Brief college inzake motie 'Inwoners voorbereiden op crisissituaties' en nadere mondelinge raadsvragen
Tekst van het document
Ons kenmerk
24038-2026:324266 Behandeld door
Gemeenteraad Borger-Odoorn
Team OOV
Doorkiesnummer
Bijlage
Afschrift motie
Datum
31 maart 2026 Onderwerp
Motie 'Inwoners voorbereiden op crisissituaties' en nadere mondelinge raadsvragen
Geachte leden van de raad, In de raadsvergadering van 26 juni 2025 is door uw raad de motie ‘Inwoners voorbereiden op crisissituaties’ aangenomen. In de motie verzoekt u het college om de raad uiterlijk in Q1 2026 te informeren over de voortgang van de genummerde onderdelen, ‘met daarbij een voorstel voor jaarlijkse monitoring en evaluatie’. Samenhangend met dat motiethema zijn door het raadslid Kronenberg (fractie Gemeentebelangen) in de raadsvergadering van 22 januari 2026 (en nogmaals herhaald in de raadsvergadering van 19 februari 2026) mondelinge vragen gesteld waarbij wij de toezegging hebben gedaan met een schriftelijk antwoord te komen. Ook in de raadsvergadering van 11 december 2025 zijn door de heer Kronenberg mondelinge vragen gesteld die betrekking hebben op het motiethema. Conform een toen door ons gedane toezegging hebben we die vragen in een brief van 9 februari 2026 aan uw raad schriftelijk beantwoord. De brief is in de raadsvergadering van 14 maart 2026 geagendeerd geweest bij het agendapunt ‘Afhandeling raadsinstrumenten’. Nu, met deze brief, gaan we over tot de afwikkeling van de eerdergenoemde motie en tot de beantwoording van de door de heer Kronenberg op 22 januari 2026 gestelde vragen.
Afwikkeling motie ‘Inwoners voorbereiden op crisissituaties’ Vooraf De motie dateert van juni 2025 waarin aan ons college een termijn wordt gesteld om uiterlijk in Q1 van 2026 de gemeenteraad te informeren over de voorgang van de in de motie genoemde zaken.
2 Als college hebben wij die termijn ten volle moeten benutten omdat veel zaken rond het thema ‘Weerbare samenleving’ op landelijke en regionale schaal nog onduidelijk waren en zelfs nu soms nog onduidelijk zijn. Het moment van de motie ligt daarmee al acht maanden achter ons en in de tussenliggende periode zijn er verschillende dingen gebeurd die u en wij op het moment dat de motie werd aangenomen nog niet hadden voorzien: • dat de veiligheidsregio in het late najaar van 2025 actief is geworden op het thema, waardoor de Drentse gemeenten niet afzonderlijk maar afgestemd met elkaar het thema gezamenlijk oppakken; • dat de Rijksoverheid tussen november 2025 en januari 2026 op ieder adres in Nederland de brochure Denk vooruit! ging verspreiden met daarin een toelichting op het thema én een handelingsperspectief. Welke brochure ook nog werd/wordt ondersteund met een landelijke campagnewebsite; • dat bleek dat de beelden van de Rijksoverheid, waar het noodsteunpunten betreft, beter passend zijn bij grotere stedelijke kernen en minder bij de dunbevolkte landsdelen met verspreide kleine woonkernen.
De Rijksoverheid heeft tot nu toe nog geen helder beeld gegeven van wat er op het vlak van noodsteunpunten in die landsdelen wordt verwacht (aspect: noodsteunpuntdichtheid); • dat bleek dat de Rijksoverheid tot op heden niet duidelijk weet aan te geven wat een noodsteunpunt moet zijn, wat aan het regionaal en lokaal inrichten van noodsteunpunten in de weg staat
Motieverzoek punt 1 Verzoekt het college in samenwerking met de Veiligheidsregio Drenthe en GGD Drenthe een actieplan op te stellen, waarbij de gemeente haar faciliterende en informerende rol vervult binnen het regionale kader. Voortgang: Het relevante onderdeel van GGD Drenthe is de sectie Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de regio (GHOR) die opereert binnen de overkoepelende Drentse crisisorganisatie van de Veiligheidsregio Drenthe. De GGD Drenthe is daarmee onderdeel van de planvorming van de Veiligheidsregio Drenthe op het thema ‘weerbare samenleving’. Zoals hiervoor gesteld pakken we in Drenthe het programma ‘weerbare samenleving’ gezamenlijk , en niet individueel per gemeente, op binnen het verband van de Veiligheidsregio Drenthe. Het heeft, in het licht dat het thema al in het voorjaar van 2025 landelijk actueel werd, nog geruime tijd geduurd voordat de werkorganisatie van de veiligheidsregio actief werd. En ook als BorgerOdoorn waren we met onze doorleefsessie in Exloo van juli 2025, ten opzichte van de veiligheidsregio en andere gemeenten aan te merken als een ‘early adaptor’ op het thema. Door de veiligheidsregio is voor het thema ‘weerbare samenleving’ een projectleider aangetrokken, die in het late najaar van 2025 zijn werkzaamheden heeft opgepakt.
