Jaarstukken 2021 - definitief PFO.s B en W
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2021
ALGEMEEN Inhoudsopgave Jaarstukken 2021 ..................................................................................................1 Algemeen .............................................................................................................2 Inhoudsopgave .....................................................................................................2 Leeswijzer en algemene inleiding.............................................................................4 Samenvatting op hoofdlijnen...................................................................................6 Onze ambities .....................................................................................................10 Thema's .............................................................................................................11 Onze inwoners ....................................................................................................12 Sociaal Domein ...................................................................................................13 Dienstverlening ...................................................................................................18 Onze economie....................................................................................................21 Economische ontwikkeling
....................................................................................22 Recreatie en Toerisme ..........................................................................................25 Onze toekomst ....................................................................................................29 Duurzame ontwikkeling ........................................................................................30 De veranderende rol van de gemeente ...................................................................32 Onze leefomgeving ..............................................................................................36 Ruimte en groen..................................................................................................37 Wonen en leefbaarheid .........................................................................................39 Wegen en verkeer ...............................................................................................42 Openbare orde en veiligheid..................................................................................45 Onze portemonnee ..............................................................................................48 Gemeentefonds ...................................................................................................49 Overzicht van incidentele baten en lasten per thema
................................................51 Overzicht van de structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves ..............53 Paragrafen..........................................................................................................57 Algemeen ...........................................................................................................58 Lokale heffingen ..................................................................................................59 Weerstandsvermogen en Risicomanagement ...........................................................68 Kapitaalgoederen.................................................................................................73 Financiering ........................................................................................................84 Bedrijfsvoering ....................................................................................................89 Verbonden partijen ..............................................................................................97 Grondbeleid ......................................................................................................103 Gevolgen Covid-19.............................................................................................112 Jaarrekening
.....................................................................................................116 Toelichting op de balans per 31 december 2021 .....................................................120 Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling .................................................121 Vaste activa ......................................................................................................124 Immateriële vaste activa.....................................................................................125 Financiële vaste activa........................................................................................137 Vlottende activa.................................................................................................138 Voorraden.........................................................................................................139 Uitzettingen ......................................................................................................142 Liquide middelen................................................................................................145 Overlopende activa ............................................................................................146 Vaste passiva ....................................................................................................148 Eigen
vermogen.................................................................................................149 Voorzieningen ...................................................................................................154 Vaste schulden, looptijd van één jaar of langer ......................................................158 Vlottende passiva...............................................................................................161
2
Netto vlottende schulden, looptijd korter dan één jaar ............................................162 Overlopende passiva ..........................................................................................163 Niet in de balans opgenomen verplichtingen ..........................................................165 Gebeurtenissen na balansdatum ..........................................................................169 Het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening ..............................................170 Onze inwoners...................................................................................................173 Onze economie ..................................................................................................184 Onze toekomst ..................................................................................................188 Onze leefomgeving ............................................................................................191 Algemene dekkingsmiddelen ...............................................................................202 Overhead..........................................................................................................208 Vennootschapsbelasting (VpB).............................................................................211 Overige baten en lasten
......................................................................................214 Toelichting centrale posten..................................................................................217 Mutaties reserves...............................................................................................219 Onvoorzien en beleidsintensivering.......................................................................222 Gerealiseerd resultaat ........................................................................................223 Wet Normering Topinkomens (WNT).....................................................................224 Overzicht taakvelden ..........................................................................................237 Bijlagen ............................................................................................................240 Interbestuurlijk toezicht......................................................................................241 Verplichte beleidsindicatoren ...............................................................................246 Bijlage VI - Lijst met afkortingen..........................................................................249 Controleverklaring van de onafhankelijke accountant ..............................................251
3
Leeswijzer en algemene inleiding Algemeen De wereldwijde uitbraak van Covid-19 eind februari 2020 heeft een enorme impact op ons allemaal. Het raakt de gehele organisatie en veel thema's en taakvelden. Voor de aanpak van Covid-19 namen we, aanvullend op de landelijke maatregelen van het Rijk, tien maatregelen om onze inwoners en ondernemers te ondersteunen. We hebben een paragraaf toegevoegd waarin we beschrijven wat de gevolgen van Covid-19 op onze organisatie zijn (geweest), welke maatregelen de organisatie heeft genomen en wat de kosten, gemiste opbrengsten en risico’s van Covid-19 op de thema’s en taakvelden zijn (geweest). Verder schenken we aandacht aan de financiële gevolgen en risico’s van Covid19 voor 2021 en de jaren daarna, want we weten niet wanneer we het achter ons kunnen laten en wat de financiële effecten dan zijn. De Jaarstukken De jaarstukken zijn onderverdeeld in het jaarverslag en de jaarrekening. De jaarstukken zijn opgesteld binnen de kaders van het Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Dit ziet u terug in de indeling en de opbouw van de jaarstukken. De jaarstukken zijn ingedeeld op vier thema’s: Onze inwoners, Onze economie, Onze toekomst en Onze leefomgeving. In 'Onze portemonnee' leggen we verantwoording af over het financiële beheer en over het behalen van de doelstellingen uit de begroting 2021.
Het jaarverslag De themabegroting 2021 benoemt de doelstellingen per thema. De Bestuursrapportage 2021-I belichtte de voortgang halverwege het jaar. Nu is voor alle doelstellingen de stand per eind 2021 in beeld gebracht. Dat doen we in een samenvatting en de voortgang geven we aan met onderstaande kleuren. afgewerkt
volgens planning
niet volgens planning
nog niet gestart
Waar noodzakelijk geven we een toelichting. Per doelstelling rapporteren we over de voortgang. De jaarrekening In het onderdeel ‘Samenvatting op hoofdlijnen’ van de jaarstukken kunt u zien of de plannen binnen het budget zijn uitgevoerd en hoe de gemeente ervoor staat. Bij de balans en het overzicht van baten en lasten zijn de verschillen ten opzichte van de begroting na wijziging in beeld gebracht. Is het verschil groter dan € 25.000 dan lichten wij dit toe. De verschillen ontstaan als in de bestuursrapportage 2021-II een ander bedrag begroot is dan in het jaar 2021 in werkelijkheid is gerealiseerd. Centrale verklaring voor een aantal posten We geven in de jaarrekening de mutaties ‘loonkosten’ en ‘kapitaallasten’ centraal weer. Dit voorkomt verwijzingen en herhalingen. Ook laten wij zo zien hoe de totale loonkosten zich verhouden ten opzichte van de raming. De SiSa-verantwoording Van het Rijk en de Provincie ontvangt de gemeente uitkeringen voor een aantal specifieke taken. In de SiSa-bijlage leggen we verantwoording af over deze specifieke uitkeringen. Beleidsindicatoren Volgens het BBV zijn we verplicht om de beleidsindicatoren van Waarstaatjegemeente.nl te presenteren. Deze indicatoren zijn opgenomen in een bijlage. Waarstaatjegemeente.nl verzamelt de gegevens uit een aantal bronnen zoals het CBS en de VNG.
