CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Conclusies en aanbevelingen RKC-onderzoek Recreatie en Toerisme (deel I)

RAAD: Raadsvergadering 30 november 2023, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Rekenkamercommissie onderzoek Recreatie en Toerisme4.824 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

RKC-onderzoek Recreatie en Toerisme Borger-Odoorn Deel 1: Conclusies en aanbevelingen

Borger-Odoorn, mei 2023

Nota van Conclusies en Aanbevelingen

Rekenkamercommissie gemeente Borger-Odoorn Samenstelling : I. van Slooten (voorzitter) D. Strijker H. Dijkman B. Brink Contact: M. Deiman (secretaris) Postbus 3 7875 ZG Exloo T 0591-535353 E rekenkamercommissie@borger-odoorn.nl

2

Nota van Conclusies en Aanbevelingen

Inhoud 1

2

Inleiding..........................................................................................................................................4 1.1

Leeswijzer .............................................................................................................................4

1.2

Aanleiding .............................................................................................................................4

1.3

Doelstelling en verantwoording .......................................................................................4

Conclusies, beantwoording deelvragen en aanbevelingen .........................................................6 2.1

Conclusies .............................................................................................................................6

2.2

Beantwoording van de 8 deelvragen ...............................................................................7

2.3

Aanbevelingen......................................................................................................................9

3

Tot slot..........................................................................................................................................11

4

Bijlagen .........................................................................................................................................12 4.1

Bestuurlijke reactie op rapport ......................................................................................12

4.2

Naschrift rekenkamercommissie op bestuurlijke reactie.........................................16

3

Nota van Conclusies en Aanbevelingen

1 Inleiding In juli 2022 heeft de rekenkamercommissie de gemeenteraad per brief op de hoogte gesteld van het voornemen onderzoek te doen naar het beleid rondom recreatie en toerisme. In deze Nota van conclusies en aanbevelingen lichten wij de aanleiding, doelstelling, vraagstelling en aanpak van het onderzoek toe. Tevens trekken wij conclusies en doen wij aanbevelingen op basis van het uitgevoerde onderzoek. Na een meervoudig onderhandse aanbesteding is Bureau Buiten gevraagd het onderzoek uit te voeren. Het onderzoek is begonnen met een startbijeenkomst op 25 augustus. Daarbij waren onderzoekers, enkele leden van de rekenkamer, de gemeentesecretaris en medewerkers van de ambtelijke organisatie aanwezig. Het rapport van het uitgevoerde onderzoek vindt u in de bijlage.

1.1 Leeswijzer Het eindrapport bestaat uit twee delen. Het eerste deel, de nota van conclusies en aanbevelingen, is het bestuurlijke rapport. Hierin staan de belangrijkste resultaten en conclusies van het onderzoek evenals de aanbevelingen die de rekenkamercommissie heeft geformuleerd. Het tweede deel is het eindrapport, opgeleverd door het onderzoeksbureau. In dit rapport zijn de resultaten van het onderzoek opgenomen en toegelicht. Dit rapport vormt de basis voor de conclusies en aanbevelingen. U vindt hier belangrijke inhoudelijke informatie.

1.2 Aanleiding Bij de onderwerpkeuze hanteert de rekenkamercommissie, conform het onderzoeksprotocol, een aantal criteria, namelijk: maatschappelijk belang, financieel belang, uitvoerbaarheid en gericht op effectiviteit, doelmatigheid en/of rechtmatigheid. Bij de onderwerpkeuze van dit onderzoek is effectiviteit, doelmatigheid en het maatschappelijk belang doorslaggevend geweest. In onze gesprekken met uw raadsfracties in het voorjaar van 2021 heeft een aantal fracties dit onderwerp ook aangedragen.

1.3 Doelstelling en verantwoording In de gemeente Borger-Odoorn is de vrijetijdssector van groot belang. Naast een bron van inkomsten, zorgt recreatie en toerisme voor een hoog voorzieningenniveau waar ook de lokale bevolking van profiteert. Het huidige beleid rondom recreatie en toerisme is in 2017 vastgesteld. De rekenkamercommissie heeft willen onderzoeken welke rol de gemeente speelt in de ontwikkeling en versterking van recreatie en toerisme, welke invloed andere beleidsterreinen hebben op R&T en welke invloed R&T heeft op andere beleidsterreinen. Daarmee wil ze raadsleden ondersteunen bij het opnieuw vaststellen van kaders van het toeristisch beleid. Doelstelling Doel van het onderzoek is raadsleden inzicht te geven in de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het gevoerde beleid en raadsleden te ondersteunen in hun controlerende taak op gebied van recreatie en toerisme met daarbij de aanpalende beleidsterreinen in ogenschouw genomen.

