Bijlage - Toelichting Sportpark Odoorn met bijlagen
Tekst van het document
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark Vastgesteld
Opdrachtgever: Rapportnummer: Datum vrijgave: Opsteller: Goedkeuring:
Gemeente Borger-Odoorn RB 10.500 Augustus 2023
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 2 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Inhoudsopgave .......................................................................................................................................... 1 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5
HOOFDSTUK 1 INLEIDEND HOOFDSTUK ......................................................... 4 Aanleiding ............................................................................................................... 4 Planologisch kader ................................................................................................. 5 Doel ........................................................................................................................ 6 Verantwoording ...................................................................................................... 6 Leeswijzer ............................................................................................................... 7
2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5
HOOFDSTUK 2 LOCATIE- EN PLANBESCHRIJVING ........................................ 8 Historie en huidige situatie Odoorn ........................................................................ 8 Ligging sportpark Odoorn ....................................................................................... 9 Het gewenste plan ................................................................................................ 11 Landschappelijke inpassing .................................................................................. 13 Verkeer en parkeren ............................................................................................. 15
3 3.1
HOOFDSTUK 3 BELEIDSKADER ...................................................................... 17 Rijksbeleid ............................................................................................................ 17 3.1.1 Nationale Omgevingsvisie ......................................................................... 17 3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking ...................................................... 18 Provinciaal beleid ................................................................................................. 19 3.2.1 Omgevingsvisie Drenthe ........................................................................... 19 3.2.2 Kernkwaliteiten-analyse ............................................................................ 20 Gemeentelijk beleid .............................................................................................. 27 3.3.1 Locatie-onderzoek nieuw sportpark .......................................................... 27 3.3.2 Visienota Gezondheid, Sport en Bewegen (2019) .................................... 27 3.3.3 Notitie Leefgebied en sport ....................................................................... 28 3.3.4 Kern en Kader (2004) ................................................................................
28 3.3.5 Welstandsnota........................................................................................... 28
3.2
3.3
4 4.1
HOOFDSTUK 4 OMGEVINGSFACTOREN ........................................................ 30 Archeologie ........................................................................................................... 30 4.1.1 Bureauonderzoek ...................................................................................... 31 4.1.2 Aanvullend waarderend proefsleuvenonderzoek ...................................... 31 4.2 Bodem .................................................................................................................. 33 4.3 Ecologie ................................................................................................................ 33 4.3.1 Gebiedsbescherming ................................................................................ 33 4.3.2 Soortbescherming ..................................................................................... 35 4.4 Fysieke en externe veiligheid ............................................................................... 38 4.4.1 Toets aan risicokaart ................................................................................. 39 4.5 Geluid ................................................................................................................... 40 4.6 Lichthinder ............................................................................................................
42 4.7 Luchtkwaliteit ........................................................................................................ 43 4.8 M.E.R.-beoordeling ............................................................................................... 43 4.9 Milieuhinder .......................................................................................................... 44 4.10 Water .................................................................................................................... 45 5
HOOFDSTUK 5 ECONOMISCHE UITVOERBAARHEID ................................... 48
6
HOOFDSTUK 6 OVERLEG EN INSPRAAK ....................................................... 49
7 7.1
HOOFDSTUK 7 JURIDISCHE TOELICHTING ................................................... 51 Algemeen.............................................................................................................. 51
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 3 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
7.2 7.3
Toelichting op de toelichting ................................................................................. 51 Toelichting op de planregels................................................................................. 52
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 4 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
1
Hoofdstuk 1 Inleidend hoofdstuk
1.1
Aanleiding De gemeente Borger-Odoorn deed de afgelopen jaren onderzoek naar een nieuwe sportaccommodatie voor de voetbal- en tennisclubs in Odoorn en omliggende dorpen. Voor het locatieonderzoek werd een klankbordgroep opgericht met vertegenwoordigers van de sportverenigingen en inwoners van het dorp. Van de vier meest kansrijke plekken kwamen twee voorkeurslocaties naar voren: de Hammeersweg (het huidige Harm Kuiper Sportpark) en de Kerkakkersweg langs de zuidrand van het dorp. De voorkeur van alle betrokkenen is uitgegaan naar de bestaande locatie van het sportpark aan de Hammeersweg te Odoorn. Uiteindelijk heeft de gemeenteraad besloten dat het nieuwe sportpark dan inderdaad op de bestaande locatie aan de Hammeersweg (plaatselijk bekend als Sportpark Harm Kuiper) moet komen. Op onderstaande luchtfoto is het bestaande sportpark zichtbaar gemaakt.
Het is de bedoeling dat er een nieuw clubgebouw op het terrein komt waar zowel de tennis- als voetbalvereniging gebruik van kan maken. Daarnaast wordt de SOMOVschuur vervangen door een nieuwe opslagruimte. Verder worden er twee padelbanen en een extra, vierde, voetbalveld aangelegd. Omdat niet al deze ontwikkelingen mogelijk zijn binnen het geldende bestemmingsplan, is er een nieuw bestemmingsplan opgesteld.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 5 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Op de hierna weergegeven figuur is de projectie van de nieuwe bebouwing (rode vlakken) op de ondergrond geprojecteerd.
1.2
Planologisch kader Het plangebied is opgenomen in het bestemmingsplan Odoorn, zoals deze is vastgesteld op 22 april 2010. Binnen het bestemmingsplan Odoorn zijn de gronden bestemd als Groen, Sport en Verkeer – Verblijf. Binnen het bestemmingsplan zijn tevens nog 3 bouwvlakken gelegd waarbinnen de gebouwen ten dienste van het sportpark zijn toegestaan.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 6 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Een groot deel van de genoemde werkzaamheden met de vernieuwing van het sportpark is gewoon bij recht mogelijk binnen de sportbestemming uit het geldende bestemmingsplan Odoorn. Dit geldt echter niet voor de bouw van het nieuwe clubgebouw. Deze wordt volledige buiten het bouwvlak gebouwd. Ook de locatie van de groensingels leidt her en der tot verwijderen en aanvullen van de bestemming Groen. Ook wordt er een nieuwe opslagloods gebouwd en wordt de bestaande loods van dorpsbelangen verplaatst. Om deze redenen moet er een nieuw bestemmingsplan worden opgesteld. Voorliggend bestemmingsplan ziet toe op het herziene bestemmingsplan waarmee de beoogde en niet binnen het geldende bestemmingsplan passende activiteiten mogelijk worden gemaakt. 1.3
Doel In deze partiële herziening van het geldende bestemmingsplan Odoorn wordt ingegaan op de (ruimtelijke) gevolgen van de voorgenomen ontwikkeling van het betreffende gebied, te weten het sportpark Harm Kuiper. De realisatie van de gewenste plannen dient aantoonbaar niet in strijd te zijn met een goede ruimtelijke ordening.