Deze projectleider heeft in de bestuursvergadering van 18 februari 2026 een globaal plan van aanpak gepresenteerd aan het algemeen bestuur van de veiligheidsregio, waarbij de doorloop van het gezamenlijk project zich uitstrekt over de periode 2026 - 2027. Het project is opgesplitst in een vijftal sub-projecten, waarvan de volgende het meest aansprekend zijn: • bewustwording • bedrijfscontinuïteit
3 •
noodsteunpunten
In onze brief van 9 februari aan uw raad hebben we deze onderdelen al aan u toegelicht en de uitdagingen van landelijke onduidelijkheden omtrent de noodsteunpunten geschetst. Met de door uw raad bij de begroting 2026 incidenteel beschikbaar gestelde middelen voor tijdelijke formatie-uitbreiding bij het team is op 1 maart 2026 een nieuwe collega gestart die zich voornamelijk toelegt op het thema ‘weerbare samenleving’. Daarmee geven we een nieuwe impuls aan het thema, primair door nog een keer een doorleefsessie in onze gemeente uit te voeren. Maar nu in een veenkoloniaal lintdorp. Motieverzoek punt 2 Verzoekt het college in overleg met genoemde partners te verkennen hoe binnen de gemeente noodsteunpunten kunnen worden ingericht, waarbij organisatorische, personele en financiële aspecten worden meegenomen. Voortgang: Zoals hiervoor bij motiepunt 1 geschetst zijn we hier daadwerkelijk mee actief, waarbij we tegen de beperking aanlopen dat de Rijksoverheid weinig helder en congruent is op aantal en doel van noodsteunpunten om voortvarend van de kant te gaan. Het dwingt ons zelf te ontdekken wat in ‘Drenthe’ werkt. Daartoe wordt voor de gezamenlijkheid in juni 2026 in de gemeente Westerveld een pilot met een noodsteunpunt uitgevoerd. Onlosmakelijk zullen bij het inrichten van noodsteunpunten ook de in het motiepunt genoemde aspecten worden meegenomen.
Motieverzoek punt 3 Verzoekt het college een publieksvriendelijke checklist of informatiepakket te ontwikkelen, afgestemd op verschillende doelgroepen (zoals ouderen, gezinnen, mensen met een beperking), in lijn met regionale communicatie. Voortgang: Anders dan we op het moment van motiedatum konden voorzien is inmiddels al door de Rijksoverheid in een checklist en informatiepakket voorzien. Dit in de vorm van de brochure Denk vooruit! die in de afgelopen winter op ieder woonadres is bezorgd. Het heeft weinig toegevoegde waarde datzelfde nogmaals op gemeentelijk of regionaal niveau over te doen. Wel is het relevant om op die brochure regionaal voort te bouwen, bijvoorbeeld naar doelgroepen of naar specifieke soorten crises. Het is juist om die reden dat binnen het Drentse project ‘Weerbare Samenleving’ de subprojectgroep ‘Bewustwording’ is ingesteld. In die sub-projectgroep werken de communicatieadviseurs van de veiligheidsregio en de Drentse gemeenten samen om die spin-off te realiseren. Hoewel nog niet in de publiciteit is getreden, wordt er door deze projectgroep gewerkt aan campagnes en zijn er plannen om een themawebsite Drenthe veilig! in de lucht te brengen.
Motieverzoek punt 4 Verzoekt het college een communicatieplan op te stellen in samenwerking met lokale en regionale partners, waarbij gebruik wordt gemaakt van bestaande netwerken zoals dorpshuizen, huisartsen en welzijnsorganisaties. Voortgang:
4 De voortgang hiervan hebben wij hiervoor bij motiepunt 3 geschetst. Eerst bij de vormgeving door de sub-projectgroep ‘Bewustwording’ van de spin-off van de landelijke campagne Denk vooruit! zal duidelijk worden welke netwerkorganisaties daarbij dienstig kunnen zijn. Mochten dat organisaties van dorpshuizen, huisartsen en/of welzijnsorganisaties zijn dan zal daar natuurlijk gebruik van worden gemaakt. Motieverzoek punt 5 Verzoekt het college de raad uiterlijk in Q1 2026 te informeren over de voortgang, met daarbij een voorstel voor jaarlijkse monitoring en evaluatie. Voortgang: Met deze raadsbrief informeren wij u over de voortgang van de motie. Ons voorstel voor jaarlijkse monitoring en evaluatie is om dit te doen in de vorm van een bijpraatsessie voor de raad. Een keer aan het eind van dit jaar en dan nog een keer aan het einde van 2027.
