CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Haalbaarheidsonderzoek de Koel 20211117

RAAD: Raadsvergadering 27 januari 2022, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Scenario's Sporthal De Koel12.109 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Sporthal de Koel Haalbaarheidsonderzoek Opdrachtgever: Gemeente Borger-Odoorn

Auteurs: Datum: Versie:

Igor Grevers & Arjan Grootkarzijn 17 november 2021 1.0

Inhoud 1

2

3

Inleiding ........................................................................................................................................... 4

1.1

Aanleiding onderzoek .............................................................................................................. 4

1.2

Doel onderzoek........................................................................................................................ 4

1.3

Leeswijzer ................................................................................................................................ 4

Huidige staat .................................................................................................................................... 5 2.1

Kenmerken............................................................................................................................... 5

2.2

Technische staat ...................................................................................................................... 5

2.3

Functionele staat ..................................................................................................................... 6

2.4

Bezetting .................................................................................................................................. 7

2.5

Beheer & Exploitatie ................................................................................................................ 8

2.6

Financieel ................................................................................................................................. 9

2.6.1

Boekwaarde ..................................................................................................................... 9

2.6.2

Exploitatiekosten ............................................................................................................. 9

Ontwikkelingen .............................................................................................................................. 11 3.1

Leerlingenprognoses PO & VO ............................................................................................... 11

3.2

Gymzaal Esdal College ........................................................................................................... 11

3.3

(extra) Ruimtebehoefte ......................................................................................................... 11

3.3.1

Andere PO scholen ........................................................................................................ 11

3.3.2

Sportverenigingen.......................................................................................................... 12

3.4

Randvoorwaarden en doelstellingen voor gebouw/locatie ................................................... 12

4

Toetsingscriteria ............................................................................................................................ 13

5

Scenario’s....................................................................................................................................... 14 5.1

Scenario 1: levensduur verlengend renoveren de Koel ......................................................... 15

5.1.1

Functioneel en multifunctioneel gebruik ....................................................................... 15

5.1.2

Duurzaamheid & technische kwaliteit ........................................................................... 16

5.1.3

Proces en planning......................................................................................................... 16

5.1.4

Investeringskosten ......................................................................................................... 16

5.2

Scenario 2: nieuwbouw sporthal & renovatie spelzaal .......................................................... 17

5.2.1

Functioneel & multifunctioneel gebruik ........................................................................ 17

5.2.2

Duurzaamheid & technische kwaliteit ........................................................................... 17

5.2.3

Proces en planning......................................................................................................... 17

5.2.4

Investeringskosten ......................................................................................................... 17

5.3

Scenario 3: nieuwbouw sporthal ........................................................................................... 18

5.3.1

Functioneel & multifunctioneel gebruik ........................................................................ 18

5.3.2

Duurzaamheid & technische kwaliteit ........................................................................... 18

5.3.3

Proces en planning......................................................................................................... 18

5.3.4

Financiën........................................................................................................................ 18

kenmerk: 20211117

2

5.4

Scenario 4: nieuwbouw sporthal locatie de Koel + gymzaal Esdal College ............................ 18

5.4.1

Functioneel & multifunctioneel gebruik ........................................................................ 19

5.4.2

Duurzaamheid & technische kwaliteit ........................................................................... 19

5.4.3

Proces en planning......................................................................................................... 19

5.4.4

Financiën........................................................................................................................ 19

5.5

Scenario 5: nieuwbouw sporthal Borger West + gymzaal locatie de Koel ............................. 20

5.5.1

Functioneel & multifunctioneel gebruik ........................................................................ 20

5.5.2

Duurzaamheid & technische kwaliteit ........................................................................... 20

5.5.3

Proces en planning......................................................................................................... 20

5.5.4

Financiën........................................................................................................................ 20

5.6

Structurele lasten .................................................................................................................. 21

5.7

Kansen ................................................................................................................................... 22

5.7.1

Subsidies ........................................................................................................................ 22

5.7.2

BTW (SPUK of BOSA-regeling) ........................................................................................ 22

6

Analyse........................................................................................................................................... 24

7

Conclusie en vervolgstappen ......................................................................................................... 26

8

Bijlagen .......................................................................................................................................... 27 8.1

Bezettingsschema .................................................................................................................. 28

8.2

Verslaglegging werksessies .................................................................................................... 29

8.3

Ruimteprogramma sporthal .................................................................................................. 34

8.4

Berekening structurele lasten ................................................................................................ 35

kenmerk: 20211117

3

1 Inleiding 1.1 Aanleiding onderzoek

De toekomstvisie binnensportaccommodaties is gepresenteerd aan de gemeenteraad van BorgerOdoorn en vastgesteld. Een van de opgaven uit deze toekomstvisie betreft het multifunctioneel en toekomstbestendig maken van sporthal de Koel. De aanleiding voor deze opgave is gelegen in de leeftijd van de sporthal (bouwjaar 1968), einde economische en technische levensduur, functionele beperkingen (o.a. ontbreken tussenwand) en onvoldoende capaciteit voor bewegingsonderwijs. Deze opgave vraagt om een nadere uitwerking in een haalbaarheidsonderzoek. Vanuit de gemeente is aan Vundamenz gevraagd om samen met de gemeente en de diverse gebruikers (sportverenigingen & scholen) een haalbaarheidsonderzoek op te stellen om de Koel toekomstbestendig en multifunctioneel te maken.

1.2 Doel onderzoek

Het haalbaarheidsonderzoek moet inzicht bieden in de diverse scenario’s die mogelijk zijn om te komen tot een multifunctionele en toekomstbestendige sportvoorziening in Borger. Grofweg zal daarbij gekeken worden naar scenario’s waarbij sprake is van levensduur verlengende renovatie en nieuwbouw. Hierbij is gebruik gemaakt van de diverse (energie) rapporten die in het verleden zijn gemaakt, het MJOP, een schouw van de locatie en diverse tekeningen van het gebouw. Daarnaast is gesproken met de gebruikers van het gebouw (onderwijs en sportverenigingen).

1.3 Leeswijzer

bron Toekomstvisie binnensport Borger-Odoorn

In dit haalbaarheidsonderzoek zijn diverse scenario’s onderzocht. Om een duidelijk beeld van de situatie te krijgen is in het tweede hoofdstuk allereerst de huidige situatie beschreven en geanalyseerd. In hoofdstuk 3 zijn diverse ontwikkelingen ten aanzien van het gebruik en ruimtebehoefte en de doelstellingen voor de nieuwe situatie beschreven. In hoofdstuk 4 zijn toetsingscriteria uiteengezet waarna in hoofdstuk 5 de verschillende scenario’s worden beschreven en uitgewerkt. De scenario’s worden tegen de toetsingscriteria afgezet in hoofdstuk 6. In hoofdstuk 7 zijn de conclusie en vervolgstappen beschreven.

kenmerk: 20211117

4

2 Huidige staat 2.1 Kenmerken

Sporthal De koel is gelegen aan de Molenstraat 3 in Borger. Het gebouw dateert uit het jaar 1968. Het gebouw is gelegen in het centrum van Borger. Achter het sportcomplex is een ruime parkeerplaats gelegen, deze wordt gezamenlijk gebruikt met de naastgelegen MFA het Hunzehuys. In deze MFA zijn diverse basisscholen gehuisvest, die ook gebruik maken van de Koel. Sporthal de Koel is in 2000 uitgebreid met een gymzaal/spelzaal. Het complex heeft daarmee 2 sportruimten: een sporthal met zaalafmeting van 22m x 42m en een spelzaal van 11m x 21m. Daarnaast is er een tribune, de bijbehorende kleed- doucheruimten en een sportkantine. Voor de beschrijving en analyse van de huidige situatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen:  MJOP opgesteld door Linthorst, d.d. 15-04-2021;  Energiescan opgesteld door Kontek, d.d. 2 april 2019;  Conditiemeting opgesteld door Alpha Consultancy, d.d. 11-10-2021;  Werksessie sportverenigingen, d.d. 23-08-2021;  Werksessie onderwijs d.d. 30-09-2021.

