Bijlage 4 Verkennend bodemonderzoek
Tekst van het document
RAPPORT Verkennend bodem- en nader asbestonderzoek tussen Noorderdiep 21-27 te Nieuw-Buinen
Opdrachtgever
:
Qualis ruimte en ontwikkeling BV Rusken 12 7873 DB ODOORN
Projectnummer
:
22KL038
Datum
:
31 maart 2022
Auteur
:
ing. R.J. Wijma
Paraaf
:
Controleur
:
ing. F.M. Bouma
Projectleider
:
ing. F.M. Bouma
Paraaf
:
Klijn Bodemonderzoek B.V. EG-Weg 1, 9636 HX Zuidbroek Telefoon 0598 – 23 20 35 Email info@klijnbodemonderzoek.nl Internet www.klijnbodemonderzoek.nl
2 INHOUD
Rapport 22KL038 BLAD
1.
INLEIDING 1.1. Algemeen 1.2. Opbouw
3 3 3
2.
VOORONDERZOEK 2.1. Algemeen 2.2. Ligging onderzoekslocatie 2.3. Historisch en huidig gebruik 2.4. Belendende percelen en omgeving onderzoekslocatie 2.5. Bodemonderzoek 2.6. Bodemkwaliteitskaart 2.7. Toekomstig gebruik van het terrein 2.8. Financieel/juridisch 2.9. Regionale opbouw en geohydrologie 2.10. Onderzoekshypothese
3 3 4 5 5 6 6 6 6 7 7
3. 4.
ONDERZOEKSPROGRAMMA BODEMGEGEVENS 4.1. Bodemgesteldheid en zintuiglijke waarnemingen 4.2. Samenstelling grondmengmonsters 4.3. Concentratieberekening plaatmateriaal
5. 5.1. 5.2. 5.3. 5.4. 5.5. 5.6. 6.
RESULTATEN METINGEN EN CHEMISCHE ANALYSES Meetgegevens grondwater Toetsingskader Analyseresultaten nader asbestonderzoek NEN 5707 Analyseresultaten verkennend bodemonderzoek NEN 5740 Herbemonstering peilbuis 101 Toelichting analyseresultaten
SAMENVATTING EN CONCLUSIES 6.1. Samenvatting 6.2. Conclusies en aanbevelingen 6.3. Slotopmerking
BIJLAGEN 1
Ligging van de locatie en kadastrale kaart
2
Boorprofielen en legenda
3
Analyserapporten
4
Toetsingstabellen
5
Overzicht posities monsternamepunten
6
Foto's
7
Asbest concentratie berekeningen
8 10 10 11 11 12 12 13 14 14 16 17 19 19 20 22
3
Rapport 22KL038
1.
INLEIDING
1.1.
Algemeen In opdracht van Qualis ruimte en ontwikkeling BVis door Klijn Bodemonderzoek B.V. een verkennend bodem- en nader asbestonderzoek uitgevoerd op de locatie tussen Noorderdiep 21-27 te Nieuw-Buinen. De aanleiding tot het verkennend bodem- en nader asbestonderzoek vormt de geplande eigendomsoverdracht van het perceel. Het doel van het verkennend bodemonderzoek is het verkrijgen van een indicatie van de kwaliteit van de grond en het ondiepe grondwater ter plaatse van de onderzoekslocatie. Het doel van het nader asbest onderzoek is het verkrijgen van de mogelijke aanwezigheid van asbest in de bodem ter plaatse van de demping. Klijn Bodemonderzoek B.V. is gecertificeerd volgens “NEN-EN-ISO 9001:2015”, voor het uitvoeren van milieukundig bodemonderzoek, inclusief partijkeuringen conform het Besluit Bodemkwaliteit en tevens volgens de “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek SIKB 2000, protocollen 2001, 2002, 2003 en 2018”. Met betrekking tot onderhavig onderzoek verklaart Klijn Bodemonderzoek B.V. op geen enkele wijze in organisatorische, financiële of personele zin, betrokkenheid te hebben met de activiteiten van de opdrachtgever. De achterliggende gedachte hierbij is dat er geen “eigen” grond wordt onderzocht.
1.2.
Opbouw In het voorliggende rapport komen de volgende aspecten aan de orde: vooronderzoek onderzoeksprogramma bodemgegevens metingen en chemische analyses samenvatting, toetsing van de gekozen onderzoekshypothese, conclusies en aanbevelingen
(hoofdstuk 2); (hoofdstuk 3); (hoofdstuk 4); (hoofdstuk 5); (hoofdstuk 6).
2.
VOORONDERZOEK
2.1.
Algemeen Ten behoeve van het bodemonderzoek is een standaard vooronderzoek conform de NEN 5725 (2017) ‘Uitvoeren van een milieuhygiënisch vooronderzoek’ uitgevoerd. In het vooronderzoek wordt informatie verzameld over het vroegere en huidige gebruik van het terrein. Het onderzoek is gericht op het vinden van mogelijke bronnen van bodembelasting. Evenals het verzamelen van informatie over het toekomstige gebruik, bodemopbouw, geohydrologie en financieel/juridische aspecten. Op basis van de verzamelde gegevens kan een totaalbeeld worden gevormd en conclusies worden getrokken over de afbakening van het geografische besluitvormingsgebied, de afbakening van de onderzoekslocatie voor het bodemonderzoek, de onderverdeling van de onderzoekslocatie voor het bodemonderzoek in deellocaties en de te hanteren onderzoekshypothese per deellocatie. De verzamelde informatie is opgesplitst in de volgende categorieën: o ligging onderzoekslocatie (paragraaf 2.2) o historisch en huidig gebruik (paragraaf 2.3) o belendende percelen en omgeving onderzoekslocatie (2.4) o bodemonderzoek (2.5) o bodemkwaliteitskaart (2.6) o toekomstig gebruik (2.7) o financieel/juridisch (2.8) o bodemopbouw en geohydrologie (2.9)
4
Rapport 22KL038
o onderzoekshypothese (2.10) Ter verkrijging van de benodigde informatie zijn onderstaande bronnen geraadpleegd: Locatie-inspectie (d.d. 8 februari 2022); Informatie opdrachtgever; Gemeente Borger-Odoorn (d.d. 8 februari 2022); Internetsite bodeminformatie (https://bodemloket.nl); Internetsite Dinoloket (https://dinoloket.nl); Internetsite Basisregistratie Adressen en Gebouwen (https://bagviewer.kadaster.nl); Luchtfoto Google Earth; Grondwaterkaart van Nederland; Topografische Atlas van Nederland (2002); Internetsite Tijdreis, historisch kaartmateriaal van ca. 1815 tot heden (https://topotijdreis.nl); Kadastrale kaart. Voorafgaand aan de veldwerkzaamheden zijn bovenstaande bronnen geraadpleegd en is door Klijn Bodemonderzoek een locatie-inspectie uitgevoerd. Tijdens de locatie-inspectie is onder andere gelet op verdachte plekken (zoals verkleuringen, brandplekken, olieopslag etc.), asbest op of in de bodem, asbestbeschoeiingen, verzakkingen en ophogingen. 2.2.
Ligging onderzoekslocatie Het perceel ligt aan de tussen Noorderdiep 21-27 te Nieuw-Buinen en is kadastraal bekend als Gemeente Borger, sectie R, nrs. 367 en 2019. De onderzoekslocatie betreft een gedeelte van de kadastrale percelen en heeft een oppervlakte van 1,3 ha. De locatie bevindt zich aan de noordzijde van het stadscentrum binnen de bebouwde kom van Nieuw-Buinen. In figuur 1 is een luchtfoto te zien van de onderzoekslocatie en directe omgeving. Figuur 1: Luchtfoto onderzoekslocatie en omgeving
In de omgeving van de onderzoekslocatie bevinden zich voornamelijk woningen (bebouwd gebied). Voor een topografisch overzicht van de locatie en omgeving verwijzen wij naar de tekening in bijlage 1, een tekening van de locatie is weergegeven in bijlage 5.
5 2.3.
Rapport 22KL038
Historisch en huidig gebruik De onderzoekslocatie, gelegen tussen Noorderdiep 21-27 te Nieuw-Buinen, heeft een oppervlakte van circa 1,3 ha. Het terrein is momenteel in gebruik als grasland. Uit historisch kaart materiaal blijkt dat in het verleden een gedeelte van het perceel bebouwd is geweest. Tevens is in het verleden een watergang gedempt (zie figuren 2, 3 en 4). De watergang is omstreeks 1981 gedempt en de bebouwing is omstreeks 1993 (kaartmateriaal) niet meer waarneembaar op het perceel. Naast onderhavig onderzoeksperceel is een voormalig vloeiveld voor proceswater van AVEBE (aardappel zetmeel fabriek/zuivering) aanwezig. Ook bevindt zich ter plaatse een zonnepark.
