin 2022 plaatsgevonden. De nieuwe cao voorziet in een loonstijging van 3,9% over de jaren 2021 en 2022, een thuiswerkvergoeding van 2 euro per dag, verhoging van het minimumloon en een regeling voor verlofsparen. Personeelsontwikkelingen in beeld Hieronder enkele grafieken waarbij we de ontwikkelingen ten aanzien van onze vaste formatie in beeld brengen:

92

Beleidsindicatoren FTE 31-12 Formatie per 1.000 inwoners Bezetting per 1.000 inwoners Apparaatskosten per inwoner Externe inhuur in %-age loonsom

Begroot 208,4 8,15 7,72 740,16 3,86

Rekening 208,04 8,11 7,88 768,33 15,04

Wat zien we in de grafieken? Na jarenlange afname van de vaste formatie zien we vanaf 2017 weer een toename van ons personeelsbestand. In de beginperiode was dit vooral het gevolg van het structureel op orde brengen van de formatie in het sociaal domein. In 2020 en 2021 leidde de uitwerking van het plan "Kiezen voor de Toekomst" tot een formatietoename. Daartegenover ging een aantal medewerkers, dat gebruik maakte van het Generatiepact, met pensioen. Voor het eerst zien we dat het aantal vrouwen dat in dienst is van de gemeente even hoog is als het aantal mannen. Wat verder opvalt is dat er een duidelijke verjonging zichtbaar is, Dit is onder ander het gevolg van het ingezette trainee programma. Onze insteek is en blijft om een klimaat te scheppen waarin we een aantrekkelijke werkgever willen zijn voor jong talent. De gemiddelde leeftijd is in onze organisatie nog relatief hoog. Dit is een algemeen beeld in de sector overheid. Het ziekteverzuimpercentage daalde in 2021 verder naar 4,2%, terwijl dit percentage in 2020 nog op 4,72 zat.

93

Informatisering & automatisering Informatisering Bij vrijwel alles wat we doen speelt op één of andere manier ICT en Informatie wel een rol. Of het nu gaat om het bankieren via een APP, het doen van boodschappen of zelfs als we aan het sporten zijn houden we veel data bij met slimme apparaten en delen we onze prestaties met vrienden op het internet. Dat geldt ook voor ons werk. We zien dat ICT en Informatie een steeds prominentere rol speelt. We komen het tegen in onze dienstverlening, de manier waarop we ons werk afhandelen en we leggen steeds meer informatie over onze inwoners, ondernemers en de leefomgeving digitaal vast. De overheid verandert mee in de mondiale digitale transitie. Hiervoor heeft de VNG deDigitale Agenda 2024 opgezet. Hierin staan de volgende doelstelling centraal voor de lokale overheid: 1. Mogelijk maken (de basis op orde); 2. Kansen benutten (in beleidsdomeinen van de overheid en in de economie); 3. Duiden en reflecteren (van waarden en innovatie in de informatiesamenleving). Dit is voor ons de leidraad om onze uitvoeringsagenda vorm te geven. Wij spelen in op deze ontwikkelingen. We gaan voor een kwalitatief goede digitale dienstverlening. De informatievoorziening moet voldoen aan actuele eisen op het gebied van informatieveiligheid en privacy en we willen samenwerken en innoveren. Om onze doelstellingen te behalen is een gerichte aanpak nodig.

Dit doen we o.a. door de samen te werken binnen BOCE en DIMPACT. Verstevigen BOCE samenwerking In 2021 zijn we met Emmen en Coevorden gestart aan de versterking van de BOCE samenwerking. We proberen hierbij het accent te verschuiven van de automatisering naar het volledige domein van Informatisering & Automatisering (I&A). Invoering Omgevingswet Met de invoering van de Omgevingswet per 1-1-2023 wordt van de gemeente verwacht dat ze is aangesloten op het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) en dat het beschikt over een VTH-applicatie waarmee de afhandeling van een initiatief digitaal, als keten met een verschillend bevoegde gezag, binnen 8 weken wordt afgehandeld. Deze manier van werken en de bijbehorende systemen zijn nieuw voor onze gemeente. Vanwege onze beperkte omvang en kwetsbaarheid kiezen we voor de informatievoorziening de samenwerking met een ketenpartner, de RUD Drenthe. Hiervoor hebben we in 2021 naar volle tevredenheid een pilot doorlopen en worden de voorbereidingen getroffen voor een structurele vorm van samenwerking op dit vlak. Faciliteiten voor digitaal samenwerken We zijn in 2020 en 2021 gestart met het anders faciliteren van onze medewerkers. Hiermee maken we het technisch mogelijk dat collega's flexibeler kunnen (samen)werken in en buiten het gemeentehuis.