2.2 Technische staat

Voor de beschrijving van de technische staat is het belangrijk om het gebouw onder te verdelen in de verschillende bouwdelen naar leeftijd. We maken daarbij onderscheid tussen de sporthal en spelzaal. Sporthal de Koel De sporthal is gebouwd in 1968. De sporthal is daarmee ruim 50 jaar oud. Daarmee zijn zowel de economische levensduur (vaak gekoppeld aan een afschrijvingstermijn van 40 jaar) en ook de technische levensduur (met planmatig onderhoud 40-50 jaar) overschreven. Uit het MJOP en de conditiemeting blijkt dat de huidige technische staat van de accommodatie nog redelijk is, dit ook omdat in het verleden diverse renovatiewerkzaamheden en verduurzamingsmaatregelen zijn getroffen. De laatste jaren is het onderhoud gericht op instandhouding en niet op verbetering. Dit zal de komende jaren leiden tot steeds meer klachten en hogere kosten voor calamiteitenonderhoud. Om dit te voorkomen zullen de komende jaren forse investeringen gedaan moeten worden om de sporthal technisch in voldoende conditie te houden. Een aantal belangrijke posten zijn dan:  Herstel van metselwerk en met name het voegwerk;  Vervanging van diverse gevelbekleding;  Herstel en schilderwerk van de staalconstructie buiten;  Schilderwerk buitenzijde;  Vervanging van de dakbedekking;  Vernieuwing van tegelwerk etc.

van de kleed- en doucheruimten en sanitair;  Vervangen van diverse andere vloerafwerking;  Vervanging van diverse technische installaties (Cv-ketel, ventilatoren, verlichting);

kenmerk: 20211117

5

Aanvullend hierop komen vanuit de werksessie klachten over het binnenklimaat van de ruimten. Dit heeft dan betrekking op akoestiek (in dit geval de nagalmtijd), ventilatie en temperatuurregeling. Dit zijn bekende veel voorkomende problemen bij sportaccommodaties van deze leeftijd. Daarnaast voldoet het gebouw niet meer aan de huidige energie-eisen, heeft het hogere exploitatiekosten en is het niet duurzaam en gasloos. In het verleden zijn diverse onderzoeken uitgevoerd naar verduurzaming van de Koel. Hieruit blijkt dat in het verleden al enkele energiebesparende maatregelen zijn doorgevoerd zoals isoleren van het dak en het na isoleren van de spouwmuren. Spelzaal de Koel De spelzaal is in 2000 gebouwd en daarmee ca. 20 jaar oud. Het is gebruikelijk dat ongeveer halverwege de levensduur (20-25 jaar) een grondige renovatie wordt uitgevoerd. De technische installaties (verwarming, ventilatie, verlichting) zijn dan afgeschreven en aan vervanging toe. Ook tegelwerk en sanitair en vloerafwerkingen worden dan vaak vervangen. Werksessies: In de werksessie is gebruikers ook gevraagd naar kwaliteiten van de sportaccommodatie die men graag wil behouden. Belangrijke elementen daarbij zijn: de houten sportvloer en het zicht vanaf de tribune op de zaal.

Samengevat: de technische staat van sporthal de Koel is onvoldoende (op korte termijn is een levensduur verlengende renovatie nodig en het gebouw is niet duurzaam), de technische staat van spelzaal de Koel is voldoende (planmatig onderhoud noodzakelijk).

2.3 Functionele staat

Bij beoordeling van de functionele staat van de accommodatie wordt met name gekeken naar de afmetingen van ruimten en onderlinge relaties. Daarbij kan ook gekeken worden naar de eisen die zijn opgesteld door NOC*NSF met betrekking tot sportaccommodaties en door de KVLO1 met betrekking tot sportaccommodaties voor bewegingsonderwijs. Vanuit dit kader is ook gekeken naar de functionele staat van de Koel. De focus ligt hierbij op de belangrijkste sportruimten: de sportzaal, de kleed- en doucheruimten en de toestellenberging. Een aantal belangrijke constateringen zijn: Sporthal de Koel:  De sporthal is niet op te delen in meerdere afgesloten zaaldelen. Er zijn geen neerlaatbare akoestische scheidingswanden aangebracht. Normaliter is een sporthal van deze afmeting in 2 of 3 zaaldelen op te delen. Hierdoor is de inzet van de volledige sporthal de Koel overdag voor bewegingsonderwijs vergelijkbaar met een gymzaal omdat de hal in principe inzetbaar is voor 1 groep. Dit draagt niet bij aan het efficiënt inzetten van de beschikbare sportruimte. Vanuit bewegingsonderwijs geeft daarentegen wel meerwaarde om een grotere hal ter beschikking te hebben omdat zo ook sporten gedaan kunnen worden die vragen om meer ruimte (en die je anders bijvoorbeeld alleen op een buitensportveld zou doen).

De zaalafmeting van 22m bij 42m is kleiner dan de kleinste sporthal zoals opgenomen in het handboek sportaccommodaties (Sporthal C1: 24 m bij 44 m).  De sporthal beschikt over 4 kleedruimten van ca. 30 m2 (KVLO: 25 m2) en 4 doucheruimten incl. toilet van ca. 16 m2 (KVLO: 12 m2 incl. toilet).  De sporthal beschikt over een toestellenberging van ca. 60 m2. Echter hier loopt ook een vluchtweg doorheen, waardoor de effectieve bergruimte lager is. Uitgaande van de vereiste 1

KVLO staat voor Koninklijke Vereniging van leraren Lichamelijke Opvoeding. Deze organisatie heeft een handboek opgesteld met normen voor bewegingsonderwijs. Voor dit rapport is gebruikt gemaakt van de versie herziening september 2019.

kenmerk: 20211117

6

bergruimte uit het handboek sportaccommodaties dan is dat bij een sporthal van deze omvang met 1 zaaldeel wat ook wordt ingezet voor bewegingsonderwijs en gymnastiek: 115m2 (60m2 basis + 35m2 onderwijs + 20m2 gymnastiek). Overige functionele opmerkingen:  Weinig zicht vanuit de sportkantine op het sporten in de zaal;  Routing naar een deel van de kleedruimten sporthal door sportkantine, of door zaal;  Routing vanaf parkeren aan de achterzijde naar hoofdentree is aandachtspunt. Spelzaal de Koel:  De spelzaal heeft een zaalafmeting van 11m bij 21m = 231 m2 zaaloppervlakte. Dit is kleiner dat de gymzaal die wordt voorgeschreven in de modelverordening onderwijshuisvesting (12 m bij 21 m = 252m2). Alsook kleiner dan het advies van de KVLO voor minimale afmeting van een gymzaal voor bewegingsonderwijs van 14m bij 22m = 308 m2 zaaloppervlakte. De spelzaal is daarmee niet geschikt voor het geven van bewegingsonderwijs.  De spelzaal beschikt over 2 kleedruimten. Deze hebben een omvang van ca. 14 m2 (KVLO: min 24m2) en 1 gezamenlijke doucheruimte van 8 m2 (KVLO: min 11 m2).  De spelzaal beschikt over ca. 55 m2 toestellenberging (incl. kleuterberging). Dit voldoet aan de norm vanuit KVLO van min. 55 m2. Werksessies: In de werksessie is gebruikers ook gevraagd naar kwaliteiten van de sportaccommodatie die men graag wil behouden.

Belangrijke elementen daarbij zijn: de locatie van de sporthal, de ruimte van de zaal (sporthal) voor bewegingsonderwijs Samengevat: de functionele staat van sporthal de Koel is matig (1 zaaldeel, te weinig bergruimte, wedstrijdruimte voldoet niet aan norm NOC*NSF), de functionele staat van spelzaal de Koel is slecht (voldoet volledig niet aan de KVLO-richtlijnen). De totale beschikbare capaciteit voor bewegingsonderwijs van de sportaccommodatie de Koel bestaat daarmee feitelijk maar uit 1 zaaldeel wat voldoet aan de richtlijnen van de KVLO.

