Brief college inzake zienswijze NRD Ruimte voor Defensie
Tekst van het document
Ons kenmerk
Gemeenteraad Borger-Odoorn
8273-2024:292152 Behandeld door
Y. Bartelds Doorkiesnummer
14 0591 Bijlage
2
Datum
1 februari 2024 Onderwerp
Zienswijze NRD Ruimte voor Defensie
Geachte leden van de raad,
In het kader van het Nationaal Programma Ruimte voor Defensie (NPRD) heeft het Ministerie van Defensie een Notitie Reikwijdte en Detailniveau (NRD) gemaakt. Deze ligt vanaf 18 december 2023 ter inzage1 en de gelegenheid bestaat tot het indienen van zienswijzen. Wij hebben hiervan gebruik gemaakt en met deze informerende brief brengen wij u op de hoogte van onze overwegingen en de ingediende zienswijze. Munitieopslag Snel Inzetbare Capaciteit (SIC) Uit de NRD blijkt dat het Ministerie zoekende is naar diverse locaties voor diverse activiteiten, waaronder de mogelijke vestiging van een nieuwe munitieopslag Snel
1
https://www.defensie.nl/onderwerpen/ruimte-voor-
defensie/downloads/publicaties/2023/12/15/notitie-reikwijdte-en-detailniveau-programmaruimte-voor-defensie
2 Inzetbare Capaciteit (SIC). In de NRD wordt daartoe een afwegingskader beschreven en zijn mogelijke zoeklocaties in beeld gebracht. Bij het alternatief waarbij sprake is van meerdere zoeklocaties, is ook onze gemeente in beeld. De precieze locatie is niet bekend, het gaat grof aangeduid om het gebied tussen Borger, Buinen en Exloo. De voorkeur van het Ministerie gaat uit van een enkele locatie maar sluit niet uit dat de SIC wordt verspreid over andere aangeduide locaties. Zie het kaartje hierna voor de globale duiding van de zes zoeklocaties.
Procedure Het is nog niet zeker of en welke locaties uiteindelijk worden gerealiseerd. De NRD-NPRD die nu ter inzage ligt, is een eerste formele stap in het verkennen van mogelijkheden en participatie. Het is onderdeel van de openbare kennisgeving die de (formele) start van de benodigde mer-procedure. De NRD vormt de eerste stap om te komen tot een milieueffectrapport (MER). Deze dient vervolgens ter ondersteuning van de keuzes én de besluitvorming over de (extra) ruimtebehoefte van Defensie.
3 Het vormt daarbij ook een onderbouwing waarom bepaalde keuzes wel of niet gemaakt zijn en hoe het Ministerie uiteindelijk tot een voorkeursalternatief is gekomen. Zover is het dus nog niet; daarom is het van belang om in dit vroege stadium al te reageren en niet af te wachten hoe de besluitvorming zich ontwikkelt. Gevolgen voor het zoekgebied Het zoekgebied is weliswaar grof geduid, maar het is duidelijk dat binnen de getekende cirkel diverse omgevingsfactoren en kwaliteiten aanwezig zijn. Er zijn dus diverse belangen die meewegen, op het gebied van landschap- en natuurwaarden, toerisme en recreatie en LOFAR. De zienswijze bevat de volgende overwegingen. •
In het algemeen stellen wij dat de aanwezigheid van een munitieopslag
door de aard en omvang van de activiteit altijd gaat beperken op de gebruiks- en ontwikkelmogelijkheden van het omliggende gebied. Het is op dit moment onvoldoende duidelijk hoe groot dit nadelige effect zal zijn en hoe dit wordt gewogen. •
De zoeklocatie maakt onderdeel uit van een hoogwaardig toeristisch-
recreatief gebied en ligt in de nabijheid van enkele van onze vakantieparken. De aanwezigheid van een munitieopslag tast de belevingswaarde aan van het landschap van de Hondsrug en de Hunzevallei. Dit betreft een belangrijke kernkwaliteit in onze gemeente en belangrijke drager van het toerisme en daarmee in het belang van de werkgelegenheid en de leefbaarheid. •
Het zoekgebied bevindt zich in het UNESCO-gebied de Hondsrug. De
Hondsrug is het eerste gebied in Nederland dat is erkend als UNESCO Global Geopark. Dat is een gebied met bijzondere geologische kwaliteiten en daarmee samenhangende cultuurhistorische en ecologische waarden en vormt een markant en dominerend onderdeel van het Drents Plateau. Het landschappelijk contrast met de naastgelegen Hunzevallei is tevens beeldbepalend.
4 Op pagina 69 van de NRD benoemt het Ministerie de ligging binnen een UNESCO-gebied als uitsluitingscriterium. Daarop afgaande voldoet dit zoekgebied dan niet. •
Vanuit verkeerstechnisch oogpunt vragen wij aandacht voor het feit dat het
aanrijden van de zoeklocatie zeer waarschijnlijk zal verlopen via één van onze dorpskernen. Daarom zal moeten worden nagegaan in hoeverre de infrastructuur daarvoor toereikend is en op welke wijze de veiligheid van onze inwoners zich verhoudt tot verantwoord munitievervoer. •
Het is op voorhand niet uitgesloten dat de realisatie van de SIC met
bijbehorende gebruiksactiviteiten (waaronder vervoer) negatieve effecten heeft op de werking van de nabij gelegen LOFAR zone. Hoewel ASTRON zelf hierop een zienswijze zal indienen, heeft ook de gemeente vanuit zorgvuldig ruimtegebruik de verantwoordelijkheid om de mogelijke beperking van het werkingsgebied te benoemen in een formele reactie. Afstemming Er heeft ambtelijk en bestuurlijk afstemming plaatsgevonden met de provincie Drenthe. De provincie dient ook een zienswijze in en laat de afzonderlijke gemeenten vrij in de keuze om dit wel of niet te doen. De provinciale zienswijze ondersteunt Borger-Odoorn in de argumenten zoals hierboven benoemd (maar zal bijvoorbeeld ook de positieve mogelijkheden belichten aangaande de kazernes in Assen en Havelte). Ook ASTRON zal de belangen van hun LOFAR systeem behartigen en hierover een zienswijze indienen. De inhoud van de zienswijzen is over en weer gedeeld. Tot slot In het kader van belangenafweging speelt het vraagstuk van het Ministerie van Defensie ten behoeve van (inter)nationale veiligheid. Het is moeilijk in te schatten vanuit de gemeentelijke maat hoe zich dit vraagstuk verhoudt tot de voorgenomen zienswijze. Is het dragen van een deel van de verantwoordelijkheid (middels het positief uitlaten over een SIC) niet een zwaarder belang te noemen dan het beschermen van de huidige landschappelijke en recreatieve kwaliteit?
5
Vooralsnog gaan wij uit van een ontkennend antwoord op deze vraag, onder andere omdat op dit moment niet duidelijk is welke locatie het Ministerie precies voor ogen heeft. Hierdoor kan nu onvoldoende worden ingeschat wat de gevolgen zijn van de beoogde ruimteclaim, zodat redelijkerwijs op dit aspect geen volledige en zorgvuldige belangenafweging kan worden gemaakt. Ook dit gegeven maakt dat wij uit voorzorg een zienswijze kenbaar maken. In de bijlagen bij deze brief treft u afschriften van de ingediende zienswijze en van de zienswijze van ASTRON. Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.
Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borger-Odoorn, de locosecretaris,
de burgemeester,
L.E. Helder - Klamer
mr. J. Seton