Bijlage Inbreidingslocaties - De bouwlocaties
Tekst van het document
Inbreidingslocaties
De bouwlocaties.
Inleiding In de aanpak van het onderzoek naar mogelijke inbreidingslocaties is eerst in beeld gebracht welke woningbouwcapaciteit (hard en zacht) er per kern aanwezig is (inventarisatiefase). Daarna is de verbinding gelegd met het gemeentelijk woonbeleid (Beleidskader Wonen) om inzicht te krijgen waar (kern) een toevoeging van woningbouwlocaties wenselijk is. In de zomer van 2021 is aan de verschillende dorpsbelangen gevraagd mogelijke inbreidingslocaties aan te dragen. Tot begin oktober was er gelegenheid om locaties te noemen. In de bijlage ‘inbreidingslocaties in dorpen’ is te zien welke locaties zijn opgehaald, en welke locaties kansrijk zijn als woningbouwlocatie. Op verzoek van de stuurgroep Wonen is het onderzoek uitgebreid met een aanpak woningbouw voor de korte termijn. De buiten dit onderzoek gehouden woningbouwinitiatieven van gemeente en andere partijen, niet door de dorpsbelangen genoemd, spelen hierin een rol. Immers in de ‘inventarisatie’ is al geconstateerd dat verschillende dorpen voldoende capaciteit hebben omdat er verschillende haalbare initiatieven zijn. In de bijlage ‘inbreidingslocaties dorpen’ zijn die kernen genoemd waar de dorpsbelangen nieuwe locaties hebben aangedragen. Tevens is voor die kernen een afweging gemaakt welke plannen op korte termijn prioriteit krijgen. In deze notitie wordt het totaal overzicht voor de korte termijn gegeven.
Zowel de kernen genoemd in de bijlage als alle overige kernen komen aan de orde. Kanttekeningen Er komen wekelijks nieuwe initiatieven bij. Als uitgangspunt geldt dat alleen haalbare locaties genoemd worden. En deze alleen, als ze voor 1 januari 2022 als haalbaar beoordeeld zijn. Er zijn dus meer initiatieven en er komen er ook nog bij.
Voorts zijn er geen initiatieven opgenomen waarvan de eigenaar niet weet, dat er een dergelijk verzoek loopt of het onzeker is, dat de eigenaar hiervan op de hoogte is. Dit is een andere aanpak dan bij de locaties genoemd door de dorpsbelangen. Daar is antwoord gegeven op de vraag of een locatie geschikt is. In deze notitie gaat het om locaties die ontwikkeld kunnen worden; een stap verder. Het gaat bovendien om ontwikkelingen op korte termijn. Als korte termijn wordt de periode tot medio 2027 beschouwd. De gemeente is voor een groot deel van de initiatieven slechts faciliterend en heeft weinig sturing op de planning. Het is opvallend hoe lang sommige initiatieven in het stadium van planvorming blijven hangen. Daarnaast duurt het door onderzoeken, participatietrajecten, procedures, aanbestedingen, financiering capaciteit in de keten, schaarse bouwmaterialen erg lang voor er op basis van een initiatief woningen worden gebouwd. En dat geldt zeker voor inbreidingslocaties. De ambitie om de vraag op de woningmarkt te benutten om te groeien terwijl enkele jaren geleden krimp aan de orde was, is als het keren van een mammoettanker. Het merendeel van de capaciteit van de plannen zal daarom niet in 2022 gerealiseerd worden, maar later binnen de genoemde termijn. Capaciteit Deze notitie is gericht op bouwlocaties. Daar kunnen als er plannen bekend zijn, aantallen aan gehangen worden.
Dit met enig voorbehoud. Juist nu liggen er kansen om de woningvoorraad beter te laten aansluiten op de behoefte. Het is dan ook belangrijk om te bouwen voor die doelgroepen die niet of in onvoldoende mate van de bestaande voorraad gebruik kunnen maken. Om een toekomst bestendige woningvoorraad te bereiken is de bestaande voorraad bepalend. Het bouwen voor doelgroepen is geen onderdeel van deze notitie. Terwijl dat natuurlijk invloed heeft op de capaciteit van de locaties. Een locatie met vrijstaande woningen op grote kavels vraagt een kleiner aantal woningen dan dezelfde locatie bebouwd met enkele appartementengebouwen.