1.4
Verantwoording Bij het opstellen van voorliggend bestemmingsplan is gebruik gemaakt van diverse (beleids)documenten en websites. Sommige (beleids)documenten en beeld beschrijvende documenten zijn in voorkomende gevallen integraal overgenomen om de inhoud zoveel mogelijk te waarborgen. Daar waar bronnen zijn gebruikt is dat in de tekst weergegeven.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 7 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
1.5
Leeswijzer Na dit inleidende hoofdstuk wordt in hoofdstuk 2 een weergave gegeven van de historie en ligging van het plangebied. In Hoofdstuk 3 komen de verschillende relevante beleidsstukken voorbij die van toepassing zijn op het plan en uitgewerkt van provinciaal niveau tot gemeentelijk niveau. Hoofdstuk 4 geeft de invloed weer van het plan tot de verschillende omgevingsaspecten. In hoofdstuk 5 staat de economische uitvoerbaarheid centraal. Hoofdstuk 6 doet verslag van de inspraak- en overlegreacties, waarna hoofdstuk 7 ingaat op de juridische vertaling van het plan.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 8 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
2
Hoofdstuk 2 Locatie- en planbeschrijving
2.1
Historie en huidige situatie Odoorn Het bestaande sportpark Harm Kuiper ligt in de Drentse gemeente Borger-Odoorn in de kern Odoorn. Hieronder is de ligging van Odoorn vanuit een hoger perspectief weergegeven.
Nederland, provincie Drenthe, gemeente Borger-Odoorn en de ligging van Odoorn in één oogopslag.
De kern Odoorn feiten en historie Odoorn telde (volgens informatie van de gemeente Borger-Odoorn) op 1 januari 2021 1890 inwoners. De betekenis van de naam Odoorn is niet met zekerheid te achterhalen. De naam bestaat uit twee delen: Ode en hoorn. Het laatste deel betekent hoek of bocht. Ode = de mansnaam Odo of hetzelfde als het Duitse öde (woest, verlaten). Odoorn is dus hoek van Odo of de eenzame woeste hoek. Het oudste document waarin de naam Odoorn voorkomt is een bezegelde brief van 2 juli 1327 van het klooster Ten Nije Lichte. In een brief uit 1376 komen we de naam Odoorn opnieuw tegen. De naam luidt daar Oderen. In een handschrift van 1548 komt de naam nog voor en wel in de uitdrukking: "den pastoer van Oderen". In een
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 9 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
handschrift van 1393 luidt de naam Odern, in een van 1431 Oederen en in een van 1546 komen we tegen: den borgen van Oideren. Odoorn (een esdorp) had tot ver in de achttiende eeuw uitsluitend een boerenbevolking (zelfs de burgemeester, de dominee en de schoolmeester waren tegelijkertijd boer). Odoorn was het hoofd- en kerkdorp van het gelijknamige kerspel. Maar binnen het kerspel was het zeker niet de grootste plaats. In 1612 telde Exloo 112 inwoners en Odoorn 92. In 1808 telde de gehele gemeente Odoorn 930 inwoners. Het was daarmee een van de kleinste gemeenten van Drenthe. In 1835 verhuisde het bestuurlijk centrum van Valthe naar Odoorn. Maar na 35 jaar werd het gemeentehuis - in 1870 alweer verplaatst naar Exloo. Ondanks diverse pogingen om het gemeentehuis weer terug in Odoorn te krijgen is dit nimmer gelukt. Ook het gemeentehuis van de nieuwe gemeente Borger-Odoorn werd, na veel discussie, in Exloo gevestigd. 2.2
Ligging sportpark Odoorn Onderstaand een weergave van de ligging van het bestaande sportpark ten opzichte van het dorp Odoorn zelf op een topografische kaart. Het bestaande sportpark is zichtbaar binnen het zwarte kader in het zuidwestelijke gedeelte van het dorp Odoorn. Het plangebied bestaat uit de kadastrale percelen: gemeente ODN00, sectie K, nummers 1887, 1888, 1481, 1229 en 1794. Op het sportpark zijn een voetbal-, tennisen muziekvereniging gevestigd.
Het sportpark is voor het eerst op een topografische kaart van 1975 te zien. Het sprotpark heeft de naam Sportpark Harm Kuiper en biedt in de bestaande situatie ‘onderdak’ aan voetbalvereniging HOC en de tennisvereniging TC Okko. Ook is de
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 10 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
plaatselijke muziekvereniging op het terrein gevestigd. Op de topografische kaart hierna is de situatie uit 1975 zichtbaar gemaakt.
Op onderstaande luchtfoto is het bestaande sportpark Harm Kuiper zichtbaar gemaakt vanuit de lucht. Zichtbaar is ook dat het bestaande sportpark door een robuuste groensingel al op een gedegen wijze landschappelijk is ingepast. Deze forse omzoming blijft zoveel mogelijk behouden (zie ook paragraaf 2.4).
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 11 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
2.3
Het gewenste plan Het bestaande sportpark Harm Kuiper zal worden heringericht. Voor de herinrichting is een inrichtingsplan opgesteld dat ook als bijlage bij dit bestemmingsplan is gevoegd. Het voornemen is om de huidige gebouwen van de voetbal- en tennisvereniging (nummers 15, 17 en 19 op de luchtfoto) te slopen en te vervangen door één nieuw clubgebouw van circa 1.500 m2. Het gebouw van de muziekvereniging (nummer 21) blijft behouden; hier vinden geen ontwikkelingen plaats. Overige wijzigingen bestaan uit de herinrichting en vernieuwing van de voetbal- en tennisvelden (met het aanbrengen van drainage, doelen, dug-outs, omheining van de velden, ballenvangers, verlichting), herinrichting van het parkeerterrein (inclusief verlichting) en het kappen van bomen en groensingels.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 12 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Voor de tennisverenging zal er straks ruimte zin voor 3 tennisbanen en 2 padelbanen. In de bestaande situatie is er sprake van 4 tennisbanen en geen padelbanen. De sport ‘padel’ is echter enorm in opkomt momenteel en daar wil men graag op inspelen op dit vernieuwde sportpark.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 13 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Voor de voetbalvereniging zal er straks sprake zijn van 4 voetvalvelden tegen 3 voetbalvelden in de bestaande situatie. Ook zal een pannakooi worden gerealiseerd. De bestaande kantines/clubgebouwen van de tennis- en voetbalvereniging worden gesloopt en hiervoor in de plaats zal een gezamenlijk nieuw clubgebouw/kantine van circa 1500 m2 groot worden gebouwd. De plaatselijke muziekvereniging blijft ook op het terrein aanwezig, hier zijn geen veranderingen te verwachten. 2.4
Landschappelijke inpassing In de bestaande situatie is het sportpark op een gedegen wijze landschappelijk ingepast voor de bestaande begroeiing. Op onderstaande totale inrichting van het sportpark is zichtbaar dat er sprake blijft van een gedegen landschappelijke inpassing waarbij de bestaande buitenste groene rand zoveel als mogelijk intact blijft.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 14 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Omwille van de leesbaarheid hiervan wordt tevens verwezen naar de Bijlage Groenplan Sportpark Odoorn. Onderstaand wordt nog nader ingegaan op de gemaakte keuzes voor deze inrichting. Streekeigen beplanting: Streekeigen beplanting is belangrijk omdat het de lokale flora en fauna ondersteunt en bijdraagt aan een gezonde en duurzame omgeving. Daarnaast past het goed bij de cultuurhistorische en landschappelijke kenmerken van de streek. De bodem in het gebied bestaat uit loopodzolgronden lemig fijn zand cY23 met een grondwatertrap van VIII = H >140 L >16. Het landschapstype wat daarbij hoort is droog wintereiken-beukenbos. De beplanting die passend is in deze streek zijn o.a. wilde appel, boswilg, hulst, lijsterbes, peer, ratelpopulier, ruwe berk, vuilboom, wintereik, winterlinde en zomereik. De hagen een heesters die passen bij het gebied zijn: vlier, taxus, kamperfoelie, klimop, brem en haagbeuk. Met deze beplanting zijn fraaie dichte randen te creëren wat de sportvelden visueel afschermt. Aan de west- en zuidzijde kan door enkel opgaande bomen het zicht onder de bomen door op het landschap behouden blijven. Door de watergang aan de oostzijde te dempen, kan ruimte gevonden worden voor een gelede opbouw van beplanting: mantel-zoom. Dit oogt fraai en dicht. Gemengde hagen van haagbeuk,