2.4 Bezetting

De bezetting van sportaccommodatie de Koel is in beeld gebracht. De gedetailleerde uitkomsten hiervan zijn opgenomen in bijlage 1. Hierbij is gekeken naar de reguliere wekelijkse bezetting van de sporthal en de spelzaal (exclusief vakanties). Aanvullend is ook gekeken naar de bezetting van de andere sportaccommodatie in Borger; de gymzaal bij het Esdal College. Incidenteel gebruik van andere partijen of incidenteel extra gebruik voor bijv. toernooien is niet meegenomen in deze analyse. De werkelijke bezetting met incidenteel gebruik zal derhalve wat hoger liggen.

ruimten

uren

bezetting onderwijs

bezetting verenigingen

bezetting weekend

8:30-14:30

15:00-23:00

8:30-22:00

Sporthal de Koel

68,0

98%

78%

39%

Spelzaal de Koel

26,5

33%

23%

15%

Gymzaal Esdal College

30,0

55%

20%

0%

De bezetting kan op verschillende manieren beoordeeld worden. Het bezettingsschema, de uren en het bezettingspercentage geven een goede indicatie hoeveel een accommodatie gebruikt wordt. Een volledige bezetting van een sporthal is vrijwel niet mogelijk. Dit komt mede vanwege vakanties, sportseizoenen die wisselen, seizoensinvloeden met buitensport. Daarnaast zijn er uren die lastig inzetbaar zijn, bijv. de middaguren na schooltijd, de late avonduren na 21:00/21:30 uur en avonden in

kenmerk: 20211117

7

het weekend. Daarnaast moet er ruimte zijn voor wisselingen van groepen/verenigingen, schoonmaak en eventueel onderhoud. Voor de beschikbare capaciteit voor bewegingsonderwijs sluiten we aan bij de modelverordening voorzieningen huisvesting onderwijs van de VNG. Deze hanteert een maximale capaciteit, gerelateerd aan de schooltijden van het onderwijs van 26 klokuren voor het PO en 40 klokuren voor het VO. Dit is daarmee ook gehanteerd voor de Koel (26 uur) en Gymzaal Esdal (40 uur). In algemene zin is op basis van het reguliere bezettingsrooster te concluderen dat de bezetting van de sporthal de Koel erg hoog is. Overdag zit deze nagenoeg vol met onderwijs (98%), daarnaast zit overdag in de spelzaal ook nog wat bewegingsonderwijs (33%). Aanvullend op het onderwijs zit overdag in de Koel ook nog ca. 4 uur aan seniorenactiviteiten/sport. Ook in de namiddag en avonden zit de sporthal erg vol (uitgaande van 15:00 tot 23:00 uur), met 78% en de minder gewilde uren in de namiddag en late avond. De bezetting in het weekend ligt wat lager. Op de zaterdagochtend en zondagmiddag zit nog wat ruimte. De bezetting van de spelzaal ligt overdag, ’s avonds en in het weekend wat lager. Voor de gymzaal van het Esdal geldt eenzelfde beeld. Overdag zit er met name het bewegingsonderwijs in, hier is nog enige ruimte. In de avond zitten er enkele sportverenigingen.

In het weekend is er geen structureel gebruik. Samengevat: de bezetting van sporthal de Koel is erg hoog, hier is vrijwel geen ruimte beschikbaar. De bezetting van de spelzaal de Koel is lager. Ook de bezetting van de gymzaal Esdal College ligt lager. Voor het onderwijsgebruik ligt de bezetting van de gymzaal Esdal College nu op 55%. Er is daarnaast beperkt extern gebruik overdag en in de avonden.

2.5 Beheer & Exploitatie

Het dagelijks beheer en klein onderhoud ligt bij de beheerder. Deze is tevens exploitant van de kantine. De beheerder ontvangt een beheersvergoeding voor de uit te voeren beheerswerkzaamheden en betaald huur voor het exploiteren van de kantine. De schoonmaak is niet ondergebracht bij de beheerder maar uitbesteed aan een extern schoonmaakbedrijf. Qua beheer is er geen relatie met de naastgelegen MFA. De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoer van het groot onderhoud en stelt het meerjarenonderhoudsplan (mjop) op. In basis zijn gemeente en gebruikers tevreden over de dienstverlening die vanuit exploitant wordt geboden en de kwaliteit van beheer in de accommodatie. Tijdens de werksessie met verenigingen en onderwijs kwam dit duidelijk naar voren middels de wens voor behoud van o.a.: - Handhaven constructie beheer en exploitatie kantine met terras; - Gezelligheid en sfeer. Verbeterpunten liggen op het vlak van: - Verbetering uitvoermogelijkheden schoonmaak (eenvoudiger/sneller/materialen); - Bieden van mogelijkheid voor online roosteren/reserveren en inzien agenda. Na keuze van het toekomstige huisvestingsscenario de Koel wordt bij uitwerking verder ingezoomd op optimalisatie van de exploitatie de Koel. Dit zowel aan de kant van de eigenaarslasten, voornamelijk groot onderhoud, alsook de gebruikerslasten.

Dit laatste door enerzijds gericht te kijken naar optimalisatiekansen van het (maatschappelijk) ondernemerschap middels het bieden van ruimte voor extra activiteiten en verbreding van horecaconcept van de sportkantine. Anderzijds wordt middels energetische verduurzaming en materialisatie gekeken naar het inverdieneffect voor energielasten, onderhoud en schoonmaak.

kenmerk: 20211117

8

2.6 Financieel 2.6.1 Boekwaarde

Op het huidige gebouw (sporthal en spelzaal) rust een boekwaarde van € 368.000,- (d.d. 1-1-2021). Uitgaande van een doorlooptijd van het project van 2 tot 3 jaar zal dit bedrag de komende jaren nog wat verder gaan afnemen. De resterende boekwaarde is deels toe te rekenen aan de sporthal (€ 93.000,-) vanwege recente investeringen en deels nog vanwege de investering in de spelzaal vanwege de bouw (€ 275.000,-).

2.6.2 Exploitatiekosten

De exploitatiekosten van een accommodatie worden vaak onderverdeeld in een aantal categorieën. Onderstaand lichten we enkele onderdelen toe. Energie Onderstaand een analyse van de energiekosten bestaande uit gas, elektriciteit en water. De totale kosten komen gemiddeld uit op ca. € 10,- per m2 bvo per jaar. Hier zitten enkele schommelingen in vanwege koude en minder koude winters en over 2020 zal er ook een effect inzitten vanwege minder gebruik door Corona. Gezien de stijging in energieprijzen wordt voor de komende jaren een stijging verwacht van de kosten. 2015

2016

2017

2018

Gas

8.315 10.799

8.836

Electra

9.042

8.273

7.631

Water

1.612

2.669

1.184

Totaal

2019

2020

Gemiddeld p.j.

Gemiddeld per m2 bvo

15.234

7.516 13.027

€ 10.621

€ 4,66

9.168

14.955

9.950

€ 9.837

€ 4,31

4.430

3.380

-450

€ 2.138

€ 0,94

18.970 21.741 17.652 28.832 25.851 22.527

€ 22.595

€ 9,91

Onderhoud Onderstaand een analyse van de onderhoudskosten. Dit betreft de kosten voor planmatig onderhoud, preventief onderhoud, en klachtenonderhoud (correctief onderhoud). De afgelopen jaren is ingezet op instandhouding en zijn met uitzondering van 2019 geen grote investeringen gedaan. In 2019 zijn er werkzaamheden uitgevoerd aan de staalconstructie op het dak, het binnen- en buitenschilderwerk en installatietechnische aanpassingen. Werkelijke kosten 2015 € 72.972

2016 € 30.355

2017 € 52.347

2018 € 12.046

2019 € 139.274

2020 € 62.723

Gem. p.j.

Gem. per m2 bvo

€ 61.620

€ 27,01

Prognose kosten 2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

€ 55.579

€ 41.637

€ 40.731

€ 31.003

€ 426.058

€ 36.519

€ 57.037

€ 320.373

€ 33.581

€ 378.010

Gem. Gem. per m2 p.j. bvo € 142.053

€ 62,28

Opgesteld op basis van de informatie uit: MJOP Lindhorst, prijspeil 1-1-2016, incl. btw De werkelijke onderhoudskosten lagen op ca. € 27,- per m2 bvo. De toekomstige onderhoudskosten liggen op ruim € 62,- per m2 bvo. Dit sluit aan op het beeld dat de komende jaren forse investeringen moeten worden gedaan in de Koel op het gebied van onderhoud. Dit betreft enkel de kosten voor 1 op 1 vervanging. Hier is dus geen rekening gehouden met functionele aanpassingen of verduurzaming. Daarnaast zijn dit tarieven met prijspeil 1-1-2016, waarin de prijsstijgingen van afgelopen jaren niet zijn verwerkt. De verwachte onderhoudskosten van gemiddeld ruim € 140.000,- per jaar, ligt fors hoger dan het gemiddelde bij andere sportaccommodaties.

kenmerk: 20211117

9

Schoonmaak/overig Onderstaand een korte analyse van de schoonmaakkosten. Deze kosten waren eerst opgenomen in een beheervergoeding en daarmee geschat. Voor 2019 en 2020 betreft het de feitelijke kosten omdat schoonmaak extern is belegd. Schoonmaak

2017*

2018*

2019

2020

Gemiddeld p.j.