Figuur 2: 1980 omgeving onderzoekslocatie
Figuur 3: 1981 omgeving onderzoekslocatie
Figuur 4: 1993 omgeving onderzoekslocatie
Uit de informatie, welke is verkregen uit het historisch onderzoek conform NEN 5725, is tevens gebleken dat over de aanwezigheid van onder- of bovengrondse opslagtanks geen gegevens bekend zijn. Op de locatie is, voor zover bekend, geen sprake van (voormalige) puntbronnen en zijn er geen gegevens bekend over eventuele uitgevoerde verdachte (bodembedreigende) activiteiten op het perceel die de milieuhygiënische kwaliteit van grond en grondwater nadelig kunnen hebben beïnvloed. 2.4.
Belendende percelen en omgeving onderzoekslocatie De directe omgeving van de onderzoekslocatie bestaat uit: - Noordzijde: zonnepark - Oostzijde: woning met tuin - Zuidzijde: Noorderdiep - Westzijde: woning met tuin Vooralsnog wordt niet verwacht dat de activiteiten van de belendende percelen een nadelige invloed hebben gehad op de bodemkwaliteit van onderhavige onderzoekslocatie.
6 2.5.
Rapport 22KL038
Bodemonderzoek Ter plaatse van en in de directe omgeving van de onderzoekslocatie zijn enkele bodemonderzoeken uitgevoerd. Demping Ter plaatse van een aantal dempingen nabij de Tweederdeweg Zuid te Nieuw-Buinen is in 2009 door Tauw een oriënterend bodemonderzoek uitgevoerd met kenmerk 4615957, d.d. 27 oktober 2009. Dit betreft niet de huidige demping. Wel bleek dat er een samenvattende notitie van een onderzoek over dempingen in Nieuw-Buinen in de bijlage was toegevoegd. Uit de aangeleverde bodemrapportage blijkt dat de demping aan de Noorderdiep in een voorgaand onderzoek is onderzocht. Echter zijn er geen resultaten van de betreffende boringen opgenomen in het rapport. Wel is er een samenvatting van de resultaten van meerdere dempingen opgenomen en zijn er andere bevindingen bekend. Ter plaatse van een wijk, grenzend aan het terrein van AVEBE, is mogelijk een afgebrande boerderij toegepast als dempingsmateriaal. Dit zou kunnen duiden op de demping op onderhavig onderzoeksperceel. Echter is niet te herleiden welke demping het daadwerkelijk betreft. Verder blijkt dat de voormalige watergang ter plaatse van het Noorderdiep mogelijk zou zijn gedempt met puin en afval afkomstig van boerderijen/bewoners. Van industrieel afval is op basis van de onderzoek geen sprake. Wel zijn op enkele plaatsen tussen- en/of interventiewaarden gemeten in de oude sliblaag en slootbodem.
Echter is niet bekend dat dit ter plaatse van de onderhavige demping was. Voormalige vloeivelden Op het belendende perceel, ter plaatse van het zonnepark, is in 2020 een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd door Klijn Bodemonderzoek B.V. met kenmerk 20KL011, d.d. 4 maart 2020. In de grond zijn maximaal licht verhoogde gehalten aan OCB’s aangetoond. In het grondwater zijn maximaal licht verhoogde gehalten aan zware metalen en plaatse vluchtige aromaten aangetoond. De resultaten hebben niet geleid tot belemmeringen voor de realisatie van het zonnepark.
2.6.
Bodemkwaliteitskaart Uit gemeentelijke informatie is gebleken dat de bovengenoemde locatie binnen zone landbouw/natuur en wonen van de gemeentelijke bodemkwaliteitskaart ligt. In de zone landbouw/natuur worden gemiddeld in de boven- en ondergrond geen verhoogde gehalten boven de achtergrondwaarden aangetoond. In de zone wonen worden in de bovengrond licht verhoogde gehalten aan lood en PAK aangetroffen. In de ondergrond worden geen verhoogde gehalten boven de achtergrondwaarden verwacht. Op basis van de 95-percentielwaarden kunnen in beide zones in de boven- en ondergrond maximaal industriewaarden worden verwacht
2.7.
Toekomstig gebruik van het terrein De bestemming van de onderzoekslocatie zal voorzover bekend worden gehandhaafd.
2.8.
Financieel/juridisch Op het perceel hebben, voor zover bekend, geen calamiteiten plaatsgevonden waarbij de bodem verontreinigd is geraakt.
7 2.9.
Rapport 22KL038
Regionale opbouw en geohydrologie De regionale bodemopbouw ter plaatse van de onderzoekslocatie is weergegeven in tabel 1. Tabel 1: Regionale bodemopbouw diepte m-mv
doorlatendheid
formatie
opmerking
0 - 21,4 21,4 - 29,0 29,0 - 44,9 44,9 - +
matig goed matig/goed goed
Formatie van Boxtel Formatie van Drente Formatie van Peelo Formatie van Appelscha
Midden, fijn en grof zand, sporen klei en veen Grof en midden zand Midden, fijn en grof zand, zandige klei Grof en midden zand
Het maaiveld ter plaatse van de onderzoekslocatie ligt op 7,7 m+ NAP. De regionale stromingsrichting van het diepe grondwater is vermoedelijk in noordelijke richting. De stromingsrichting van het freatisch grondwater wordt voornamelijk beïnvloed door de aanwezigheid van sloten en watergangen. De stromingsrichting van het freatisch grondwater ter plaatse van de onderzoekslocatie is onbekend. 2.10.
Onderzoekshypothese Verkennend bodemonderzoek NEN 5740 Conform de aanpak van de NEN 5740 dient, voorafgaand aan de uitvoering van het veld- en laboratoriumonderzoek, op basis van de verkregen informatie een hypothese te worden opgesteld. Het betreft hierbij een aanname met betrekking tot het al dan niet aanwezig zijn van bodemverontreiniging op de te onderzoeken locatie. Overig terrein Op basis van de gestelde informatie met betrekking tot de historie en het huidige gebruik van de onderzoekslocatie, wordt de onderzoekslocatie beschouwd als “niet-verdacht” ten aanzien van bodemverontreiniging. Bij onverdachte locaties luidt de onderzoekshypothese dat de bodem niet verontreinigd is met stoffen in concentraties boven de achtergrondwaarde (grond) en/of de streefwaarde (grondwater). Voor het toetsen van bovenstaande hypothese is de onderzoeksstrategie “onverdacht” uitgevoerd. Deze strategie is verder uitgewerkt in hoofdstuk 3. Gedempte watergang Op basis van de gestelde informatie met betrekking tot de historie en het huidige gebruik van de onderzoekslocatie, wordt de onderzoekslocatie beschouwd als “verdacht” ten aanzien van bodemverontreiniging. Bij verdachte locaties luidt de onderzoekshypothese dat de bodem verontreinigd is met stoffen in concentraties boven de achtergrondwaarde (grond) en/of de streefwaarde (grondwater).
Voor het toetsen van bovenstaande hypothese is de onderzoeksstrategie “verdacht” uitgevoerd. Deze strategie is verder uitgewerkt in hoofdstuk 3.
8
Rapport 22KL038
Nader asbestonderzoek NEN 5707 Gedempte watergang Het asbestonderzoek is uitgevoerd volgens de NEN 5707 “Bodem- Inspectie, monsterneming en analyse van asbest in bodem” en heeft alleen betrekking op de demping. Op basis van de gestelde informatie met betrekking tot de historie, het huidige gebruik van de onderzoekslocatie en de beschikbare gegevens, wordt de onderzoekslocatie beschouwd als “verdacht” ten aanzien van bodemverontreiniging met asbest. Bij verdachte locaties luidt de onderzoekshypothese dat de bodem verontreinigd is met asbest in concentraties boven de grenswaarde of het geldende achtergrondgehalte. Voor het toetsen van bovenstaande hypothese is de onderzoeksstrategie “asbest verdacht” uitgevoerd. Deze strategie is verder uitgewerkt in hoofdstuk 3. Op basis van het vooronderzoek wordt de onderzoekslocatie onderverdeeld in twee deellocaties: 1. Overig terrein (ca. 13 ha.) 2. Gedempte watergang (ca. 250 m1).
3.
ONDERZOEKSPROGRAMMA Ten behoeve van dit onderzoek is een programma voor veld- en laboratoriumwerk opgesteld. Verkennend bodemonderzoek NEN 5740 Overig terrein De onderzoeksopzet is gebaseerd op de Nederlandse Eindnorm voor verkennend bodemonderzoek ((NEN 5740 versie januari 2009, inclusief correctieblad A1 van februari 2016) voor een onverdachte locatie (ONV-NL). Volgens de NEN 5740 wordt de eerdergenoemde hypothese aanvaard indien in de grond en/of het freatisch grondwater geen concentraties van onderzochte parameters worden aangetroffen boven de achtergrond- of streefwaarden. Gedempte watergang De onderzoeksopzet is gebaseerd op de Nederlandse Eindnorm voor verkennend bodemonderzoek (NEN 5740 versie januari 2009, inclusief correctieblad A1 van februari 2016) waarbij de onderzoeksstrategie voor verdachte locaties met diffuse bodembelasting (VED-HE-L) is gehanteerd. Volgens de NEN5740 wordt de eerdergenoemde hypothese aanvaard indien in de grond en/of het freatisch grondwater concentraties van één of meerdere onderzochte parameters worden aangetroffen boven de achtergrond- of streefwaarden. Hierbij dient rekening te worden gehouden met enige spreiding in de analyseresultaten evenals de ruimtelijke verdeling van de verontreinigde stof(fen) binnen de onderzoekslocatie.