4
Overzicht taakvelden Gemeenten moeten volgens de vernieuwde BBV-voorschriften ook verplichte taakvelden opnemen in de jaarrekening. Dat maakt onderlinge vergelijkingen tussen gemeenten gemakkelijker en zo beschikken het Rijk en het CBS over goede, eenduidige informatie. In onze jaarrekening staat een overzicht van deze voorgeschreven taakvelden. Wij hopen u met dit verslag een goed inzicht te kunnen geven in onze financiën. College van burgemeester en wethouders
Jan Seton
Niek Wind
Freek Buijtelaar Nynke Houwing
5
Albert Trip
SAMENVATTING OP HOOFDLIJNEN Gerealiseerde doelstellingen In de begroting 2021 zijn de doelstellingen en bijbehorende actiepunten opgenomen. Uit onderstaand overzicht kunnen wij concluderen dat het grootste deel (92%) hiervan in 2021 is afgewerkt of volgens planning loopt. Een aantal actiepunten is rood of blauw (8%) en loopt dus niet volgens planning of is nog niet gestart. Per subthema worden deze actiepunten verderop in het jaarverslag nader toegelicht. Dit is een verbetering ten opzichte van 2020, omdat toen 14% niet volgens planning liep of nog niet was gestart. Dat is best een mooie prestatie gelet op de Covid19 pandemie die in 2021 nog actueel was. Doelstellingen
Aantal Groen Lichtgroen Rood Blauw
Onze inwoners
21
3
15
1
2
Onze economie
22
1
21
0
0
Onze toekomst
23
3
19
1
0
Onze leefomgeving
34
13
17
3
1
100
20
72
5
3
100%
20%
72%
5%
3%
Totaal Percentage
afgewerkt
volgens planning
niet volgens planning
nog niet gestart
Het gerealiseerd resultaat Hieronder zijn de lasten en baten per thema, algemene dekkingsmiddelen, overhead en overige baten en lasten weergegeven. Hieruit blijkt dat: 1. het saldo van baten en lasten afgerond € 6.193.405 positief bedraagt. Dit is het resultaat van de vier thema’s, algemene dekkingsmiddelen, overhead en overige baten en lasten. 2. het gerealiseerd resultaat afgerond € 2.126.601 positief bedraagt. Dit is het uiteindelijke resultaat dat is ontstaan na verwerking van de mutaties in de reserves. Omschrijving
Jaarrekening 2021 Lasten
Baten
Thema 1, onze inwoners
39.418.780
10.232.581
-29.186.199
Thema 2, onze economie
749.226
2.009.173
1.259.946
Thema 3, onze toekomst
4.140.874
1.641.834
-2.499.040
Thema 4, onze leefomgeving
21.513.565
12.039.773
-9.473.792
Totaal thema's
65.822.446
25.923.360
-39.899.085
Treasury
447.006
685.226
238.221
OZB woningen
133.846
5.110.171
4.976.325
OZB niet-woningen
57.228
1.436.198
1.378.970
Belastingen overig
232.771
2.850
-229.921
8.905
49.037.071
49.028.166
879.756
56.271.517
55.391.761
Uitkeringen gemeentefonds Totaal algemene dekkingsmiddelen
6
Saldo
Overhead
9.186.700
50.111
-9.136.589
Vennootschapsbelasting
90.758
-
-90.758
Overige baten en lasten
92.196
20.272
-71.924
9.369.654
70.383
-9.299.271
76.071.855
82.265.260
6.193.405
9.468.063
5.401.260
-4.066.804
85.539.919
87.666.520
2.126.601
Totaal Saldo van baten en lasten Mutaties reserves Gerealiseerd resultaat
Resultaat op hoofdlijnen Om snel een indruk te geven van het rekeningresultaat noemen wij hieronder de grotere afwijkingen ten opzichte van de raming in de BERAP 2021-II. Wij zeggen met nadruk de grotere afwijkingen, omdat het saldo van deze verschillen geen exacte verklaring geeft van het rekeningresultaat van afgerond € 2.126.601. In het onderdeel ‘jaarrekening’ geven we in de ‘toelichting op het overzicht van baten en lasten’, op het niveau van taakveld een toelichting op alle verschillen groter dan € 25.000. Deze toelichtingen samen verklaren het rekeningresultaat van € 2.126.601. Hieronder verklaren we de verschillen ten opzichte van BERAP 2021-II van meer dan € 100.000. Invloed van Covid-19 op het financieel resultaat De uitbraak van Covid-19 raakt veel beleidsterreinen van onze organisatie. Op veel taakvelden ontstaan voor- en nadelen door extra kosten en compensatie-uitkeringen. De paragraaf 'gevolgen Covid-19' geeft een overzicht van de financiële effecten. Per saldo ontstond in 2021 een groot voordeel. De komende jaren brengen echter nog veel risico’s met zich mee omdat we niet weten wanneer we Covid-19 achter ons laten. Pas na afloop van Covid-19 kunnen we vaststellen wat de financiële effecten zijn geweest. Wij stellen voor om € 578.000 van het rekeningresultaat af te zonderen voor de te verwachten financiële gevolgen van Covid-19 in de komende jaren.
Verwacht rekeningresultaat Ten opzichte van het verwachte rekeningresultaat ad € 244.541, zoals gepresenteerd in de 2e bestuursrapportage 2021, is een hoger voordeel behaald van € 1.882.060. Het uiteindelijk resultaat is € 2.126.601. Afschrijving en rente Voordeel € 847.000 Er is minder rente betaald dan begroot. Dit komt vooral doordat het werkelijke rentepercentage op kortlopende financiering lager uitvalt dan begroot. Ook is er een voordeel op de afschrijving omdat niet alle voorgenomen investeringen in het jaar zijn gerealiseerd. Daardoor vallen er geraamde afschrijvingslasten vrij (onderuitputting). Algemene uitkering Voordeel € 346.000 Het voordeel is ontstaan doordat verschillende maatstaven voor de berekening van de algemene uitkering hoger uitvielen dan begroot. Ook de bijstelling van de algemene uitkering uit voorgaande jaren speelde een rol. Bedrijfsvoering Nadeel € 422.000
7
Het nadeel ontstond voor € 250.000 doordat in de jaarrekening een reservering is gemaakt voor de begin 2022 afgesloten CAO, waarin een eenmalige uitkering voor de covid-19 compensatie 2020-2021 is opgenomen. Ook zijn als gevolg van de covid-19 pandemie extra kosten gemaakt voor inhuur personeel en kosten ICT. Toeristenbelasting Voordeel € 173.000 Er is in 2021 meer aan toeristenbelasting ontvangen dan verwacht. Bouwleges Voordeel € 373.000 Het voordeel is ontstaan doordat er meer bouwplannen zijn ingediend door de aantrekkende woningmarkt en door enkele grotere projecten. Milieuhandhaving Nadeel € 162.000 Het nadeel is onder andere veroorzaakt door een hogere deelnemersbijdrage aan de Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD). De kosten van het jaarprogramma RUD en een bijdrage in de onderproductie 2021 waren hoger. Ook zijn extra opdrachten uitgevoerd die buiten de deelnemersbijdrage vallen zoals extra uren BOA, luchtadvies, toezicht/handhaving windturbines en het toezicht op complexe zaken. Uitkeringen Voordeel € 841.000 De verstrekking van uitkeringen in het kader van de participatiewet leverde een groot voordeel op. Dit kwam vooral door een hogere definitieve rijksbijdrage (Coronacompensatie), waar geen extra kosten voor zijn gemaakt. Ook was er een voordeel op de afrekening 2020 op het onderdeel uitvoeringskosten van de TOZO.
De hogere kosten voor de bijzondere bijstand worden ruimschoots gecompenseerd door het voordeel op de webwinkel en de geringe uitgaven voor de TONK regeling. Werkvoorziening Voordeel € 339.000 Onder meer door de Covid-19 compensatie voor WSW-bedrijven in 2021 ontstonden overschotten op de jaarrekeningen van de WSW-bedrijven Emco en Wedeka. Dat geld ontvangen de deelnemende gemeenten terug en dat verklaart voor een belangrijk deel dit voordeel. Jeugdhulp Nadeel € 185.000 De kosten voor de jeugdhulp vielen hoger uit dan begroot omdat de kosten van de PGB’s en ZIN hoger uitvielen dan verwacht en daardoor waren ook de declaraties in de laatste maanden van 2021 hoger dan verwacht. Verkeer en vervoer Nadeel € 122.000 De invoering van 60 km zones op plattelandswegen en extra bebording bij fietspaden (bromfiets naar de rijbaan) leverden hogere kosten op. Dat geldt ook voor de kom- en straatnaamborden. De overschrijding op onderhoud komt hoofdzakelijk door aanrijdingsschades. Door sneeuwval in het begin van het jaar zijn er extra kosten gemaakt voor de gladheidsbestrijding. Overige verschillen kleiner dan € 100.000 Nadeel € 146.000 Op een groot aantal onderdelen zijn verschillen ontstaan die kleiner zijn dan € 100.000. Een van de grotere 'kleinere' verschillen is een te verwachten betaling aan vennootschapsbelasting van ruim € 90.000 voor behaalde winsten in het grondbedrijf. De
8
overige 'kleinere' verschillen worden verklaard in het onderdeel 'toelichting op het overzicht van baten en lasten'.