Gemiddeld per m2 bvo

15.000

15.000

19.724

30.320

€ 20.011

€ 8,77

*schatting, schoonmaak was onderdeel van beheervergoeding

kenmerk: 20211117

10

3 Ontwikkelingen In dit hoofdstuk zijn de diverse ontwikkelingen en doelstellingen beschreven die relevant zijn voor het haalbaarheidsonderzoek. Dit zijn diverse thema’s die onderstaand zijn omschreven.

3.1 Leerlingenprognoses PO & VO

De leerlingenprognoses zijn uitgebreid in beeld gebracht in de Toekomstvisie Binnensport met de informatie die door Planning Verband Groningen (2019) is aangereikt. Op dit moment wordt een nieuwe prognose gemaakt. Zodra deze informatie beschikbaar is, zal worden gekeken in hoeverre dit afwijkt van de huidige prognose. In de toekomstvisie werd een lichte daling voorzien voor het primair onderwijs in de gemeente Borger-Odoorn van 3%. Voor het voortgezet onderwijs werd een daling voorzien van 19%. In deze haalbaarheidsstudie is gerichter gekeken naar de ontwikkeling van de leerlingaantallen en groepen op de scholen die gebruik maken van sporthal de Koel. Dit is in onderstaande tabel weergegeven. Deze prognose laat zien dat de leerlingaantallen gelijk blijven en dat het aantal groepen met 2 toeneemt. De hoeveelheid uren bewegingsonderwijs wordt gerelateerd aan het aantal groepen. Op termijn is op basis van deze prognose een lichte toename aan uren bewegingsonderwijs voor het primair onderwijs te verwachten. Leerlingenprognose 2019-2037 Buro Planning Verband Groningen

De Borgh De Meander Montessori Borger Daltonschool Ees De Ekkelhof Totaal

aantal leerlingen 2020 2035 160 181 162 163 87 86 51 43 49 36 509 509

aantal groepen 2020 2035 6 8 7 7 4 4 3 3 3 3 23 25

3.2 Gymzaal Esdal College

Het Esdal College gaat nieuwbouw realiseren op de hoek Borgerveldweg/ IJzertijdstraat. In deze plannen is op dit moment enkel budget opgenomen voor de nieuwbouw van het schoolgebouw. Optioneel wordt in het ontwerp van de school wel rekening gehouden met het toevoegen van een gymzaal op deze locatie ter vervanging van de huidige gymzaal. De bezetting van de gymzaal door het Esdal College is op dit moment ongeveer 22 klokuren. Daarnaast is er nog extern gebruik van deze gymzaal voor ongeveer 8 klokuren (met name in de avonden).

3.3 (extra) Ruimtebehoefte 3.3.1 Andere PO scholen

Tijdens de werksessies is gesproken met de PO-scholen. Er zijn een aantal ontwikkelingen gaande die mogelijk vragen om meer ruimtegebruik vanuit het bewegingsonderwijs. Tussen haakjes is het effect opgegeven voor de totale ruimtebehoefte.

kenmerk: 20211117

11

Huidige aandachtspunten:  Voor 1 groep van de Montessorischool is geen ruimte voorzien in het rooster vanwege miscommunicatie (+ 2 klokuren);  OBS de Ekkelhof heeft bewegingsonderwijs met de gehele school (3 groepen) in de sporthal (+ 4 klokuren);  Wens vanuit Daltonschool Ees om een aantal groepen niet in Nieuw-Buinen te laten sporten maar in sporthal de Koel (+ 2/4 klokuren). Toekomstige ontwikkelingen:  Extra bewegingsonderwijs voor PO en VO? Op dit moment loopt landelijk de discussie of het wettelijk verplichte bewegingsonderwijs voor het Primair Onderwijs niet verhoogd moet worden naar 3 uur per week per groep in plaats van de huidige 2 uur. Dit zal een flink capaciteitsprobleem geven bij veel sportaccommodaties. Dit geldt ook voor de gemeente Borger-Odoorn en specifiek deze opgave. Voor de Koel betekent dit ongeveer 13 klokuren extra bewegingsonderwijs.  Ruimtetekort in MFA het Hunzehuys Spelzaal de Koel wordt al ingezet als extra speellokaal voor scholen uit de MFA. Er is door partijen aangeven dat er een ruimtetekort is in de MFA. Eventueel kan het speellokaal in de MFA (deels) worden ingezet als onderwijsruimte om een ruimtetekort op te lossen en kan het bewegingsonderwijs voor de onderbouw volledig in de Koel worden gegeven.

3.3.2 Sportverenigingen

Vanuit de sportverenigingen is tijdens de werksessie aangegeven dat er op bepaalde avonden behoefte is aan extra ruimte voor trainingen. De spelzaal is qua afmetingen niet geschikt. Dit is aangegeven door handbal, gymnastiek en volleybal. Bij de uitwerking van een voorkeursscenario moet dit nader worden uitgewerkt.

3.4 Randvoorwaarden en doelstellingen voor gebouw/locatie 

Duurzaamheid: aardgasvrij in 2030 Duurzaamheid is een kernthema voor de gemeente Borger-Odoorn. In lijn met mondiale, landelijke en provinciale afspraken rond vermindering van CO2-uitstoot en de transitie naar duurzame energiebronnen, werkt de gemeente aan de transitievisie warmte waarin wordt geschetst hoe de gemeente de komende jaren deze doelstellingen wil realiseren. Hieruit volgt de opdracht: voor 2030 het grootste deel van het maatschappelijk vastgoed, dus ook binnensportaccommodaties, transformeren naar aardgasvrije accommodaties en de accommodaties met andere maatregelen verduurzamen. NOC*NSF NOC*NSF heeft normen opgesteld voor sportaccommodaties. De norm heeft betrekking op overdekte multidisciplinaire sportaccommodaties. Sportaccommodaties kunnen het predicaat NOC*NSF goedgekeurd ontvangen na positieve beoordeling door een erkend keuringsinstituut. De norm maakt onderscheid in verschillende categorieën wedstrijdruimten. Als kleinste wedstrijdruimte (A.1) wordt het gymnastieklokaal genoemd. Deze heeft een afmeting van 14m bij 22m = 308 m2, wat overeenkomst met het advies voor een gymzaal van KVLO. Als kleinste wedstrijdruimte met de definitie sporthal (C.1) wordt een zaalafmeting aangehouden van 24m bij 44m.

KVLO De Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO) is de belangenvereniging voor alle professionals die kinderen in en rond de school goed leren bewegen. De KVLO heeft een handboek uitgegeven met richtlijnen voor sportaccommodaties waar ook bewegingsonderwijs wordt gegeven. Door veel gemeenten worden deze richtlijnen gehanteerd bij nieuwbouw van sportaccommodaties. De gemeente Borger-Odoorn heeft aangegeven dat deze richtlijnen ook uitgangspunt zijn in dit haalbaarheidsonderzoek.

kenmerk: 20211117

12

4 Toetsingscriteria

Om de scenario’s op objectieve wijze te kunnen toetsen en tegen elkaar af te kunnen zetten zijn op basis van de randvoorwaarden en doelstellingen die in het voorgaande hoofdstuk zijn beschreven een aantal toetsingscriteria vastgesteld. De toetsingscriteria worden in dit hoofdstuk toegelicht. Per criterium zijn de kansen waarop ingespeeld kan worden en de risico’s beschreven. In hoofdstuk 5 zijn de scenario’s afgezet tegen onderstaande toetsingscriteria. 1. Functioneel gebruik Het gebouw is geschikt om modern toekomstbestendig bewegingsonderwijs en sportbeoefening te faciliteren voor het onderwijs en de sportverenigingen in Borger en nabije omgeving. Dit door de huisvesting functioneel aan te laten sluiten bij de richtlijnen van KVLO en de normen van NOC*NSF.  De minimale ruimtebehoefte vanuit de sportverenigingen is: 1 sporthal (24m bij 44m) en beschikbaarheid van separaat zaaldeel (14m bij 22m) voor overloop/ extra uren.  De ruimtebehoefte vanuit bewegingsonderwijs is: 3 zaaldelen (14m bij 22m). o 25,5 uur bewegingsonderwijs PO (huidig gebruik de Koel); o 8 tot 10 uur bewegingsonderwijs PO (huidig gebruik de spelzaal); o 22 uur bewegingsonderwijs VO (huidig gebruik gymzaal Esdal); o 8 tot 10 uur extra gebruik PO (ontwikkelingen 3.3); 2. Multifunctioneel gebruik Het gebouw is geschikt voor multifunctioneel gebruik.