Nader asbestonderzoek NEN 5707 Gedempte watergang De onderzoeksopzet ten behoeve van het nader asbestonderzoek is gebaseerd op de Nederlandse Eindnorm voor nader asbestonderzoek in grond (NEN 5707+C2: 2017, hoofdstuk 7). Het veldonderzoek is uitgevoerd volgens de SIKB Beoordelingsrichtlijn voor Veldwerk bij Milieuhygiënisch Bodemonderzoek (BRL SIKB 2000) en de Nederlandse Normen en Praktijk Richtlijnen (NEN en NPR) van het Nederlands Normalisatie-Instituut.
9
Rapport 22KL038
De verrichte veldwerkzaamheden en chemische analyses zijn weergegeven in tabel 2. Tabel 2: Verrichte veldwerkzaamheden en chemische analyses (deel-)locatie
oppervlakte m2
monsternamepunten1)
Chemische analyses grond2) grondwater3)
Overig terrein, boringen 1 t/m 23
1,3 ha
16 boringen tot 0,5 m-mv 5 boringen tot 2,0 m-mv 2 boringen met peilbuis
3 x NEN-bovengrond inclusief OCB 2 x NEN-ondergrond
2 x NEN-grondwater inclusief OCB
Gedempte watergang, boringen 101 t/m 108 en sleuven 201 t/m 207
250 m1
3 boringen tot 0,5 m-mv 2 boringen tot 0,9 m-mv 1 boring tot 1,3 m-mv 1 boring tot 1,9 m-mv 2 boringen met peilbuis 7 sleuven tot 2,0 m-mv doorgeboord tot 2,5 m-mv
1 x NEN-bovengrond inclusief OCB 4 x NEN-ondergrond 3 x asbest in grond 1 x asbest in plaatmateriaal
1 x NEN-grondwater inclusief OCB 1 x NEN-grondwater
1) m-mv = meter minus maaiveld 2) NEN-grond =
zware metalen (Ba, Cd, Co, Cu, Hg, Pb, Mo, Ni en Zn); PCB’s; minerale olie (GC); PAK -VROM vluchtige aromaten (benzeen, tolueen, ethylbenzeen, xylenen, naftaleen en styreen) ; minerale olie (GC); vluchtige organische halogeenverbindingen 4) OCB = Organochloor bestrijdingsmiddelen, 24 verbindingen GC/MS (waaronder DDT en drins) 3) NEN-grondwater = zware metalen (Ba, Cd, Co, Cu, Hg, Pb, Mo, Ni en Zn);
De posities van de monsternamepunten zijn in bijlage 5 weergegeven. Vanwege het feit dat er ter plaatse van de demping ondoordringbaar bodemvreemd materiaal aanwezig was kon tijdens het uitvoeren van de eerste veldwerkzaamheden de filterstelling van peilbuis 101 niet op de juiste diepte, conform BRL 2001, worden geplaatst. In een later stadium is een peilbuis (201) geplaatst met behulp van de inzet van een mobiele kraan. Peilbuis 101 is in eerste instantie wel gebruikt om een indicatie te verkrijgen van de kwaliteit van het grondwater ter plaatse. De chemische analyses zijn conform het AS3000 protocol uitgevoerd door het milieulaboratorium van AL-West B.V. te Deventer. AL-West B.V. beschikt over een accreditatie volgens NEN-ENISO 17025.
10
Rapport 22KL038
4.
BODEMGEGEVENS
4.1.
Bodemgesteldheid en zintuiglijke waarnemingen Ten behoeve van het onderzoek is op 8 februari en 10 maart 2022 een veldonderzoek uitgevoerd door J.A. Post (erkend monsternemer volgens certificaat K44009). Het opgeboorde materiaal is in het veld beoordeeld op textuur, (afwijkende) kleuren en zintuiglijk waarneembare verontreinigingen. De bemonstering heeft plaatsgevonden conform de NEN5742 en/of NEN5743. Daarnaast is voor de opgeboorde grond een olie-op-water-test gedaan: via dompeling van een met olie verontreinigd grondmonster in water ontstaat er een zichtbare film op het water. De grootte en de kleurschakering hiervan kunnen een indicatie zijn voor de mate van olieverontreiniging. Ten behoeve van het asbest onderzoek is het opgeboorde materiaal in het veld beoordeeld op textuur, (afwijkende) kleuren en zintuiglijk waarneembare verontreinigingen. Voorafgaand aan de veldwerkzaamheden is op diverse plaatsen op het terrein het vochtpercentage in de bodem bepaald. Uit de metingen bleek een gemiddeld bodemvochtgehalte van 12-20% waarna is gestart met de werkzaamheden. Tevens is tijdens de uitvoering van de veldwerkzaamheden periodiek het vochtgehalte in de bodem bepaald. Tijdens de periodieke metingen is gebleken dat het vochtgehalte niet onder de 10% is gemeten.
Op het maaiveld ter plaatse van de onderzoekslocatie zijn, op basis van zintuiglijke waarnemingen (terreininspectie), geen asbestverdachte materialen waargenomen. Ten behoeve van het asbestonderzoek zijn de sleuven met behulp van een kraan met overdrukcabine gegraven (2 meter bij 1 meter tot 2,0 m-mv) waarbij deze zijn doorgeboord tot 2,5 m-mv met een edelman boor van 12 cm. De sleuven zijn gelijkmatig verdeeld over de demping. Het onderzoeksgebied is op basis van zintuigelijke waarnemingen opgedeeld in drie RE’s. De opgegraven grond uit de gaten is uitgespreid met een maximale laagdikte van 2 cm en geïnspecteerd op asbestverdacht materiaal. De grond is met behulp van een hark uitgeharkt zodat alle delen groter dan 20 mm van het grondmonster worden gescheiden. De inspectie efficiëntie ter plaatse van het maaiveld wordt gesteld op 80%. Op basis van zintuiglijke waarnemingen is een asbestverdacht buis geconstateerd ter plaatse van sleuf 205(bodemlaag 1,5-2,0 m-mv). De buis had een lengte van 1,5 meter en een diameter van 0,5 meter. Het gewicht van de buis in de sleuf wordt geschat op circa 50 a 70 kg. De buis is afgebroken tijdens het uitvoeren van de civiele werkzaamheden, waardoor de buis vermoedelijk nog in noordoostelijk en zuidwestelijke richting aanwezig is buiten de demping.
Na het afbreken is de buis in zakken en folie gewikkeld waarna deze is afgevoerd door Avitec Infra & Milieu. De overige veldwaarnemingen zijn samengevat in tabel 3. De boorprofielen met veldwaarnemingen zijn opgenomen in bijlage 2. Tabel 3: Veldwaarnemingen Boring
Traject (m-mv)
Waarneming
7
0,0-0,5
Sporen baksteen
101 t/m 108
Tussen 0,5-2,1
Gestaakt
201 t/m 203
1,5-2,0
Resten baksteen (30%)
204
0,5-2,0
Brokken baksteen en beton (30%)
205
1,5-2,0
asbestverdachte leiding 1,5 m lang met diameter van 50 cm Gewicht tussen 50 kg en 70 kg
206+207
0,5-1,5
Resten baksteen (30%)
11 4.2.
Rapport 22KL038
Samenstelling grondmengmonsters Op basis van de bodemopbouw en de zintuiglijke waarnemingen zijn grondmonsters geselecteerd voor chemische analyse. Bij het samenstellen van de grondmengmonsters is als uitgangspunt gehanteerd dat een mengmonster kan worden samengesteld uit individuele grondmonsters, indien het bodemmateriaal min of meer dezelfde samenstelling heeft. De samenstelling van de grond(meng)monsters is vermeld in tabel 4. Tabel 4: Samenstelling grond(meng)monsters Grond(meng)monster
Samengesteld uit boringen
Diepte (m-mv)
Opmerking
Verkennend bodemonderzoek Overig terrein MM1 MM2 MM3 MM4 MM5
1+6+8 t/m 11+17 5+7+12 t/m 16+18 2 t/m 4+19 t/m 23 1+5+6 2 t/m 4
0,0-0,5 0,0-0,5 0,0-0,5 0,5-2,0 0,5-2,0
-
101+102+104+108 107 101+102+106 102 106 101 201 t/m 203 201 t/m 203+206
0,0-0,5 0,5-0,9 0,5-1,0 1,0-1,5 1,5-1,9 1,5-2,1 1,5-2,0 2,0-2,5
Resten baksteen -
206+207 201 t/m 203
0,5-1,5 1,5-2,0
Resten baksteen Resten baksteen
RE2
204
0,5-2,0
Brokken baksteen en beton
RE3
205
1,5-2,0
Resten asbestverdachte buis
Gedempte watergang MM6 MM7 MM8 MM9 MM10 Nader asbestonderzoek Gedempte watergang RE1
4.3.