4

Nota van Conclusies en Aanbevelingen

Daarnaast is het doel raadsleden concrete aanbevelingen te geven voor het stellen van kaders in de toekomst.

De rekenkamercommissie heeft een controlerende en adviserende taak, ter ondersteuning van de gemeenteraad. Zij adviseert de raad als volksvertegenwoordigend orgaan bij de controle van het college van burgemeester en wethouders, als dagelijks bestuur van de gemeente. De taak van de rekenkamercommissie is het onderzoeken van de rechtmatigheid, de doelmatigheid en de doeltreffendheid van het door de gemeente gevoerde beleid en bestuur. De rekenkamercommissie beoordeelt de rechtmatigheid door te onderzoeken of de gemeente handelt overeenkomstig de bestaande wet- en regelgeving. De doeltreffendheid blijkt uit de mate waarin activiteiten het doel daadwerkelijk effectief bereiken. De commissie beoordeelt de doelmatigheid door te onderzoeken of middelen zo efficiënt mogelijk worden ingezet om het gestelde doel te bereiken. De rekenkamercommissie bepaalt zelfstandig en onafhankelijk welke onderzoeken zij gaat uitvoeren. Om tot een goede keuze te komen beoordeelt de rekenkamercommissie alle suggesties aan de hand van criteria als maatschappelijk belang, financieel belang en risico’s voor de gemeente. Het gaat nadrukkelijk om zaken die het persoonlijk belang overstijgen. (bron: website Borger-Odoorn)

Verantwoording gemaakte keuze De criteria die de commissie hanteert bij de selectie van onderwerpen zijn onder meer ‘gerede twijfel aan de uitvoering, politiek-bestuurlijke relevantie, groot financieel belang en maatschappelijke relevantie’. De recreatie en toerisme sector in Borger-Odoorn is groot. Dat maakt het beleid zowel de politiek-bestuurlijk, maatschappelijk en financieel relevant. Een onderzoek op basis van bovenstaande criteria is daarmee gerechtvaardigd.

5

Nota van Conclusies en Aanbevelingen

2 Conclusies, beantwoording deelvragen en aanbevelingen In dit hoofdstuk worden de hoofd- en deelvragen van het onderzoek beantwoord. Vervolgens worden aanbevelingen gedaan die voortvloeien uit de bevindingen van het onderzoek.

2.1 Conclusies

Hoofdvraag Wat heeft het Recreatie en Toerismebeleid van de gemeente Borger-Odoorn tussen 2017-2021 opgeleverd, in hoeverre draagt het beleid bij aan de ontwikkeling en versterking van de R&T-sector en aanpalende beleidsterreinen, in hoeverre profiteren inwoners van de gemeente BorgerOdoorn hiervan en welke beleidslessen zijn hieruit te trekken?

Conclusie in kort bestek De ontwikkelingen in de recreatie en toerisme sector in Borger-Odoorn lopen in de pas met de ontwikkelingen in Drenthe. Inwoners profiteren van de positieve ontwikkelingen in de recreatie- en toerisme sector. Inkomsten uit recreatie en toerisme is voor de gemeente ongeveer 6 keer meer dan de uitgaven. De opbrengsten van de toeristenbelasting vloeien terug naar de algemene middelen en daarmee naar voorzieningen voor inwoners. De bijdrage van toerisme aan de brede leefbaarheid in de gemeente is van belang. De manier waarop de gemeente op dit moment acteert op het beleidsveld draagt bij aan de ontwikkeling en versterking van de sector. Er is echter geen verband zichtbaar tussen het beleid in het in 2017 vastgestelde beleidsplan en het bereiken van doelen. Dat komt omdat het beleid geen duidelijk, toetsbare beleidsdoelen bevat. Een ander effect hiervan is, dat willekeur kan ontstaan bij het toetsen van initiatieven en dat minder goed kan worden gestuurd op initiatieven die binnenkomen. De gemeente kan met duidelijker beleid ook beter sturen op de opdracht aan partners als SBBO en Recreatie Drenthe.