Hierdoor kunnen we meer de samenleving in, kunnen inwoners en instanties gemakkelijker participeren in maatschappelijke opgaven en kunnen medewerkers beter thuiswerken indien gewenst. Basis op orde/Archief In onze dienstverlening en bedrijfsvoering is digitaal steeds meer de norm. Daarom werken we er aan om een goede digitale basis te hebben. Maar het digitaal werken vraagt ook andere vaardigheden van onze medewerkers. Naast voldoende ondersteuning op de werkvloer moeten we er ook zorg voor dragen dat ons digitaal archief op orde is. Het project "Archief 2020" heeft ons de basis gelegd voor de inrichting van informatiebeheer, maar heeft hierbij gelijktijdig de complexiteit van digitaal archiveren aangetoond. In 2021 zijn we een pilot gestart met het Drenst archief, de provincie Drenthe en enkele Drentse gemeenten, om te komen tot een duurzame voorziening voor alle te bewaren digitale archieven (e-depot)

94

Kwaliteit van gegevens De gemeente beheert een groot aantal gegevens en is van 5 basisregistraties ‘bronhouder’. Het aantal afnemers van deze digitale gegevens blijft nog altijd groeien. Daarom moeten inwoners erop kunnen vertrouwen dat de gegevens die we beheren volledig, juist en veilig zijn. Informatieveiligheid & privacy De gemeente is een informatie-intensieve organisatie met een primaire focus op de dienstverlening. Deze organisatiekenmerken vragen om een betrouwbare en veilige informatievoorziening. De medewerkers van de gemeente moeten kunnen beschikken over betrouwbare informatie om de klanten optimaal te kunnen helpen en adviseren. Bovendien moeten burgers en bedrijven er op kunnen vertrouwen dat hun gegevens passend worden gebruikt door de gemeente en niet op straat komen te liggen. Om dit privacybelang voor de betrokkenen binnen de EU te waarborgen geldt per 25 mei 2018 de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Informatieveiligheid Om de gegevens passend te beschermen is vanaf 2020 de Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) voor van toepassing. Deze baseline geldt voor de gehele overheid en legt meer de nadruk op risicomanagement gebaseerd op het principe “pas toe of leg uit”.

Het doel van informatieveiligheid is het behoud van: • beschikbaarheid / continuïteit (voorkomen van uitval van systemen); • integriteit / betrouwbaarheid (gegevens zijn juist, actueel en volledig); • vertrouwelijkheid / exclusiviteit (onbevoegden kunnen geen kennis nemen van gegevens die niet voor hen bestemd zijn); • controleerbaarheid en beheersbaarheid van risico’s. In 2021 zijn diverse maatregelen getroffen op het gebied van: - de (beveiligings)organisatie; - fysieke veiligheid; - (ICT) systemen; - bewustwording; - privacy. Het blijft hier echter niet bij. In 2022 zullen het informatieveiligheidsplan en informatiebeveiligingsbeleid worden geactualiseerd. Dit doen we op basis van het het actuele landelijke dreigingsbeeld, een risicoanalyse en de verplichtingen van de BIO. Ook zal worden toegewerkt naar een gefaseerde en planmatige invoering van de BIO. De processen zullen verbeterd worden en eigenaarschap zal een grotere rol krijgen. Een onderdeel van de BIO is een ISMS (Information Security Management System). Deze is in 2021 stapsgewijs ingevoerd en wordt in 2022 verder uitgewerkt. Omdat in de beveiligingsketen de factor "mens" een prominente rol vervult, is in 2021 gestart met een bewustwordingstraject dat loopt over een langere periode.