9
Onze ambities ONZE INWONERS Vanzölf Saomen met inwoners en partners. Binnen het sociaal domein staat zelfredzaamheid voorop, iedereen doet mee en waar nodig ondersteunen we. Inwoners centraal bij de dienstverlening.
ONZE ECONOMIE Een ondernemersvriendelijke gemeente met een gezond vestigingsklimaat. Mogelijkheden vinden en benutten om de ontwikkelingen in de agrarische sector lokaal te stimuleren. Behoud van de toppositie van Borger-Odoorn als Drentse gemeente met de meeste werkgelegenheid in Recreatie & Toerisme.
ONZE TOEKOMST Duurzaam wonen en duurzaam energie opwekken. De gemeente als regisserende en faciliterende partner bij maatschappelijke vraagstukken en inwonersparticipatie. Een andere mindset door de Omgevingswet. Samen met het Rijk de brede Welvaart in regio Zuid- en Oost Drenthe versterken door de Regiodeal.
ONZE LEEFOMGEVING Een aantrekkelijke en groene leefomgeving voor inwoners en toeristen. Borger-Odoorn is een aantrekkelijke gemeente waarin het prettig wonen is, nu en in de toekomst. Toekomstbestendige wegen door inventief omgaan met onze middelen. Iedereen voelt zich veilig in Borger-Odoorn.
ONZE PORTEMONNEE Onze huidige financieel gezonde positie ook voor de toekomst behouden. Verantwoord keuzes maken door faseren en prioriteren in onze ambities en bestedingsvoorstellen.
10
THEMA'S
11
ONZE INWONERS Subthema's: - Sociaal domein; - Dienstverlening.
12
Sociaal Domein Ambitie Sinds 2015 heeft het Rijk drie decentralisaties uitgevoerd. Daardoor kregen we er extra en omvangrijke wettelijke taken bij. Deze decentralisaties pakten we breed en integraal op en probeerden zo slimme hulpvragen te vinden op het gebied van welzijn, zorg, onderwijs en participatie. Het regenboogmodel geeft schematisch weer hoe we het sociaal domein beschouwen. Als we een missie voor het sociaal domein moeten benoemen is dat: Iedereen doet mee.
Bogen 1 Advies- en hulpaanvraag vanuit zelfregie 2 Preventieve en algemene voorzieningen 3 Geïndiceerde voorzieningen, groepen 4 Geïndiceerde maatwerkvoorzieningen, individu
13
Doelstellingen Sociaal domein Wat willen we bereiken? 1. We bevorderen de zelfredzaamheid van inwoners.
Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We zetten meer indirecte manieren in om de doelgroep laaggeletterden te bereiken, zoals training in sociale media en hulp bij het halen van theorie voor het rijbewijs. 1.2 We zetten lokaal de uitvoering van het nieuwe beschermd wonen op en voeren deze uit (op grond van gewijzigde Wmo). 1.3. We stellen in samenspraak met de woningcorporaties en zorginstellingen de visie wonen, welzijn en zorg vast. 1.4 We gaan verder met de expeditie De Monden. Dit doen we op basis van de Regiodeal en het vastgestelde plan.
2. We zetten meer in op 2.1 We gaan uiterlijk in het vroegsignalering. laatste kwartaal 2021 de visie op het preventieve jeugdbeleid, waarin de overgang 18-/18+ wordt meegenomen, laten vaststellen. 2.2 Instanties gaan in een vroeger stadium betalingsachterstanden (huur, water, energie en zorgverzekering) melden waardoor de SSTBO eerder in contact kan treden met de inwoners. (Wet gemeentelijke schuldhulp). Dit om schulden te voorkomen. 2.3 Het team werk van de SSTBO gaat eerder – reeds in de opvanglocatie – starten met de integratie van nieuwkomers (nieuwe Wet inburgering). 2.4 In 2021 starten we met een vernieuwde (integrale) zorgroute (0-23 jaar) waarbij één persoon de regie voert. Zij beheren de verbinding tussen de voorschoolse voorzieningen, het onderwijs, de leerplichtambtenaren, sociale teams en de hulpverlening. 2.5 We laten mensen met een
14
T1
T2
3. We bevorderen een gezonde leefstijl.
bijstandsuitkering werkervaring opdoen als preventiemedewerker bij de stichting sociale teams. 2.6 We starten in samenwerking met de GGD ‘Cool2BFit’ mini op voor kinderen tussen de 4 en 6 jaar met als doel kinderen met een ongezond gewicht eerder te helpen. 3.1 De benoemde actie van 2.6 is ook hierop van toepassing. 3.2 We geven samen met onze inwoners en maatschappelijke partners uitvoering aan de ambities en acties uit het sporten gezondheidsakkoord. 3.3 We stellen een nieuwe visie vast op binnensport en we brengen de huidige inrichting van accommodaties op peil volgens de wettelijke normen.
4. We willen mensen meer mee laten doen.
5. We willen een betere sturing in het sociaal domein.
4.1 In samenspraak met de stichting sociale teams BorgerOdoorn (SSTBO) beoordelen we in hoeverre de bestaande reintegratievoorzieningen nog voldoen aan de behoeften vanuit de doelgroep om mee te kunnen doen en waar nodig vernieuwen we deze. 4.2 De benoemde actie van 2.5 is ook hierop van toepassing. 5.1 We implementeren het nieuwe inkoopmodel Wmo 2021 (en verder). 5.2 Er is een dashboard beschikbaar met informatie over de inzet van jeugdhulp en Wmo.
Toelichting 2.6 In verband met corona is het starten uitgesteld. We houden nu als startdatum aan 1 januari 2022. 3.1 Hiervoor verwijzen we naar de tekst onder 2.6.
Ontwikkelingen Sociaal Domein De gevolgen van Corona op het sociaal domein zijn soms zichtbaar, maar we weten niet wat er nog onder de radar leeft. Dit wordt later waarschijnlijk duidelijker. De economie herstelde in 2021 goed en de werkgelegenheid steeg. Daardoor daalde het aantal huishoudens met bijstand gestaag. Tot 1 oktober 2021 bleef de TOZO-regeling bestaan voor ZZP’ers en andere kleine ondernemers die door Corona in de problemen kwamen. In 2021 startte het programma doorontwikkeling sociaal domein. De focus in het programma lag vooral op het maken van preventiebeleid en het vaster vormgeven van monitoring. Met beiden hebben we flinke slagen gemaakt. Dat leverde een visie op
15
preventie in het sociaal domein op. Een tweedaagse heisessie in oktober leverde veel input op vanuit allerlei geledingen uit de samenleving zoals samenwerkingspartners en de Adviesraad sociaal domein. Er zijn verschillende monitorings-initiatieven geweest. Zo onderzochten we met een klankbordgroep monitoring hoe de gemeenteraad het beste geïnformeerd kan worden over het sociaal domein: welke informatie heeft de raad nodig om zijn taken kaderstellen en controleren - zo goed mogelijk uit te voeren? Daarnaast boekten we vooruitgang om meer in control te komen in het sociaal domein. Wat jeugdzorg betreft zijn we heel ver, wat de Wmo betreft wordt het inzicht steeds groter. We hebben de gemeenteraad hier ook regelmatig over bijgepraat. In het afgelopen jaar rondden we samen met de gemeente Coevorden een groot inkooptraject voor Wmo begeleiding af. De contracten zijn getekend en we zijn drukdoende met de implementatie. In de schuldhulpverlening zien we gelukkig nog geen stijging van het aantal gebruikers als gevolg van de Corona-beperkingen. Daarbij was het project ‘vroegsignalering’ van belang dat we samen met de gemeente Aa en Hunze een project zijn gestart om tijdig te kunnen signaleren of mensen mogelijk in een schuldensituatie terechtkomen. Ervaringen van onze inwoners in het sociaal domein zijn erg belangrijk.