Conclusie De R&T-sector in de gemeente Borger-Odoorn heeft zich tussen 2017 en 2021 positief ontwikkeld (onder meer economisch, voorzieningenniveau). De ontwikkelingen lopen in de pas met die in Drenthe. De manier waarop het beleid wordt uitgevoerd draagt bij aan de ontwikkeling en versterking van de R& T-sector maar er is geen lange termijn visie waar naartoe gewerkt wordt. De huidige nota Recreatie en Toerisme is betrekkelijk onbekend, zowel intern als extern. Dat is ook begrijpelijk want de nota dient niet als toetsingskader en beschrijft weinig beleidsdoelen, acties of inzet. Daar zit een duidelijk verbeterpunt voor de toekomst. Zonder duidelijke doelen kan de gemeenteraad het gevoerde beleid niet goed

6

Nota van Conclusies en Aanbevelingen controleren. Ook kan willekeur ontstaan bij de toetsing van initiatieven op het gebied van Recreatie en Toerisme. Er is geen verband aangetoond dat de Nota Recreatie & Toerisme Borger-Odoorn 2017 zelf heeft bijgedragen aan de gestelde beleidsdoelen, wel hebben de acties die door de gemeente uitgevoerd worden bij gedragen aan het halen van gestelde doelen. De inzet en middelen van de gemeente voor de vrijetijdseconomie zijn aan de juiste zaken besteed (zie onderdeel 4.2 van de bijlage) en opgepakt door organisaties die opereren op een schaal van de opgaven (vaak gaan opgaven over gemeentegrenzen heen; waar dat zo is acteert de gemeente Borger-Odoorn op een bovenlokale schaal). De inwoners profiteren van de bezoekers doordat de opbrengsten van de toeristenbelasting terugvloeien naar de algemene middelen. De financiële bijdragen dragen zo bij aan een verhoogd investeringsniveau van de gemeente Borger-Odoorn. Dit verhoogde investeringsniveau zorgt voor meer investeringen in onder andere de openbare ruimte, bereikbaarheid en verduurzaming. De gemeente Borger-Odoorn heeft ongeveer 6 keer meer inkomsten van toerisme en recreatie dan wat er structureel aan recreatie en toerisme uitgegeven wordt. Incidenteel wordt er vanuit de algemene middelen wel geïnvesteerd in zaken die ook de toerisme en recreatiesector verbeteren.

Ook is het goed voor de gemeente Borger-Odoorn en haar bewoners dat er een bovengemiddeld hoog voorzieningenniveau is in verschillende kernen, dan op basis van het aantal inwoners verwacht mag worden.

2.2 Beantwoording van de 8 deelvragen Op basis van de beschikbaar gestelde documenten en de gesprekken die daarna met betrokken zijn gevoerd komen de onderzoekers tot de volgende beantwoording van de deelvragen (een uitgebreide beantwoording is te vinden vanaf pagina 26 van het eindrapport): 1. Hoe ziet het huidige beleid er uit en welke doelen dient het? Het beleidsplan uit 2007 is een nota met een beschrijvend karakter waarin weinig doelen zijn gesteld en beleidsinzet vrij geformuleerd is. Een visie op Recreatie en Toerisme ontbreekt of is onduidelijk. De twee doelen die zijn gesteld zijn: - Minimaal in de pas blijven lopen met de ontwikkelingen (bestedingen, werkgelegenheid) die zich in Drenthe voordoen; - Behouden en stimuleren van een vitale lokale vrijetijdseconomie. De beleidsdoelen zijn behaald. De samenwerking tussen gemeente, Recreatieschap Drenthe, SBBO en lokale en regionale ondernemers heeft hieraan bijgedragen. Het vastgestelde beleid richt zich op ondernemers in de R&T-sector. Hier mag de gemeente meer sturing aan geven. Het is relevant dat de gemeente zich uitspreekt over de richting waarin de sector zich moet ontwikkelen. De opbrengsten van de toeristenbelasting is in de gemeente niet geoormerkt voor uitgaven van recreatie en toerisme. De middelen vloeien naar de algemene middelen.

Hiermee levert de R&T- sector een directe financiële bijdrage aan de hele gemeente. 2. Welke rol en welke invloed heeft de gemeenteraad de afgelopen jaren gehad op gebied van recreatie en toerisme?

7

Nota van Conclusies en Aanbevelingen De gemeenteraad is bij het opstellen van het huidige beleid uitgenodigd voor de sessies waarin input werd opgehaald voor het opstellen van de nota. De raad heeft de nota vervolgens vastgesteld. De gemeenteraad heeft de afgelopen jaren raadsvragen, moties en amendementen ingediend op gebied van recreatie en toerisme. De raad is zich bewust van het belang van de R&T-sector voor de gemeente. 3. Hoe heeft het beleidsveld recreatie en toerisme zich ontwikkeld in de gemeente Borger-Odoorn De gemeente Borger-Odoorn heeft zich de afgelopen jaren positief ontwikkeld op gebied van recreatie en toerisme, ook vergeleken met andere Drentse gemeenten. De werkgelegenheidsontwikkeling in de gemeente Borger-Odoorn is goed hersteld na de relatief sterke dip tijdens de coronacrisis. De gesproken R&T-stakeholders zien nog ruimte voor groei en geven aan dat de kwaliteit van het toeristischrecreatief aanbod van dag- en verblijfsrecreaties hoger is dan gemiddeld in Drenthe. Het aantal overnachtingen en de opbrengsten van de toeristenbelasting groeien ook; iets wat duidt op een vitale R&T-sector in de gemeente BorgerOdoorn. 4. In hoeverre heeft het gemeentelijk beleid bijgedragen aan de ontwikkelingen? Bij het behalen van de hoofdbeleidsdoelen kan nadrukkelijk geen causaliteit met het beleidsstuk aangetoond worden.