Eenduidige Normatiek Single Information Audit (ENSIA) De gemeente moet zich elk jaar verantwoorden over de kwaliteit van de informatieveiligheid van diverse informatiesystemen. Sinds 2017 wordt gebruik gemaakt van een nieuwe audit methodiek, de ENSIA. Op basis van een zelfevaluatie wordt een beeld gegeven over de stand van zaken van de diverse beveiligingsmaatregelen en wordt gelijktijdig verslag gedaan aan de stelselhouders van de Basisregistratie Personen, De paspoortregeling, Suwinet en DigiD, BAG, BGT, BRO en WOZ; de zogenaamde verticale verantwoording. Het netwerk- en systeembeheer dat de gemeente Emmen voor Borger-Odoorn verzorgt, wordt ook in deze audit betrokken. De resultaten van de ENSIA-audit over 2021 zijn medio maart 2022 gepresenteerd. Het algemene beeld uit de evaluatie is dat er ook in 2021 verbeteringen gerealiseerd zijn ten

95

opzichte van 2020. De aandachtspunten van de ENSIA worden meegenomen in de verder implementatie van de BIO waaraan in 2022 en volgende jaren verder zal worden gewerkt. Privacy en AVG In 2021 is middels een bewustwordingsprogramma en kennisoverdracht ingezet op het verhogen van het bewustzijn op het passend gebruik van persoonsgegevens binnen de organisatie. Dit is mede de aanleiding geweest dat het privacyteam in 2021 vaker en eerder is betrokken bij trajecten met privacyvraagstukken. In 2022 blijft het vergroten van het bewustzijn en het verder aantoonbaar maken dat persoonsgegevens rechtmatig en passend worden gebruikt belangrijke aandachtspunten. De organisatie heeft twee inzageverzoeken binnen de gestelde termijnen afgerond. In 2021 zijn er binnen de gemeente Borger-Odoorn negen beveiligingsincidenten met persoonsgegevens geregistreerd, waarvan er vier als datalek zijn gemeld bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Bij een phishing incident zijn de betrokkenen geïnformeerd.

96

Verbonden partijen Een aantal gemeentelijke taken is uitbesteed aan een verbonden partij. Er is sprake van een verbonden partij als de gemeente een bestuurlijk én een financieel belang heeft in de verbonden partij. Financieel belang Bestuurlijk belang

Wanneer de gemeente middelen beschikbaar heeft gesteld die ze kwijt is in geval van faillissement van de organisatie, of wanneer financiële tekorten bij de organisatie kunnen worden verhaald bij de gemeente. Zeggenschap, via vertegenwoordiging in het bestuur of via stemrecht.

Verbonden partijen verdelen we onder in gemeenschappelijke regelingen, vennootschappen en coöperaties, stichtingen en verenigingen en overige verbonden partijen. Verbonden partij Gemeenschappelijke regeling

Vennootschap en coöperatie

Stichtingen en verenigingen

Overige verbonden partijen

Omschrijving Een openbaar lichaam (overheid) die als samenwerkingsverband tussen meerdere overheden op grond van de Wet Gemeenschappelijke Regelingen is opgericht. Vaak privaatrechtelijke organisaties waar de gemeente een bepaald belang in heeft. Bij een vennootschap kan ook sprake zijn van het bezit van aandelen en het uitkeren van dividend. Stichtingen en verenigingen worden opgericht met een bepaald doel. Ze mogen winst maken, maar de winst moet worden ingezet voor het doel dat wordt nagestreefd. Overige partijen waarin de gemeente wel een financieel en bestuurlijk belang heeft, maar waarbij geen sprake is van één van de andere rechtsvormen.

In algemene zin wordt opgemerkt dat de leden van het algemeen bestuur en andersoortige commissies van de verbonden partijen bij de benoeming van het nieuwe college opnieuw worden benoemd. In deze paragraaf staan nog op dit moment nog de huidige leden op basis van het oude college beschreven.

Gemeenschappelijke regelingen Hieronder worden de Gemeenschappelijke Regelingen (GR'en) weergegeven. Bij de GR’en gebruiken we kleurtjes. Deze geven een indicatie van het financieel risico. De volgorde van de GR'en bepalen we aan de hand van het risico. GR'en met een hoog risico noemen we als eerste. Hoog risico Gemiddeld risico Laag risico Wedeka bedrijven Locatie Stadskanaal Doelstelling Uitvoeren WSW voor mensen met een arbeidshandicap of een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Beleidsontwikkeling Wedeka bevindt zich in een transitiefase. Er wordt met de deelnemende gemeenten gezamenlijk gewerkt aan een ombouwscenario tot een modern leerwerkbedrijf.