Hiervoor voerden we jaarlijks een cliëntervarings-onderzoek uit maar dat leverde niet altijd voldoende informatie op. Daarom troffen we voorbereidingen om vanaf 2022 continu te meten hoe gebruikers in het sociaal domein de kwaliteit van ondersteuning ervaren. Zeer vermeldenswaardig is dat we de meedoen-webwinkel voor mensen met een laag inkomen hebben vernieuwd. We werkten daarbij nauw samen met de andere twee gemeenten in Zuidoost-Drenthe. De toegang en het gebruiksgemak zijn verbeterd. Toen in het najaar van 2021 de gasprijzen stegen zijn we ook gestart met de opname van energiebesparende producten (tochtstrips e.d.) in de webwinkel. Op het gebied van onderwijs voerden we de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) uit. Partners hebben elkaar goed leren kennen en dat is een zeer belangrijke eerste stap. Ook is de ondersteuningsroute onderwijs (zorg waarin Kansen4Kinderen (K4K) is geïntegreerd) gestart. Iedere school heeft een contactpersoon vanuit de GGD en het sociaal team. De verbindingen tussen onderwijs, gemeente, zorg en het Samenwerkingsverband Primair Onderwijs zijn versterkt. Binnen het thema ‘Alle kinderen leren en ontwikkelen in een doorgaande lijn in voor hen de meest passende omgeving’ kozen we ervoor om in te zetten op het ontwikkelingsgebied muziek van -9 maand tot 18 jaar. Het taalhuis stond niet stil tijdens Corona.
Vanwege de Corona-beperkingen zijn digitale bijeenkomsten georganiseerd tussen deelnemers en vrijwilligers. Diezelfde vrijwilligers en tevens de medewerkers van de sociale teams volgden een opfristraining Herkennen en Signaleren van laaggeletterdheid. Gezonde Leefstijl is actueler geworden door de Coronacrisis maar door de maatregelen was het ook lastig om hieraan te werken. Sportaanbieders werden regelmatig op de hoogte gehouden van alle nieuwe maatregelen en ondersteuningsmogelijkheden vanuit zowel het rijk als de gemeente. Er ontstonden veel samenwerkingsverbanden tussen sportverenigingen zoals gym en judo. Zo helpen zij elkaar ook na Corona verder. De combicoaches begeleiden en stimuleren deze samenwerking. Ze organiseerden samen met welzijnsorganisatie Andes veel activiteiten die zeker voor het mentale welbevinden van jongeren belangrijk waren. De samenwerking met Andes is duurzaam gebleken.
16
Tot slot zijn we zeer geïnteresseerd in wat de metingen opleveren die we in het lopende schooljaar uitvoeren onder basisschoolkinderen. Zeker ook voor de vergelijking met de jaren voor Corona. Zo hopen we beter inzicht te krijgen in wat de impact van Corona is op hun leven.
17
Dienstverlening Ambitie Wij zien communicatie en dienstverlening als urgente thema’s. Het geeft houvast en richting wanneer we als organisatie alert reageren op brieven, tijdig terugbellen, benaderbaar zijn en de inwoner zich gehoord laten voelen. Centraal in onze dienstverlening is dat we vertrouwen in onze inwoners hebben. Daarom komen we met voorstellen voor een verdere doorontwikkeling van onze werkwijze. We zien de organisatie als faciliterende organisatie, met medewerkers in een coachende rol. Zo richten we onze manier van werken dan ook in. Bij nieuwe initiatieven wordt er volop meegedacht over wat er mogelijk is, ook qua financiering in bijvoorbeeld de vorm van dorpsbudgetten. Voor de uitwerking van communicatie en dienstverlening hanteren we drie pijlers, namelijk: Bereikbaar, Benaderbaar en Begrijpelijk.
18
Doelstellingen Dienstverlening Wat willen we bereiken? 1. Bereikbaar, benaderbaar en begrijpelijk zijn.
Wat gaan we daarvoor doen?
T1
T2
1.1 Implementatie van een nieuwe website. 1.2 Verbeteren van de telefonische bereikbaarheid en ons terugbelgedrag. 1.3 Afronden van het project ‘invoering van de nieuwe schrijfstijl’. 1.4 Monitoring van het resultaat via het uitvoeren van klanttevredenheidsonderzoeken.
Toelichting 1.1 De implementatie van de nieuwe website is in volle gang. Deze wordt naar verwachting rond de zomer van 2022 opgeleverd. 1.2 Hier wordt continu aan gewerkt. 1.3 Dit project is nog niet afgerond. De vervolgstap is het herschrijven van brieven. Dit vindt naar verwachting in de loop van 2022 plaats. 1.4 Het monitoren van resultaten doen we periodiek, dus dit loopt door in 2022.
19
WAT HEEFT HET GEKOST? Onze inwoners
Begroting 2021
Rekening 2021
Taakvelden
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1.069
344
725
1.002
293
708
136
24
112
130
16
114
1.409
487
922
1.440
484
956
427
125
302
420
133
287
70
1.545
1.530
70
1.460
3.904
3.893
29
3.864
T0.2
Burgerzaken
T4.1
Openbaar basisonderwijs
T4.3
Onderwijsbeleid en leerlingzaken
T5.1
Sportbeleid en activering
T6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
1.615
T6.2
Wijkteams
3.904
T6.3
Inkomensregelingen
10.445
9.343
1.103
8.683
8.436
247
T6.4
Begeleide participatie
5.362
462
4.901
5.024
462
4.563
T6.5
Arbeidsparticipatie
628
11
617
656
12
644
T6.6
Maatwerkvoorziening (WMO)
727
10
717
837
7
829
T6.71
Maatwerkdienstverlening 18+
6.541
132
6.409
6.290
127
6.163
T6.72
Maatwerkdienstverlening 18-
7.644
7.644
7.825
57
7.768
T6.81
Geëscaleerde zorg 18+
22
22
22
22
T6.82
Geëscaleerde zorg 18-
539
539
583
583
T7.1
Volksgezondheid
Totaal
1.129
105
1.024
1.084
106
978
41.597
11.113
30.486
39.419
10.232
29.186
20
ONZE ECONOMIE Subthema's: - Economische ontwikkeling; - Recreatie en toerisme.
21
Economische ontwikkeling Ambitie Borger-Odoorn zet als platteland- en anticipeergemeente in op een samenleving waarin ondernemerschap en leefbaarheid elkaar versterken. Als ondernemersvriendelijke gemeente met een aantrekkelijk ondernemersklimaat willen we zowel bestaande als potentiële ondernemers zo goed mogelijk faciliteren. Veelvuldige contacten tussen gemeente en bedrijfsleven (bedrijfsbezoeken, -ontvangsten en bijeenkomsten) worden gebruikt om ontwikkelingen te volgen en waar gewenst op in te spelen. Door actief deel te nemen aan de Regiodeal profiteert de gemeente via de pijler 'werken' van de bestendiging en versterking van het regionale/lokale economische klimaat. De gunstige prognoses voor de economie staan door de coronacrisis op losse schroeven. Samen met de provincie blijven wij de ondernemers ondersteunen bij problemen o.a. als gevolg van het beëindigen van de steunmaatregelen.
22
Doelstellingen Economische ontwikkeling Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
T1
T2
1. Een aantrekkelijk 1.1 Vestigingsmogelijkheden vestigingsklimaat bieden. bieden op de bedrijventerreinen. 1.2 Wonen in combinatie met werken faciliteren.
2. Een Ondernemersvriendelijke gemeente zijn.
3. Een veerkrachtige en innovatieve regio waar onderwijs aansluit op de arbeidsmarkt (pijler “Werken” Regiodeal).
1.3 Verbetering fysieke bereikbaarheid van de gemeente en regio ondersteunen (fietspaden, OV, spoorverbinding StadskanaalEmmen). 2.1 Actieve ondersteuning bij vestiging/uitbreiding van bedrijven. 2.2 Informatie verstrekken voor ondersteunings- en startersmogelijkheden. 2.3 Communicatie via bedrijfsbezoeken en (netwerk) bijeenkomsten. 2.4 Ondersteuning promotie van het lokale bedrijfsleven (Open Bedrijvendagen, onderneming van het jaar, BIZ en Ambachtsgilde). 3.1 Versterken samenwerking bedrijfsleven, onderwijs en overheid op diverse terreinen waaronder de vrijetijdseconomie. 3.2 Bouwen/versterken van innovatie-omgevingen gericht op leren, werken en onderzoek, met als doel de innovatiekracht van bedrijven te vergroten en de opleidingsmogelijkheden te verbeteren.