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 15 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
meidoorn en beuk kunnen functionele afscheiding vormen van elementen op het sportpark en de resthoeken gras kunnen door verschralingsbeheer kruiden- en bloemrijk worden ingericht. Ecologisch beheer: Met het beheer rekening houden met de planten en dieren. Hierbij wordt gedacht aan natuurlijk plaagbeheer, geen gebruik van pesticiden, bij snoei rekening houden met het broedseizoen en gefaseerd maaien en snoeien. Extra afscherming: Voor extra visuele afscherming maar ook afscherming van het geluid kunnen rondom de padelbanen en langs de achtererfgrenzen van de tuinen een geluidswerende wal worden aangelegd begroeid met klimop. 2.5
Verkeer en parkeren Nieuwe functies betekenen meestal ook dat er sprake is of zal zijn van een toename van verkeersbewegingen, alsmede ontstaat er een parkeerbehoefte. Uitgangspunt is dat nieuwe functies geen onevenredige extra hinder veroorzaken voor reeds aanwezige functies in de omgeving. De verkeersinfrastructuur richting het sportpark moet daarom aangepast worden op het verkeersaanbod in de nieuwe situatie. Hiervoor is een conceptplan opgesteld. Deze is onderstaand zichtbaar gemaakt en omwille van de omvang en leesbaarheid ervan tevens als bijlage bij het bestemmingsplan gevoegd. In de bestaande situatie loopt de bestaande parkeervoorziening van het sportpark Harm Kuiper circa 3 tot 4 keer per jaar tegen een piekmoment aan waarbij de parkeercapacitiet onvoldoende is. Deze piek levert echter geen echte problemen op. Bij de herinrichting van het sportpark zal de parkeerplaats verder geoptimaliseerd worden waardoor de verwachting aanwezig is dat piekmomenten beter op te vangen zijn en dat er geen parkeeroverlast zal gaan optreden. Op de piekmomenten regelen de verenigingen extra parkeercapaciteit bij een boerderij in de omgeving. In het noordelijke deel van het plangebied zal ruimte gaan ontstaan voor in totaliteit 84 parkeerplaatsen voor auto’s en 2 parkeerplaatsen voor bussen. In de bestaande situatie was er sprake van circa 65 parkeerplaatsen.
Het plan voorziet daarmee in een toename van 19 parkeerplaatsen voor auto’s en 2 voor bussen.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 16 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 17 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
3
Hoofdstuk 3 Beleidskader Binnen het ruimtelijk werkveld is door de verschillende overheidslagen veel beleid opgesteld. Middels dit beleid is getracht richting te geven aan de inrichting en het beheer van de ruimte. Getoetst wordt of het plan past binnen het vigerende planologisch kader en binnen het ruimtelijk beleid van de verschillende overheidslagen. In dit hoofdstuk staat een overzicht van het van toepassing zijnde beleid in relatie tot de gewenste ontwikkelingen op het sportpark Odoorn.
3.1
Rijksbeleid
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: • Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; • Duurzaam economisch groeipotentieel; • Sterke en gezonde steden en regio's; • Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1.
Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 18 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Door middel van voorliggend plan wordt optimaal gebruik gemaakt van het aangaan van combinaties van in dit geval meerdere sportvoorzieningen en verenigingen op de locatie van het bestaande sportpark. Door deze vernieuwing van het bestaande sportpark wordt zorgvuldig gebruik van de ruimte bereikt, de gehele vernieuwing van het sportpark kan namelijk plaatsvinden binnen de bestaande grenzen van het sportpark. Uitbreiding van het sportpark is niet nodig. 3.1.2
Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: Ladder) is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik, met een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Bij besluit van 28 augustus 2012 is de Ladder toegevoegd aan artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en vervolgens op 1 oktober 2012 in werking getreden. Op 1 juli 2017 is het Bro gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. De Ladder staat als instrument niet op zichzelf, maar geeft mede vorm aan de systeemverantwoordelijkheid van de minister van Infrastructuur en Milieu voor een goede ruimtelijke ordening. Deze verantwoordelijkheid brengt met zich mee, dat de minister ervoor zorgt dat decentrale overheden over de juiste instrumenten kunnen beschikken voor een zorgvuldige benutting van de ruimte. Hieronder wordt begrepen het voorkomen van over-programmering, het faciliteren van groei, het anticiperen op stagnatie en het leefbaar houden van krimpregio’s. De Ladder is onder andere van toepassing op woningbouwplannen die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij het bepalen óf en hoe de Ladder moet worden toegepast zijn de volgende aspecten van belang: 1. Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling 2. Is de stedelijke ontwikkeling nieuw 3.
Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied 4. Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling 5. Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied Achtereenvolgens zal hierna de toets aan de ladder voor duurzame verstedelijking worden gemotiveerd. 1. Stedelijke ontwikkeling Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Functies die in de jurisprudentie worden aangemerkt als een stedelijke ontwikkeling, zijn ook accommodaties voor maatschappelijke functies zoals sportfaciliteiten. Een sportpark kan worden beschouwd als een stedelijke ontwikkeling. 2. Is er sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 19 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
gerealiseerd. Uit jurisprudentie volgt dat er in beginsel geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als het ruimtebeslag minder dan 500 m2 bedraagt. Het plangebied is onderdeel van het bestemmingsplan Odoorn uit 2010. Voor het gebied geldt reeds de bestemming ‘Sport’ met een daarbij behorend bouwvlak. Het bouwvlak kent in de bestaande situatie gezamenlijk een oppervlakte van circa 2000 m2. De beoogde bebouwing zal samen circa 2500 m2 groot zijn. Ten opzichte van het geldende bestemmingsplan wordt met onderhavig plan qua bebouwing ongeveer 500 m2 extra bebouwd oppervlak mogelijk gemaakt. Er is geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Feitelijk houdt de laddertoets hier op omdat de ladder verder niet van toepassing is. 3.2
Provinciaal beleid
3.2.1
Omgevingsvisie Drenthe De Omgevingsvisie Drenthe is een strategisch plan: het geeft de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing weer voor de provincie Drenthe. Het geeft het wenselijke beeld van hoe de provincie er in 2030 uit moet zien. In de Omgevingsvisie zijn vier wettelijk voorgeschreven provinciale planvormen samengenomen, te weten: ➢ De provinciale structuurvisie op grond van de Wro; ➢ Het provinciaal milieubeleidsplan op grond van de Wet milieubeheer (Wm); ➢ Het regionaal waterplan op grond van de waterwetgeving; ➢ Het Provinciaal Verkeers- en Vervoersplan op grond van de Planwet verkeer en vervoer. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe voor de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode erna. Missie De missie van de omgevingsvisie is de volgende: “Het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij deze kernkwaliteiten”. De kernkwaliteiten zijn: ➢ rust, ruimte, natuur en landschap; ➢ oorspronkelijkheid; ➢ naoberschap; ➢ menselijke maat; ➢ veiligheid; ➢ kleinschaligheid (Drentse schaal). Ruimtelijke ontwikkelingen De provincie wil ontwikkelingen stimuleren die een bijdrage leveren aan de ruimtelijke kwaliteit.