Concentratieberekening plaatmateriaal Voor het berekenen van het gehalte asbestmateriaal in grond, met een diameter groter dan 20 mm, is het noodzakelijk om de door het laboratorium gerapporteerde gehalten te corrigeren aan de inspectie efficiëntie en de massa van het uitgegraven materiaal. Het gehalte wordt berekend met de onderstaande formule. Cm,i = ∑ (Mk x %k,i / 100) / Mlok Cm,i = het gehalte asbest per asbestsoort is afkomstig van de verzamelde asbesthoudende materialen, in mg/kg ds.; Mk = de massa verzamelde asbesthoudende materialen van het type k, in mg; %k,i = het percentage asbest van het asbestsoort i in de verzamelde asbesthoudende materialen van het type k, in %; Mlok = het drooggewicht van het verzamelmonster grond op de locatie, in kg.
Gezien het feit dat een groot monster is geïnspecteerd, is weging van het monster niet mogelijk waardoor het drooggewicht van het monster is afgeleid van de volgende formule. Mlok = (1000 x V x ns) x (%E/100) x Ma/Mva V = het volume van de geïnspecteerde deelpartij in m³; Ns = het stortgewicht van het materiaal, in kg/dm³; %E = een schatting van de inspectie efficiëntie, in %; Ma = de massa van het gedroogde analysemonster, in kg; Mva = de massa van het veldvochtige analysemonster, in kg.
12
Rapport 22KL038
Formeel dient de bulkdichtheid (ns) van het materiaal worden bepaald conform NEN 5926, echter op basis van ervaringscijfers kan worden aangenomen dat het gewicht van het materiaal (puin en grond) is gelegen tussen de 1,5 en 1,9 ton/m³. In onderhavig onderzoek is een bulkdichtheid van 1,85 ton/m³ aangehouden. Tijdens het onderzoek is gerekend met een inspectie efficiëntie van 100 %. Ten tijde van het onderzoek voldeden de weersomstandigheden aan de gestelde randvoorwaarden voor asbestonderzoek. Dit betekent: o het maaiveld is vrij inspecteerbaar; o het maaiveld is droog, vorstvrij en onbesneeuwd; o geen regenval van meer dan 100mm/h; o geen hagel of sneeuwval; o onderzoek is uitgevoerd tussen zonsopkomst en zonsondergang; o geen mist met een zicht van minder dan 50 meter. Gezien het feit dat in de opgeboorde/opgegraven grond ter plaatse van sleuf 205 asbestverdacht materiaal is aangetroffen, is in onderhavig onderzoek een concentratie berekening uitgevoerd. De berekening is opgenomen in bijlage 7.
5.
RESULTATEN METINGEN EN CHEMISCHE ANALYSES
5.1.
Meetgegevens grondwater Voordat de peilbuizen zijn bemonsterd, is de waterstand in de peilbuizen gemeten. Tevens zijn het elektrisch geleidingsvermogen (EC), troebelheid (NTU) en de zuurgraad (pH) van het water bepaald. De grondwatermonsters zijn in het veld, voor zover noodzakelijk, gefiltreerd en geconserveerd. De bemonstering heeft plaatsgevonden conform de NEN5744. De resultaten van de metingen zijn weergegeven in tabel 5. De watermonstername is op 15 februari 2022 uitgevoerd door J.A. Post (erkend monsternemer volgens certificaat K44009). Tabel 5: Meetgegevens grondwater Peilbuis
Filterdiepte
Waterstand
zuurgraad (pH)
elektrisch geleidingsvermogen µS/cm
Troebelheid NTU
Afgepompt liter
Toestroming
Monster belucht?
m-mv
m-mv
Overig terrein 1 2,0-3,0 2 2,1-3,1
1,38 1,56
6,5 6,7
831 887
9,55 9,17
8 10
goed goed
nee nee
Gedempte watergang 101 1,1-2,1
1,49
6,8
769
10,28
8
goed
ja
De gemeten pH en EC zijn normale waarden voor een natuurlijke situatie in deze omgeving. In het grondwater is een hogere troebelheid gemeten dan voor natuurlijke troebelheid verwacht wordt (≥10 NTU). Het grondwater heeft voldoende rusttijd gehad na plaatsing (minimaal een week). Ook is het grondwater zorgvuldig en met een voldoende laag debiet (≤0,1 l/min) afgepompt voorafgaand aan de bemonstering, zodat de grondwaterstand slechts gering is gedaald tijdens het afpompen (< 50 cm). Daarom wordt aangenomen dat er geen sprake is geweest van een verstoord bodemevenwicht tijdens de monsterneming. Tevens wordt aangenomen dat de gemeten waarde voor troebelheid een natuurlijke oorzaak heeft (zwevende stoffen als lutum of silt in het grondwater). Zwevende delen kunnen leiden tot verhoogde meetwaarden in het grondwater als gevolg van matrix-storingen bij de analyse en ab- en adsorptie van organische verbindingen en zware metalen aan deze zwevende delen. De meetresultaten van het grondwater hebben geen aanleiding gegeven tot het bijstellen van het onderzoeksprogramma.
13 5.2.
Rapport 22KL038
Toetsingskader Om de mate van verontreiniging van de bodem te kunnen beoordelen, zijn de chemische analyseresultaten van de grond en het grondwater getoetst aan de richtlijnen die zijn opgesteld door het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (Circulaire Bodemsanering per 1 juli 2013, Staatscourant 27 juni 2013, nr. 16675). Ten behoeve van deze toetsing wordt gebruik gemaakt van de begrippen achtergrond-, streef- en interventiewaarde. De achtergrondwaarden (AW) zijn landelijk geldende waarden voor een multifunctionele bodemkwaliteit en geven de bovengrens aan voor wat in de dagelijkse praktijk 'schone grond' wordt genoemd. Deze achtergrondwaarden zijn vastgesteld op basis van gehalten zoals deze voorkomen in de bodem van natuur- en landbouwgronden. Dit omdat in dergelijke gronden geen belasting door lokale verontreinigingsbronnen aanwezig wordt geacht. De streefwaarde (S) geeft het concentratieniveau in grondwater aan waarboven wèl en waaronder géén sprake is van een aantoonbare verontreiniging. De interventiewaarde (I) geeft het concentratieniveau in de grond, waterbodem of grondwater aan waarboven de functionele eigenschappen die de bodem voor mens, dier en plant heeft, in ernstige mate kunnen zijn verminderd.
In het overheidsbeleid wordt gesproken van een geval van ernstige bodemverontreiniging indien de gemiddelde concentratie aan één stof de interventiewaarde overschrijdt in tenminste 25 m3 grond/slib of voor het grondwater in tenminste 100 m3 bodemvolume. Over de hoeveelheid grond/slib of grondwater waarop een eventuele overschrijding van de interventiewaarde voordoet kan in een eerste onderzoek meestal nog geen betrouwbare uitspraak worden gedaan. Daarom kunnen op basis van de resultaten van dit eerste onderzoek dan ook geen conclusies worden getrokken ten aanzien van het wel of niet ernstig zijn van het verontreinigingsgeval. Bij de getoetste waarden is tevens een index opgenomen. Deze index is als volgt berekend: Index = (GSSD - AW) / (I - AW). Een negatieve waarde voor de index houdt in dat de gestandaardiseerde meetwaarde (GSSD) lager is dan de achtergrondwaarde. Bij een index boven de 1 ligt de gestandaardiseerde meetwaarde boven de interventiewaarde. Een index tussen de 0 en 0,5 betekent dat de gestandaardiseerde meetwaarde (ver) onder de interventiewaarde ligt. Een index tussen de 0,5 en 1 houdt in dat de gestandaardiseerde meetwaarde (dicht) bij de interventiewaarde ligt (overschrijding voormalige tussenwaarde). Afhankelijk van de specifieke situatie kan dit aanleiding geven voor het uitsplitsen van een mengmonster en/of het uitvoeren van een nader onderzoek.