De bouwlocaties Per kern wordt aangegeven welke locatie(s) door gemeente opgepakt wordt of gefaciliteerd wordt. Indien er geen locaties zijn of onvoldoende aanwezig zijn wordt dat ook vermeld. Als er meer locaties zijn dan op de korte termijn ontwikkeld kunnen worden dan wordt een deel van de locaties bij de lange termijn ontwikkeling geplaatst.
Leefgebied Exloo-Odoorn Odoorn Op de uitbreidingslocatie Langhieten 2 is nog één kavel niet verkocht. Er zijn initiatieven voor het toevoegen van woningen. Odoorn is een hoofdkern van een leefgebied en heeft nagenoeg geen mogelijkheden voor het toevoegen van woningen. Deze rol wordt over genomen door de andere hoofdkern in de leefgebied; Exloo. Klijndijk Door dorpsbelang zijn twee locaties (Hoofdweg 43-45 en Klijnstraat 27-33) voorgesteld. Beiden zijn ook als initiatief bij de gemeente ingediend en hebben medewerking gekregen. Klijndijk is geen hoofdkern en krijgt door deze twee locaties een toevoeging van ongeveer 45 woningen. Dit aantal zal gefaseerd op de markt worden gebracht. Klijndijk heeft daarmee voldoende woningbouwcapaciteit voor de korte en de langere termijn. Odoornerveen Odoornerveen is een kleinere kern zonder bestaand stedelijk gebied. Een inbreiding is dan formeel niet mogelijk. De gemeente wil middels een zogenoemd ‘voor en door het dorp’ initiatief toch een beperkte invulling mogelijk maken. Als voldaan wordt aan de randvoorwaarden (gedragen vanuit het dorp en woningen voor het dorp). Dorpsbelang heeft geen locatie voorgesteld. Incidenteel wordt medewerking verleend aan
transformatie (splitsing boerderijen bijvoorbeeld). Afgewacht wordt of er een ‘door en voor het dorp’ initiatief van de grond komt. Exloo Exloo heeft met plan ‘Fabrieksstraat/de Gloep’ de mogelijkheid om 30 woningen toe te voegen. Dit plan is in de verkoop. Dorpsbelang heeft aanvullend daarop meerdere locaties genoemd. De beweegtuin al dan niet in combinatie met de overige sportvelden lijkt op de langere termijn kansrijk. Hoewel dit geen bestaand stedelijk gebied is heeft de provincie toegezegd dit als mogelijkheid te zien na invulling van plan ‘de Gloep”. Voor de korte termijn biedt de invulling van plan Fabrieksstraat /de Gloep voldoende mogelijkheden. Daarnaast kan een transformatie van bestaande bebouwing/functie op korte termijn opgepakt worden als deze voorziet in de bediening van een ander segment dan plan de Gloep. ‘De Smidswal’ zou daar een voorbeeld van kunnen zijn. Valthe Valthe is geen hoofdkern en ligt in een waardevolle doch kwetsbare omgeving. Er ligt een initiatief voor transformatie/her-invulling van de voormalige Schuttershof (Hoofdstraat 77). Initiatiefnemer zit in het stadium van planvorming en heeft hierover overleg met de gemeente. Op de thema-avond zijn geen haalbare inbreidingslocaties daaraan toegevoegd. Er blijft beperkt ruimte voor het toevoegen van woningen. Kansen liggen vooral in transformatie van vastgoed.
