Financieel toezicht: vorm en bevindingen 2021
Tekst van het document
provinciehuis Westerbrink I, Assen postadres Postbus 122,94°0 AC Assen
www.drenthe.nl °592 - 36 5555
provincieDrenthe
Gemeente Borger-Odoorn Aan: de raad van de gemeente Borger-Odoorn Postbus 3 7875 ZG EXLOO
del inWui1g
1 6 DEC. 2020
Zaaknr.
• e • •
1111111111111111111111111111
Assen, 15 december 2020 Ons kenmerk 51/5.18/2020002573 Behandeld door mevrouw J.K. van der Laan (0592) 36 56 75 Onderwerp: Financieel toezicht: vorm en bevindingen 2021
Geachte raad, Elk jaar besluiten wij vóór aanvang van het begrotingsjaar of voor uw gemeente repressief of preventief begrotingstoezicht geldt. Wij verwijzen u naar artikel 203 van de Gemeentewet. Repressief toezicht is regel. Dit houdt in dat u uw begroting direct kunt uitvoeren. Wij hoeven uw begroting en begrotingswijzigingen niet vooraf goed te keuren. Preventief toezicht is uitzondering. Dit betekent dat de begroting en begrotingswijzigingen eerst door ons moeten worden goedgekeurd, voordat u tot uitvoering kunt overgaan. Besluit: repressief begrotingstoezicht voor 2021 Wij hebben geconstateerd dat uw begroting naar ons oordeel voldoet aan de criteria voor repressief toezicht. Daarom hebben wij besloten dat voor uw gemeente voor het jaar 2021 sprake is van repressief begrotingstoezicht. De begroting hebben wij voor kennisgeving aangenomen. Wij verzoeken u om begrotingswijzigingen binnen twee weken na vaststelling aan ons toe te sturen. Overwegingen 1. U hebt de Begroting 2021 en de Jaarrekening 2019 tijdig toegestuurd. 2. Uw begroting is naar ons oordeel structureel en reëel in evenwicht. Wettelijk kader/toetsingscriteria Ons besluit is gebaseerd op de kaders en criteria genoemd in: 1. de Gemeentewet 2. de Algemene wet bestuursrecht 3. het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) 4. het Gemeenschappelijk financieel toezichtkader 2020 5.
onze Begrotingscirculaire van 12 mei 2020, kenmerk 20/4.2/2020001034
• • •
~ e •
.0&
2
De criteria om voor het repressieve begrotingstoezicht in aanmerking te komen zijn: 1. de Jaarrekening 2019 en de Begroting 2021 zijn tijdig, respectievelijk vóór 15 juli en 15 november 2020 ingezonden; 2. de Begroting 2021 is naar ons oordeel in evenwicht of, als dat niet het geval is, in de meerjarenraming is aannemelijk gemaakt dat dit evenwicht uiterlijk in 2024 tot stand zal worden gebracht. Wij bedoelen met evenwicht 'structureel en reëel evenwicht'. Hiervan is sprake indien, op basis van het bestaande beleid en het aanvaarde vastgestelde nieuwe beleid, de structurele lasten worden gedekt door structurele baten. Daarbij dienen de begroting en de meerjarenraming uiteraard volledig en reëel te zijn. Opmerkingen naar aanleiding van ons onderzoek op hoofdlijnen Begroting 2021 en Meerjarenraming 2022-2024 Wij hebben geconstateerd dat de Begroting 2021 voldoet aan het wettelijke criterium van structureel en reëel evenwicht. Het structureel begrotingssaldo hebben wij bepaald door het begrotingssaldo te zuiveren van incidentele baten en lasten. Stelposten Extra middelen jeugdzorg Wij constateren dat u de extra middelen jeugdzorg voor de jaren 2019 tot en met 2022, die deel uitmaken van de algemene uitkering, als structureel dekkingsmiddel heeft aangemerkt. Daarnaast hebt u voor de jaren 2023 en 2024 deze extra middelen structureel geraamd, zoals u dat vorig jaar ook deed.
In uw begroting hebt u deze stelpost verwerkt in de ramingen van de algemene uitkering. Aan het structureel ramen van deze middelen zijn voorwaarden gesteld. U hebt besloten tot het nemen van maatregelen in het kader van de transformatie rondom jeugdzorg en GGZ, mede gericht op beheersing van de kosten, zeker ook omdat de structurele daadwerkelijke toekenning van deze middelen nog onzeker is. Wij gaan ervan uit dat u bij komende begrotingen, rapportages en dergelijke deze ramingen opneemt, zoals aangegeven in de door ons opgestelde richtlijn. Aandachtspunten voor de Begroting 2022 Onderhoud kapitaalgoederen Uit uw paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen blijkt een aantal beheerplannen in uw gemeente verouderd te zijn. De paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen is bij uitstek de plaats om inzicht te geven in de aanwezige en geldende beheerplannen. Daarbij kan aangegeven worden: wat de geldende beheerplannen zijn; wat de actualiteit is van de beheerplannen (wanneer vastgesteld, looptijd); financiële vertaling in de begroting; is er wel of geen sprake van achterstallig onderhoud. Wij vragen u om het inzicht verder te verbeteren bij de komende begroting. De te actualiseren beleidsnota Integraal Beheer Openbare Ruimte geeft daar naar verwachting in de loop van 2021 meer duidelijkheid over.