Toelichting 1.1 De belangstelling voor kavels op de bedrijventerreinen is groot. In samenwerking met de provincie Drenthe werken we aan het in kaart brengen van de behoefte onder de ondernemers. We verwachten in april de resultaten van dit onderzoek. Er zijn het afgelopen jaar een aanzienlijk aantal kavels verkocht. 1.2 Dit is mogelijk via de bestemmingsplannen. De belangstelling voor grote boerderijen zien we nu ook in de combinatie wonen en thuiswerken. 1.3 Via het Deltaplan van het Noorden is de aanleg van de spoorverbinding StadskanaalEmmen landelijk in de belangstelling gekomen, maar het is niet opgenomen in het regeerakkoord. Op regionale schaal wordt de lobby voortgezet. Met subsidie van de provincie wordt gewerkt aan de traceverkenning van het snelfietspad tussen Exloo en Borger. 2.1 Dit loopt door in 2022.
23
2.2 Continue proces 2.4 In november is een succesvolle open bedrijvendag georganiseerd. We hebben deelgenomen aan de onderneming van het jaar en de BIZ heeft activiteiten in Borger verzorgd. De activiteiten van het Ambachtsgilde zijn stil komen te liggen i.v.m. de afnemende belangstelling. 3.1 Het versterken van de samenwerking met het onderwijs en het bedrijfsleven heeft continue de aandacht. We doen dit ondermeer in de samenwerking met de andere gemeenten in de Regiodeal Werken. 3.2 De subsidie voor de ontwikkeling van de Open Science Hub is verleend. In samenwerking met NHL Stenden wordt door Astron een lespakket ontwikkeld. De content voor de tentoonstelling is bepaald en gaat in 2022 in uitvoering. Rond de zomer zal er een proefopstelling te zien zijn.
24
Recreatie en Toerisme Ambitie R&T heeft een groot aandeel in de werkgelegenheid van Borger-Odoorn. Naast de vele banen zorgt deze sector voor een hoog lokaal voorzieningenniveau. Dat is van essentieel belang voor de lokale leefbaarheid en aantrekkingskracht. De verwachtingen van de R&T-sector waren niet zo lang geleden zeer gunstig. De corona-uitbraak bracht hierin verandering. Behoorde de R&T aanvankelijk tot de meest getroffen sectoren, afgelopen zomer zagen veel ondernemingen hun vraag weer aantrekken. Niet is uit te sluiten dat de gevolgen van corona en het staken van steunprogramma’s nog kunnen gaan leiden tot problemen. De gemeente heeft waar mogelijk de sector gefaciliteerd (informatievoorziening, financiën, terrasverruiming, sanitair etc.) en blijft dat ook doen, samen met de Provincie Drenthe en het Recreatieschap Drenthe.
25
Doelstellingen Recreatie en Toerisme Wat willen we bereiken? 1. Beperking gevolgen Corona.
Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Onderhoud contacten t.b.v. monitoring stand van zaken lokale bedrijfsleven. 1.2 Blijven inspelen op uitdagingen vanuit sector (mede i.s.m. recreatieschap/VDG/provincie Drenthe). 1.3 Aanbod gebruik te maken van ondersteuning door RecreatieExpertteam.
2. Ontwikkeling/groei R&T-sector (door facilitering)
2.1 Aanleg/onderhoud infrastructuur: fiets- en wandelknooppuntensysteem, bebording en voorzieningen. 2.2 Onderzoek naar verbetering (w.o. verbreding) fietspaden tussen knooppunten. 2.3 Uitvoering projecten in BOCEverband: e-bike-arrangementen, wandelarrangementen, Hondsruggids, Boekingsplatform, onderzoek e-bike-route. 2.4 Lokale promotie, informatievoorziening via de Tourist Informatie Punten (TIP). 2.5 Promotie De Hondsrug i.s.m. bedrijfsleven, Marketing Drenthe, Hondsruggemeenten en Geopark. 2.6 Ondersteuning lokale parken via project Vitale vakantieparken Drenthe. 2.7 Stimulering digitalisering sector (project Regiodeal). 2.8 Faciliteren toeristische invulling Smidswal Exloo (Open Science Hub, Innovatiehub i.s.m. onderwijs/lokaal bedrijfsleven). 2.9 Netwerkvorming lokale/regionale organisaties (via Stichting Bestemming BorgerOdoorn en/of Hondsrugsamenwerking). 2.10 Actief inspelen op lokale initiatieven/kansen.
Toelichting
26
T1
T2
1.1 Er hebben in 2021 wel werkbezoeken en ondernemersbijeenkomsten plaatsgevonden, maar vanwege corona in mindere mate dan verwacht. 1.2 Zoals het woord "blijven" al zegt, dit is een doorlopende activiteit. 1.3 Deze ondersteuningsmogelijkheid wordt aangeboden via Vitale Vakantieparken. Gemeente is hierbij actief als intermediair. 2.1 De aanleg van het wandelknooppuntennetwerk is voltooid in 2021. Nu is er volop inzet op E-bike routes in BOCE-verband. 2.2 In 2021 is gestart met eerste fase fietsplan Borger-Odoorn. Waar moeten zaken worden aangepast en/of verbeterd. In 2022 wordt een prioriteitenlijst samengesteld. 2.3 Het BOCE-programma is in 2021 afgerond. Er loopt nog wel een aantal R&T-project zoals "eeuwige energie", lokale ambachten en e-bikeroutes. 2.4 Hiervoor wordt in toenemende mate samengewerkt tussen de Hondsruggemeenten (samenwerkingsverband Hondsrug Drenthe). 2.5 Hieraan wordt doorlopend gewerkt o.a. op basis van een merkactivatieplan. 2.6 Bij twee parken wordt ingezet op een inventarisatieproject. Een park wordt ondersteund via Recreatie-expertteam en een park mogelijkheid aangeboden voor opstellen toekomstvisie. 2.8 Inhoud is door Astron afgerond. Voor locatie zijn nog werkzaamheden benodigd. 2.10 Aantal initiatieven zijn ondanks of wellicht dankzij corona goed op peil.
27
WAT HEEFT HET GEKOST? Onze economie
Begroting 2021
Taakvelden
Lasten
Baten
T3.1
Economische ontwikkeling
T3.2
Fysieke bedrijfsinfrastructuur
T3.3
Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen
54
56
T3.4
Economische promotie
497 595
Totaal
44
28
Rekening 2021 Saldo
Lasten
44
45
Baten
Saldo 45
172
127
45
-2
43
56
-12
1.647
-1.151
490
1.827
-1.337
1.703
-1.109
750
2.010
-1.259
ONZE TOEKOMST Subthema's: - Duurzame ontwikkeling; - De veranderende rol van de gemeente.
29
Duurzame ontwikkeling Ambitie Duurzaamheid is en blijft één van onze belangrijke speerpunten. In samenwerking met overheden, bedrijven en onze inwoners werken we aan projecten met doelen als duurzaam energie opwekken en energiebesparing. De duurzaamheidslening is hiervan een voorbeeld. De gemeente wil door middel van educatie ook de jeugd meer betrekken bij duurzaamheidsvraagstukken. We werken met de duurzaamheidsagenda. Via de duurzaamheidsagenda geven we uitvoering aan de doelen op dit gebied. De gemeente wil niet achterblijven bij haar inwoners en onderneemt zelf ook stappen op het gebied van duurzame maatregelen, zoals zonnepanelen, isolatie, slimme verlichting, renovatie en onderhoud bij de eigen gemeentelijke gebouwen. Het aanpakken van het gemeentelijk vastgoed leidt niet alleen tot energie-, CO2- en geldbesparing, maar betekent tevens een hogere vastgoedwaarde, meer comfort en een betere verhuurbaarheid van de gebouwen. In het afvalbeleid nemen we maatregelen om de hoeveelheid restafval per inwoner omlaag te brengen.