Exloërveen Voor Exloërveen lopen geen initiateven. Er zijn ook geen locaties aangedragen. Splitsing van boerderijen of een transformatie van vastgoed vormen hier incidentele mogelijkheden. Leefgebied Nieuw-Buinen Nieuw-Buinen
Dorpsbelang is op de hoogte van bijna alle lopende initiatieven. Het gaat dan om plan ‘de Wissel’, plan Parklaan 10-12 (voormalige supermarkt), plan voormalige voetbalvelden (achter mfa Noorderbreedte), herstructurering Nije Daip en invulling terrein voormalige Parklaanschool. Het stadium waarin deze plannen zich bevinden varieert van planvorming tot aanstaand voorjaar (2022) bouwen.. De woningbouwcapaciteit die dit alles gegenereerd is zodanig (meer dan 100) dat er gefaseerd moet worden. Nieuw-Buinen heeft voldoende capaciteit voor de korte en de wat langere termijn. Buinerveen Buinerveen is al bijna 20 jaar in het bezit van het uitbreidingsplan ‘Zuidonder’. Het plan biedt ruimte voor 37 woningen. Eind 2021 is fase 1 van het plan verkocht (10 woningen). De ontwikkelaar heeft voor fase 2 medewerking gekregen om 4 woningen aan het plan toe te voegen. Er is dan nog een plancapaciteit beschikbaar van ruim 30 woningen. Hoewel dorpsbelang heel enthousiast locaties heeft aangedragen is er voldoende capaciteit in plan Zuidonder. Zowel op de korte als de lange termijn. Indien op de lange termijn plan Zuidonder toch snel gerealiseerd wordt kan de locatie op de hoek Molenlaan – Noorderdiep als opvolger van plan Zuidonder ontwikkeld worden.
Drouwenermond Er zijn twee locaties door dorpsbelang genoemd waarvan de mogelijkheid om 20 woningen te kunnen bouwen binnen een vastgesteld bestemmingsplan (natuurlijk) de meest haalbare is. Dit is een gemeentelijk plan en zou op korte termijn opgepakt kunnen worden. Deze capaciteit is voor de korte en wat langere termijn voldoende. Drouwenerveen In Drouwenerveen is het initiatief ‘dorp voor dorp’ geboren (zie bij Odoornerveen). Dit door een initiatiefnemer. Afgewacht wordt of het bestaande initiatief aantoonbaar draagvlak krijgt. De door en voor het dorp
initiatieven vallen buiten de bestaande kaders maar er wordt verwacht dat als er kansen voor toevoeging liggen dit de enige haalbare optie vormt. Bronnegerveen Voor Bronnegerveen lopen geen initiateven. De verspreide ligging van panden in het buitengebied leent zich niet voor een intensievere vorm van bebouwing in de vorm van een inbreidingsplan. Splitsing van boerderijen of een transformatie van vastgoed vormen hier incidentele mogelijkheden.
Leefgebied Borger Borger Er zijn veel initiatieven zowel door de gemeente als door andere partijen; afronding Daalkampen 2, resterend terrein Daalkampen 4, planontwikkeling Borger-west en diverse initiatieven (natuurlijk huidige locatie Esdal College en ook voormalige gemeentewerf) aan de oostzijde van de n34. Laatste zijn onderwerp in de discussienota Borger-oost. Dorpsbelang is op hoofdlijnen bekend met deze situatie en heeft afgezien van het toevoegen van nieuwe locaties. Deze initiatieven verkeren nagenoeg allemaal in het stadium van planvorming of wachten daarop. Op de korte termijn is er slechts beperkt woningbouwcapaciteit beschikbaar. Deze ontstaat op de wat langere termijn. Buinen Buinen is enigszins vergelijkbaar met Valthe; geen hoofdkern en gelegen in een kwetsbaar gebied. De laatste kavel in het uitbreidingsplan is verkocht. Dorpsbelang heeft al enige tijd een nieuwbouwlocatie op het oog. Hoewel deze geen onderdeel van bestaande stedelijk gebied vormt lijkt deze toch kansen te bieden. Het gaat dan om het perceel Hornse Dijk 6. Dit moet afgetast worden bij de provincie. Er zal overlegd worden met dorpsbelang op welke wijze. Er zijn verder geen initiatieven voor inbreidingslocaties bekend. Drouwen Drouwen is geen hoofdkern en hoort in het rijtje met Buinen en Valthe thuis. Vanwege de fraaie doch kwetsbare omgeving en de karakteristiek van de historische kern.