Het beleidsstuk is intern en extern niet bekend en dient niet als toetsingskader. Wel zijn de resultaten en ontwikkelingen van de afgelopen jaren het resultaat zijn van de inzet van de gemeente, regionale stakeholders en ondernemers. Er wordt dus een onderscheid gemaakt tussen beleidsstuk en de inspanningen van de gemeente en haar samenwerkingspartners. 5. Wat is de invloed van andere beleidsvelden op de vrijetijdssector? Het beleidsterrein recreatie en toerisme van de gemeente Borger-Odoorn wordt betrekkelijk enkelzijdig ingevuld. Er is op praktische zaken wel onderling overleg of afstemming tussen de verschillende gemeentelijke disciplines die raakvlakken hebben met de R&T-sector zoals ruimtelijke ordening (nieuwe ontwikkelingen of uitbreidingen), verkeer en mobiliteit (ingrepen voor toeristisch-recreatieve infra combineren met gewenste verbindingen voor bewoners), veiligheid (bijvoorbeeld op vakantieparken) en openbare orde (toezicht bij evenementen). 6. Wat is de impact van het gevoerde beleid op de samenleving in de gemeente Borger-Odoorn? De positieve impact van recreatie en toerisme op de samenleving is groot. Met name door onder meer de opbrengst van de toeristenbelasting (die naar de algemene middelen vloeit en dus een directe bijdrage levert aan het investeringsniveau van de gemeente), levendigheid, werkgelegenheid en het hoge voorzieningenniveau.

Er wordt door de bewoners weinig overlast ervaren van de toename van dag- en verblijfsbezoekers aan de gemeente. Op piekmomenten (in de zomer tijdens evenementen) kan er wel wat overlast ontstaan, maar in algemene zin is er veel draagvlak onder de bevolking voor toerisme en recreatie, aldus de beleidsadviseur Recreatie en Toerisme. De impact die recreatie en toerisme heeft op de samenleving verschilt in tijd (per seizoen; hoog of laag) en ruimte (verschillen tussen zandgronden en veenkoloniën). Het beleid is er op gericht om toerisme in tijd en ruimte te spreiden.

8

Nota van Conclusies en Aanbevelingen 7. Welke (toekomstige) ontwikkelingen doen zich voor en hoe kan zich dat vertalen naar nieuw beleid? De belangrijkste ontwikkelingen die spelen en die nadere aandacht kunnen krijgen in nieuw beleid zijn: - meer vraag naar beleving en bewustwording van duurzaamheid; - spreiding in tijd en ruimte; - er ligt druk op de natuur; - het aantal internationale bezoekers neemt gestaag toe; - beleving en betekenis in vrijetijdsbesteding zijn steeds belangrijker; - inflatie door macro-economische ontwikkeling leidt mogelijk tot een crisis waardoor de sector mogelijk (weer) een klap krijgt. 8. Wat zijn aandachtspunten voor de gemeenteraad bij het stellen van nieuwe kaders? Het huidige beleid is met name gericht op kwantitatieve groei, terwijl vanuit bezoekers steeds meer vraag is naar kwaliteit, authenticiteit en duurzaamheid. Dat sluit ook aan bij het Cita Slow keurmerk dat de gemeente heeft en biedt aanknopingspunten voor nieuw beleid. Een ander belangrijk aandachtspunt is de mate waarin het beleid een visie bevat zodat het richting en houvast geeft bij het beoordelen van nieuwe initiatieven en omwikkelingen. Een ander aandachtspunt is de rolneming van de gemeenteraad. De raad heeft bij vaststellen van het vorige beleid beperkt richting gegeven.