Primair voor het gebruik door sportverenigingen en onderwijs, maar secundair ook door andere partijen. De sporthal staat in verbinding met de omgeving en heeft een toegevoegde waarde. Multifunctioneel gebruik is mogelijk door ruimten op te delen in meerdere ruimten en het creëren van voldoende bergruimte in de accommodatie. 3. Duurzaamheid & technische kwaliteit Het gebouw is duurzaam en wordt energieneutraal. Daarnaast kan er aandacht zijn voor het toepassen van circulaire materialen en/ of circulaire sloop en klimaatadaptatie. 4. Proces & planning Hieronder vallen een aantal onderdelen m.b.t. de locatie van de sporthal en beschikbaarheid van tijdelijke huisvesting. Kan het sporten ongehinderd doorlopen tijdens de bouw? Hoeveel overlast is er van de werkzaamheden? Is de locatie op relatief korte termijn beschikbaar en zijn er bezwaren t.a.v. bestemmingsplanwijzigingsprocedures te verwachten? 5. Financieel De investering in nieuwbouw- of renovatiekosten komt voor rekening van de gemeente. Naast deze kapitaalslasten wordt ook gekeken naar de exploitatielasten. De kosten zijn nu en op termijn te dragen door de gemeente Borger-Odoorn en de tarieven zijn betaalbaar door de verenigingen. Uitgangspunt is een rekenrente van 2,5%, als optie is ook gekeken naar een doorrekening met 1,5%, dit sluit beter aan bij de huidige rentes.

Daarnaast zijn de kapitaalslasten in beeld gebracht bij een afschrijftermijn van 40 jaar.

kenmerk: 20211117

13

5 Scenario’s In dit hoofdstuk zijn de mogelijke scenario’s beschreven. Elk scenario is voorzien van een korte beschrijving, een weergave van de belangrijkste punten op gebied van functionaliteit, duurzaamheid, proces en een raming van de kosten. De volgende vijf scenario’s zijn uitgewerkt: 1. Levensduur verlengend renoveren de Koel (sporthal en spelzaal); 2. Nieuwbouw sporthal de Koel & renovatie spelzaal; 3. Nieuwbouw sporthal op locatie de Koel (of elders); 4. Nieuwbouw van een sporthal op locatie de Koel en gymzaal bij het Esdal College; 5. Nieuwbouw van een sporthal op locatie Borger-West en gymzaal op locatie de Koel. Per scenario zijn onderstaand de belangrijkste punten voor de volgende 4 onderdelen beschreven:  Functioneel en multifunctioneel gebruik;  Duurzaamheid & technische kwaliteit;  Proces & planning;  Investeringskosten. De uiteindelijke investeringskosten zijn afhankelijk van diverse factoren, een meer concrete bepaling van de investeringskosten moet plaatsvinden in de definitiefase van gekozen voorkeursscenario. Dan worden zowel programma alsook ambitie verder uitgewerkt en kunnen de investeringskosten nauwkeuriger worden geraamd. Daarnaast zijn de uiteindelijke kosten ook afhankelijk van de ontwikkelingen in de markt, prijsstijgingen van materiaal en arbeid en het aanbestedingsklimaat. Deze aspecten kunnen zowel positief als negatief uitpakken.

Deze bovenstaande effecten worden meegenomen bij het bepalen van het uiteindelijk aan te vragen investeringskrediet. Bij het ramen van de investeringskosten zoals onderstaand opgenomen zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd:  Prijspeil oktober 2021;  Raming op basis van landelijke kengetallen van sportaccommodaties;  Bandbreedte +/- 15%. Opgenomen in de geraamde investeringskosten:  Bouwkosten (bouwkundig, constructief, e-installaties, w-installaties, vaste inrichting, terrein);  5% onvoorzien voor de uitvoeringsfase;  Advieskosten ontwerp & engineering (architect, constructeur, adviseur installaties, bouwfysica, akoestiek, brandveiligheid, geotechniek);  Advieskosten bouwbegeleiding (opstellen PvE, aanbestedingen, projectmanagement, directievoering, toezicht);  Bijkomende kosten (leges, NUTS-aansluitingen, benodigde onderzoeken, project onvoorzien);  BTW. Niet opgenomen in de geraamde investeringskosten:  Grondkosten;  Asbest;  Infrastructurele aanpassingen buiten de kavel;  Tijdelijke huisvesting;  Verhuiskosten;  Losse inrichting.

kenmerk: 20211117

14

5.1 Scenario 1: levensduur verlengend renoveren de Koel

Scenario 1 gaat uit van het levensduur verlengend renoveren van het huidige gebouw. Dit wil zeggen dat er aanpassingen worden gedaan die ervoor zorgen dat de levensduur van het gebouw met minimaal 25 jaar wordt verlengd. Dit vraagt een grootschalige ingreep, waarbij gelijktijdig ook wordt gekeken naar verbetering van de functionaliteit en verduurzaming van de accommodatie.

5.1.1 Functioneel en multifunctioneel gebruik

Bij levensduur verlengende renovatie van de Koel is dit één van de meest cruciale onderdelen. Kan het gebouw zodanig worden aangepast dat de (multi-)functionaliteit van het huidige gebouw wordt vergroot? Belangrijk uitgangspunt daarbij is dat het gebouw moet voldoen aan de normen van NOC*NSF en richtlijnen van KVLO. We bekijken de opgave hierbij op hoofdlijnen. Er liggen meerdere vraagstukken voor. Allereerst qua ruimtebehoefte. Ruimtebehoefte De sporthal voldoet aan de ruimtebehoefte vanuit sportverenigingen, maar de zaalafmeting van 22m x 42m voldoet formeel niet aan de norm van NOC*NSF (24m bij 44m). Dit geldt ook voor de spelzaal, die voldoet niet aan de norm van NOC*NSF, voldoet niet aan de richtlijn vanuit KVLO en voldoet ook niet aan de minimale maat vanuit de VNG-modelverordening. Aanpassen van de afmetingen van de zalen is niet eenvoudig realiseerbaar. Vanuit sportverenigingen blijft in dit scenario de behoefte openstaan voor een extra zaaldeel naast de sporthal. De sportaccommodatie de Koel voldoet niet aan de ruimtebehoefte vanuit onderwijs. Deze totale ruimtebehoefte omvat 2 tot 3 zaaldelen. Op dit moment is er 1 zaaldeel aanwezig wat voldoet (de sporthal). In dit scenario zal er daarom een neerlaatbare scheidingswand geplaatst moeten worden om meerdere zaaldelen te realiseren.