Met een nader bodemonderzoek kan de ernst en spoedeisendheid van het geval worden vastgesteld. Een nader onderzoek kan worden uitgevoerd als er een duidelijke indicatie bestaat dat sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Bij de toetsing worden de gemeten gehalten aan de hand van geanalyseerde of geschatte gehalten organische stof en lutum met BOTOVA-gevalideerde software omgerekend naar zogenaamde standaardbodemcondities (bodem met 10% organische stof en 25% lutum). Deze gestandaardiseerde meetwaarden worden vergeleken met de vaste normwaarden. Door een aantal wijzigingen in de Regeling Bodemkwaliteit zijn per 1 april 2009 de normen voor barium in grond tijdelijk buiten werking gesteld. Als blijkt dat verhoogde gehalten aan barium worden veroorzaakt door antropogene bronnen, kan het bevoegd gezag dit gehalte beoordelen aan de voormalige interventiewaarden. Wanneer het gehalte van een parameter beneden de rapportagegrens van AS3000 ligt mag er, conform de Wijziging Regeling Bodemkwaliteit (Stc. 122, 27 juni 2008), voor de betreffende parameter vanuit worden gegaan dat deze voldoet aan de achtergrondwaarde (AW2000).
14 5.3.
Rapport 22KL038
Analyseresultaten nader asbestonderzoek NEN 5707 De resultaten zijn getoetst aan het integrale beleid voor asbest in bodem, grond en puin(granulaat). De interventiewaarde bodemsanering voor asbest en de restconcentratienorm voor asbesthoudende bulkmaterialen is vastgesteld op 100 mg/kg (gewogen). Met “gewogen” wordt bedoeld de concentratie serpentijnasbest vermeerderd met tienmaal de concentratie amfiboolasbest. Indien de grens van 0,5 maal de interventiewaarde van 100 mg/kg ds. (= 50 mg/kg ds.) aan asbest wordt overschreden is nader onderzoek gewenst. In tabel 6 is de totale hoeveelheid asbest in grond opgenomen. In de analyserapporten (bijlage 3) zijn de gemeten concentraties aan asbest in de fijne fractie (delen kleiner dan 20 mm) weergegeven. De asbestconcentratie berekening is opgenomen in bijlage 7. Voor de asbestconcentratie ter plaatse van RE2 geldt dat het analysemonster <20 mm is gecorrigeerd met de grotere fractie >20 mm van het totale monster (<20 mm + > 20 mm). Tijdens het veldwerk is de bijmenging > 20mm van het monster van RE2 op circa 30 % geschat. Tabel 6: Totale hoeveelheid asbest in mg/kg ds. per RE Monster
Gedempte watergang RE1 RE2 RE3 (bij 50 kg) RE3 (bij 70 kg)
Omgerekend gewicht asbest in mg/kg ds.
Geanalyseerd gewicht asbest in mg/kg ds.
Totaal gewicht asbest in mg/kg ds.
n.v.t. n.v.t. 14.506 20.308
<2* 1,9 <2* <2*
<2* 1,9 14.506 20.308
*) geen asbest aangetoond
De norm schrijft voor dat er circa 10 g materiaal <500 μm (wat ongeveer overeenkomt met 0,1 % w/w bij een totaal van 10 kg) onderzocht dient te worden op de aanwezigheid van losse vezels (microscopisch klein), enkel indien er niet-hechtgebonden asbest wordt aangetroffen in de grotere fracties (500 μm-2.000 μm). Gezien het feit er geen niet-hechtgebonden asbest is aangetroffen is de fractie < 500 μm bij de monsters niet onderzocht. Van de aangetroffen asbestverdachte buis ter plaatse van sleuf 205 (ter plaatse van RE3) is een stuk plaatmateriaal afgebroken en ter analyse aangeboden aan het laboratorium voor microscopisch onderzoek. Uit de resultaten is gebleken dat een asbesthoudende (vlakke) plaat hechtgebonden asbest betreft met 12,5 % chrysotiel en 3,5 % crocidoliet. De analyserapporten zijn opgenomen in bijlage 3. 5.4.
Analyseresultaten verkennend bodemonderzoek NEN 5740 In bijlage 4 zijn de toetsingstabellen opgenomen met alle analyseresultaten, de omgerekende analyseresultaten (GSSD) en de bijbehorende toetsingsresultaten (waarden kleiner dan de detectielimiet zijn niet omgerekend). Tevens is in de toetsingstabel de indicatieve waarde voor hergebruik, conform de toetsing Besluit Bodem Kwaliteit, opgenomen. In de tabellen 7 en 8 wordt een samenvatting weergegeven van de toetsingsresultaten van respectievelijk grond en grondwater. De analyserapporten zijn opgenomen in bijlage 3.
15
Rapport 22KL038
Tabel 7: Samenvatting toetsingsresultaten grond(meng)monsters (gehalten in mg/kg ds., tenzij anders vermeld) AW
I
T index
Toets oordeel Toetsing BBK
12,4 -
2 -
4000 -
0,0026 -
> AW en <= T < AW < AW
Industrie <Achtergrondwaarde <Achtergrondwaarde
-
1,86 -
1,5 -
40 -
0,0094 -
> AW en <= T < AW < AW
Wonen <Achtergrondwaarde <Achtergrondwaarde
som 10 PAK overige parameters NEN-pakket parameters OCB-pakket
-
1,75 -
1,5 -
40 -
0,0065 -
> AW en <= T < AW < AW
Wonen <Achtergrondwaarde <Achtergrondwaarde
MM4 (0,5-2,0 m-mv) Samenstelling: 1+5+6
parameters NEN-pakket
-
-
-
-
-
< AW
<Achtergrondwaarde
MM5 (0,5-2,0 m-mv) Samenstelling: 2 t/m 4
parameters NEN-pakket
-
-
-
-
-
< AW
<Achtergrondwaarde
MM6 (0,0-0,5 m-mv) Samenstelling: 101+102+104+108
parameters NEN-pakket parameters OCB-pakket
-
-
-
-
-
< AW < AW
<Achtergrondwaarde <Achtergrondwaarde
MM7 (0,5-1,0 m-mv) Samenstelling: 101+102+106+107
Minerale olie C10-C40 overige parameters NEN-pakket
120 -
203 -
190 -
5000 -
0,0027 -
> AW en <= T < AW
Industrie <Achtergrondwaarde
MM8 (1,0-2,1 m-mv) Samenstelling: 101+102+106
parameters NEN-pakket
-
-
-
-
-
< AW
<Achtergrondwaarde
MM9 (1,5-2,0 m-mv) Samenstelling: 201 t/m 203
parameters NEN-pakket
-
-
-
-
-
< AW
<Achtergrondwaarde
MM10 (2,0-2,5 m-mv) Samenstelling: 201 t/m 203+206
parameters NEN-pakket
-
-
-
-
-
< AW
<Achtergrondwaarde
Overig terrein
MM1 (0,0-0,5 m-mv) Samenstelling: 1+6+8 t/m 11+17 MM2 (0,0-0,5 m-mv) Samenstelling: 5+7+12 t/m 16+18 MM3 (0,0-0,5 m-mv) Samenstelling: 2 t/m 4+19 t/m 23
Parameters
Resultaat GSSD
som chloordaan in µg/kg parameters NEN-pakket overige parameters OCB-pakket
-
som 10 PAK overige parameters NEN-pakket parameters OCB-pakket
Gedempte watergang
AW I GSSD T-index Toets oordeel Toetsing BBK Index < 0 0 < Index < 0,5 0,5 < Index < 1 Index > 1 NEN-pakket
Achtergrondwaarde Interventiewaarde Gestandaardiseerde meetwaarde Index voor de afwijking van Gstandaard tov gemiddelde van Achtergrondwaarde en Interventiewaarde Parameteroordeel op basis van de waarde bij 'T Index' Indicatieve waarden voor hergebruik van de geanalyseerde grond, conform toetsing Besluit Bodem Kwaliteit GStandaard < AW GStandaard ligt tussen de AW en de oude T GStandaard ligt tussen de oude T en I I overschreden Geen verhoogde gehalten ten opzichte van de achtergrondwaarden Zware metalen (Ba, Cd, Co, Cu, Hg, Pb, Mo, Ni en Zn); PCB’s; minerale olie (GC); PAK som 10
16
Rapport 22KL038
Tabel 8: Samenvatting toetsingsresultaten grondwatermonster (gehalten in µg/l, tenzij anders vermeld) Overig terrein
Peilbuis 1 Filterstelling: 2,0-3,0 m-mv
Peilbuis 2 Filterstelling: 1,5-2,5 m-mv
Parameters
Resultaat GSSD
SW
I
T index
Toets oordeel
Barium (Ba) Zink (Zn) overige parameters NEN-pakket
71 120 -
71 120 -
50 65 -
625 800 -
0,037 0,075 -
> SW en <= T > SW en <= T < SW
Koper (Cu) overige parameters NEN-pakket
29 -
29 -
15 -
75 -
0,23 -
> SW en <= T < SW
Barium (Ba) Zink (Zn) Cadmium (Cd) overige parameters NEN-pakket
100 690 3,9 -
100 690 3,9 -
50 65 0,4 -
625 800 6 -
0,087 0,85 0,62 -
> SW en <= T > T en <= I > T en <= I < SW
Gedempte watergang
Peilbuis 101 Filterstelling: 1,1-2,1 m-mv
SW I GSSD T-index Toets oordeel Index < 0 0 < Index < 0,5 0,5 < Index < 1 Index > 1 NEN-pakket
5.5.