30
Doelstellingen Duurzame ontwikkeling Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
T1
1. Aansluiten bij de 1.1 Deelnemen aan de Regionale nationale en Energie Strategie. internationale afspraken 1.2 Onderzoeken welke energietransitie. mogelijkheden er zijn om woningen aardgasvrij te maken. 1.3 Opstellen monitor/dashboard voor het volgen van het resultaat. 1.4 Opstellen van transitievisie Warmte. 2. Een energieneutrale 2.1 Gemeente draagt bij aan het Drentse woonomgeving verduurzamen van in 2040. (koop)woningen. 2.2 Prestatieafspraken met woningcorporaties. 3. Het goede voorbeeld 3.1 Het verduurzamen van gemeentelijke gebouwen. geven als gemeente. 3.2 Versneld verduurzamen van de openbare verlichting (LED) 2019-2024. 4. Faciliteren van initiatieven uit de gemeenschap.
4.1 Ondersteunen initiatieven van inwoners, bedrijven en instellingen. 4.2 Oog voor belangen van inwoners bij duurzaamheidsinitiatieven en de uitvoering daarvan.
5.1 Directe communicatie met 5. Reduceren van het afval tot maximaal 30 kg inwoners over persoonlijke restafval per inwoner in afvalprestaties via de app en globale prestaties via de WIWU 2025. en website. 5.2 (Jaarlijks) opstellen van een grondstoffenmonitor waarmee inzicht wordt verkregen in de afvalbeheerprestaties. 5.3 Pilot ondergrondse containers hoogbouw. Toelichting 1.3 De provincie ondersteunt ons bij het ontwikkelen van een dashboard. 3.1 We hebben nog geen prioriteit kunnen geven aan het verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen. Op schema, gegevens zijn aangeleverd bij Markerein.
31
T2
De veranderende rol van de gemeente Ambitie Meer en beter inspelen op de ontwikkelingen in de samenleving, waar inwoners steeds vaker de samenwerking zoeken met de gemeente. De gemeente neemt hierin een meer regisserende en faciliterende rol op zich en kan daardoor maatschappelijke vraagstukken samen met inwoners en andere partners integraal oppakken.
32
Doelstellingen De veranderende rol van de gemeente Wat willen we bereiken? 1. Betrekken van de inwoners bij beleidsvoorbereiding, uitvoering en besluitvorming.
Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Ervaring opdoen (bijvoorbeeld in de vorm van een pilot) met vernieuwende participerende werkvormen en deze breder inzetten. 1.2 Dorpsbudgetten effectueren in samenwerking met de 18 belangenverenigingen. 1.3 In kaart brengen wat de invoering van de Omgevingswet betekent voor de gemeentelijke dienstverlening en communicatie. 1.4 Introduceren van de Omgevingsdialoog.
2. De organisatie voorbereiden op de nieuwe Omgevingswet.
1.5 Opstellen van Participatievisie. 2.1 Het inrichten van de werkprocessen naar de vereisten die de Omgevingswet stelt. 2.2 Het inrichten van ICTondersteuning om de werkprocessen te ondersteunen, gemeentelijke regelgeving helder kenbaar te maken en een koppeling te maken met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). 2.3 Het concreet maken van de participatie-vereisten uit de Omgevingswet en deze vertalen naar de praktijk in BorgerOdoorn. 2.4 Het toewerken naar een totaal ontwikkelaanbod voor de organisatie zodat kennis en vaardigheden en houding en gedrag (cultuur) van onze medewerkers in lijn worden gebracht met de nieuwe ontwikkelingen die de organisatie van ons vraagt. 2.5 Het opstellen van een gemeentelijke omgevingsvisie, voortbouwend op de nota van uitgangspunten.
Toelichting
33
T1
T2
2.5 De raad is inmiddels geïnformeerd over het aangepaste tijdspad voor de Omgevingsvisie. Daamee liggen we op koers.
34
WAT HEEFT HET GEKOST? Onze toekomst
Begroting 2021
Rekening 2021
Taakvelden
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
1.968
1.278
689
2.008
1.276
732
T0.1
Bestuur
T5.3
Cult.presentatie, -productie en -partic.
221
26
195
197
26
171
T5.4
Musea
215
5
211
217
5
213
T5.6
Media
660
200
460
646
200
446
T7.4
Milieubeheer
981
150
831
1.072
135
937
4.045
1.659
2.386
4.140
1.642
2.499
Totaal
35
ONZE LEEFOMGEVING Subthema's: - Ruimte en groen; - Wonen en leefbaarheid; - Wegen en verkeer; - Openbare orde en veiligheid.
36
Ruimte en groen Ambitie Borger-Odoorn biedt een aantrekkelijk gebied voor bewoners, recreanten en toeristen. De karakteristieke kenmerken van het gebied –zand en veen- blijven behouden door de eenvoudige en ruimtelijke groene inrichting. Met toepassing van eenvoudig groen met minder intensief onderhoud. Uitgangspunt is een eenduidige keuze voor een duurzaam kwaliteitsniveau, dat ruimte biedt aan flora en fauna.
37
Doelstellingen Ruimte en groen Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
T1
T2
1. Zo efficiënt, effectief en1.1 Uitvoering geven aan de integraal mogelijk ontwikkelagenda in IBOR en de invulling geven aan de bestuurlijke wensen t.a.v. het onderhoudskwaliteit van kwaliteitsniveau. de kapitaalgoederen in de openbare ruimte volgens IBOR. 2. Zorgen voor een 2.1 Opstellen van een gezond en veilig bomenvisie met een boom- en (laan)bomenbestand met bosbeheerplan. oog voor 2.2 Uitvoering geven aan een cultuurhistorische en kwaliteitsimpuls onderhoud karakteristieke bomen conform voorstel op de elementen. DPL. 3. Een veilige openbare 3.1 Bestrijden van de ruimte voor mens en dier. eikenprocessierups. 3.2 Bevorderen van natuurlijk evenwicht door vergroten van biodiversiteit en ecologisch (maai)beheer. 4.1 Voortvloeiend uit de 4. Een klimaatrobuust ingerichte leefomgeving. klimaatstresstest maatregelen nemen op gebied van ontwikkeling en beheer. 4.2 Samenwerken in o.a. de waterketen om een bredere visie te vormen. Toelichting 1.1 De ontwikkelagenda is onderdeel van het afdelingswerkplan en weggezet in tijd. 2.2 Dit project wordt in 2022 afgerond. 3.1 Evaluatie en nieuw beleid worden in maart 2022 aangeboden. 3.2 In 2021 is een biodiversiteitsscan gedaan. De uitwerking van de plannen gaan verder in 2022. 4.1 Dit project loopt door in 2022.
38
Wonen en leefbaarheid Ambitie Borger-Odoorn biedt een aantrekkelijke woonomgeving voor inwoners van alle leeftijden, nu en in de toekomst. Organisaties en inwoners zetten zich actief in om de leefbaarheid en de kwaliteit van het wonen hoog te houden.
39
Doelstellingen Wonen en leefbaarheid Wat willen we bereiken? 1. Eigen beheer en exploitatie van gemeentelijke accommodaties waar mogelijk bij inwoners en verenigingen, op basis van eigen verantwoordelijkheid, initiatief en kracht.
Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Afronden overdragen eigendom dorpshuizen (Kern en Kader 3: De Wenakker, Valthermond-Oost). 1.2 Verbeteren positie dorpshuizen die gehuisvest zijn in een MFA. 1.3 Herijken beleid Leefgebied en buitensport onderdeel voetbal. 1.4 Opstellen visie en uitvoeringsprogramma Leefgebied en binnensport. 1.5 Opzetten nieuwe beheer constructie Willibrordkerk Borger. 1.6 Verkenning nieuwe invulling sportvelden Exloo, Odoorn en Valthe.
2. Goede huisvesting voor 2.1 Uitvoeren raadsbesluit over onderwijs. nieuwbouw Esdal College in Borger. 2.2 Opstellen visie onderwijshuisvesting. 3. Een aantrekkelijk toekomstbestendig woonmilieu in 2025: aandacht voor leefbaarheid, woonbehoeften en voor iedere doelgroep een betaalbare woning.