2.3 Aanbevelingen De rekenkamercommissie en de onderzoekers hebben een aantal aanbevelingen geformuleerd die naar onze mening de kwaliteit, en de sturing daarop, van de samenwerking zou kunnen verbeteren. Voor de raad zijn de belangrijkste, samenvattende, aanbevelingen: 1. Maak nieuw beleid voor recreatie en toerisme met een concreet uitvoeringsprogramma met acties voor de komende jaren. 2. Vul de kaderstellende rol van de raad bij recreatie en toerisme beter in. 3. Geef meer ambtelijke capaciteit aan de vrijetijdseconomie. 4. Bewaak en speel als gemeente dezelfde rol in de R&T sector als afgelopen jaren, maar geef duidelijker richting naar samenwerkingspartners. Hierna volgt een beschrijving bij de aanbevelingen: 1. Maak nieuw beleid voor recreatie en toerisme met een concreet uitvoeringsprogramma met acties voor de komende jaren. Het beleid is gedateerd. Het advies is daarom om nieuw beleid op te stellen.

Het advies is daarbij om: - te komen tot een heldere en samenhangende keuze voor hoofddoel(en), subdoelen en verwachte/gewenste (lokale) effecten; - het beleid in samenhang te bezien met andere beleidsvelden, maar wel toe te spitsen op relevante aspecten van R&T-beleid (waarvoor in het hoofdrapport aanknopingspunten gegeven worden); - beleid op te stellen wat kan fungeren als toetsingskader van initiatieven, wat antwoord kan geven op de vraag welk initiatief wel gewenst is door de gemeente en welk initiatief niet (op basis van type initiatieven, doelgroepen, locatie, etc.). Zo wordt willekeur voorkomen.

9

Nota van Conclusies en Aanbevelingen -

-

-

-

inzichtelijk te maken voor wie het beleid bedoeld is (we adviseren de focus te leggen op ondernemers en initiatiefnemers), met een doelgroepenanalyse van bezoekers van Borger-Odoorn). inwoners te betrekken in de totstandkoming van het R&T-beleid, omdat zij de doelgroep zijn die het meeste recreëren in de gemeente, en ook te maken hebben met mogelijke voor– en nadelige effecten van recreatie en toerisme op piekmomenten in de zomer; een consistente keuze tussen ambities en rollen te maken; zowel lokaal als regionaal. aandacht te schenken aan de sturende rol die de gemeente Borger-Odoorn kan vervullen richting het Recreatieschap Drenthe, SBBO en UNESCO Geopark de Hondsrug. aan de visie een uitvoeringsprogramma (en optioneel investeringsplan) met concrete projecten voor de komende jaren te koppelen.

2. Vul de kaderstellende rol van de raad bij recreatie en toerisme beter in Formuleer scherpe beleidsdoelen en stel duidelijke kaders voor projecten. Vraag het college om de raad al bij het opstellen van het beleid te betrekken en wees als raad positief kritisch als het beleid ter behandeling aan de raad wordt aangeboden.

3. Geef meer ambtelijke capaciteit aan de vrijetijdseconomie Er is ca. 24 uur per week beschikbaar voor recreatie en toerisme bij de gemeente Borger-Odoorn. De R&T-sector in de gemeente Borger-Odoorn is van uiterst belang voor de leefbaarheid van de dorpen. Naar oordeel van de vrijetijdseconomie-experts van Bureau Buiten (het bureau dat het onderzoek heeft uitgevoerd) is ongeveer 1 FTE (o.b.v. 36 uur als voltijd contract) bij een gemeente van de grootte van Borger-Odoorn gewenst. Meer capaciteit voor R&T inzetten past bij de schaal van de sector in de gemeente (11% van de werkgelegenheid in Borger-Odoorn; in Drenthe is dit 7% zie §3.3 van het onderzoeksrapport).

4. Bewaak en speel als gemeente dezelfde rol in de R&T sector als afgelopen jaren, maar geef duidelijker richting naar samenwerkingspartners. Blijf als gemeente dezelfde rol vervullen als nu in het aanjagen van de ontwikkelen van de R&T-sector. Het gaat om faciliteren, aanjagen, informatievoorziening en de netwerkfunctie. Dat is goed en past bij de gemeentelijke rol. De gemeente is verweven in verschillende recreatienetwerken en subsidieert uitvoeringsorganisaties. Het is belangrijk dat de gemeenteraad zich blijft realiseren dat er gestuurd kan worden in de activiteiten van het Recreatieschap Drenthe en SBBO, omdat deze organisaties mede in opdracht van de gemeente Borger-Odoorn werken. De aanbeveling is daar waar mogelijk kaders te stellen naar deze partners.

10

Nota van Conclusies en Aanbevelingen

3 Tot slot De rekenkamercommissie bedankt de betrokken ambtenaren en het college van BorgerOdoorn voor hun bereidheid aan het onderzoek mee te werken. Tevens bedank wij de onderzoekers van bureau Buiten voor de prettige samenwerking en goede contacten. De rekenkamercommissie zal met belangstelling de discussie in de gemeenteraad volgen en heeft het voornemen om over een aantal jaar een (quick)scan te doen om de opvolging van de aanbevelingen en de daaruit voortvloeiende besluiten te toetsen.