De door de heer Kronenberg op 22 januari 2026 gestelde vragen Vooraf In zijn bijdrage noemde de heer Kronenberg meermaals dat de Veiligheidsregio Drenthe van het Rijk 35 miljoen euro zou (hebben) ontvangen voor het inrichten van noodsteunpunten. Wellicht is die indruk ontstaan uit een door de Veiligheidsregio Drenthe aan de gemeenteraden gezonden brief. Maar voor de helderheid: het bedrag van 35 miljoen dat het Rijk beschikbaar stelt is bedoeld voor alle veiligheidsregio’s samen. Dus voor Drenthe gaat het om een deel naar rato van die 35 miljoen. VRAAG Wat is de definitie van een noodsteunpunt? ANTWOORD Op de landelijke campagnewebsite Denk vooruit! van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid wordt een noodsteunpunt omschreven als een plaats waar inwoners en organisaties ten tijde van een crisis, zoals langdurige uitval van stroom of telecommunicatie, belangrijke informatie kunnen krijgen. Een plaats dus waar je informatie kunt krijgen en waar je als inwoners informatie (bijvoorbeeld vraag en aanbod) met elkaar kunt uitwisselen. Volgens diezelfde website wordt in de komende periode onderzocht of noodsteunpunten ook aanvullende ondersteuning kunnen bieden. Uit het woordje ‘of’ blijkt dat nog helemaal niet zeker is dat een noodsteunpunt meer dan alleen een informatiepunt gaat worden en is ook nog onduidelijk ‘wat dan meer’.
VRAAG Zijn de gelden die de Veiligheidsregio Drenthe van het Rijk ontvangt alleen bestemd voor de inrichting van brandweerkazernes als noodsteunpunt en niet voor de begeleiding van dorpshuizen als noodsteunpunt?
5 Zo ja, is het college dan bereid om gelden uit te trekken voor die begeleiding van dorpshuizen als noodsteunpunt? ANTWOORD De gelden zijn bedoeld voor het inrichten van noodsteunpunten en dat is niet geoormerkt voor een specifieke locatie of locatietype. Qua noodsteunpunten staan we in Nederland nog maar aan het begin. Zo moet eerst helder worden welke ondersteuning een noodsteunpunt moet gaan bieden en hoeveel noodsteunpunten er uiteindelijk moeten/kunnen komen. Als uitgegaan wordt van een door de rijksoverheid gehanteerde norm van 1 noodsteunpunt per 5000 inwoners zal duidelijk zijn dat niet in iedere kern van BorgerOdoorn een noodsteunpunt zal zijn. Eerst wanneer min of meer helder is wat de functie van het noodsteunpunt gaat zijn, en hun aantal, kan worden bepaald welke geografische spreiding aan de orde is en welke locaties op die plekken nu misschien al geschikt zijn als noodsteunpunt of het meest efficiënt als noodsteunpunt geschikt te maken zijn. Het staat dan ook helemaal niet vast dat een brandweerpost of een dorpshuis (het) noodsteunpunt gaat worden; het zou best kunnen zijn dat een school, een sportkantine, een mfa, een ruimte van een bedrijf of welk ander object dan ook veel meer geschikt zal blijken te zijn. Hiermee is het tweede deel van de vraag ook beantwoord.
VRAAG Is er overleg geweest met de Veiligheidsregio Drenthe over de besteding van de Rijksmiddelen voor de inrichting van noodsteunpunten? ANTWOORD Op dat concrete niveau heeft er tot nu nog geen gesprek plaatsgevonden binnen het algemeen bestuur van de veiligheidsregio. Wel hebben we als college u recent voorgedragen om over de voorgenomen 1e Begrotingswijziging 2026 VRD zienswijzen in te dienen die mede op het aspect van de noodsteunpuntengelden van het Rijk zien. U hebt als raad in uw vergadering van 14 maart 2026 deze voordracht overgenomen en besloten zienswijzen in te dienen. Daarmee hebt u als raad ons college de basis gegeven om in de komende vergadering van het algemeen bestuur van de veiligheidsregio specifiek ook op dit onderdeel het gesprek te voeren. Wat we overigens zullen blijven doen als de inrichting van noodsteunpunten steeds concreter wordt en daarmee ook de besteding van middelen voor dat doel. Tot slot Wij denken met deze brief uw raad toereikend op de motieafwikkeling en de door de heer Kronenberg in de raadsvergadering van 22 januari 2026 gestelde vragen te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Borger-Odoorn, de secretaris, de burgemeester,
E.W. Bennema
mr. J. Seton