Deze kwaliteit zit voor de provincie in het zorgvuldig gebruikmaken van de ruimte, het behouden en waar mogelijk versterken van de kernkwaliteiten en het waarborgen van de kwaliteit van het milieu en de leefomgeving.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 20 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Hieronder volgen de relevante delen uit de Omgevingsvisie die relevant zijn voor het voorliggende ruimtelijk initiatief. Zorgvuldig ruimtegebruik De provincie wil zorgvuldig omgaan met de beschikbare ruimte in Drenthe. Grootschalige bouwplannen en uitbreidingen in het landelijk gebied, los van bestaande bebouwingslocaties, zijn niet vanzelfsprekend. De provincie vindt dat gemeenten bij nieuwbouwplannen een werkwijze moeten hanteren die leidt tot zorgvuldig ruimtegebruik en verwijst naar de Ladder voor Duurzame verstedelijking zoals opgenomen in art. 3.1.6 Besluit ruimtelijke ordening. Om zorgvuldig ruimtegebruik in Drenthe te stimuleren, wordt gestreefd naar het bundelen van wonen en werken. Inbreiding gaat vóór uitbreiding. Extra ruimte voor wonen en werken is er in (of aansluitend op) het bestaande bebouwde gebied en gebundeld rond de regionale voorzieningen voor infrastructuur en openbaar vervoer. Uiteraard is het niet de bedoeling dat dit streven ten koste gaat van cultuurhistorisch waardevolle dorpskernen. In zulke situaties wordt met de betrokken partijen naar een maatwerkoplossing gezocht. Voorliggend plan draagt bij aan zorgvuldig ruimtegebruik. In plaats van nieuwbouw van een sportpark op een andere locatie wordt binnen de bestaande grenzen van het bestaande sportpark het sportpark vernieuwd en komt daar een accommodatie die er weer decennialang tegenaan kan.
Daarbij komt ook dat de ontwikkeling plaatsvindt binnen het bestaand stedelijk gebied, zo blijkt uit de hierna weergegeven figuur.
3.2.2
Kernkwaliteiten-analyse Er is beoordeeld in hoeverre er sprake is van provinciale kernkwaliteiten die van invloed kunnen zijn op de beoogde planvorming. Daartoe is gebruik gemaakt van de
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 21 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
kaartenviewer behorend bij de Omgevingsvisie Drenthe. Dit levert de aanwezigheid op van de volgende aanwezige kernkwaliteiten van een hoger belang dan ‘respecteren’. Kernkwaliteit Archeologie
Er is sprake van een kernkwaliteit aangaande archeologie, te weten ‘Es’. Het gaat hierbij om archeologische verwachtingsgebieden/verwachte archeologisch monumenten: alle Drentse essen, beekdalen, inclusief voordenzones en mogelijke Celtic fields; het Drentsche Aa- gebied; het Holtingerveld (voorheen Havelterberg); verwachte tracétrajecten van veenwegen en de veenterpen/huisplaatsen verwachtingsgebieden (omringende gebieden) van de Onlanden. Als hier archeologische waarden worden aangetroffen, verwachten wij dat deze door hun ruimtelijke spreiding, samenhang, zeldzaamheid, tijdsdiepte en/of goede fysieke kwaliteit van provinciaal belang zullen zijn. In deze archeologische verwachtingsgebieden sturen wij bij ruimtelijke ontwikkelingen die gepaard gaan met bodemingrepen op het uitvoeren van goed archeologisch onderzoek. Daarbij hanteren wij een horizontale onderzoeksvrijstellingsgrens van maximaal 1000 m2, tenzij binnen 50 m van de bodemingrepen een bekende archeologische vindplaats ligt, en een verticale onderzoeksvrijstelling van 30 cm plus 10 cm niet-kerend woelen (in agrarisch gebied). Dit is in lijn met de maximale onderzoeksvrijstellingen die door de Drentse gemeenten in hun archeologiebeleid worden gehanteerd en gebaseerd op de afspraken in het Convenant tussen LTO Noord, de gemeenten en de provincie over de omgang met archeologische waarden in agrarisch gebruik.
Er is een uitzondering als het gaat om de verticale vrijstelling van 30 cm, die staat voor de gemiddelde bouwvoor in Drenthe. Natuurgebieden zoals heidevelden hebben vaak geen of beperkt agrarisch gebruik gekend dat gepaard ging met omzetting van de bodem. In deze gebieden is dan ook in de regel geen bouwvoor van 30 cm aanwezig, maar liggen de archeologische waarden direct onder het maaiveld. Voor deze gebieden, zonder bouwvoor, geldt voor de Kernkwaliteit Archeologie géén verticale onderzoeksvrijstellingsgrens.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 22 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Een tweede uitzondering geldt voor de voordenlocaties in de beekdalen. Als hier een horizontale vrijstelling van 1000 m2 zou worden gehanteerd is de kans klein dat er nog overblijfselen van deze oversteekplaatsen zullen worden aangetroffen. Zij kenmerken zich immers door kleine houtconstructies, keienconcentraties en een enkele, verloren, vondst. In Hoofdstuk 4, paragraaf 4.1, is nader ingegaan op het aspect archeologie en de uitgevoerde onderzoeken die zijn uitgevoerd. Kernkwaliteit Landschap Er is sprake van een kernkwaliteit Landschap, te weten Essenlandschap.
Het esdorpenlandschap is een agrarisch cultuurlandschap ten voeten uit. Elk onderdeel van het landschap komt voort uit het agrarisch gebruik en is gerelateerd aan het functioneren van de lokale agrarische dorpsgemeenschap, met de boermarken als het oorspronkelijke gezag. De esdorpen vormen vanouds de ontginningsbasis van het landschap. Ze liggen veelal op landschappelijke overgangen van nat (beekdal) naar droog (es/heide/bos). Rond de dorpen liggen de landschapsonderdelen die vanouds in het landbouwsysteem elk hun eigen functie hadden. Direct aan de rand van het dorp lagen de ‘goorns’: kleinschalige, verkavelde gebieden met hagen en singels, waar onder andere groenten voor menselijke consumptie werden verbouwd. Op de hoger gelegen gronden ontwikkelden zich door de eeuwen heen de essen, omzoomd door bosjes, strubben of soms een ringwal. In het lagergelegen beekdal lagen de graslanden, tot aan het begin
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 23 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
van de vorige eeuw onverdeeld, de zogenaamde madelanden. Later zijn de beekdalen sterk verkaveld en hebben ze door de aanleg van houtwallen een kleinschalig, besloten karakter gekregen. Buiten de gecultiveerde wereld lag de grote ‘woestenij’: het veld, de heide. Dit is een vaak enorm grote ruimte die gebruikt werd om de schapen te weiden. Door ontginning en bebossing (tot ver in onze eeuw) zijn de meeste van deze heidevelden verdwenen. Kenmerken van de nederzetting Het landelijke gebied dringt tot diep in de dorp structuur door. De brink vormt nu vaak het centrum van het dorp. De brinken waren (zijn) beplant met opgaande bomen, veelal eiken. Rond de brink werden de boerderijen gegroepeerd. Brinken lagen van oorsprong aan de rand van het dorp. De open ruimten worden gevormd door één of meer brinken, erven, kleine akkers en weilanden tussen de bebouwing. Van oudsher is er een functionele samenhang tussen deze ruimten en de bebouwing. Het wegenpatroon is een vervlechting van bochtige wegen, bestaande uit één of enkele doorgaande wegen en enkele minder belangrijke wegen die daarop aansluiten. De nu nog zichtbare klinkerbestrating is hiervoor kenmerkend. Waar het nog gaaf is, maakt het dorpssilhouet de indruk van een hoogstaand bos met daartussen en aan de randen lage dorpsbebouwing.