97

Bestuurlijk belang Financieel belang

Financiële risico’s

Beoordeling risico

Wethouder T. Houwing is lid van het dagelijks bestuur en samen met wethouder A. Trip lid van het Algemeen bestuur. Werkelijk 2020 Werkelijk 2021 Begroot 2022 € 151.000 € 383.960 € 635.000 Eigen vermogen Vreemd vermogen Begin 2021 Eind 2021 Begin 2021 Eind 2021 € 6.148.000 € 3.756.000 € 11.757.000 € 11.906.000 Financieel resultaat 2021 Saldo voor gemeentelijke bijdragen: € - 4.415.000 Na extra gemeentelijke bijdragen: € 2.555.000 Het saldo na gemeentelijke bijdragen wordt aan de deelnemende gemeenten uitgekeerd. Het is onzeker hoe het gekozen scenario ombouw gaat uitpakken en wat het effect hiervan is op de financiële positie van Wedeka en de gemeentelijke bijdragen. De begroting 2023 geeft daar nog maar beperkt inzicht in, dus dat zal de komende tijd verder moeten blijken. Het financiële risico blijft hoog, omdat Wedeka door alle ontwikkelingen in een onzekere situatie verkeert.

Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD) Locatie Roden Doelstelling De RUD Drenthe is ingericht voor taken op het gebied van toezicht en handhaving van de milieuvoorschriften. Beleidsontwikkeling De RUD is in 2020 gestart met een nieuw afwegingskader genaamd Risicogericht toezicht. Dit wordt verder ontwikkeld. Ook werkt de RUD aan de voorbereidingen van de Omgevingswet. Bestuurlijk belang - Wethouder F.A.J. Buijtelaar is lid Algemeen Bestuur. - Burgemeester J. Seton is plaatsvervangend lid Algemeen Bestuur. - Gemeentesecretaris D.C. Rensen is voorzitter Raad van Opdrachtgevers. Financieel belang Werkelijk 2020 Werkelijk 2021 Begroot 2022 € 546.267 € 609.020 € 554.263 Eigen vermogen Vreemd vermogen Begin 2021 Eind 2021 Begin 2021 Eind 2021 € 91.317 € 334.546 € 4.628.107 € 5.213.872 Financieel resultaat 2021 € 273.213 Financiële risico’s De deelnemersbijdrage van de RUD is lastig te begroten, omdat door de nieuwe financieringssystematiek in werkelijkheid een naheffing plaatsvindt. Dat is ook over 2021 gebeurd. Verder nemen we sinds 2021 additionele taken af die niet standaard in de begroting zijn opgenomen. Beoordeling risico Het risico beoordelen we als hoog. Het eigen vermogen is beperkt, het ziekteverzuim was in 2021 bijna 10% en de deelnemersbijdrage loopt in de komende jaren verderop. Tevens is nog af te wachten wat de impact van de Omgevingwet op de RUD gaat zijn.

Emco Groep Locatie Doelstelling

Emmen Uitvoeren WSW voor mensen met een arbeidshandicap of een grote afstand tot de arbeidsmarkt.

98

Beleidsontwikkeling

Bestuurlijk belang Financieel belang

Financiële risico’s

Beoordeling risico

Er wordt samengewerkt met Menso BV om een gezamenlijk banenplan te ontwikkelen en arbeidsmatige dagbesteding op te zetten. Wethouder T. Houwing is lid van het dagelijks bestuur en samen met wethouder A. Trip lid van het Algemeen bestuur. Werkelijk 2020 Werkelijk 2021 Begroot 2022 € 77.000 € 104.187 € 170.000 Eigen vermogen Vreemd vermogen Begin 2021 Eind 2021 Begin 2021 Eind 2021 €0 €0 € 7.862.000 € 8.522.000 Financieel resultaat 2021 Saldo voor gemeentelijke bijdragen: € - 2.548.000 Na extra gemeentelijke bijdragen: € 0 De laatste jaren laat Emco een financieel stabiel beeld zien, maar de tekorten moeten nog steeds door de deelnemende gemeenten worden aangevuld. Het financieel risico beoordelen we als gemiddeld. De tekorten moeten worden aangevuld door de deelnemende gemeenten, maar het meerjarentekort neemt af.