Wij gaan er dan ook van uit dat u in de Begroting 2022 meer duidelijkheid kunt geven over de kwaliteit die wordt nagestreefd, de stand van het achterstallig onderhoud en de financiële gevolgen die ermee gepaard gaan.
3
Corona Voor gemeenten heeft de coronacrisis gezorgd voor hogere lasten en derving van inkomsten. Hoe deze situatie zich gaat ontwikkelen in de komende jaren is nog erg onzeker. Het is nog niet duidelijk in hoeverre de financiële effecten in 2021 nog door zullen werken en in welke mate deze kosten worden gecompenseerd door het Rijk. Hiervoor hebben wij uiteraard begrip. In uw Begroting 2021 en Meerjarenraming 20222024 hebben wij geconstateerd dat u deels rekening hebt gehouden met financiële gevolgen van de coronacrisis in 2021. Aangezien het onzekere tijden zijn, verzoeken wij u de ontwikkelingen in 2021 nauwgezet te blijven volgen. Tot slot Medio 2021 verrichten wij nader onderzoek naar uw begroting. Hierbij kijken wij met name naar de financiële positie van uw gemeente in het begrotingsjaar en de komende jaren. De voortgang en het verdere verloop van de bezuinigingsmaatregelen in 2021 maken deel uit van het vervolgonderzoek. De resultaten van dit vervolgonderzoek willen wij waar mogelijk in samenhang met de eerstvolgende rapportage (bijvoorbeeld kadernota of voorjaarsnota) met u bespreken. Wij vragen u deze rapportage dan ook tijdig aan ons toe te sturen. Een afschrift van onze brief aan minister Ollongren van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het financieel toezicht op de gemeenten is ter informatie bijgevoegd.
Een afschrift van deze brief zenden wij aan het college van Burgemeester en Wethouders van uw gemeente. Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Drenthe,
, voorzitter
, secretaris
Bijlage Afschrift brief aan minister van BZK wa/coll. Afschrift aan het college van Burgemeester en Wethouders van Borger-Odoorn, Postbus 3, 7875 ZG Exloo
Westerbrink I, Assen postadres Postbus 122, 9400 AC Assen
provinciehuis
www.drenthe.nl °592-365555
provincie Drenthe
Aan: de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, mevrouw K.H. Ollongren Postbus 20011 2500 EA 's-GRAVENHAGE 11111111111111111111111111111111111111111111
Assen, 15 december 2020 Ons kenmerk 51/5.18/2020002573 Behandeld door mevrouw J.K. van der Laan (0592) 365675 Onderwerp: Financieel toezicht begrotingen 2021 Drentse gemeenten
Geachte mevrouw Ollongren, Op grond van artikel 205, eerste lid, van de Gemeentewet delen wij u hierbij mee dat wij hebben besloten om voor het begrotingsjaar 2021 voor alle Drentse gemeenten ons regime van repressief toezicht te continueren. Wij hebben verder besloten om voor het begrotingsjaar 2021 voor alle onder toezicht staande gemeenschappelijke regelingen in Drenthe ons regime van repressief toezicht te continueren. Wij zien dat de Drentse gemeenten moeite hebben om hun begroting sluitend te krijgen. Wij constateren tevens dat het vrijwel alle gemeenten toch is gelukt een sluitende begroting te presenteren, dan wel aan te tonen dat zij dit evenwicht op termijn kunnen bewerkstelligen, maar dat dat ten koste gaat van diverse gemeentelijke voorzieningen en wij zien dat de lokale belastingdruk vaak toeneemt. Wij maken ons zorgen dat de reserves van gemeenten jaar op jaar verder worden uitgehold en dat gemeenten gedwongen zijn om te bezuinigen op essentiële taken, zoals onderhoud en dienstverlening. Gemeenten zijn hierdoor steeds minder in staat om zich in te zetten voor grote maatschappelijke opgaven en urgente transities. Er is vaak geen ruimte voor nieuwe initiatieven die zich aandienen. De Drentse gemeenten zijn volop bezig om de transitie in het Sociaal Domein vorm te geven.
Sinds de overgang van de taken in het Sociaal Domein worden gemeenten geconfronteerd met nadelen in het Sociaal Domein. Bezuinigingen op dit terrein maken deel uit van de ramingen in de Begroting 2021 en de Meerjarenraming 2022-2024. De opvang van eventuele tekorten dient plaats te vinden door de reguliere exploitatie of door de reserves. Voor gemeenten heeft de coronacrisis daarnaast gezorgd voor hogere lasten en derving van inkomsten. Hoe deze situatie zich gaat ontwikkelen in de komende jaren is nog erg onzeker. Het is nog niet duidelijk in hoeverre de financiële
, r
2
effecten in 2021 nog door zullen werken en in welke mate deze kosten worden gecompenseerd door het Rijk. De gemeenten gaan voor het merendeel uit van volledige compensatie door het Rijk. De provincies hebben het afgelopen jaar bij u en bij de Tweede Kamer aandacht gevraagd voor de financiële situatie bij de gemeenten. Het gaat ons daarbij niet alleen om de cijfers, maar juist ook om het verhaal daarachter. In februari komend jaar zullen wij in interprovinciaal verband een nadere beschouwing opstellen als inhoudelijke bijdrage aan het landelijke debat vanuit onze kwalitatieve toezichthoudende rol, Hoogachtend, Gedeputeerde Staten van Drenthe,
, voorzitter
wa/col!.
, secretaris