Streefwaarde Interventiewaarde Gestandaardiseerde meetwaarde Index voor de afwijking van Gstandaard tov gemiddelde van Streefwaarde en Interventiewaarde Parameteroordeel op basis van de waarde bij 'T Index' GStandaard < SW GStandaard ligt tussen de SW en de oude T GStandaard ligt tussen de oude T en I I overschreden Geen verhoogde gehalten ten opzichte van de streefwaarden zware metalen (Ba, Cd, Co, Cu, Hg, Pb, Mo, Ni en Zn); vluchtige aromaten (benzeen, tolueen, ethylbenzeen, xylenen, naftaleen en styreen) ; minerale olie (GC); vluchtige organische halogeenverbindingen
Herbemonstering peilbuis 101 In het grondwatermonster uit peilbuis zijn matig verhoogde gehalten aan zink en cadmium aangetoond. Omdat de matig verhoogde gehalten niet werden verwacht in het grondwater ter plaatse, is besloten de peilbuis opnieuw te bemonsteren en het grondwatermonster te laten analyseren op de gehalten aan zink en cadmium. Gezien het feit dat de filterstelling van peilbuis 101 niet op de juiste diepte is geplaatst, is de nieuwe peilbuis 201 bemonsterd waarna het grondwater is onderzocht op de parameters van het NEN pakket. Voordat de peilbuizen zijn bemonsterd, is de waterstand in de peilbuizen gemeten. Tevens zijn het elektrisch geleidingsvermogen (EC), troebelheid (NTU) en de zuurgraad (pH) van het water bepaald. De grondwatermonsters zijn in het veld, voor zover noodzakelijk, gefiltreerd en geconserveerd. De bemonstering heeft plaatsgevonden conform de NEN5744. De resultaten van de metingen zijn weergegeven in tabel 9. De watermonstername is op 25 februari en 25 maart 2022 uitgevoerd door J.A. Post (erkend monsternemer volgens certificaat K44009). Tabel 9: Meetgegevens grondwater Peilbuis
Filterdiepte
Waterstand
m-mv
m-mv
Gedempte watergang 101 1,1-2,1 201 2,5-3,5
1,49 1,47
zuurgraad (pH)
elektrisch geleidingsvermogen µS/cm
Troebelheid NTU
Afgepompt liter
Toestroming
Monster belucht?
6,7 6,8
762 754
9,85 9,55
25 6
goed goed
ja nee
De resultaten van deze metingen hebben geen aanleiding gegeven tot het bijstellen van het onderzoeksprogramma. In tabel 10 zijn de toetsingsresultaten van het grondwater weergegeven. In bijlage 3 zijn de analyserapporten van grondwatermonsters opgenomen.
17
Rapport 22KL038
Tabel 9: Samenvatting toetsingsresultaten grondwatermonster (gehalten in µg/l, tenzij anders vermeld) Peilbuis 101 Filterstelling: 1,1-2,1 m-mv Peilbuis 201 Filterstelling: 2,5-3,5 m-mv
SW I GSSD T-index Toets oordeel Index < 0 0 < Index < 0,5 0,5 < Index < 1 Index > 1 -
5.6.
Parameters
Resultaat GSSD
SW
I
T index
Toets oordeel
Zink (Zn) Cadmium (Cd)
690 3,7
690 3,7
65 0,4
800 6
0,85 0,59
> T en <= I > T en <= I
Kobalt (Co) Barium (Ba) Zink (Zn) Nikkel (Ni) Cadmium (Cd) overige parameters NEN-pakket
21 67 690 16 0,57 -
21 67 690 16 0,57 -
20 50 65 15 0,4 -
100 625 800 75 6 -
0,013 0,03 0,85 0,017 0,03 -
> SW en <= T > SW en <= T > T en <= I > SW en <= T > SW en <= T < SW
Streefwaarde Interventiewaarde Gestandaardiseerde meetwaarde Index voor de afwijking van Gstandaard tov gemiddelde van Streefwaarde en Interventiewaarde Parameteroordeel op basis van de waarde bij 'T Index' GStandaard < SW GStandaard ligt tussen de SW en de oude T GStandaard ligt tussen de oude T en I I overschreden Geen verhoogde gehalten ten opzichte van de streefwaarden
Toelichting analyseresultaten Op basis van de veldwaarnemingen en de analyseresultaten kan de bodemkwaliteit als volgt worden toegelicht: Nader asbestonderzoek NEN 5707 Grond, gedempte watergang Zintuiglijk zijn er resten c.q. brokken baksteen en/of brokken beton in de demping aangetroffen. Daarnaast is ter plaatse van sleuf 205 een asbestverdachte buis aangetoond. In de opgegraven en bemonsterde grond ter plaatse van RE1 (overige sleuven 201 t/m 203, 206 en 207: 0,5-2,0 m-mv) zijn zowel zintuigelijk als analytisch geen asbest verdachte materialen aangetoond. De gewogen asbestconcentratie van RE1 (<2 mg/kg ds.) ligt ruim onder de grens van 0,5 maal de interventiewaarde (=50 mg/kg ds.). In de opgegraven en bemonsterde grond ter plaatse van RE2 (sleuf 204: 0,5-2,0 m-mv) zijn zintuiglijk geen asbest verdachte materialen aangetoond. Analytisch is een geringe concentratie aan asbest aangetoond. De gewogen asbestconcentratie van RE2 (1,9 mg/kg ds.) ligt ruim onder de grens van de interventiewaarde (100 mg/kg ds.). In de opgegraven en bemonsterde grond ter plaatse van RE3 (sleuf 205: 1,5-2,0 m-mv) zijn zintuiglijk als analytisch asbest verdachte materialen aangetoond. Het gewicht van de aangetroffen buis werd geschat tussen de 50 tot 70 kg. De gewogen asbestconcentratie van RE3 bij een buis van 50 kg is (14.506 mg/kg ds.).
De gewogen asbestconcentratie van RE3 bij een buis van 70 kg is (20.308 mg/kg ds.) beide concentraties liggen ruim boven de grens de interventiewaarde (100 mg/kg ds.). Voor de volledigheid dient te worden vermeld dat bij analyse van mengmonsters de gehalten bij separate analyse van individuele deelmonsters zowel hoger als lager kunnen uitvallen.
18
Rapport 22KL038
Verkennend bodemonderzoek NEN 5740 Grond, overig terrein In mengmonster MM1 (0,0-0,5 m-mv) is het gehalte aan som chloordaan verhoogd aangetoond ten opzichte van de achtergrondwaarde. Het verhoogde gehalte aan som chloordaan kan worden toegeschreven aan het gebruik en in het (recente) verleden, waarbij mogelijk chloorhoudende bestrijdingsmiddelen zijn toegepast. In mengmonsters MM2 en MM3 (0,0-0,5 m-mv) zijn de gehalten aan PAK verhoogd aangetoond ten opzichte van de achtergrondwaarde. De licht verhoogde gehalten met PAK hangen vermoedelijk samen met het langdurig menselijk gebruik van het terrein. In de bebouwde omgeving worden regelmatig dergelijke gehalten aangetroffen. In mengmonsters MM4 en MM5 (0,5-2,0 m-mv) zijn geen van de geanalyseerde parameters in een verhoogde concentratie ten opzichte van de achtergrondwaarde aangetroffen. Grond, gedempte watergang In mengmonsters MM6 (0,0-0,5 m-mv), MM8 (1,0-2,1 m-mv), MM9 (1,5-2,0 m-mv) en MM10 (2,0-2,5 m-mv) zijn geen van de geanalyseerde parameters in een verhoogde concentratie ten opzichte van de achtergrondwaarde aangetroffen. In mengmonster MM7 (0,5-1,0 m-mv) is het gehalte aan minerale olie verhoogd aangetoond ten opzichte van de achtergrondwaarde. Het licht verhoogde gehalte met minerale olie hangt vermoedelijk samen met het dempingsmateriaal.
Analytisch is in mengmonster MM2 het gehalte aan alfa-HCH verhoogd aangetoond ten opzichte van de achtergrondwaarde. Echter is de rapportagegrens verhoogd, omdat door matrixeffecten, respectievelijk co-elutie een kwantificering bemoeilijkt wordt. Hierdoor wordt ons inziens onterecht het gehalte aan alfa-HCH aangemerkt als verhoogd. Gezien de gemeten waarde lager liggen dan de detectielimiet, wordt er van uitgegaan dat de gehalte niet in verhoogde mate aanwezig is in de bovengrond ter plaatse. Voor de volledigheid dient te worden vermeld dat bij analyse van mengmonsters de gehalten bij separate analyse van individuele deelmonsters zowel hoger als lager kunnen uitvallen. Grondwater, overig terrein Analytisch zijn in het grondwater ter plaatse van peilbuis 1, ten opzichte van de streefwaarde, verhoogde gehalten aan barium en zink aangetoond. Analytisch is in het grondwater ter plaatse van peilbuis 2, ten opzichte van de streefwaarde, een verhoogd gehalte aan koper aangetoond. Grondwater, gedempte watergang Analytisch is in het grondwater ter plaatse van peilbuis 101, ten opzichte van de streefwaarde, een verhoogd gehalte aan barium aangetoond. Daarnaast zijn, ten opzichte van de tussenwaarde, verhoogde gehalten aan zink en cadmium aangetoond.