Veiligheidsregio Drenthe (VRD) Locatie Assen Doelstelling Vergroten van de (fysieke) veiligheid van de inwoners en bezoekers van Drenthe. Beleidsontwikkeling Na een tijd van corona richt de VRD zich op doorontwikkeling van de Drentse crisisorganisatie en het flexibeler inrichten van de bedrijfsvoering. Ook de oorlog in Oekraïne vraagt momenteel veel van de VRD. Bestuurlijk belang Burgemeester J. Seton is lid van het Algemeen Bestuur. Financieel belang

Financiële risico’s

Beoordeling risico

GGD Drenthe Locatie Doelstelling

Beleidsontwikkeling

Bestuurlijk belang

Werkelijk 2020 Werkelijk 2021 Begroot 2022 € 1.318.746 € 1.409.315 € 1.468.520 Eigen vermogen Vreemd vermogen Begin 2021 Eind 2021 Begin 2021 Eind 2021 € 3.482.494 € 3.292.883 € 33.226.232 € 29.054.710 Financieel resultaat 2021 € 119.000 Door Covid-19 zijn meerdere reguliere taken blijven liggen. Dit kan in de komende jaren zorgen voor extra kosten, maar daar bestaan op dit moment geen indicaties voor. De VRD heeft een gemiddeld risico. Het weerstandsvermogen blijft beperkt en de exploitatiebijdrage van Borger-Odoorn is relatief hoog in vergelijking met andere GR'en. Dat komt doordat brandweerzorg een relatief kapitaalintensief karakter heeft.

Assen De GGD Drenthe bewaakt, beschermt en bevordert de gezondheid en de sociale veiligheid van de inwoners van de twaalf Drentse gemeenten. Na corona zal een uitgebreide evaluatie van de werkzaamheden gedurende de crisisperiode plaatsvinden. Ook dient de GGD weer te herstellen en te normaliseren. - Wethouder T. Houwing is lid Algemeen Bestuur. - Wethouder A. Trip is plaatsvervangend lid Algemeen Bestuur.

99

Financieel belang

Financiële risico’s

Beoordeling risico

Werkelijk 2020 Werkelijk 2021 Begroot 2022 € 1.118.187 € 1.182.019 € 1.229.684 Eigen vermogen Vreemd vermogen Begin 2021 Eind 2021 Begin 2021 Eind 2021 € 2.913.000 € 2.956.000 € 6.672.000 € 11.208.000 Financieel resultaat 2021 € 107.909 Door het integreren van Veilig Thuis Drenthe (VTD) in de begroting neemt de kwetsbaarheid van deze taak af. Echter, de kosten van VTD nemen jaarlijks nog behoorlijk toe. Hierboven is de jaarlijkse bijdrage weergegeven inclusief de bijdrage aan VTD. De GGD heeft momenteel een laag risico, omdat de GGD voldoende reserves heeft om de risico's op te vangen.

Publiek Vervoer Groningen Drenthe Locatie Assen Doelstelling Het creëren van een betaalbaar, duurzaam en toekomstbestendig vervoersnetwerk in Groningen en Drenthe. Beleidsontwikkeling Doorontwikkeling van het vervoerssysteem en het opnieuw aanbesteden van vervoersovereenkomsten. Bestuurlijk belang - Wethouder A. Trip is vertegenwoordiger van de gemeente. Financieel belang Werkelijk 2020 Werkelijk 2021 Begroot 2022 € 18.990 € 16.598 € 20.567 Eigen vermogen Vreemd vermogen Begin 2021 Eind 2021 Begin 2021 Eind 2021 € 41.000 € 165.000 € 354.000 € 191.000 Financieel resultaat 2021 € 124.026 Financiële risico’s - Er zijn geen noemenswaardige financiële risico's. Beoordeling risico Er is een laag financieel risico, omdat de gemeentelijke bijdrage beperkt is in vergelijking met de andere GR'en. Recreatieschap Drenthe Locatie Dwingeloo Doelstelling Het ondersteunen, ontwikkelen en uitvoeren van activiteiten ter ondersteuning van de toeristische sector met oog voor de omgeving. Beleidsontwikkeling Het recreatieschap zal zoveel mogelijk inzetten op het bieden van ondersteuning aan daar waar het nodig is om het R&T van Drenthe weer op het peil te brengen van voor de crisis. Bestuurlijk belang - Wethouder T. Houwing is lid Algemeen Bestuur.

Financieel belang Werkelijk 2020 Werkelijk 2021 Begroot 2022 € 103.072 € 104.433 € 108.291 Eigen vermogen Vreemd vermogen Begin 2021 Eind 2021 Begin 2021 Eind 2021 € 102.658 € 148.013 € 828.837 € 1.073.010 Financieel resultaat 2021 € 733 Financiële risico’s Er zijn geen noemenswaardige financiële risico’s. Beoordeling risico

De cijfers van het recreatieschap zijn te omschrijven als stabiel. De gemeentelijke bijdrage laat geen grote bewegingen zien.

100

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=afd670e0-89c1-4f3d-8dfc-764d91d3e12b