De bebouwing is landelijk van karakter en bestaat vooral uit typische boerderijen die schijnbaar willekeurig geplaatst zijn. Soms steekt een kerktoren of molen boven het silhouet uit. Provinciaal belang Van provinciaal belang zijn: • de essen: deze voor het esdorpenlandschap kenmerkende open ruimtes zijn veelal omgeven met esrandbeplanting; • de beekdalen: onbebouwd gebied met kleinschalige beplantingstructuren en beekdal(rand) beplanting. Beleid Het provinciaal beleid is gericht op: • behoud van de open ruimte en het versterken van esrandbeplanting; • behoud van het onbebouwde karakter en het versterken van karakteristieke beekdal(rand) beplanting. In voorliggend plan is er sprake van een bestaand sportpark die op deze plek sinds de jaren ’60 reeds aanwezig is. De ontwikkeling van voorliggend bestemmingsplan blijft volledig binnen de contouren van het bestaande sportpark. Ten behoeve van de ontwikkeling is verder een inpassingsplan opgesteld waarbij bestaande waarden zoveel mogelijk intact blijven en ook in de nieuwe situatie de inpassing van voldoende niveau is. Deze inpassing is reeds met de omwonenden besproken en positief ontvangen.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 24 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Kernkwaliteit Cultuurhistorie Er is sprake van een kernkwaliteit Cultuurhistorie, te weten ‘rekening houden met gebied 3a – Hondsrug.
Cultuurhistorie is het totaal aan bovengrondse sporen van menselijke activiteiten in de stad en op het platteland, in de bebouwde en de onbebouwde omgeving. Deze sporen leveren ons informatie op over het leven en werken van de mens in vroeger tijden (de bewoningsgeschiedenis), én verklaren ook voor een belangrijk deel waarom onze omgeving er nu uitziet zoals ze eruitziet. De cultuurhistorie in Drenthe omvat dus zowel het historisch (steden)bouwkundig erfgoed als het historisch landschappelijke erfgoed. Bepalend voor het deelgebied Hondsrug zijn drie zones, die parallel aan elkaar liggen en die samenvallen met de ondergrond: de hoge Hondsrug, het lage Hunzedal (beiden ontstaan in de voorlaatste ijstijd) en een reeks randveenontginningen. De hoofdstructuur van de Hondsrug wordt hoofdzakelijk bepaald door een keten van esdorpen en essen van noord naar zuid over de rug, afgewisseld met grote, zich scherp aftekenende bossen. De continue bewoningsgeschiedenis vanaf de prehistorie blijkt uit de grote dichtheid aan hunebedden, grafheuvels en Celtic fields, die, net als de esdorpen, zijn verbonden aan doorgaande routes die sinds de prehistorie over de Hondsrug lopen. Het Hunzedal contrasteert als laaggelegen, open en nagenoeg onbebouwd gebied met de Hondsrug.
De wegdorpen van de randveenontginningen vormen een langgerekt bewoningslint, dat de grens markeert tussen het Hunzedal en de grootschalige veenkoloniale ontginningen. Richtinggevend voor dit deelgebied is het herkenbaar houden van de overgangen en de grenzen tussen de drie parallelle structuren van de Hondsrug, het Hunzedal en het lint van de randveenontginningen.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 25 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Hier is sprake van deelgebied 3.A: Hondsrug. Rekening houden met Karakteristieken/Omgevingsbeeld • De oorspronkelijke middeleeuwse routes die de dorpen verbinden en die vrijwel intact en functioneel zijn; • De noord - zuid keten van esdorpen, waarvan de typerende structuren en elementen nog merendeels herkenbaar zijn; • Een grote dichtheid aan prehistorische (en historische) bewoningssporen, zoals hunebedden, grafheuvels en Celtic fields, waarvan een deel als keten een prehistorische route over de Hondsrug markeert; • Een reeks van grote boseenheden, vooral staatsboswachterijen, door de rechthoekige vormen en hun massa scherp begrensd en zichtbaar in het landschap. Ambitie Voor de Hondsrug sturen we specifiek op: • Het behouden van de karakteristiek van het esdorpenlandschap. Deze karakteristiek uit zich in een zichtbare ruimtelijke samenhang tussen esdorp en es, waarbij de esdorpen en essen als een keten op de Hondsrug liggen afgewisseld met scherp begrensde boswachterijen.
Bovendien kent het esdorpenlandschap een grote tijdsdiepte, wat blijkt uit vele zichtbare en onzichtbare (pre)historische bewoningssporen als nederzettingen, grafmonumenten en Celtic fields; • Het benadrukken van het lineair patroon van hunebedden, grafheuvels en andere zichtbare en onzichtbare prehistorische relicten die samenhangen met de prehistorische route over de Hondsrug; • Het vasthouden en zorgvuldig doorzetten van de ruimtelijke opzet van de esdorpen. Deze opzet wordt getypeerd door een vrije ordening van bebouwing en boerderijen, afwisseling tussen bebouwde plekken en open ruimtes (in het bijzonder de brinken) en doorzichten naar het omliggende buitengebied. In voorliggend plan is er sprake van een bestaand sportpark die op deze plek sinds de jaren ’60 reeds aanwezig is. De ontwikkeling van voorliggend bestemmingsplan blijft volledig binnen de contouren van het bestaande sportpark. Ten behoeve van de ontwikkeling is verder een inpassingsplan opgesteld waarbij bestaande waarden zoveel mogelijk intact blijven en ook in de nieuwe situatie de inpassing van voldoende niveau is. Deze inpassing is reeds met de omwonenden besproken en positief ontvangen. Kernkwaliteit Aardkundig erfgoed Er is sprake van een kernkwaliteit Aardkundig erfgoed, te weten een hoog beschermingsniveau.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 26 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
De identiteit van Drenthe en het Drentse landschap wordt sterk bepaald door het natuurlijke bodem- en grondwatersysteem. Dat systeem wordt ook wel aardkundig landschap genoemd en is en wordt gevormd in een samenspel tussen klimaat, natuur en mens. Daar waar we onder de kernkwaliteit ‘Landschap’ het waarneembare deel van de aarde verstaan, bepaald door natuur en cultuur, gaat het bij het aardkundige landschap ook en vooral om de natuurlijke ondergrond, zowel zichtbaar (reliëf, vormen) als onzichtbaar (ondergrond, bodemopbouw). Het gevarieerde aardkundige landschap ontstond onder invloed van tektoniek, ijs, water, wind, natuur en tenslotte menselijk handelen. Het is onze informatiebron over de natuurlijke ontstaansgeschiedenis van Drenthe. Het natuurlijke bodem- en grondwatersysteem draagt bij aan landschappelijke diversiteit en biodiversiteit, een aantrekkelijke omgeving om te wonen en te recreëren, het opvangen van de effecten van klimaatverandering en behoud van informatiewaarde over het verleden. We onderscheiden zes aardkundige hoofdlandschappen, met kenmerkende aardkundige elementen, bestaande uit bijvoorbeeld stuwwallen, dekzandruggen en beekdalen (zie afbeelding Aardkundige hoofdlandschappen). Aardkundige monumenten zijn goede voorbeelden van die elementen. (zie afbeelding Aardkundige hoofdlandschappen).