Na herbemonstering is gebleken dat ter plaatse van peilbuis 101 nog steeds verhoogde gehalten, ten opzichte van de tussenwaarden, aan zink en cadmium zijn aangetoond in het grondwater. Analytisch zijn in het grondwater ter plaatse van peilbuis 201, ten opzichte van de streefwaarde, verhoogd gehalten aan kobalt, barium, nikkel en cadmium aangetoond. Daarnaast is, ten opzichte van de tussenwaarde, een verhoogd gehalte aan zink aangetoond.
19
Rapport 22KL038
De verhoogde gehalten aan zware metalen in het grondwater ter plaatse van het overig terrein kunnen mogelijk worden toegeschreven aan de natuurlijke samenstelling van regionaal aanwezige sedimenten. In de loop der tijd is het sedimentmateriaal verweerd waarbij het aanwezige zware metalen zijn uitgespoeld naar het grondwater, waar het momenteel als een van nature verhoogde achtergrondconcentratie wordt aangetroffen. De licht en matig verhoogde gehalten aan barium, nikkel, kobalt, zink en cadmium zijn mogelijk veroorzaakt door het aanwezige dempingsmateriaal en/of een oude slootbodem. In onderzoek van Tauw wordt aangegeven dat op meerdere plekken de oude slootbodem en/of in het grondwater verhoogde gehalten aan cadmium zijn aangetroffen. Deze verhoging zou mogelijk te wijten zijn aan coating met cadmiumzinksulfide en barium afkomstig van gestorte beeldbuizen. Echter zijn ter plaatse zintuigelijk geen oude beeldschermen waargenomen. De gemeten zuurgraad (pH) en geleidbaarheid (EC) zijn niet afwijkend voor het plaatselijke bodemtype.
6.
SAMENVATTING EN CONCLUSIES
6.1.
Samenvatting In opdracht van Qualis ruimte en ontwikkeling BVis een verkennend bodem- en nader asbestonderzoek uitgevoerd op de locatie tussen Noorderdiep 21-27 te Nieuw-Buinen. In het uitgevoerde bodemonderzoek is door middel van de bemonstering en analyse van grond en grondwater de milieuhygiënische bodemkwaliteit ter plaatse van de onderzoekslocatie vastgesteld. Van de bodemkwaliteit op de onderzoekslocatie is het volgende beeld verkregen: Overig terrein Zintuigelijk zijn er geen verontreinigingen waargenomen; Op basis van de historie van het perceel en het uitgevoerde vooronderzoek wordt geconcludeerd dat onderhavige locatie als een niet verdachte locatie voor de aanwezigheid van asbest kan worden beschouwd. Deze conclusie wordt bevestigd doordat tijdens de boorwerkzaamheden op of in de bodem op basis van zintuiglijke waarnemingen geen asbestverdacht materiaal is geconstateerd; Analytisch is in grondmengmonster MM1 (0,0-0,5 m-mv) een licht verhoogd gehalte aan som chloordaan geconstateerd; Analytisch zijn in grondmengmonsters MM2 en MM3 (0,0-0,5 m-mv) licht verhoogde gehalten aan PAK geconstateerd; Analytisch zijn in grondmengmonster MM4 en MM5 (0,5-2,0 m-mv) geen verhoogde gehalten geconstateerd; Analytisch zijn in het grondwater ter plaatse van peilbuis 1 licht verhoogde gehalten aan barium en zink geconstateerd.
Analytisch is in het grondwater ter plaatse van peilbuis 2 een licht verhoogd gehalte aan koper geconstateerd.
20
Rapport 22KL038
Gedempte watergang Zintuiglijk zijn er resten baksteen en beton waargenomen in de ondergrond (bodemlaag 0,5 tot 2,0 m-mv). Daarnaast is er, gebleken na microscopisch onderzoek, een asbesthoudende buis aangetroffen ter plaatse van sleuf 205 in de bodemlaag 1,5-2,0 m-mv; Ter plaatse van RE1 (overige sleuven 201 t/m 203, 206 en 207, 0,5-2,0 m-mv) zijn zowel zintuiglijk als analytisch geen asbest verdachte materialen aangetoond. De gemiddeld gewogen asbestconcentratie van RE1 (<2 mg/kg ds.) ligt ruim onder de grens van 0,5 maal de interventiewaarde (=50 mg/kg ds.); Ter plaatse van RE2 (sleuf 204: 0,5-2,0 m-mv) zijn zintuiglijk geen asbest verdachte materialen aangetoond. Analytisch is een geringe verhoogde concentratie aan asbest verdachte materialen aangetoond. De gemiddeld gewogen asbestconcentratie van RE2 (1,9 mg/kg ds.) ligt ruim onder de grens de interventiewaarde (100 mg/kg ds.); Ter plaatse van RE3 (sleuf 205: 1,5-2,0 m-mv) zijn zintuiglijk en analytisch asbest verdachte materialen aangetoond. Het gewicht van de aangetroffen buis werd geschat op circa 50 a 70 kg. De gewogen asbestconcentratie van RE3 bij een buis van 50 kg is (14.506 mg/kg ds.). De gewogen asbestconcentratie van RE3 bij een buis van 70 kg is (20.308 mg/kg ds.).
Beide concentraties liggen ruim boven de grens de interventiewaarde (100 mg/kg ds.); Analytisch zijn in de grondmengmonsters MM6 (0,0-0,5 m-mv), MM8 (1,0-2,1 m-mv), MM9 (1,5-2,0 m-mv) en MM10 (2,0-2,5 m-mv) geen verhoogde gehalten geconstateerd; Analytisch zijn in grondmengmonster MM7 (0,5-1,0 m-mv) geen verhoogde gehalten geconstateerd; Analytisch is in het grondwater ter plaatse van peilbuis 101 een licht verhoogd gehalte aan barium geconstateerd. Daarnaast zijn matig verhoogde gehalten aan zink en cadmium geconstateerd; Analytisch zijn in het grondwater ter plaatse van peilbuis 201 licht verhoogd gehalte aan kobalt, barium, nikkel en cadmium geconstateerd. Daarnaast is een matig verhoogd gehalte aan zink geconstateerd. 6.2.
Conclusies en aanbevelingen Nader asbestonderzoek NEN 5707 Gedempte watergang Gezien de resultaten van het onderzoek wordt geconcludeerd dat de voor de onderzoekslocatie opgestelde hypothese “verdachte locatie”, juist is. Er zijn immers in de bodem ter plaatse van RE2 en RE3 op het perceel, op basis van analytische en/of zintuigelijke waarnemingen, verhoogde concentraties aan asbest aangetroffen. De geconstateerde verhoogde asbestconcentratie ter plaatse van sleuf 205 bodemlaag 1,5-2,0 mmv (RE 3) ligt formeel boven de interventiewaarde 100 mg/kg ds. In de nota bodembeheer van de provincie Drenthe is verder niks opgenomen over het aantreffen van asbesthoudende toepassing die in zijn geheel en duidelijk te onderscheiden zijn. Derhalve is onderhavig onderzoek de berekening voor een asbestconcentratie in de bodem uitgevoerd voor de aangetroffen leiding. De verhoging is veroorzaakt door een asbesthoudende buis (hechtgebonden) met een gewicht van circa 50 a 70 kg. In de bodemlaag 0,5-2,0 m-mv rondom de asbesthoudende buis is analytisch geen asbest aangetoond. Ook geven de resultaten uit de kleinere fractie geen aanleiding tot aanvullende SEM-analyse naar het gehalte respirabele vezels. De aangetroffen buis in de bodem kan als niet beschadigd, verweerd of verspreid worden beschouwd.
De asbesthoudende buis (niet meer in gebruik) is afgebroken tijdens het uitvoeren van de civiele werkzaamheden van onderhavig onderzoek. Het vrijgekomen deel van de buis is daarna ingewikkeld in de behorende verpakkingsmateriaal en afgevoerd door Qualis ruimte en ontwikkeling BV(gecertificeerd conform BRL 7000). Het resterende deel van de asbesthoudende buis is vermoedelijk nog aanwezig in noordoostelijk en zuidwestelijke richting (buiten de demping).