Dit is in het verleden reeds meerdere keren onderzocht en bleek niet eenvoudig realiseerbaar omdat de dakconstructie dit niet toelaat. Er zal dus aanvullend een staalconstructie geplaatst moeten worden die deze neerlaatbare wand kan dragen. Dit is mogelijk, maar betreft een ingrijpende ingreep. Ook zou overwogen kunnen worden om 2 neerlaatbare wanden te plaatsen zodat de sporthal in 3 zaaldelen opdeelbaar is. Echter met neergelaten wanden wordt dan formeel niet de zaalafmeting van 14m bij 22m gehaald en door KVLO wordt dit sterk afgeraden. De akoestiek in dit middelste zaaldeel is vaak minder goed, daarnaast is er omloopgeluid vanuit 2 naastgelegen zalen, en dit middelste zaaldeel heeft maar 1 functionele wand waar sportinrichting geplaatst kan worden (2 zijwanden + zijde van tribune vallen weg). Als in de beschikbare wand ook nog een doorgang richting toestellenberging zit dan blijft er effectief weinig beschikbare wandruimte over. In de huidige opzet is een opsplitsing in 3 zaaldelen niet aan te bevelen. Mede ook omdat het daarbij benodigd aantal kleed- en doucheruimten niet aanwezig is. (huidig 4 kleed/doucheruimten in plaats van 6). Kortom uitgangspunt is een opdeelbaarheid in 2 zaaldelen. Overige aanpassingen Naast aanpassingen aan de zaaldelen zullen ook wat overige aanpassingen moeten plaatsvinden.

Er ligt een wens om het zicht vanuit de sportkantine op de zaal en de routing in het gebouw te verbeteren. Dit zal de nodige aanpassingen vragen in de zone met kantine en kleed- en doucheruimten. Daarnaast is er onvoldoende bergruimte beschikbaar. Vanuit de eisen van NOC*NSF wordt in de huidige situatie 55 m2 gevraagd, als er een tweede zaaldeel bijkomt dan wordt dit 90 m2. Daarbij wordt opgemerkt dat dit minimale eisen zijn en dat bij multifunctioneel gebruik van de sporthal zelfs nog meer bergruimte is aan te bevelen. Deze extra bergruimte is niet beschikbaar in het huidige bouwvolume en zal dus een uitbreiding van het gebouw betekenen (aan de achterzijde zijn hier mogelijkheden voor). Dit wordt meegenomen in dit scenario.

kenmerk: 20211117

15

5.1.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit

Het huidige gebouw is verouderd en gedateerd, maar nog in redelijke conditie. De isolatiewaarde van het gebouw is niet heel hoog en de warmteopwekking vindt plaats via verouderde gasgestookte ketels. Het gebouw is op dit moment technisch nog in redelijke staat, echter op kort termijn dienen de nodige onderdelen vervangen te worden en zullen aanzienlijke onderhoudskosten gemaakt moeten worden. Om het huidige gebouw te laten voldoen aan de eisen van BENG of ENG zal een grondige renovatie nodig zijn. Deze renovatie zal minimaal bestaan uit de volgende onderdelen:  Verbeteren isolatiewaarde gebouwschil (vloer, dak, gevel);  Vervangen van de warmteopwekking van gasgestookte ketels door bijv. een warmtepomp (dit in combinatie met aanbrengen van laag temperatuurverwarming zoals vloerverwarming en/of luchtverwarming);  Aanbrengen van gebalanceerde mechanische ventilatie met warmteterugwinning om te voldoen aan de huidige eisen bouwbesluit;  Vervangen van verlichting door energiezuinige Ledverlichting;  Aanbrengen van PV-panelen op daken. Dit laatste punt is een groot aandachtspunt. Het huidige dak is hiervoor qua constructie mogelijk ongeschikt. Enerzijds omdat het gewicht van de PV-panelen niet door het huidige dak gedragen kan worden, anderzijds vormt de bovenliggende dakconstructie veel belemmeringen voor plaatsing van PV-panelen (schaduw en plaatsingsmogelijkheden).

Daarnaast kan aanvullend onderzocht worden in hoeverre circulair renoveren hierin een rol kan spelen.

5.1.3 Proces en planning

Vanwege de impact van de renovatie zal in dit scenario ook voor minimaal één jaar/ sportseizoen tijdelijke huisvesting benodigd zijn. De voorgestelde verbeteringen passen naar verwachting binnen het bestemmingsplan en naar verwachting is alleen een reguliere omgevingsvergunning noodzakelijk.

5.1.4 Investeringskosten

De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd. Gezien de forse ingrepen op het gebied van functionaliteit en de doelstelling om het gebouw levensduur verlengend en duurzaam te renoveren zal het gebouw grotendeels worden gestript en opnieuw worden ingepakt en voorzien worden van een nieuwe installaties en een nieuwe afbouw binnen (vloer, wanden, plafonds). Raming kosten scenario 1 Omvang Eenheidsprijs Kosten Levensduur verlengende renovatie * 2.281 € 2.240,€ 5.109.440,Inrichting sporthal en spelzaal € 210.000,Uitbreiding ** 90 € 3.200,€ 288.000,Huur tijdelijke huisvesting pm € 100.000,Terreinaanpassingen/Buitensport Totale raming € 5.707.440,*Uitgangspunt: vervanging van alle installaties, vernieuwing inbouwpakket en upgrade/ verduurzaming gebouwschil, deels nieuwe functionele indeling gebouw. (70% van nieuwbouw) **Uitbreiding toestellenbergingen achterzijde sporthal.

kenmerk: 20211117

16

5.2 Scenario 2: nieuwbouw sporthal & renovatie spelzaal

Het tweede scenario betreft sloop van de huidige sporthal de Koel, nieuwbouw van een sporthal en renovatie van de spelzaal. In dit scenario wordt de spelzaal gehandhaafd omdat deze nog maar 20 jaar oud is en een flinke boekwaarde heeft. We gaan er hierbij vanuit dat de sporthal ongeveer op dezelfde plaats terugkomt en dat dus tijdelijke huisvesting benodigd is.

5.2.1 Functioneel & multifunctioneel gebruik

In dit scenario is een nieuwe sporthal te realiseren. Deze kan bestaan uit 2 of 3 zaaldelen en voldoen aan de eisen die NOC*NSF en KVLO stellen aan een sportaccommodatie. Voor deze sporthal is in basis een ruimteprogramma opgesteld (zie bijlage 3). De sporthal voldoet aan de eisen van NOC*NSF/KVLO en wordt daarmee in omvang groter dan de huidige sporthal. In dit scenario blijft de spelzaal gehandhaafd en worden er geen functionele aanpassingen aan de spelzaal gedaan. Deze spelzaal + nevenruimten voldoen nog steeds niet aan de richtlijnen van KVLO, maar kan mogelijk worden ingezet voor sportbeoefening waarbij deze richtlijnen minder relevant zijn (ouderen, judo, bewegingsonderwijs voor de onderbouw).

5.2.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit

Met nieuwbouw van de sporthal is goed invulling te geven aan de eisen omtrent duurzaamheid (Energieneutraal). Er zijn geen beperkingen van een bestaand gebouw en dit kan integraal worden ontworpen. Daarnaast kan bij een nieuwbouwopgave ook breder worden gekeken naar het thema duurzaamheid. Onder andere door aandacht te hebben voor circulair bouwen en klimaatadaptatie. Ook bij de sloop van de bestaande sporthal kan circulariteit worden meegenomen door uit te gaan van circulaire sloop en mogelijk hergebruik van materialen voor de nieuwbouw. Voor de spelzaal kunnen gebouwschil en vervanging van de installaties ook worden meegenomen in de renovatie, door dit integraal mee te nemen met de nieuwbouw van de sporthal kan een synergievoordeel worden behaald door warmteopwekking te delen. Er is een goede technische kwaliteit te realiseren. Bij het opstellen van het PvE en ontwerp zal voldoende aandacht moeten zijn voor het realiseren van een functioneel en doelmatig sportgebouw waarbij goed gekeken wordt naar de levensduur van de toe te passen materialen en zal bij voorkeur gekozen moeten worden voor zo onderhoudsvriendelijk mogelijke materialisatie en detailleringen. Te denken valt aan toepassen van aluminium kozijnen, voorkomen van schilderwerk.

5.2.3 Proces en planning

Vanwege de sloop en nieuwbouw van de sporthal zal in dit scenario ook voor minimaal 1,5 jaar tijdelijke huisvesting benodigd zijn. In dit scenario zal de totale gebouwde omvang op locatie met circa 600 m2 toenemen. Dit past niet binnen het huidige bouwblok, echter ook op het parkeerterrein zit een maatschappelijke bestemming. Dit biedt waarschijnlijk wel voldoende mogelijkheden op de huidige locatie.