3.1 Het sluiten van nieuwe prestatieafspraken met woningcorporaties Lefier en Woonservice met aandacht voor betaalbaarheid en duurzaamheid. 3.2 Verdere invulling woningbouw Daalkampen, ontwikkeling de Gloep en verkenning Nije Daip 2.0. Daarbij aandacht voor de prioritering van nieuwbouwinitiatieven per leefgebied. 3.3 Starten onderzoek inbreidingsmogelijkheden van de dorpen en inzet van extra stedenbouwkundige om woningaanbod te vergroten. 3.4 Het vergroten van de leefbaarheid voor de inwoners van het dorp Exloo, met een positieve impuls op de toeristenstroom in dit gebied (o.a. haalbaarheidsonderzoek Open Science hub).
40
T1
T2
4. Ontwikkelingen en ambities op het gebied van wonen.
4.1 Opstellen uitgangspuntennotitie Wonen, waarin ontwikkelingen en ambities samenkomen. 4.2 Aantal te bouwen woningen bijstellen o.b.v. de uitgangspuntennotitie Wonen en het woningmarktonderzoek.
5. Het ontwikkelen van 5.1 Het ontwikkelen van een een aanpak om te komen instrument voor een tot een toekomstactiegerichte gebiedsaanpak in bestendige het Mondengebied om de woningvoorraad voor bestaande woningvoorraad woningeigenaren met een kwalitatief te verbeteren op het laag inkomen (uitwerking gebied van duurzaamheid en regiodeal). levensloopbestendigheid. 6. Leefbaarheid in het Mondengebied vergroten (1e Exloërmond, 2e Exloërmond en Valthermond).
6.1 Uitvoering geven aan het project van de Gebiedsagenda de Monden: opstarten herstructureringsopgave 2e Exloërmond (samenwerking met Woonservice).
Toelichting 6.1 Voor deze opgave is een programma in voorbereiding (in samenwerking met Woonservice)
41
Wegen en verkeer Ambitie De gemeente Borger-Odoorn zet in op veilige en toekomstbestendige wegen. We hanteren daarbij de algemene normen voor wegenonderhoud (CROW) en onze eigen prioriteitstelling voor het onderhoud van de doorgaande en kernontsluitingswegen. We hebben speciale aandacht voor landbouwwegen die mede worden gebruikt voor toeristisch–recreatieve doeleinden. In onze aanpak zoeken we naar slimme combinaties om het onderhoud en de ontwikkeling van groen, riolering en verkeer gelijktijdig aan te pakken.
42
Doelstellingen Wegen en verkeer Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
T1
T2
1. Veilige en toekomstbestendige wegen in de gemeente Borger-Odoorn.
1.1 Inzet van extra middelen (2018-2023) voor het groot onderhoud om de algehele kwaliteit van de wegen te verbeteren middels door de raad geaccordeerde prioriteringssytematiek. 2. Verbeteren 2.1 Gedurende de inzet van plattelandswegen. extra middelen (2018-2023) wordt jaarlijks € 400.000 geïnvesteerd in verbetering van plattelandswegen. (Fiets-) Plattelandswegen die worden gebruikt door recreanten en toeristen krijgen hierbij prioriteit. 3. Uitvoering geven aan 3.1 Jaarlijks projecten uitvoeren nieuw Gemeentelijk die komen uit het Verkeers- en Vervoerplan uitvoeringsprogramma van het (GVVP). GVVP. 4. Kunstwerken in beeld 4.1 Inventariseren en 0-meting brengen. uitvoeren van alle kunstwerken (bruggen, tunnels, sluizen ed). 4.2 Beleid met financiële paragraaf ontwikkelen voor alle kunstwerken binnen de gemeente. Toelichting 3.1 Er worden inmiddels jaarlijks projecten uitgevoerd die voortvloeien uit het GVVP. In 2021 zijn de volgende verkeersprojecten gestart/in uitvoering: 1. Inrichten Valtherweg/Exloërweg tussen Oude Dijk te Exloo en Hondsrugweg te Valthe als Erftoegangsweg A. Gezien de vele verkeersbewegingen, de omvang van de recreatieve sector om deze weg heen (met alle verkeersbewegingen van dien) en meldingen van omwonenden is de ontwerpfase inmiddels afgerond en is de voorbereiding op realisatie gestart. 2.
Verbeteren Dwarsdiep Nieuw-Buinen binnen mogelijkheden van Gebiedsontsluitingsweg en Dwarskade herinrichten als fietsstraat. De positie van de fiets en het kruispunt Parkstaat-Dwarsdiep staan al jaren hoog op het lijstje van Dorpsbelangen Nieuw-Buinen en de lokale ondernemersvereniging. Ook inwoners van Nieuw-Buinen ervaren hier knelpunten. Vooral de positie van de fietser is bij dit project een aandachtspunt. De ontwerpfase is inmiddels afgerond. Voorbereiding op realisatie wordt in de loop van 2022 gestart, mits er voldoende financiën beschikbaar zijn. 3. Melkweg Klijndijk. Dit project is inmiddels gerealiseerd. Het betreft herinrichting binnen de bebouwde kom, conform variant B die door de gemeenteraad is gekozen. Buiten de bebouwde kom wordt dubbele asmarkering aangebracht conform het wegbeeld van een Gebiedsontsluitingsweg (80 km/u) buiten de bebouwde kom (vergelijkbaar met de al aanwezige dubbele asmarkering op de Oude Dijk tussen Exloo en 2e Exloërmond). 4. Zuiderdiep Valthermond. Het wijzigen van het verkeersbeeld lift bij dit project mee in het project van groot wegenonderhoud. De belangrijkste verkeerselementen zijn het
43
aanbrengen van een (moeilijk) overrijdbare middengeleider en attenderende rode kruispunten. Ook wordt het fietspad op het overgrote deel verbreed naar 3 meter en gaan voetgangers hier ook gebruik van maken. De huidige breedte van het voetpad is op veel plekken niet geschikt voor minder valide voetgangers en het huidige fietspad voldoet niet meer aan de nieuwste verkeersveiligheidsbreedtes. Met het integreren van de functies in een extra breed fietspad worden beide problemen aangepakt. Om grote snelheidsverschillen te voorkomen zullen bromfietsers in het vervolg gebruik moeten maken van de rijbaan. Dit is in overeenstemming het met GVVP. Het project is nog in uitvoering. 5. Noorderdiep Nieuw-Buinen ten westen van de Mondenweg. Dit betreft een wegenonderhoudsproject waarbij verkeer aanhaakt. In dit project werd dit deel van het Noorderdiep ingericht als 30 km/u-zone, conform het GVVP. Dit project is inmiddels afgerond. 6. Diverse kleine maatregelen. Afgelopen jaar zijn op diverse locaties kleine maatregelen getroffen worden. Bijvoorbeeld door het plaatsen van 30 km/u-zoneborden bij wegen die al op de juiste wijze zijn ingericht. De grootste quick-wins op dit gebied zijn inmiddels wel uitgevoerd. 7. Voor het project Zuiderdiep Drouwenermond is gestart met de ontwerpfase.
Uitgangspunten die in het ontwerp worden meegenomen zijn het verkleinen van de bebouwde kom en invoering van 30 km/u binnen en 60 km/u buiten de bebouwde kom (nu geldt een maximum snelheid van 70 km/u). Het ontwerp moet leiden tot een inrichting als Erftoegangsweg, conform het GVVP. 8. Hoofdweg Klijndijk (tussen rotonde Klijndijk en afslag Emmen-Noord) afwaarderen. Dit project heeft raakvlak met project N34 Klijndijk. Doordat langs de N34 een nieuwe parallelweg wordt gerealiseerd vervalt de gebiedsontsluitende functie van dit gedeelte van de Hoofdweg. Naar aanleiding van bewonersbijeenkomsten is gekozen de Hoofdweg aan de Emmense zijde af te sluiten voor verkeer. Hiermee wordt verkeer van en naar Emmen gestimuleerd gebruik te maken van de nieuwe aansluiting bij Klijndijk en wordt de verkeersveiligheid op dit deel van de Hoofdweg verbeterd. De ontwerpfase is in 2021 gestart. 9. Exloërweg/Weerdingerweg Valthe (tussen Hondsrugweg en bebouwde komgrens Weerdingerweg). Dit wegvak is in het GVVP gecategoriseerd als een Gebiedsontsluitingsweg (50 km/u). Vanuit Valthe is aangegeven dat de positie van de fiets hier een groot knelpunt is. Om dat knelpunt te verbeteren is in 2021 een ontwerptraject gestart. 4.1 Het technisch onderzoek van nagenoeg alle bruggen is conform planning in 2021 afgerond. Voor een tweetal bruggen is nader materiaalonderzoek ingesteld.