21
Rapport 22KL038
Indien in de bodem sprake is van asbesthoudend materiaal welke in zijn geheel en duidelijk te onderscheiden en niet verspreid is van de bodem, kan het materiaal als bouwmateriaal en/of afval worden beschouwd. In dit geval is er sprake van een duidelijk te onderscheiden asbesthoudende buis. De buis kan als afzonderlijke eenheid worden beschouwd en maakt derhalve geen onderdeel uit van de bodem. Ook is de asbesthoudende buis niet bepalend voor de vaststelling van de asbestconcentratie in de bodem. Zonder ingreep (uitvoering van civiele werkzaamheden) in de bodem treedt onder dergelijke omstandigheden ook geen vermenging op met de bodem. Door de opdrachtgever is aangegeven dat in de toekomst de gehele leiding vermoedelijk zal worden ontgraven en verwijderd. De werkzaamheden zullen waarschijnlijk worden uitgevoerd door Avitec (gecertificeerd conform de benodigde BRL’s). Sanerende werkzaamheden dienen te worden gemeld bij en goedgekeurd te worden door het bevoegd gezag. Ons inziens is derhalve geen sprake van een bodemverontreiniging met asbest op het perceel. Op basis van de onderzoeksresultaten van het asbestonderzoek bestaan er, vanuit milieuhygiënisch oogpunt gezien, geen belemmeringen ten aanzien van het gebruik van en eventueel toekomstige bestemmingswijzigingen op het perceel.
Wel dient rekening te worden gehouden met het feit dat het verwijderen van de asbesthoudende buis extra kosten met zich mee brengt. Waardoor er mogelijk belemmeringen aanwezig zijn voor geplande eigendomsoverdracht van het perceel. Verkennend bodemonderzoek NEN 5740 Gezien de resultaten van het onderzoek wordt geconcludeerd dat de voor de onderzoekslocatie opgestelde hypothese “niet verdachte locatie met verdachte deellocatie”, gedeeltelijk juist is. Er zijn immers op de onverdachte locatie licht verhoogde gehalten aangetroffen, waardoor de hypothese wordt verworpen. Ter plaatse van de verdachte deellocatie zijn verhoogde gehalten aangetroffen, waardoor de hypothese wordt gehandhaafd. De matig verhoogde gehalten aan cadmium en zink in het grondwater ter plaatse van de demping liggen boven de indexwaarde van 0,5 en/of interventiewaarde en vormen formeel aanleiding tot het instellen van een nader grondwateronderzoek. De matig verhoogde gehalten zijn vermoedelijk veroorzaakt door het dempingsmateriaal in de sloot en/of de slootbodem. Gezien het feit de oorzaak is te wijten aan het dempingsmateriaal en er geen overschrijdingen van de interventiewaarde worden aangetroffen wordt nader onderzoek, ons inziens, vooralsnog niet noodzakelijk geacht.
Op basis van de onderzoeksresultaten van het verkennend bodemonderzoek bestaan er, vanuit milieuhygiënisch oogpunt gezien, geen belemmeringen ten aanzien van het gebruik van en eventueel toekomstige bestemmingswijzigingen op het perceel. Asbest, overig terrein Op basis van de historie van het perceel, de uitgevoerde maaiveldinspectie en de zintuiglijke waarnemingen tijdens de boorwerkzaamheden -waarbij geen asbestverdachte materialen zijn aangetroffen- is het aannemelijk dat er geen sprake is van een verontreiniging van de bodem met asbest. Indien hierover echter meer zekerheid is gewenst, wordt geadviseerd een verkennend bodemonderzoek conform NEN 5707 of NEN 5897 uit te laten voeren. Hergebruik van grond Voor de volledigheid kan nog worden vermeld dat de grond naar verwachting niet als schone grond kan worden hergebruikt. Voor grond welke op het perceel wordt toegepast gelden ons inziens, gezien de geringe overschrijding(en) ten opzichte van de achtergrondwaarden, geen gebruiksbeperkingen Hierbij dient te worden opgemerkt dat dit een indicatieve toetsing aan de Regeling en het Besluit Bodemkwaliteit betreft; het uitgevoerde onderzoek betreft immers geen partijkeuring conform BRL SIKB 1000, protocol 1001.
22 6.3.
Rapport 22KL038
Slotopmerking Het onderhavige onderzoek is op zorgvuldige wijze verricht volgens de huidige inzichten en algemeen gebruikelijke methoden. Hoewel het verrichte veldonderzoek, zoals ieder milieutechnisch onderzoek, steekproefsgewijs is uitgevoerd, is ernaar gestreefd om representatieve monsters te verkrijgen. Het is echter nooit uit te sluiten dat er lokaal afwijkingen in de bodem voorkomen. Klijn Bodemonderzoek B.V. acht zich niet aansprakelijk voor de schade die hieruit voort kan vloeien. Het uitgevoerde onderzoek is een momentopname, waardoor de onderzoeksresultaten een beperkte geldigheid hebben. Beïnvloeding van grond- en grondwaterkwaliteit zal ook plaats kunnen vinden na uitvoering van een onderzoek, bijvoorbeeld door het bouwrijp maken van de locatie, aanvoer van grond van elders zonder kwaliteitsgegevens of verspreiding van verontreinigingen van verder gelegen terreinen via het grondwater. Naarmate de periode tussen uitvoering van het onderzoek en het gebruik van de resultaten langer wordt, zal meer voorzichtigheid betracht moeten worden bij het gebruik van de gegevens. De conclusies zijn deels gebaseerd op de analyse van gegevens die door de opdrachtgever en derden zijn verstrekt.
Wij nemen daarom geen verantwoording voor de gevolgen van fouten door verzuiming in informatie of factoren dan wel informatie die niet toegankelijk was voor ons, of die wij niet hebben kunnen achterhalen in het normale verloop van het onderzoek.
Bijlage 1: Ligging van de locatie en kadastrale kaart
Kadastrale kaart
Uw referentie: 22KL038
Deze kaart is noordgericht
12345 25
Schaal 1: 2800
Perceelnummer Huisnummer Vastgestelde kadastrale grens Voorlopige kadastrale grens Administratieve kadastrale grens
Kadastrale gemeente Sectie Perceel
Borger R 1962
Bebouwing Voor een eensluidend uittreksel, geleverd op 7 februari 2022 De bewaarder van het kadaster en de openbare registers
Aan dit uittreksel kunnen geen betrouwbare maten worden ontleend. De Dienst voor het kadaster en de openbare registers behoudt zich de intellectuele eigendomsrechten voor, waaronder het auteursrecht en het databankenrecht.
Bijlage 2: Boorprofielen en legenda
01
0
001 01
01
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, edelm an
0
002 01
50
50
-50
02
02
100
-100 03
03 150
04
04
200
-200
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal geel, wit , ow: geen, zuigerboor handm at ig
250
300
300 t ype p e ilb u is m e t 1 f ilt e r dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post x 2 5 6 6 2 7 .7 2 y 5 5 1 9 2 1 .2 0
0
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal geel, ow: geen, edelm an
100
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal geel, ow: geen, edelm an
150
200
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal geel, zwart , ow: geen, edelm an
003 01
200
250
-300
300 310
-310
t ype p e ilb u is m e t 1 f ilt e r dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, edelm an
50
0
004 01
-50 02
-200
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal wit , ow: geen, zuigerboor handm at ig
210
50
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal geel, ow: geen, edelm an
100
-50 02
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal bruin, ow: geen, edelm an
03
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, edelm an
100 03
150
-100
150 04
200 t ype g r on d b or in g dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
04 -200
200 t ype g r on d b or in g dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
bodem profielen sch a a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, edelm an
N oor d e r d ie p t u sse n 2 1 -2 7 t e N ie u w Bu in e n 2 2 KL0 3 8 N EN 5 1 0 4
-200
0
005 01
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, edelm an
0
006 01
50
50
-50
02 100
-100 03
02
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal bruin, ow: geen, edelm an
03
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal geel, ow: geen, edelm an
100
-100
zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal geel, ow: geen, edelm an
150
150 04
04
200 t ype g r on d b or in g dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
0
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, edelm an
-200
007 01
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, sporen bakst een, edelm an
50
-50 02
200 t ype g r on d b or in g dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
leem , zwak zandig, licht bruin, crem e, ow: geen, edelm an
100
0
50 t ype g r on d b or in g dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
leem , st erk zandig, neut raal crem e, ow: geen, edelm an
150 04 200 t ype g r on d b or in g dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
-200
bodem profielen sch a a l 1 :5 0 onderzoek project code get ekend conform
008 01
-100 03
-200
N oor d e r d ie p t u sse n 2 1 -2 7 t e N ie u w Bu in e n 2 2 KL0 3 8 N EN 5 1 0 4
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, edelm an -50
0
009 01
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, edelm an
50 t ype g r on d b or in g dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
0
-50
011 01
0
01 50 t ype g r on d b or in g dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, edelm an
50 t ype g r on d b or in g dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
-50
0
012
50 t ype g r on d b or in g dat um 0 8 -0 2 -2 0 2 2 boorm eest er J. A. Post
N oor d e r d ie p t u sse n 2 1 -2 7 t e N ie u w Bu in e n 2 2 KL0 3 8 N EN 5 1 0 4
gras / cm t ov m aaiveld 0 zand, m at ig fijn, zwak silt ig, neut raal zwart , ow: geen, edelm an -50