Tezamen vertellen zij het verhaal van de ontstaansgeschiedenis van de Drentse ondergrond vanaf de laatste drie ijstijden tot heden. Kenmerkende aardkundige elementen, de opbouw van de ondergrond (bijvoorbeeld de aanwezigheid van keileem en het voorkomen van bijzondere bodems) en actieve geologische processen (bijvoorbeeld meandering en zandverstuiving) beschouwen wij als aardkundig erfgoed.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 27 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Hoog beschermingsniveau aardkundig erfgoed In deze gebieden streven we naar behoud of herstel van de context en het referentiebeeld van de aardkundige eenheid. Het zorgvuldig en verantwoord omgaan met aardkundig erfgoed vormt ons vertrekpunt bij planvorming. Wij staan ontwikkelingen alleen toe als aardkundige kwaliteiten en kenmerken worden behouden. In voorliggend plan is er sprake van een bestaand sportpark die op deze plek sinds de jaren ’60 reeds aanwezig is. De ontwikkeling van voorliggend bestemmingsplan blijft volledig binnen de contouren van het bestaande sportpark. De gronden zijn ter plaatse al geroerd en geschikt gemaakt voor het bestaande sportpark en er wordt niet buiten de bestaande contouren ontwikkeld en gegraven. 3.3
Gemeentelijk beleid
3.3.1
Locatie-onderzoek nieuw sportpark De gemeente deed de afgelopen jaren onderzoek naar een nieuwe sportaccommodatie voor de voetbal- en tennisclubs in Odoorn en omliggende dorpen. Voor het locatieonderzoek werd een klankbordgroep opgericht met vertegenwoordigers van de sportverenigingen en inwoners van het dorp. Van de vier meest kansrijke plekken kwamen twee voorkeurslocaties naar voren: de Hammeersweg (het huidige Harm Kuiper Sportpark) en de Kerkakkersweg langs de zuidrand van het dorp. De voorkeur van alle betrokkenen is uitgegaan naar de bestaande locatie van het sportpark aan de Hammeersweg te Odoorn. Bovendien kon de provincie zich niet vinden in een sportpark aan de Kerkakkersweg, Uiteindelijk heeft de gemeenteraad besloten dat het nieuwe sportpark dan inderdaad op de bestaande locatie aan de Hammeersweg (plaatselijk bekend als Sportpark Harm Kuiper) moet komen.
3.3.2
Visienota Gezondheid, Sport en Bewegen (2019) Gezondheid, sport en bewegen zijn belangrijk voor onze inwoners en dorpen. Het draagt bij aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners, brengt mensen samen en de sport- en beweeg-aanbieders zijn een waardevol onderdeel van onze samenleving. Sport en bewegen is een speerpunt van het gemeentelijk beleid en deel van het Regenboogmodel voor hulp- en dienstverlening aan inwoners. We weten dat bewegen en een gezonde leefstijl kunnen helpen om één van de grootste uitdagingen binnen onze gemeente aan te pakken, namelijk overgewicht. Meer dan de helft van onze inwoners heeft overgewicht1. Daarmee behoren we helaas al jaren tot de top van Nederland. In sommige delen van onze gemeente zijn ongezonde leefgewoonten uitgegroeid tot ‘normaal’ gedrag, dat van generatie op generatie wordt doorgegeven. Om tegenwicht te bieden zijn we in 2010 gestart met het structureel stimuleren van een gezonde leefstijl door de inzet van sport en bewegen. Veel ziektelast en zorgkosten zijn immers te voorkomen door actief te bewegen. Borger-Odoorn telt veel sportverenigingen. Deze vervullen van oudsher een belangrijke rol in de dorpen. Ondanks de trend naar meer ongebonden sporten en individualisering, is nog altijd 26% van onze volwassenen lid van een sportvereniging.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 28 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Door middel van dit bestemmingsplan zal het bestaande sportpark een grootschalige vernieuwing ondergaan en weer helemaal ingericht zijn op de wensen anno 2022 en hiermee weer decennia vooruit kunnen en een belangrijke functie vervullen voor de omgeving om hier te kunnen sporten en daarmee een positieve bijdrage te leveren aan de gezondheid. De ontwikkeling is daarmee in overeenstemming met de visienota. 3.3.3
Notitie Leefgebied en sport In de Nota Leefgebied en Sport is in 2015 vastgelegd dat eigendom en beheer van vastgoed (accommodaties) geen gemeentelijke kerntaak is. Waar mogelijk wordt eigendom overgedragen en vervolgens een huisvestingssubsidie verstrekt. Voor het voetbal is dit al gedeeltelijk gerealiseerd. Binnen het leefgebied Odoorn en omgeving zijn nu nog 3 voetbalaccomodaties in beheer van de gemeente, te weten HOC Odoorn, HOC Exloo en Valther Boys. Deze zijn inmiddels samen verdergegaan als HOVC. Een heringericht sportpark is de laatste stap van deze privatisering.
3.3.4
Kern en Kader (2004) Op 25 maart 2004 is de notitie Kern en Kader II door de gemeenteraad in openbare vergadering vastgesteld. Deze notitie geeft uitgangspunten en criteria waaraan de verschillende gemeentelijke voorzieningen, zoals scholen, dorpshuizen en sportaccommodaties, kunnen worden getoetst. Over het sportcomplex voor de driehoek Valthe, Klijndijk en Odoorn stond het volgende te lezen in de Nota Kern en Kader: • Het sportcomplex voldoet niet aan beide criteria. De bezettingsgraad is zeer laag. Dit heeft te maken met het ontbreken van wedstrijdgegevens van Oring, dit beïnvloedt de meting nadelig; • Het aantal deelnemers uit eigen kern is 69%. Dit is te laag. 31 % komt dus uit de regio, vanuit Klijndijk komen de meeste mensen (17 personen); • Het afstoten van een speel- of oefenveld kan de intensiteit van het gebruik wel toe laten nemen en onderhoud laten afnemen; • Mogelijk kan de kleedaccommodatie definitief worden overgedragen aan de vereniging/bevolking. Alle kosten voor de gemeente komen hiermee te vervallen; • Te overwegen valt om HOC ( Hunso en Oring Combinatie) in één van de kernen te laten trainen en spelen, daarmee vervalt dan één van de sportcomplexen.
