CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 2 bij DVO Handreiking woonplaatsbeginsel beschermd wonen

RAAD: Raadsvergadering 15 december 2022, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Dienstverleningsovereenkomst maatwerkvoorziening Beschermd Wonen met de gemeente Emmen voor de periode 2023 en 202411.354 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

35

Handreiking woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen

Voor ‘tussenvormen’ in beschermd wonen geldt dat de woongemeente verantwoordelijk is

Zoals eerder aangegeven staat, is de reikwijdte van het woonplaatsbeginsel beperkt tot ‘klassiek beschermd wonen’. Voor overige vormen van beschermd wonen blijft de huidige situatie van toepassing: de gemeente waar de cliënt woont, is in principe verantwoordelijk, maar het kan in het belang van de cliënt en beide gemeenten zijn om hier afspraken over te maken (zie afspraken tussen gemeenten). Zie voor meer informatie hierover het kopje hieronder.

Wat als…?

Hoofdstuk Handvatten voor afspraken tussen partijen beschrijft het ‘standaardproces’ dat doorlopen moet worden en werkt de verschillende processtappen verder uit. Er kunnen zich echter situaties voordoen waarmee je met deze beschrijving niet goed uit de voeten kan. Hieronder hebben we een aantal mogelijke situaties omschreven die een ‘uitzondering op de regel’ vormen. Daarbij geven we aan welke aanpassingen op bovenstaande nodig zijn voor de betreffende situatie.

De aanmeldgemeente kan geen verantwoordelijke gemeente bepalen

Sommige cliënten die beschermd wonen aanvragen, hebben een complexe voorgeschiedenis. Soms is de informatie die beschikbaar is om de verantwoordelijke gemeente te bepalen (een cliënt die informatie niet wil delen, of deze niet paraat heeft, BRPregistraties die mogelijk niet correct zijn), die het bepalen van de verantwoordelijke gemeente vertragen. Hierbij geldt het volgende: • De BRP-registratie is in principe leidend, maar gebruik alle beschikbare informatie; wanneer deze eerste tot onduidelijkheid leidt. De cliënt in kwestie kan bijvoorbeeld mogelijk uitsluitsel geven en vice versa. Gemeenten weten bovendien vaak of een bepaald adres een instellingsadres betreft, dus contacteer de betreffende gemeente bij twijfel contactendatabase i . Indien tijdens het onderzoek de laatste BRP-registratie onjuist blijkt te zijn, wordt deze in de BRP gecorrigeerd en wordt die informatie gebruikt voor het bepalen van de verantwoordelijke gemeente. Indien er sprake is van een aantekening in de BRP, zie Stap 2.

36

Handreiking woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen

• Wanneer er in de periode van 5 jaar voorafgaand aan de melding echt geen woonadres te achterhalen is via het onderzoek, is de aanmeldgemeente verantwoordelijk. Deze kan dan een beroep doen op de vangnetregeling.

De aanmeldgemeente en een andere gemeente vinden geen overeenstemming over wie verantwoordelijk is

De aanmeldgemeente voert een onderzoek uit naar wie de verantwoordelijke gemeente is. Het is mogelijk dat de gemeente die volgens dat onderzoek verantwoordelijk is, het daar niet mee eens is. Er moet uiteindelijk wel een verantwoordelijke gemeente uitkomen. De cliënt mag bovendien niet de dupe worden van onenigheid tussen gemeenten. Voor deze situatie geldt de volgende ‘escalatieladder’: • Wanneer de toegangsmedewerkers het onderling niet eens worden, dan kan de toegangsmedewerker van de aanmeldgemeente diens leidinggevende of de beleidsmedewerker inschakelen. Deze neemt contact op met diens evenknie bij de verantwoordelijke gemeente die volgens het onderzoek verantwoordelijk zou zijn. • Wanneer zij er niet uitkomen, kunnen zij mogelijk weer de betreffende wethouders inschakelen. • Wanneer ook dat niet tot een oplossing leidt, kan een beroep gedaan worden op de [meldpunt woonplaatsbeginsel]. Zij leveren ondersteuning om tot een gedeelde uitkomst te komen. • Als dit niet tot een oplossing leidt, kunnen zij de adviescommissie geschillen landelijke toegankelijkheid i inschakelen. Zij doen een uitspraak over wie volgens hen verantwoordelijk is. Wanneer beide gemeenten het eens zijn over welke gemeente verantwoordelijk is, stuurt de aanmeldgemeente de melding door naar de verantwoordelijke gemeente.