5.2.4 Investeringskosten

De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd. Daarnaast zullen ook de kosten voor eventuele asbestsanering (niet bekend) en tijdelijke huisvesting nog geraamd moeten worden. Raming kosten scenario 2 Omvang Eenheidsprijs Kosten Nieuwbouw sporthal 2.500 € 3.200,- € 8.000.000,Inrichting sporthal € 150.000,Renovatie spelzaal 375 € 1.600,€ 600.000,Inrichting gymzaal € 60.000,Huur tijdelijke huisvesting pm Sloopkosten 1.906 € 60,€ 114.360,Asbestsanering pm

kenmerk: 20211117

17

Terreinaanpassingen/Buitensport Boekwaarde de Koel Totale raming Uitgangspunt is het handhaven van bestaande parkeervoorziening.

€ 100.000,€ 93.000,€ 9.117.360,.

5.3 Scenario 3: nieuwbouw sporthal

Dit scenario omvat sloop van de huidige sporthal en spelzaal de Koel en nieuwbouw van een nieuwe sporthal op deze locatie. De nieuwbouw gaat uit van de omvang zoals opgenomen in het ruimteprogramma (bijlage 3). De spelzaal vervalt in dit scenario.

5.3.1 Functioneel & multifunctioneel gebruik

Met een nieuwe sporthal is invulling te geven aan de gestelde eisen voor sportgebruik. De spelzaal is niet meer inzetbaar, maar dit is overdag op te vangen binnen de 3 zaaldelen. Voor het avondgebruik van verenigingen is er geen uitwijkmogelijkheid naar een extra zaaldeel buiten de sporthal.

5.3.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit

Op de genoemde onderdelen duurzaamheid en technische kwaliteit kan een optimaal resultaat behaald worden. Zie de omschrijving bij scenario 2.

5.3.3 Proces en planning

Vanwege de impact van de sloop en nieuwbouw zal in dit scenario ook voor minimaal 1,5 jaar tijdelijke huisvesting benodigd zijn of overwogen moet worden om sporthal en parkeren om te wisselen. In dat geval kan de bestaande sporthal gehandhaafd blijven tijdens de nieuwbouw. Er moet dan wel parkeerruimte beschikbaar zijn in de nabije omgeving. Qua kosten scheelt dat tijdelijke huisvesting, maar brengt wel extra kosten met zich mee voor aanleg van een nieuwe parkeervoorziening. In dit scenario zal de totale gebouwde omvang op locatie met circa 200 m2 toenemen. Dit past niet binnen het huidige bouwblok, echter ook op het parkeerterrein zit een maatschappelijke bestemming. Dit biedt voldoende mogelijkheden op locatie om het nieuwe programma te realiseren.

5.3.4 Financiën

De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd. Daarnaast zullen ook de kosten voor eventuele asbestsanering (niet bekend) en tijdelijke huisvesting nog geraamd moeten worden. Raming kosten scenario 3 Omvang Eenheidsprijs Kosten Nieuwbouw sporthal 2.500 € 3.200,€ 8.000.000,Inrichting sporthal € 150.000,Huur tijdelijke huisvesting pm Sloopkosten 2.281 € 60,€ 136.860,Asbestsanering pm € 100.000,Terreinaanpassingen/Buitensport € 368.000,Boekwaarde de Koel Totale raming € 8.754.860,Uitgangspunt is handhaven van bestaande parkeervoorziening.

5.4 Scenario 4: nieuwbouw sporthal locatie de Koel + gymzaal Esdal College

Dit scenario omvat sloop van de huidige sporthal en spelzaal de Koel en nieuwbouw van een nieuwe sporthal op deze locatie en nieuwbouw van een gymzaal bij het Esdal College.

kenmerk: 20211117

18

5.4.1 Functioneel & multifunctioneel gebruik

Met een nieuwe sporthal valt invulling te geven aan de gestelde eisen voor sportgebruik. De spelzaal is niet meer inzetbaar, maar dit is overdag uitstekend op te vangen binnen de 3 zaaldelen van de sporthal. Daarnaast is er een eigen sportvoorziening nabij het Esdal College. Dit scheelt aanzienlijk reistijd en onderwijstijd omdat leerlingen zich niet meer per fiets of anders richting sporthal de Koel hoeven te verplaatsen. Daarnaast biedt de gymzaal nabij het Esdal College overdag eventueel ook nog ruimte voor andere basisscholen en in de avonden en weekenden is het een uitwijkmogelijkheid voor verenigingen indien sporthal de Koel bezet is.

5.4.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit

Op de genoemde onderdelen duurzaamheid en technische kwaliteit kan een optimaal resultaat behaald worden. Zie de omschrijving bij scenario 2.

5.4.3 Proces en planning

Vanwege de impact van de sloop en nieuwbouw zal in dit scenario ook voor minimaal 1,5 jaar tijdelijke huisvesting benodigd zijn of overwogen moet worden om sporthal en parkeren om te wisselen. In dat geval kan de bestaande sporthal gehandhaafd blijven tijdens de nieuwbouw. Er moet dan wel parkeerruimte beschikbaar zijn in de nabije omgeving. Qua kosten scheelt dat tijdelijke huisvesting, maar brengt wel extra kosten met zich mee voor aanleg van een nieuwe parkeervoorziening. In dit scenario zal de totale gebouwde omvang op locatie met circa 200 m2 toenemen. Dit past niet binnen het huidige bouwblok, echter ook op het parkeerterrein zit een maatschappelijke bestemming. Dit biedt voldoende mogelijkheden op locatie om het nieuwe programma te realiseren.. Qua fasering kan ook besloten worden om eerst de gymzaal bij het Esdal College te realiseren. Samen met de bestaande gymzaal van het Esdal College kunnen deze beide zalen ook worden ingezet om een deel van de tijdelijke huisvesting op te lossen. Dit scheelt mogelijk in de kosten voor tijdelijke huisvesting.

5.4.4 Financiën

De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd. Daarnaast zullen ook de kosten voor eventuele asbestsanering (niet bekend) en tijdelijke huisvesting nog geraamd moeten worden. Raming kosten scenario 4 Omvang

Eenheidsprijs Kosten Nieuwbouw sporthal 2.500 € 3.200,€ 8.000.000,Inrichting sporthal € 150.000,Nieuwbouw gymzaal 550 € 3.450,€ 1.897.500,Inrichting gymzaal € 60.000,Huur tijdelijke huisvesting pm pm Sloopkosten 2.281 € 60,€ 136.860,Asbestsanering pm pm € 100.000,Terreinaanpassingen/Buitensport € 368.000,Boekwaarde de Koel Totale raming € 10.712.360,Uitgangspunt is handhaven van bestaande parkeervoorziening. Bij de geraamde kosten voor dit scenario zijn twee optimalisatiemogelijkheden:  

Door het Esdal College is aangegeven dat men een deel van de investeringskosten in de gymzaal wil dragen; Door de gymzaal bij het Esdal College in 1 bouwstroom met de school te bouwen is een kostenbesparing mogelijk (schatting ca. 5%). Het grotere volume leidt tot een wat lagere prijs. Daarnaast kunnen bijvoorbeeld gebouwaansluitingen (o.a. nuts) en mogelijk warmte opwekkingsinstallaties worden gedeeld.

kenmerk: 20211117

19

5.5 Scenario 5: nieuwbouw sporthal Borger West + gymzaal locatie de Koel

Dit scenario omvat sloop van de huidige sporthal en spelzaal de Koel en nieuwbouw van een nieuwe gymzaal op deze locatie en nieuwbouw van een sporthal op een locatie in Borger West.

5.5.1 Functioneel & multifunctioneel gebruik

Met een nieuwe gymzaal is invulling te geven aan de huidige behoefte van bewegingsonderwijs voor het primair onderwijs. De bezetting van de gymzaal zal overdag hoog zijn, vergelijkbaar met de bezetting van de Koel op dit moment. Indien ook rekening wordt gehouden met de uren bewegingsonderwijs die nu in de spelzaal worden gegeven, dan past dit niet in de gymzaal. Bij extra uren bewegingsonderwijs (zie 3.3) wordt dit probleem nog groter. Deze uren moeten dan in de sporthal in Borger West ingevuld worden. Mogelijk ligt de nieuwe sporthal niet binnen de afstandsnorm van 1km voor primair onderwijs. Bovendien is de reisafstand en reistijd niet wenselijk voor basisscholen. Met dit scenario is invulling te geven aan de ruimtebehoefte van de verenigingen, echter de verenigingen hebben aangegeven een locatie van de sporthal in Borger West niet wenselijk te vinden.