En over het sportpark in Exloo stond het volgende in Kern en Kader: • Voldoet op dagdelen en op percentage eigen kern niet aan de criteria; • De intensiteit van het gebruik zou kunnen worden verhoogd als een speelveld wordt afgestoten, hierdoor dalen de onderhoudskosten; • Te overwegen valt om HOC ( Hunso en Oring Combinatie) in één van de kernen te laten trainen en spelen, daarmee vervalt dan één van de sportcomplexen. De inmiddels voortgezette samenvoeging van HOC en Valther Boys past binnen de uitgangspunten van Kern en Kader.
3.3.5
Welstandsnota De gemeente heeft ervoor gekozen een minimale differentiatie aan te brengen in welstandsniveaus. Voor de nieuw- en verbouwplannen gelden de gebiedsgerichte
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 29 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
welstandscriteria. Reclame-uitingen in het openbaar gebied, tijdelijke bouwwerken, kunstobjecten, civieltechnische kunstwerken, speelobjecten, herinneringsmonumenten en hekwerken om mestbassins zijn welstandsvrij. Ook enkele gebieden in de gemeente zijn welstandsvrij verklaard. Het betreft gebieden waarin de bebouwing intern georiënteerd is en die landschappelijk en stedenbouwkundig gezien geen verband hebben met het aangrenzende gebied. Het betreffen de recreatieparken, groen- en sportgebieden en begraafplaatsen. Sportpark Odoorn behoort daarmee ook tot de welstandsvrije gebieden.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 30 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
4
Hoofdstuk 4 Omgevingsfactoren Ruimtelijke plannen kunnen van invloed zijn op de omgeving. Anderzijds kan ook de zichtbare en soms niet zichtbare omgeving van invloed zijn op de uitvoerbaarheid van de voorgenomen plannen. In dit hoofdstuk worden de omgevingsfactoren beschreven. Daarnaast wordt per omgevingsfactor beoordeeld wat de invloed op het plan kan zijn.
4.1
Archeologie In de toelichting moet worden aangegeven hoe het cultureel erfgoed wordt beschermd in relatie tot de wettelijke bepalingen (Erfgoedwet) en hoe met het oog op het noodzakelijk onderzoek met het aspect archeologie is omgegaan. Eventuele onderzoeksrapporten moeten als bijlage bij de toelichting worden gevoegd. Op basis van de gemeentelijke archeologische beleidskaart is het gebied aangeduid als een gebied met een hoge verwachting (essen) en een bufferzone AMK-terreinen. Op de verbeelding van dit bestemmingsplan zijn zodoende archeologische dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 1’ (voor de blauwe gebieden) en ‘Waarde – Archeologie 3’ (voor de bruine gebieden) opgenomen.
Het beleid bij deze zones schrijft voor dat onderzoek verplicht is bij ingrepen >500 m2 en dieper dan 30 cm –mv. De essen in de gemeente Borger-Odoorn zijn bovendien
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 31 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
aangemerkt als provinciaal belang archeologie. Wanneer hier bodemingrepen worden voorgenomen, moet via de gemeente overleg worden gevoerd met de provincie/provinciaal archeoloog. De eerste fase van het archeologisch onderzoek bestaat hier uit een verkennend en karterend proefsleuvenonderzoek. 4.1.1
Bureauonderzoek Door onderzoeksbureau RAAP is vervolgens een ‘bureauonderzoek’ uitgevoerd. Het bij het onderzoek behorende rapport is als bijlage bij dit bestemmingsplan gevoegd. Het plangebied is gelegen in een zone met essen (met plaggen opgehoogde akkers). Deze liggen vaak op locaties die al vanaf de vroege prehistorie voor bewoning en landbouwactiviteiten gebruikt zijn. Onder plaggendekken liggen dikwijls sporen van nederzettingen en begraafplaatsen die dateren van voor de aanleg van het cultuurdek. De vondsten en sporen zijn vaak goed bewaard gebleven, omdat ze dankzij het afdekkende dek niet of minder blootgesteld zijn verstorende invloeden zoals later landgebruik. De archeologische verwachting van deze gebieden is derhalve hoog. Binnen het plangebied is reeds de aanwezigheid van een nederzettingsterrein uit de vroege middeleeuwen vastgesteld. Bovendien bevinden zich in de nabije omgeving in ieder geval resten uit de ijzertijd. Hoewel een groot deel van het plangebied in het verleden al is opgegraven, valt een deel van het nederzettingsareaal in de opnieuw in te richten zone buiten het opgravingsareaal. Daarnaast is op basis van de geraadpleegde bronnen niet duidelijk in hoeverre intacte sporen in dit areaal zijn behouden (dat wil zeggen, tijdens de opgraving niet zijn afgewerkt).
Op basis van de resultaten van het onderzoek blijkt dat in het plangebied waarschijnlijk archeologische resten bedreigd worden door de voorgenomen bodemingrepen. Daarom wordt geadviseerd in het kader van de bestaande planvorming – en in lijn met het provinciaal beleid – een waarderend proefsleuvenonderzoek uit te voeren om vast te stellen in hoeverre binnen het gebied (nog) archeologische resten aanwezig zijn. Een proefsleuvenonderzoek vindt plaats op basis van een Programma van Eisen, dat dient te worden opgesteld door een senior KNA-archeoloog en te worden goedgekeurd door het bevoegd gezag. Voor het waarderend proefsleuvenonderzoek is vervolgens een Programma van Eisen opgesteld. Het PVE is als bijlage bij het bestemmingsplan gevoegd.