Namens de rekenkamercommissie Borger-Odoorn, Ico van Slooten, voorzitter

11

Nota van Conclusies en Aanbevelingen

4 Bijlagen 4.1 Bestuurlijke reactie op rapport Rekenkamercommissie Borger-Odoorn T.a.v. de heer Y. van Slooten

Ons kenmerk

Behandeld door

Postbus 3

D. Haan

7875 ZG EXLOO

Doorkiesnummer

14 0591 Bijlage

Datum

4 september 2023 Onderwerp

Bestuurlijke reactie RKC-onderzoek Recreatie en Toerisme Borger-Odoorn

12

Geachte heer Van Slooten,

Op 26 juni 2023 ontvingen wij het eindrapport ‘RKC-onderzoek Recreatie en Toerisme Borger-Odoorn’ en de daarop door de Rekenkamercommissie Borger-Odoorn gebaseerde bestuurlijke nota met conclusies en aanbevelingen met het verzoek om een bestuurlijke reactie te geven. Met deze brief geven wij invulling aan uw verzoek. Vanwege het zomerreces is de gebruikelijke termijn van vier weken helaas niet haalbaar gebleken.

Wij danken de Rekenkamercommissie hartelijk voor de toezending van het onderzoeksrapport waarin u inzicht geeft in het belang van recreatie en toerisme voor onze gemeente, de effectiviteit van ons beleid beoordeelt en aanbevelingen doet voor de toekomst.

Impact beleid recreatie en toerisme Om te beginnen stellen wij met genoegen vast dat het onderzoek ons beeld bevestigt dat de vrijetijdseconomie in Borger-Odoorn, mede dankzij gemeentelijke inzet, zich positief heeft ontwikkeld

Nota van Conclusies en Aanbevelingen tussen 2017 en 2021 en vitaal van karakter is waarmee de gestelde beleidsdoelen zijn behaald. De sector levert veel toegevoegde waarde. In economisch opzicht gaat het dan om de bijdrage aan de werkgelegenheid (circa 25% van de banen in Borger-Odoorn is te relateren aan de vrijetijdseconomie) en de toeristische bestedingen (in 2021 ging het om € 111 miljoen euro1). Daarnaast levert de sector een belangrijke bijdrage aan de leefbaarheid voor onze inwoners via de investeringen in onder meer de openbare ruimte en de fietsinfrastructuur, en een verhoogd voorzieningenniveau.

Toen in 2017 samen met onze lokale stakeholders de gemeentelijke nota Recreatie en Toerisme uit 20082 werd herzien, is gekozen voor kwalitatieve beleidsdoelen. De economie was herstellende van laagconjunctuur en de werkloosheid was twee keer zo hoog als heden ten dage. De hoofddoelstelling, het behouden en stimuleren van een vitale lokale vrijetijdseconomie, minimaal in de pas lopend met de ontwikkelingen Drenthe-breed, was ambitieus gezien de positie van Borger-Odoorn als Drents koploper qua Recreatie en Toerisme-gerelateerde werkgelegenheid. Teneinde deze hoofddoelstelling te bereiken, is destijds een bewuste keuze gemaakt: de sector is aan zet, de gemeente faciliteert. De ontwikkeling van de sector is immers binnen de vrije markt onderhevig aan vele factoren waardoor de gemeente slechts in beperkte mate invloed heeft. Het vertrekpunt daarbij is dat de gemeente dienstverlenend is daar waar nodig en mogelijk, namelijk inzake het: •

verbeteren van de kwaliteit van het toeristisch product: de gemeente ondersteunt (pro)actief ontwikkelingen, zowel particulier (Puur Exloo, Capfun Fruithof, etc.) als publiek (bezoekerscentrum Geopark De Hondsrug, Valtherschans, Open Science Hub Exloo, etc.).

•

13 benutten van regionale samenwerkingsverbanden: de gemeente werkt samen binnen diverse regionale programma’s en projecten met regionale partners (BOCE3, Geopark De Hondsrug, Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe, Recreatieschap Drenthe, Vitale Vakantieparken Drenthe, etc.) waardoor aanvullende kennis, uitvoeringskracht en financiële middelen beschikbaar komen.

•

versterken van de recreatieve infrastructuur: er is veel aandacht voor fietsen en wandelen maar ook voor infrastructuur in de zin van kennis, communicatie en netwerken (met name via de Stichting Bestemming Borger-Odoorn, SBBO).