Transformatie van vastgoed zoals ook door Dorpsbelang is aangegeven kan mogelijkheden bieden.. Ees
Er zijn geen locaties door dorpsbelang genoemd. Er zijn ook geen initiatieven bekend. Wellicht kan transformatie of een initiatief vanuit het dorp voor een kleinschalige toevoeging zorgen. Eeserveen Er zijn geen locaties genoemd. Dorpsbelang ziet in plaats daarvan mogelijkheden door splitsing boerderijen (VAB regeling) of kleinschalige particuliere initiatieven. Eesergroen/Ellertshaar/Bronneger en Westdorp Deze kernen hebben niet gereageerd op de oproep. In de algemene bijeenkomst is gebleken dat niet alle kernen een toevoeging van woningen willen. Voor deze toch zeer landelijke kernen is splitsing van boerderijen of een andere vorm van transformatie wellicht voldoende toevoeging. Leefgebied de Monden 1e Exloërmond Er zijn op de thema-avond geen concrete locaties genoemd. Er zijn geen initiatieven bekend in 1e Exloërmond. Dit biedt voor de korte termijn ruimte voor initiatieven als transformatie of een door en voor het dorp initiatief.
2e Exloërmond Veel haalbare locaties, ook door dorpsbelang genoemd, bestaan uit locaties waar in het verleden een herstructurering heeft plaatsgevonden en waar geen woningen zijn terug gebouwd (Middenlaan, Kijlstraat, Boekweitstraat). Voor een deel van deze locaties lopen al woningbouwinitiatieven. Dit in samenspraak met Woonservice. De capaciteit van deze locaties is voor de korte termijn voldoende. Valthermond Het bijzondere van Valthermond is dat er nog veel capaciteit (uit te werken/wijzigingsbevoegdheden) is opgenomen in het bestemmingsplan. Deze slapende capaciteit zou in deze periode met grote vraag naar woningen toch moeten ontwaken maar dat geurt slecht gedeeltelijk. Een aantal van deze locaties is door dorpsbelang genoemd. Voorgesteld wordt eerst deze in het bestemmingsplan opgenomen locaties te ontwikkelen. Deze staan immers nieuwe initiatieven die worden ontplooid in de weg. Tweede Valthermond en Zandberg. Voor deze kernen geldt hetzelfde als is gezegd voor Eesergroen/Ellertshaar en Westdorp. Hier wordt voorgesteld een toevoeging te koppelen aan incidentele ontwikkelingen zoals bijvoorbeeld transformatie.
Conclusies/aanbevelingen De inbreidingslocaties die op korte termijn ontwikkeld kunnen worden, bieden gezamenlijk ruimte aan ongeveer 200 – 250 woningen. Dit past bij de hoogste ambitie genoemd in de nieuwe (concept) woonvisie. Voor de genoemde locaties geldt dat er verschillende partijen zijn die ontwikkelen; gemeente, dorpsbelang, ontwikkelaar, woningbouwcorporatie, particulier. Een aanpak om te komen tot ontwikkeling vraagt van de gemeente per locatie maatwerk, waarbij de rol van de gemeente varieert. Om deze rol te kunnen uitvoeren en een
toekomstbestendige woningvoorraad te realiseren, is prioritering noodzakelijk. Meer locaties met meer woningbouwcapaciteit betekent niet automatisch dat er meer woningen gebouwd worden. De gehele keten die ervoor moet zorgen dat er woningen gebouwd worden zit vol. Het realiseren van de in deze notitie genoemde locaties is een grote opgave, waarvan geadviseerd wordt deze te prioriteren. Zonder prioritering worden kansen lasten en gaat het proces om woningen te kunnen bouwen erg lang duren. Juist om ook op langere termijn een aantrekkelijke woongemeente te blijven, geldt ook hier dat kwaliteit boven kwantiteit gaat. Uit het ophalen van locaties in de dorpen bij de dorpsbelangen blijkt dat het aantal inbreidingslocaties beperkt is. Om ook op de langere termijn de ambitie genoemd in de nieuwe woonvisie te kunnen waarmaken, is het noodzakelijk om vroegtijdig (2024/2025) ook naar uitbreiding van kernen te kijken. Voor sommige kernen (Odoorn) zou dat al eerder aan de orde kunnen komen. Het is dan tevens te overwegen het gemeentelijk grondbedrijf daarin een grotere rol te geven dan bij de inbreidingslocaties. Dit om meer sturing te kunnen geven aan met name het doelgroepenbeleid.