Wij verwachten in kwartaal 2 van 2022 de definitieve resultaten. 4.2 Het materiaalonderzoek van 2 bruggen is nog niet binnen. Derhalve is ook de financiële paraaf over onderhoud bruggen nog niet definitief op te stellen. Wij verwachten dit in kwartaal 3 van 2022 te presenteren.
44
Openbare orde en veiligheid Ambitie Borger-Odoorn zet in op een sterk veiligheidsbewustzijn. De gemeente faciliteert inwoners hierin een eigen rol te pakken door een beroep te doen op het onderling vertrouwen, vriendelijkheid, alertheid en verbinding. De gemeentelijke organisatie vervult hierin een voorbeeldfunctie in de dienstverlening en bij de naleving van lokale en wettelijke regelgeving. De gemeente maakt daarbij maximaal gebruik van en neemt actief deel in de veiligheidshulpstructuren in lokaal en regionaal/landelijk verband.
45
Doelstellingen Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken?
Wat gaan we daarvoor doen?
1. Veiligheidshulpstructuren zijn alert en effectief.
1.1 Borger-Odoorn vervult een zichtbare rol in de veiligheidshulpstructuren, zowel lokaal als regionaal/landelijk.
2. Sterk veiligheidsbewustzijn binnen de gemeenschap BorgerOdoorn en de interne organisatie.
2.1 Voor medewerkers: minimaal één keer per jaar bewustwordingsbijeenkomst Regionaal Informatie en Expertisecentrum organiseren.
3. Op veiligheidsbelang toegesneden vergunningverlening, subsidieverlening en handhaving.
T1
T2
2.2 OOV voert kennismakingsgesprek met nieuwe bestuurders en veiligheidsrelevante nieuwe medewerkers m.b.t. thema’s ondermijning en VPT. 3.1 We gaan het in 2020 vastgestelde Bibob-beleid (Wet bevordering integriteitsbeoordelingen openbaar bestuur) verder uitrollen naar de praktijk in de rest van de organisatie en hen daarbij ondersteunen en adviseren als back-officetaak. 3.2 Borgen OOV in vergunningen-, toezicht- en handhavingsbeleid door actieve samenwerking met andere clusters. 3.3 Sturen op balans handhaving Corona en overige regelgeving.
Toelichting 2.1 De corona-lockdown en de ook de raad bekende achterblijvende formatie OOV hebben hierbij in de weg gestaan. Naar verwachting kan met de formatieuitbreiding OOV in 2022 het doel dan alsnog ter hand worden genomen. 3.1 De corona-lockdown en de ook de raad bekende achterblijvende formatie OOV hebben hierbij in de weg gestaan. Naar verwachting kan met de formatieuitbreiding OOV in 2022 het doel dan alsnog ter hand worden genomen. 3.2 Doorgaand proces. De corona lockdown zet dit wel onder druk, omdat we bij het werken aan deze doelstelling het juist veel moeten hebben van persoonlijke en informele contacten.
46
WAT HEEFT HET GEKOST? Onze leefomgeving
Begroting 2021
Rekening 2021
Taakvelden
Lasten
Baten
Saldo
Lasten
Baten
Saldo
430
178
252
328
157
171
T0.3
Beheer overige gebouwen en gronden
T1.1
Crisisbeheersing en brandweer
1.489
1
1.489
1.484
2
1.482
T1.2
Openbare orde en veiligheid
208
66
142
215
66
149
T2.1
Verkeer en vervoer
3.679
74
3.605
3.096
35
3.060
T4.2
Onderwijshuisvesting
905
247
658
949
266
683
T5.2
Sportaccommodaties
2.013
315
1.698
2.003
236
1.767
T5.5
Cultureel erfgoed
T5.7
3.562
156
3.406
3.734
186
3.549
T7.2
Openbaar groen en (openlucht) recreatie Riolering
2.074
3.121
-1.047
1.865
3.188
-1.323
T7.3
Afval
1.878
2.733
-855
1.896
2.910
-1.015
T7.5
Begraafplaatsen en crematoria
435
158
277
340
143
197
T8.1
Ruimtelijke ordening
1.723
97
1.627
1.634
169
1.465
T8.2
Grondexploitatie (nietbedrijventerreine Wonen en bouwen
69
100
-31
2.939
3.287
-348
1.008
1.033
-25
1.008
1.394
-385
19.473
8.279
11.196
21.513
12.039
9.474
T8.3 Totaal
22
47
22
ONZE PORTEMONNEE Thema Onze portemonnee bevat de volgende onderdelen: - Gemeentefonds; - Overzicht van incidentele baten en lasten; - Overzicht van structurele toevoegingen en onttrekkingen aan reserves; - Wat heeft het gekost?
48
Gemeentefonds Hieronder het geactualiseerde overzicht van het gemeentefonds in 2021. Gemeentefonds 2021
Begroting BERAP
I: Algemene Uitkering
BERAP Rekening
2021 2021-I 2021-II
2021
39.229
39.774
40.843
41.408
- Raming onderuitputting
0
0
0
0
- Behoedzaamheid
0
0
0
0
125
125
300
300
0
0
0
41
39.354 39.899
41.143
41.749
Bedragen x € 1.000 - Algemene Uitkering
- BTW compensatiefonds - Uitkering voorgaande jaren Subtotaal onderdeel I
II: Decentralisatie- en integratieuitkeringen - Combinatiefuncties
113
113
113
113
- Gezond in de stad
98
98
98
98
- Voorschoolse Voorziening Peuters
69
81
81
81
- Armoedebestrijding kinderen
81
81
81
81
- VTH provinciale Taken
74
74
74
74
- Brede aanpak dak- en thuisloosheid
0
32
32
32
- Maatschap. begeleiding statushouders
0
0
28
28
- Heroriëntatie van zelfstandigen
0
0
11
11
- Centrale stemopneming
0
0
0
13
- Jeugd aan zet
0
0
10
10
- Inkomstenderving gemeenten
0
0
0
26
- Versterking omgevingsveiligheidsdienst
0
0
0
4
- Extra kosten verkiezingen Covid-19
0
37
37
37
- Einde lening inburgeringsplichtig
0
0
0
1
- Cultuurmiddelen
0
77
77
77
- Inburgering
32
32
32
51
467
625
674
737
- Jeugdzorg (voogdij 18 plus)
1.734
1.734
1.770
1.770
- Participatie
4.562
4.562
4.669
4.780
6.296
6.296
6.439
6.550
Totaal onderdeel I
39.354
39.899
41.143
41.749
Totaal onderdeel II
467
625
674
737
Totaal onderdeel III
6.296
6.296
6.439
6.550
46.117 46.820
48.257
49.036
Subtotaal onderdeel II III: Sociaal Domein 3D's
Subtotaal onderdeel III
Subtotaal I t/m III
Sinds de begroting valt de definitieve uitkering 2021 € 2,919 miljoen hoger uit. Dit heeft verschillende redenen die hoofdzakelijk worden weergegeven in onderstaande tabel.
49
Verhoging algemene uitkering 2021 Mutatie Extra uitkering jeugdzorg
Bedrag 600.000
Coronasteunpakketten
1.197.000
BTW compensatiefonds
175.000
Uitkering participatie
218.000
Overig: accres, maatstaven e.d.
729.000
Totaal:
2.919.000
Ook sinds BERAP 2021-II is de algemene uitkering nog behoorlijk gestegen. Dat komt doordat de decembercirculaire 2021 nog is verwerkt. Hierover is de raad geïnformeerd per memo. Ook verschillende maatstaven zoals medicijngebruik met drempel vielen in werkelijkheid hoger uit dan begroot.