4.1.2
Aanvullend waarderend proefsleuvenonderzoek Door onderzoeksbureau RAAP is vervolgens het aanbevolen vervolgonderzoek uitgevoerd. De rapportage daarvan is als bijlage bij het bestemmingsplan gevoegd. Hierna volgen de adviezen van het uitgevoerde onderzoek per fase (zie voor weergave fases de hierna weergegeven figuur.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 32 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
. Fase 1 In het gebied dat in fase 1 middels proefsleuven is onderzocht was de bodem in WP1 en WP2 (tennisbaan) voor een groot deel verstoord. Er zijn geen sporen aangetroffen. De bouwput voor het nieuwe gebouw dat hier zal komen te staan, zal gegraven worden tot 1 m -mv. Naar verwachting worden hierbij geen archeologische resten bedreigd. In WP3 ligt het archeologisch relevante niveau (dekzand) op circa 1,1 m -mv. Aanbevolen wordt om een bufferzone van 0,3 m hierboven te hanteren en geen ingrepen dieper dan 0,8 m -mv uit te voeren. De bufferzone dient ter bescherming van het archeologische niveau, om te voorkomen dat het wordt ingereden door zware machines. Fase 2 In het gebied dat in fase 2 middels proefsleuven is onderzocht ligt het sporenniveau vanaf 0,7 m -mv (22,4 m NAP). Aanbevolen wordt om geen ingrepen dieper dan 0,4 m mv uit te voeren. Fase 3 In het gebied dat in fase 3 is onderzocht kunnen in het noordelijke voetbalveld archeologische resten voorkomen vanaf circa 0,5 m -mv (22,5 m NAP m). In het zuidelijke voetbalveld vanaf 0,8 (22,4 m NAP) en in de strook ertussen in vanaf circa 0,5 m -mv (22,25 m NAP). Aanbevolen wordt om een bufferzone van 0,3 m te hanteren bij
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 33 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
geplande bodemingrepen. In het noordelijke voetbalveld houdt dat ingrepen tot maximaal 0,3 m -mv uitgevoerd kunnen worden, in het zuidelijke voetbalveld tot 0,5 m mv en in de tussenstrook tot 0,3 m -mv. Indien in het plangebied ingrepen gepland zijn die dieper reiken dan de aangegeven grenzen dan wordt aanbevolen om voorafgaand hieraan een archeologische onderzoek (opgraving) uit te voeren. Afhankelijk van de aard en omvang van deze ingrepen zou dat eventueel middels een archeologische begeleiding uitgevoerd kunnen worden. Zowel voor een opgraving als voor een archeologische begeleiding is een door de bevoegde overheid goedgekeurd PvE noodzakelijk. 4.2
Bodem In het plan dient aangegeven te worden wat de kwaliteit van de bodem ter plaatse van het plangebied is. Tevens dient, op basis van de Mor (Ministeriële regeling omgevingsrecht), bij de aanvraag van een omgevingsvergunning voor de activiteit bouwen een rapportage van een recent uitgevoerd verkennend bodemonderzoek toegevoegd te worden. Voor verkennend bodemonderzoek op een locatie wordt de norm NEN 5740 gehanteerd (onderzoeksstrategie voor verkennend bodemonderzoek). De bodemonderzoeksplicht geldt alleen voor bouwwerken waarvoor: • een reguliere omgevingsvergunning is vereist; • waarin voortdurend of nagenoeg voortdurend (twee of meer uren per dag) mensen zullen verblijven; • die de grond raken; • waarvan het bestaande gebruik wijzigt (interne verbouwing); • die niet naar aard en omvang gelijk zijn aan een bouwwerk genoemd in het Besluit bouwwerken; • waarvan geen reeds bruikbare recente onderzoeksresultaten aanwezig zijn; • die geen tijdelijk bouwwerk betreffen waarbij uit het vooronderzoek blijkt dat de locatie onverdacht is. Voor de herontwikkeling vindt een milieukundig bodemonderzoek plaats. Dit wordt uitgevoerd ten tijde van de vergunningverlening voor de bouw van het nieuwe clubgebouw. Op voorhand zijn de gronden niet als ‘voor verontreiniging verdacht’ aan te merken.
4.3
Ecologie De bescherming van plant- en diersoorten is in Nederland geregeld in Wet Natuurbescherming (verder te noemen WNB). Deze wet is op 1 januari 2017 in werking getreden en beschermd ruim 900 soorten in Nederland voorkomende planten- en diersoorten. Deze wet vervangt de huidige Flora- en faunawet, Natuurbeschermingswet en Boswet.
4.3.1
Gebiedsbescherming Op de hierna weergegeven kaarten is weergegeven of er zich in of in de nabijheid van het plangebied beschermde natuurgebieden bevinden.
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 34 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
4.3.1.1
Natura 2000 In de Wnb is de bescherming van specifieke natuurgebieden geregeld. Het betreft de Natura 2000-gebieden, die een internationale bescherming genieten. Plannen en projecten met negatieve effecten op deze gebieden zijn vergunningplichtig. Relevant daarbij is dat de Wnb een externe werking kent. Van externe werking is sprake als activiteiten buiten een Natura 2000-gebied van invloed zijn op de natuurwaarden in een Natura 2000-gebied. Per Natura 2000-gebied zijn instandhoudingsdoelen voor soorten en vegetatietypen opgesteld. Het plangebied is geen onderdeel van het netwerk Natura 2000. Het dichtstbij zijnde Natura 2000-gebied bevindt zich op circa 11,3 kilometer afstand.
Gezien de grote afstand van het plangebied tot aan het Natura 2000 gebied, de aard van de beoogde activiteiten en de aard en omvang van het tussenliggende gebied is er geen belemmering voor het Natura 2000-gebied. Ten behoeve van het plan is een stikstofberekening (door middel van een zogeheten Aerius-berekening) uitgevoerd. De resultaten daarvan zijn als bijlage aan het bestemmingsplan toegevoegd. Er is geen sprake van een stikstofdepositie boven de 0,00 mol/hectare/jaar, zodat er geen vergunning Wet natuurbescherming nodig is. 4.3.1.2
NatuurNetwerk Nederland (NNN) Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) - voorheen Ecologische Hoofdstructuur - is een samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen belangrijke natuurgebieden in Nederland en vormt de basis voor het natuurbeleid. Ten aanzien van ontwikkelingen binnen het NNN geldt het 'nee, tenzij-principe'. Het NNN is als beleidsdoel opgenomen in de Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing, ontwikkeling en bescherming van het NNN. De begrenzing en ruimtelijke bescherming van het NNN is voor de provincie Drenthe uitgewerkt in de Provinciale Omgevingsvisie en de bijbehorende Provinciale
NL.IMRO.1681.02BP0005-VG01 Toelichting
Gemeente Borger-Odoorn
Blad 35 van 54
Bestemmingsplan Odoorn, Sportpark
Augustus 2023 Versie 01
Omgevingsverordening. Op de hierna opgenomen kaart is weergegeven of er zich in of in de nabijheid van het plangebied NNN-gebieden bevinden.
De onderzochte locatie ligt niet in het NNN-gebied zelf. Nabij het plangebied zijn wel NNN-gebieden gelegen. Er is geen onderzoek nodig naar de invloed van het plan op het NNN, omdat er vanuit het NNN geen zogeheten ‘externe werking’ uit gaat. 4.3.2
Soortbescherming Artikelen 3.1 tot en met 3.11 van de Wet natuurbescherming regelen de bescherming van soorten. De bescherming is opgedeeld in vijf categorieën met soorten: ▪ Vogels met jaarrond beschermde nesten; ▪ Overige vogels; ▪ Soorten van de Habitatrichtlijn (bijlage IV) en de Verdragen van Bern (bijlage II) en Bonn (bijlage I); ▪ Overige soorten die op nationaal niveau beschermd zijn en waarvoor provinciaal geen vrijstelling geldt; ▪ Overige soorten die op nationaal niveau beschermd zijn, maar waarvoor provinciaal wel een vrijstelling geldt. Voor vogels geldt dat er twee categorieën zijn: de vogels met jaarrond beschermde nesten (o.a. Huismus, Gierzwaluw en Buizerd) en de overige broedvogels. Vogels met jaarrond beschermde nesten hebben een strikte beschermingsstatus binnen de Wet natuurbescherming. Van overige broedvogels zijn hun nesten alleen tijdens het broedseizoen beschermd (periode van nestbouw, eileg, broeden en voeren van de jongen op het nest). Voor soorten van de Habitatrichtlijn en de Verdragen van Bern en Bonn zijn in artikel 3.5 verboden vastgelegd (o.a. verboden om dieren te doden en voortplantings- of rustplaatsen te vernielen) en geldt een strikte beschermingsstatus. Soorten die op nationaal niveau beschermd zijn, kunnen ingedeeld worden in twee categorieën.