Brief college inzake stand van zaken NSL/Gebiedsontwikkeling
Tekst van het document
Ons kenmerk
19438-2026:234749 Behandeld door
Gemeenteraad Borger-Odoorn
J. Ymker Doorkiesnummer
14 0591 Bijlage
Datum
10 maart 2026 Onderwerp
Stand van zaken NSL/Gebiedsontwikkeling
Geachte leden van de raad, Op 16 december 2025 hebben wij u geïnformeerd over de stand van zaken van de processen rondom de Nedersaksenlijn en de gebiedsontwikkelingen. Hierbij ontvangt u van ons een update. Officiële website Nedersaksenlijn De officiële website van de Nedersaksenlijn is www.denedersaksenlijn.nl. Belangrijk is het woordje ‘de’ in de websitenaam. Wordt dit woordje vergeten, dan komt u op de website van de Stichting Nedersaksenlijn en niet op de website van de betrokken overheden en ProRail. MIRT-Verkenning Nedersaksenlijn (proces ministerie I&W en ProRail) De MIRT-verkenning wordt uitgevoerd volgens de MIRT-spelregels. In de praktijk betekent dit dat de verschillende wensen, behoeften, kansen en risico’s met betrekking tot de spoorlijn worden geïnventariseerd. Hierbij gaat het om het
2 wenselijke spoortracé, de locaties van stations en van onderdoorgangen. Aan het einde van de MIRT-verkenning wordt hierover een Voorkeursbeslissing genomen. Om hiertoe te komen worden verschillende ‘zeef’ momenten ingericht. Na elke zeef blijven er minder oplossingsrichtingen over. In het kort gaat het om: Zeef 0: niet haalbare oplossingen vallen af. Zeef 1: Alleen kansrijke oplossingen blijven over. Zeef 2: Er blijft een voorkeursoplossing over. De fase van een MIRT-verkenning duurt ongeveer drie jaar en eindigt eind 2028 met de voorkeursbeslissing. Daarna volgen een MIRT-planningsfase en de realisatiefase.
Zeef 0 Van dinsdag 13 januari t/m maandag 23 februari 2026 hebben inwoners de formele gelegenheid gehad om zienswijzen in te dienen over de plannen voor de Nedersaksenlijn. In deze periode zijn 7 informatiebijeenkomsten verspreidt over de NSL-regio gehouden. In totaal zijn er 590 mensen op de bijeenkomsten af gekomen. Er zijn 148 zienswijzen ingediend. Deze zienswijzen worden komende periode door het ministerie van I&W en ProRail doorgenomen, gebundeld en verwerkt in een reactienota. Rond de zomer wordt de reactienota gepubliceerd, waarbij indieners op de hoogte worden gesteld van deze publicatie. Daarnaast heeft ProRail afgelopen periode veel gesprekken gevoerd met belangrijke stakeholders, zoals de gemeenten en provincies. Binnenkort wordt zeef 0 toegepast. Verkenning Gebiedsontwikkeling: proces Regio Elke gemeente is aan de slag, of gaat aan de slag met gebiedsontwikkeling langs de spoorlijn. Bij het startschot voor de Nedersaksenlijn op 6 oktober 2025 hebben de betrokken gemeenten, provincies en Rijk met elkaar afgesproken gezamenlijk een Verkenning gebiedsontwikkeling Nedersaksenlijn te starten. In deze verkenning wordt gekeken naar de ruimtelijke impact van de spoorlijn en de locaties van de stations. De Verkenning gebiedsontwikkeling werkt aan een regionaal toekomstperspectief.
De MIRT-Verkenning en de Verkenning Gebiedsontwikkeling leveren in samenhang de beslisinformatie voor de
3 bestuurlijke voorkeursbeslissing Nedersaksenlijn. Om de Verkenning Gebiedsontwikkeling te trekken is een programmadirecteur aangesteld en op 1 maart begonnen. Het proces Verkenning Gebiedsontwikkeling begint met een inventarisatie van lopende plannen, programma’s, lokale ambities, uitdagingen, kwesties, onderzoeksvragen en processen. Dit zal de basis gaan vormen voor het op te stellen toekomstbeeld Gebiedsontwikkeling NSL en de te maken ruimtelijke keuzes in een gezamenlijke ontwikkelstrategie. De inventarisatie vormt input voor de te maken afwegingen in het proces van de MIRT-verkenning NSL. Gebiedsontwikkeling Borger-Odoorn De verwachting is dat ergens in het gebied Nieuw-Buinen – Stadskanaal – Drouwenermond een nieuw treinstation komt. Afgelopen periode is op hoofdlijnen bekeken welke (gebieds)ontwikkelrichtingen mogelijk zijn, bekeken vanuit de stationslocatie Dideldom. De conclusie is dat er verschillende keuzes gemaakt kunnen worden voor een ontwikkelrichting. Dit hangt samen met de keuze van de exacte stationslocatie en de ontwikkelingen bij buurgemeenten. We hebben een externe partij gevraagd om ons voor te bereiden op kansen en mogelijke uitdagingen bij verschillende stationslocaties inclusief de locatie Dideldom. Afgelopen periode zijn er ook ambtelijk gesprekken gevoerd met gemeente Westerwolde en gemeente Emmen.
Met name met betrekking tot een stationslocatie Ter Apel. De ontwikkeling van dat station biedt kansen voor goede fietsverbindingen en natuurontwikkeling bij de dorpen Valthermond, 2e Valthermond en Zandberg. Deze gesprekken helpen om ons goed voor te bereiden op de gesprekken die volgen in de processen MIRT-verkenning NSL en Verkenning Gebiedsontwikkeling. Interne projectorganisatie De komst van de Nedersaksenlijn en treinstations op de randen van onze gemeente biedt mogelijkheden voor een grote gebiedsontwikkeling. Vanuit het uitgangspunt ‘Brede Welvaart’ zal de gebiedsontwikkeling niet alleen gericht zijn op het bouwen van woningen of het stimuleren van bedrijvigheid, maar ook op
4 sociale thema’s als zorg en onderwijs. Deze complexheid binnen een grote gebiedsontwikkeling is voor de gemeente Borger-Odoorn uniek. We zijn gestart met het onderbrengen van alle werkzaamheden rondom de gebiedsontwikkeling en de spoorlijn in een programma. De komende maanden wordt deze programmaorganisatie verder ingericht en zal ook een voorstel volgen met een aanvraag voor de benodigde middelen om het programma tot uitvoering te brengen. Dit is nodig om zelf goede invulling te geven aan de gebiedsontwikkeling. En om goed betrokken te blijven bij de verschillende speelvelden zoals de spoorlijn zelf (MIRT-Verkenning NSL) als rondom de gebiedsontwikkelingen er omheen. Niet alleen in Borger-Odoorn maar ook in het hele gebied rondom de Nedersaksenlijn. Vervolg Op 11 juni 2026 is het startprogramma voor de nieuwe raad. Hierin wordt ook voorgelegd op welk niveau en in welke vorm de raad op de hoogte gehouden wil worden. Na de zomer 2026 wordt een ambitiedocument naar de raad gebracht. Ook kunt u de ontwikkelingen op hoofdlijnen volgen op www.denedersaksenlijn.nl. Wij vertrouwen erop u met bovenstaande voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend, Burgemeester en wethouders van Borger-Odoorn, de secretaris,
de burgemeester,
E.W. Bennema
mr. J. Seton
5