Inspiratiedocument Waterrijk Valthermond
Tekst van het document
Waterrijk Valthermond inspiratieboek ‘Behoud van het Zuiderdiep’
Juli 2023
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Aanleiding
Het kanaal Zuiderdiep in Valthermond is een uniek overblijfsel van de veenkoloniale geschiedenis. Vroeger verbond het stad en ommeland via de scheepvaart en nu verbindt het de inwoners en bezoekers van het dorp en heeft het kanaal verschillende kwaliteiten. Het project ‘Waterrijk Valthermond’ wil daarom het kanaal weer meer zichtbaar maken en meer geschikt maken voor recreatief gebruik door inwoners, ondernemers en toeristen. Bijvoorbeeld de mogelijkheid bieden om te vissen, kanoën, suppen en waterfietsen. Daarnaast is het doel van ‘Waterrijk Valthermond’ om te vertellen over de historie en de natuur van het water. Dit inspiratieboek is in opdracht van de werkgroep ‘Waterrijk Valthermond’ in samenwerking met de gemeente Borger-Odoorn en het waterschap Hunze en Aa’s tot stand gekomen. De werkgroep wil met dit inspiratiedocument inwoners en ondernemers uitnodigen deel te nemen aan de uitvoering van het project Waterrijk om samen te bouwen aan een uniek stukje “waterverleden- en toekomst” waar we trots op zijn. De in de dit document opgenomen beelden zijn bedoeld ter inspiratie en moeten nog uitgewerkt worden tot een concreet ontwerp en plan.
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Beheer en onderhoud
Waterrijk Valthermond: Landschap - natuur - ecologie. Gebied: Gelaagdheid van het landschap ervaren (berm, walkant, wateroppervlak). Natuur en karakteristieken van het landschap behouden/versterken. Grens gemeente Borger-Odoorn en waterschap Hunze en Aa’s duidelijk in beeld krijgen. Kanaal: Baggeren van het kanaal (of een deel ervan) is een grote wens. Bermen en walkanten > netjes en goed onderhouden, intensief maaien waar nodig voor gebruik. Bewoners kunnen zelf ook veel: blad ruimen (bladbakken plaatsen), maaien, harken etc. Oevers zijn van oorsprong strak, tegenwoordig is biodiversiteit en ecologie een belangrijk onderwerp: intensief en extensief onderhoud kan gecombineerd worden > wisselend beeld, niet alles hetzelfde geeft meerwaarde op verschillende fronten. Beheer en onderhoud water > schoon met waterplantenbeheer. “Snor” gefaseerd blijven onderhouden (toelichting over onderhoud en beheer is van belang). Kanaal weer gebruiken. Contact/relatie met het water realiseren. Sluis heeft functie in peilbeheer, deuren kunnen niet open. Recreatief gebruik: Plekken om te varen en te suppen, na 15 juli > rekening houden met broedseizoen. Plekken om te vissen, beheer visplek met staalkabel, visplekken dieper maken. Omgeving kanaal: Grond Vuurboom (particulier) > kan ingericht worden met groen. Gebied rondom brug Kavelingen > aantrekkelijk maken.
Parkeren in berm middels grasstenen is reeds gerealiseerd, dit is voldoende. Waarderen en behouden: Ecologische instekers van het kanaal zijn erg waardevol > benutten en handhaven.
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Recreatie en toerisme
Waterrijk Valthermond: Kanaal - bruggen - sluis. Te realiseren: Vissteigers (klein), tegenover (elke) zijtak van het kanaal. Bootinlaadplekken. Trappen in oever. Aanleg- of picknicksteiger (groot). Veenpraamsteiger (groot). Uitkijkpunt over kanaal > ritme van de bruggen is mooi. Waterspeelplaats toevoegen (nader uitwerken i.v.m. veiligheid en keuringen). Duidelijke “Start en einde- locatie” aanbrengen voor o.a. kanogebruik. Opwaarderen verschillende locaties: Rotonde inrichten al mooie entree van Valthermond. Locatie bushalte naast Kevelinglaan bankjes toevoegen > parkachtige setting. Locatie bij haagkunst > onderhouden of verwijderen. Locatie jongeren ontmoetingsplek/zitplek > Is er een doelgroep? Onderhouden of verwijderen. Locatie picknickplek nabij Het Akkervarken/Kavelingen opwaarderen. Maaibeheer van berm langs Zuiderdiep: Intensief maaibeheer van berm bij bruggen, dammen, bushaltes, steigers, inlaadplekken, trappen. Extensief maaibeheer > bloemenmengsels langs kanaal op overgebleven stukken. Toevoegingen op een later moment: Informatieborden. Verlichting bruggen.
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Legenda (t.b.v. zes tekeningen volg. pagina’s) kleine houten vissteiger 14 st. bootinlaadplek 4 st. traptredes in talud 3 st. speciale gebieden 10 st. bloemenmengsel (extensief) gemaaid gras (intensief) bestaande bomen
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Deel 1: huisnummer 409 - 442
1.
1. Rotonde opnieuw inrichten. Gebiedseigen invulling (kunst) en beplanting
Deel 2: huisnummer 444 - 458
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Deel 3: huisnummer 459 - 484
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Deel 4: huisnummer 486 - 518
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Deel 5: huisnummer 521 - 550
2.
3.
2. Banken onder rode beuken toevoegen 3. Zichtlijn over kanaal, ritme van bruggen ervaren
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Deel 6: huisnummer 553 - Kavelingen
4.
3.
5.
6.
7.
8. 9.
10.
3. Zichtlijn over kanaal, ritme van bruggen ervaren 4. Grote houten steiger in vorm van karakteristieke veenpraam 5. Waterspeelplaats / natuurlijk spelen (met certificering aanleggen) 6. Uitkijkpunt realiseren aan fietsbrug, t.b.v. zichtlijn over kanaal (nr. 3) 7. ‘Haag-kunstwerk’ herstellen en netjes maken (door gemeente) 8. Instapsteiger met bootinlaadplek t.b.v. kano’s en suppen 9. Jongeren ontmoetingsplek herstellen en netjes maken (door gemeente) 10. Picknickplek opwaarderen en aantrekkelijk maken (door gemeente)
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Jantiene boer-top Ruimtelijk Ontwerp stedelijk gebied & landschap
Waterrijk Valthermond
inspiratieboek ‘Behoud van het Zuiderdiep’
Met dank aan: Gemeente Borger-Odoorn Waterschap Hunze en Aa’s KNHM SNN