De aanmeldgemeente en een andere gemeente zijn het niet eens over of er sprake is van beschermd wonen (tussenvormen)

Er kan onenigheid ontstaan tussen gemeenten over de noodzaak van beschermd wonen. De ge-meente die voor beschermd wonen verantwoordelijk zou zijn, kan van mening zijn dat de cliënt in kwestie niet aan de criteria voldoet voor beschermd wonen. De woongemeente, wanneer dit niet de verantwoordelijke gemeente voor beschermd wonen is, kan echter van mening zijn dat ambulante ondersteuning (waarvoor zij verantwoordelijk zijn) een te lichte oplossing is en er dus wel sprake is van de noodzaak voor beschermd wonen. Beide gemeenten wijzen in dat geval naar elkaar. Hiervan kan in het bijzonder sprake zijn bij cliënten waarbij het de vraag is of een zogenoemde ‘tussenvorm’ (waarbij de cliënt zelf huur betaalt zie richtlijn regionale afspraken tussenvormen Beschermd Wonen) een goede oplossing zou zijn. Daarvoor is de kans immers het grootst dat beide gemeenten verschillende beelden hebben van de noodzaak voor beschermd wonen. Deze situatie kan zich in de eerste plaats slechts voordoen wanneer de woongemeente een andere gemeente is dan de gemeente die verantwoordelijk zou zijn voor beschermd wonen.

Daarvan is alleen sprake wanneer iemand in één gemeente beschermd gewoond heeft, na het traject voor beschermd wonen zelfstandig is gaan wonen in een andere gemeente en vervolgens binnen een jaar weer een beroep op de gemeente doet voor beschermd wonen (en beide gemeenten het vervolgens oneens zijn over of er sprake is van de noodzaak

37

Handreiking woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen

van beschermd wonen). In de tweede plaats kan het voorkomen dat iemand in een (niet BW-)instelling zit in één gemeente en diezelfde gemeente uit wil stromen, maar daar beschermd wonen voor nodig is. De situatie kan bovendien in sommige gevallen voorkomen worden, wanneer gemeenten een onderling vergelijkbaar beeld hebben van wat de voorwaarden zijn om voor beschermd wonen in aanmerking te komen. Wanneer de toegang voor beschermd wonen niet al regionaal vormgegeven is, kunnen gemeenten tenminste in regionaal verband de toegangscriteria met elkaar afstemmen (zie afspraken tussen gemeenten) en onderling ervaringen uitwisselen over de toepassing daarvan. Voor cliënten waarbij de woongemeente en verantwoordelijke gemeente in verschillende regio’s liggen, en de gemeenten er samen niet uit komen, bestaat het [meldpunt woonplaatsbeginsel] voor zulke situaties. Ook wanneer de voor beschermd wonen verantwoordelijke gemeente hierdoor niet tot een traject voor beschermd wonen overgaat, kan de woongemeente besluiten dat een beschermd wonen of een ‘tussenvorm’ in het belang van de cliënt (of diens omgeving) noodzakelijk is. Zij kan de kosten daarvoor alleen niet verhalen op de andere gemeente.

Relevant voor cliënten (en cliëntondersteuners) tijdens deze stap Als je het niet eens bent met een besluit van de verantwoordelijke gemeente over je BW-aanvraag, dan kan je formeel bezwaar maken bij de betreffende gemeente. Andere mogelijkheden zijn om een klacht in te dienen, de gemeentelijke ombudsman of het juridisch loket in te schakelen. Je cliëntondersteuner kan je hierbij helpen.

De gemeente die uit het onderzoek als beste plek voor herstel naar voren komt, is het hier niet mee eens.

Mogelijk kan de beoogde BW-gemeente zich niet vinden in de uitkomsten van het onderzoek naar de beste plaats voor herstel dat de verantwoordelijke gemeente uitgevoerd heeft. Hoewel deze laatste het recht heeft om aanbod in een andere gemeente in te kopen, is het voor alle partijen (cliënten en gemeenten) wenselijk om tot een gezamenlijke oplossing te komen. Zo nodig kan het meldpunt woonplaatsbeginsel i worden ingeschakeld om tot overeenstemming te komen. In sommige gevallen moet de situatie uiteindelijk echter bij de geschillencommissie belegd worden. Uiteindelijk is het de plicht van de verantwoordelijke gemeente om de cliënt te kunnen laten wonen in de gemeente die de meeste kans op herstel biedt, of dit nu de beoogde BWgemeente of een alternatief is.