5.5.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit

Op de genoemde onderdelen duurzaamheid en technische kwaliteit kan een optimaal resultaat behaald worden. Zie de omschrijving bij scenario 2.

5.5.3 Proces en planning

In dit scenario is tijdelijke huisvesting te voorkomen indien de accommodaties gefaseerd gerealiseerd worden. Indien eerst de nieuwe sporthal wordt gerealiseerd en daarna sloop van de Koel en nieuwbouw van de gymzaal op locatie de Koel. In dit scenario zal de totale gebouwde omvang op locatie de Koel fors afnemen en mogelijk kan de parkeervoorziening ook kleiner. Dit biedt mogelijkheden voor buitensport op locatie de Koel. Voor nieuwbouw van een sporthal in Borger West zal een nieuw bestemmingsplan moeten worden opgesteld, dit heeft een vergroot risico op bezwaren en kost meer tijd. De gymzaal op locatie de Koel kan binnen het bestaande bestemmingsplan worden gerealiseerd met een reguliere omgevingsvergunning.

5.5.4 Financiën

De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd. Daarnaast zullen ook de kosten voor eventuele asbestsanering (niet bekend) en tijdelijke huisvesting nog geraamd moeten worden. Raming kosten scenario 5 Omvang Eenheidsprijs Kosten Nieuwbouw sporthal 2.500 € 3.200,€ 8.000.000,Inrichting sporthal € 150.000,Parkeervoorziening sporthal € 200.000,Nieuwbouw gymzaal 550 € 3.450,€ 1.897.500,Inrichting gymzaal € 60.000,Huur tijdelijke huisvesting pm pm Sloopkosten 2.281 € 60,€ 136.860,Asbestsanering pm pm € 100.000,Terreinaanpassingen/Buitensport € 368.000,Boekwaarde de Koel Totale raming € 10.912.360,-

kenmerk: 20211117

20

5.6 Structurele lasten

Voor de 5 scenario’s zijn ook de structurele lasten in beeld gebracht. Hierbij maken we onderscheid in de vaste lasten of ook wel eigenaarslasten genoemd en de exploitatielasten of ook wel gebruikerslasten genoemd. Onderstaand een overzicht van deze kosten uitgaande van de genoemde scenario’s. De gespecificeerde berekeningen zijn opgenomen als bijlage 4. Onderstaand enkele overwegingen en uitgangspunten.  Termijnen van afschrijving zijn overeenkomstig het gemeentelijk beleid. Een overweging kan zijn om de termijn van afschrijving voor nieuwbouw te verlengen van 40 jaar naar 50 jaar. Dit wordt door meerdere gemeenten gedaan. Dit omdat de technische levensduur van nieuwe gebouwen naar verwachting zeker ook 50 jaar of langer is. Aanvullend daarop wordt nu zelfs bekeken of je bij gebouwen die circulair worden ontwikkeld niet kan rekenen met een restwaarde. Beide aanpassingen verlagen de jaarlijkse kapitaalslasten aanzienlijk maar zijn nu niet verwerkt.  Er is onderscheid gemaakt in de afschrijving tussen de bouwkundige en installatietechnische onderdelen van het gebouw. Voor de technische installaties wordt een deel in 15 jaar afgeschreven in verband met eerdere vervanging van de installaties. Soms wordt hierin ook gekozen om deze op 20/25 jaar te zetten of ook op 40 jaar omdat tussentijdse vervanging in het MJOP wordt opgenomen.

 Voor de rekenrente is 2,5% aangehouden conform gemeentelijk beleid. De huidige rentes liggen op 1-1,5%. Daarom is op verzoek ook een scenario doorgerekend met een rekenrente van 1,5%. Het effect daarvan is te zien in regel 5b van onderstaande tabel.  De investeringskosten zijn geraamd inclusief BTW. Een deel van de BTW kan naar verwachting terug worden ontvangen via de SPUK/BOSA regelingen (zie 5.8). De netto lasten liggen daarmee naar verwachting dus ca. 15 tot 20% lager, dit is opgenomen in onderstaande doorrekening.

Scenario 1

Scenario 2

Scenario 3

Scenario 4

Scenario 5

1

Investeringskosten incl. btw

€ 5.707.440

€ 9.024.360

€ 8.386.860

€ 10.344.360

€ 10.544.360

2

€ 4.962.991

€ 7.847.270

€ 7.292.922

€ 8.995.096

€ 9.169.009

3

Investeringskosten incl. deels teruggave BTW Boekwaarde

€ 93.000

€ 368.000

€ 368.000

€ 368.000

4

Vaste lasten

5a

€ 295.665

€ 378.698

€ 344.508

€ 426.250

€ 434.602

€ 266.015

€ 330.133

€ 299.371

€ 370.404

€ 377.662

6

Kapitaalslasten rekenrente 2,5% - obv regel 2 optie Kapitaalslasten rekenrente 1,5% - obv regel 2 Onderhoud & Heffingen

€ 59.306

€ 66.125

€ 52.500

€ 64.050

€ 64.050

7

Exploitatielasten

€ 105.510

€ 122.188

€ 101.250

€ 123.525

€ 123.525

5b

kenmerk: 20211117

21

5.7 Kansen 5.7.1 Subsidies

De mogelijkheden voor subsidie moeten per opgave bekeken worden. Hierbij is onderscheid te maken in landelijke, provinciale en gemeentelijke regelingen. Vaak richten deze zich op het gebied van verduurzaming, leefbaarheid of toegankelijkheid. De meest bekende regeling is de landelijke regeling SDE++2. Dit is de regeling Stimulering duurzame energieproductie en klimaattransitie. Deze regeling is het meest bekend van de opwekking van zonne-energie, maar er zijn meer onderdelen die hieronder kunnen vallen. Dit betreft een exploitatiesubsidie waarbij voor een periode van 12-15 jaar jaarlijks subsidie wordt toegekend, bijvoorbeeld aan de hand van de opgewekte energie. Overigens is de terug levering van energie via het netwerk van Enexis op dit moment erg lastig in deze regio. Voordeel van sportaccommodaties is het grote dakoppervlak wat beschikbaar is voor Figuur 1: schaarste niveau Enexis (bron: www.enexis.nl) bijvoorbeeld PV-panelen. Andere mogelijke interessante regelingen die onderzocht kunnen worden zijn:  Subsidie Energiebesparing Sportaccommodaties (gericht op verenigingen/stichtingen met deel accommodatie in eigendom);  Drentse Energie Organisatie (financiering i.p.v. subsidie).

5.7.2 BTW (SPUK of BOSA-regeling)

Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen. Om de ontwikkeling en instandhouding van sportaccommodaties en de aanschaf van sportmaterialen te stimuleren, kunnen gemeenten sinds die datum gebruikmaken van de ‘Regeling Specifieke Uitkering stimulering sport (SPUK)’. En stichtingen en verenigingen kunnen hiervoor gebruik maken van de ‘Subsidieregeling stimulering bouw en onderhoud sportaccommodaties (BOSA)’. De SPUK-regeling subsidieert maximaal 17,5% van de bestedingen, inclusief btw. Voor 2021 bedraagt het beschikbare bedrag € 178 miljoen. Wanneer het totaal van de aangevraagde uitkeringen het beschikbare budget overschrijdt, worden de aanvragen naar rato verleend. Dit bleek in 2020 het geval, waardoor netto circa 80% van de 17,5% btw compensatie aan gemeenten werd uitgekeerd. Hiernaast valt bewegingsonderwijs niet onder de compensatie SPUK-regeling, waardoor dit eventuele aandeel in mindering moet worden gebracht op de aanvraag. Voor de BOSA is in 2021 € 79 miljoen beschikbaar en circa € 34 miljoen aan subsidies verleend, en voor circa € 10 miljoen aan aanvragen nog in behandeling. Het subsidiebedrag is 20% van de subsidiabele kosten inclusief btw. Dit zijn kosten die in aanmerking komen voor subsidie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=590c48a9-4ac1-4cd5-9ed9-90b97f28b739