Het voornoemde beleid, gericht op facilitering, van de sector, is leidend geweest bij de uitvoering van de vele acties die, zoals geconstateerd in het onderzoek, hebben bijgedragen aan de versterking van de lokale vrijetijdseconomie. Veel stakeholders, zo blijkt eveneens uit het onderzoek, zijn hier positief over. Uw aanbeveling om deze faciliterende en aanjagende rol voort te zetten, vanuit een richtinggevende visie, nemen wij dan ook graag ter harte. Wij begrijpen uw constatering dat het lastig is om een direct causaal verband aan te tonen tussen de ‘Nota Recreatie & Toerisme Borger-Odoorn 2017’ en het behalen van de beleidsdoelen, ondanks dat u aangeeft dat de uitgevoerde acties van de gemeente in samenwerking met de sector hier wel aan hebben bijgedragen. De resultaten zijn evenwel bevredigend te noemen. Aantoonbaar is er lokaal aanzienlijk meer dan “minimaal in de pas gelopen” met de Drentse ontwikkelingen. Het aantal banen is van 2017 tot 2021 significant harder gegroeid dan Drenthe gemiddeld. Dat de hieraan ten grondslag liggende 1 Zie ook de brief aan de raad van 8 februari 2023 inzake de Monitor toerisme Drenthe / Borger-Odoorn toenames in overnachtingen en bestedingen mede zijn bevorderd door investeringen in wandel- en 2 Het toeristisch recreatief beleidsplan ‘Het toppunt van Drenthe’ fietsnetwerken, wordt door de sector bevestigd.

Vanuit die gedachte wordt thans gewerkt aan een 3 Borger-Odoorn, Coevorden, Emmen

Nota van Conclusies en Aanbevelingen meerjarig investeringsplan voor de fietsinfrastructuur, waarbinnen de regionale Doorfietsroute Borger – Emmen – Coevorden een belangrijk onderdeel vormt. Hiermee dragen we niet alleen bij aan het stimuleren van recreatie en toerisme, maar ook aan de leefbaarheid en de doelen op het gebied van duurzame mobiliteit. Ontwikkeling van nieuw beleid Uw conclusie dat het vigerende beleid gedateerd is, wordt door ons onderschreven. Wij gaan daarom in 2024 van start met de uitwerking van nieuw beleid voor recreatie en toerisme als onderdeel van een bredere Beleidsnota Economie inclusief uitvoeringsagenda. Voorzien is dat dit beleid uiterlijk in 2025 door de Raad wordt vastgesteld. Hierin nemen we ook een uitwerking op van een beoordelingskader voor de vestiging en uitbreiding van verblijfsaccommodaties, zoals hotels, (mini)campings, bungalowparken, groepsaccommodaties en bed & breakfasts. De in 2022 vastgestelde beleidsnota ‘kleinschalig kamperen’ zal hierin worden geïntegreerd. Een belangrijk kader bij de ontwikkeling van nieuw beleid vormt onze Omgevingsvisie getiteld ‘Buitengewoon Borger-Odoorn’ waarvan wordt voorzien dat die in het najaar van 2023 door de Raad wordt vastgesteld.

Op deze wijze willen wij de ontwikkeling van de vrijetijdseconomie in Borger-Odoorn richting geven en een helder kader scheppen voor de beoordeling van nieuwe initiatieven binnen de verblijfsrecreatie. Wel willen we benadrukken dat maatwerk altijd mogelijk moet blijven en dat wij niet op de stoel van de ondernemer willen gaan zitten. Ons nieuwe beleid willen we vormgeven door in samenspraak met diverse stakeholders nieuwe doelen en actielijnen te formuleren, waarbij ook de raad betrokken zal worden. Wij zijn het eens met uw bevinding dat de nadruk daarbij meer dan in het verleden zou moeten liggen op kwaliteit, authenticiteit en duurzaamheid. Dit past onder meer bij de gebiedspromotie van Borger-Odoorn als onderdeel van de Hondsrug als UNESCO Global Geopark en de filosofie achter Cittaslow. Onthaasten en lekker eten, natuurlijk en lokaal, is de uitstraling waar we voor willen blijven gaan, zoals ook benoemd in het 14 Bestuursprogramma 2022-2026. We zien er naar uit hiermee aan de slag te gaan en zullen de inhoudelijke aanbevelingen die in uw rapportage worden gedaan hierbij betrekken. Wij vinden het van belang om bij de ontwikkeling van ons nieuwe beleid nadrukkelijk ook onze inwoners te betrekken. Thans is er sprake van een positief draagvlak voor de ontwikkeling van recreatie en toerisme in onze gemeente.

We zijn ons er echter van bewust dat er rekening gehouden moet worden met effecten die minder goed uitpakken, zoals verstoring en parkeerdruk. Daarnaast constateren we dat met name de inwoners op het zand profiteren van de ontwikkelingen binnen de sector. Daarom willen we bezien hoe we het toeristisch potentieel van het veengebied en de perioden buiten het hoogseizoen beter kunnen benutten.

Ambtelijke capaciteit In uw rapport wordt geconstateerd dat er veel is behaald met een beperkte capaciteit. Vanuit de sector wordt bovendien aangegeven tevreden te zijn over de ambtelijke inzet. Wij zien dat als een groot compliment richting onze organisatie en de betrokken medewerker. Vanaf 2020 is het aantal uren van de beleidsadviseur recreatie en toerisme uitgebreid van 14 uur per week naar ca. 24 uur per week. Hiermee hebben we onder meer invulling kunnen geven aan de eerder genoemde beleidsnota ‘kleinschalig kamperen’. Op basis van het oordeel van de experts van Bureau Buiten adviseert u om de capaciteit verder structureel uit te breiden naar 1 FTE op basis van 36 uur als voltijdscontract. Gezien het belang van de sector voor onze gemeente en de opgaven op het gebied van duurzaamheid kunnen wij deze aanbeveling inhoudelijk goed volgen. Besluitvorming hierover willen we echter wegen in het licht van het totaal van onze maatschappelijke opgaven op gebied van economische structuurversterking.

Nota van Conclusies en Aanbevelingen Wij zien de behandeling van uw onderzoek in de raad met belangstelling tegemoet. Uitkomsten nemen wij vanzelfsprekend mee in onze uitvoeringspraktijk.

Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borger-Odoorn, de secretaris, de burgemeester,

drs. K. Speekhout

mr. J. Seton

15

Nota van Conclusies en Aanbevelingen

4.2 Naschrift rekenkamercommissie op bestuurlijke reactie Op 5 september 2023 ontving de Rekenkamercommissie Borger-Odoorn de bestuurlijke reactie op het eindrapport ‘RKC-onderzoek Recreatie en Toerisme Borger-Odoorn’. We zijn blij te lezen dat het college zich herkent in het beeld van de onderzoeksrapportage. Onderstaande tabel geeft de reactie van het college weer op de 4 aanbevelingen van de Rekenkamercommissie.

AANBEVELING 1 Maak nieuw beleid voor recreatie en toerisme met een concreet uitvoeringsprogramma met acties voor de komende jaren 2 Vul de kaderstellende rol van de raad bij recreatie en toerisme beter in 3 Geef meer ambtelijke capaciteit aan de vrijetijdseconomie

4

Bewaak en speel dezelfde rol als afgelopen jaren als gemeente in de R&T-sector, maar geef duidelijker richting naar samenwerkingspartners

REACTIE COLLEGE Het college neemt deze aanbeveling over n.v.t. Deze aanbeveling wordt gewogen in het licht van totaal opgaven op vlak economische structuurversterking Het college neemt deze aanbeveling over

De Rekenkamercommissie is verheugd dat nieuw recreatie- en toerismebeleid - als onderdeel van een bredere Beleidsnota Economie inclusief uitvoeringsagenda op de agenda staat te ontwikkelen in 2024 en te laten vaststellen door de raad in 2025. Het college geeft aan dat inwoners nadrukkelijk betrokken worden bij het opstellen van het beleid. Dat juichen wij van harte toe. De Rekenkamercommissie adviseert om aan de voorkant – bij het opstellen van het beleid – meetbare doelstellingen te formuleren zodat gemonitord kan worden of ze behaald worden. Het is van belang om de maatschappelijke resultaten van inspanningen in kaart te brengen om zo te kunnen bepalen of de middelen doelmatig besteed worden. Hierbij kan naast landelijk beschikbare data – voor zover dat nog niet het geval is – wellicht de samenwerking met de provincie Drenthe en/of Marketing Drenthe worden gezocht. Door data te monitoren ontstaat meer zicht op de werking van het beleid. Daarnaast zijn wij van mening dat het nodig is om meer richting te geven aan de samenwerking met partners in de uitvoering van het recreatie- en toerismebeleid. Om meer richting te kunnen geven aan de rol van samenwerkingspartners adviseren wij een gezamenlijke visie over de samenwerkingsstructuur op te stellen met daarin een heldere verdeling van rollen, taken en verantwoordelijkheden.

Dit zal bijdragen aan een efficiëntere uitvoering van het beleid.

16

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=5fe31552-e77a-44ef-9966-faf032949a00