Relevant voor cliënten (en cliëntondersteuners) Als je het niet eens bent met een besluit van de verantwoordelijke gemeente over de beste plek voor herstel, dan kan je formeel bezwaar maken bij de betreffende gemeente. Andere mogelijkheden zijn om een klacht in te dienen, de gemeentelijke ombudsman of het juridisch loket in te schakelen. Je cliëntondersteuner kan je hierbij helpen.

Zit je in een situatie waarvoor bovenstaande lijst geen oplossing biedt? Zie dan de volgende pagina.

38

Handreiking woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen

Een tussenvorm in een andere gemeente biedt de beste vorm voor herstel, maar dat valt niet onder de reikwijdte van het woonplaatsbeginsel

Hoewel dit strikt gezien waar is, hoeft dit in de praktijk geen belemmering te betekenen. Stel dat je als gemeente verantwoordelijk bent voor beschermd wonen voor een cliënt, en een andere gemeente de beste plaats voor herstel biedt, maar geen plaats beschikbaar heeft in ‘klassiek beschermd wonen’. Zolang het voor het herstel van de cliënt verantwoord is dat deze in de andere gemeente in een tussenvorm gaat wonen, is het ook in het belang van de verantwoordelijke gemeente om hiervoor (financiële) verantwoordelijkheid te nemen. De verantwoordelijke gemeente en de betreffende andere gemeente kunnen daar dan afspraken over maken.

Een cliënt heeft overbruggingszorg nodig omdat er geen plaats is, wie is daar verantwoordelijk voor?

We spreken pas van overbruggingszorg, vanaf het moment dat er een beschikking voor beschermd wonen afgegeven is, maar er nog geen passende plek gevonden of beschikbaar is. Daarom geldt het volgende: • Zo lang er nog geen sprake is van een beschikking voor beschermd wonen door de verantwoordelijke gemeente, is de woongemeente verantwoordelijk voor de benodigde ondersteuning, op grond van de Wmo 2015. Dit is feitelijk nog geen overbruggingszorg. • Zodra er een indicatie is, maar nog geen plaats beschikbaar, is de gemeente die voor beschermd wonen verantwoordelijk is, ook verantwoordelijk voor de overbruggingszorg.

Vraagbaak & meer informatie Biedt deze handreiking geen uitsluitsel?

Het is denkbaar dat deze handreiking niet voldoende aanknopingspunten biedt om een oplossing te vinden voor jouw situatie. Om zulke knelpunten te registreren en vragen te beantwoorden, is een meldpunt in het leven geroepen. Je kunt je hiervoor wenden tot het meldpunt woonplaatsbeginsel beschermd wonen i . Het meldpunt kan informeren en bemiddelen, maar geen bindende uitspraak doen.

39

Handreiking woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen

Meer informatie

Voor meer informatie en achtergronden kun je terecht bij één van de volgende bronnen. • Wet maatschappelijke ondersteuning • Norm voor Opdrachtgeverschap (VNG) •VNG, Convenant landelijke toegang beschermd wonen (november 2016) • Handreiking en beleidsregels Landelijke toegang beschermd wonen | VNG (wordt vervangen door deze handreiking) • Ketenbureau i-sociaal domein, Modelbepalingen contractering Beschermd Wonen (22/2/2021) • VNG, Richtlijn regionale afspraken tussenvormen Beschermd Wonen (september 2021)

Deze informatie is voor: Iedereen

Bijlage: Vangnetregeling

40

Handreiking woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen

Het “vangnet” voor cliënten waarvan de woonplaats niet kan worden vastgesteld; een aanvulling op het objectief verdeelmodel beschermd wonen.

Waarom een vangnet?

Belangrijk onderdeel van de implementatie van het advies van de Commissie Dannenberg vormt - naast de invoering van een nieuw objectief verdeelmodel voor beschermd wonen de voorgenomen invoering van het woonplaatsbeginsel voor beschermd wonen per 1 januari 2023. Dat betekent – kortweg - dat gemeenten verantwoordelijk worden voor verstrekking van beschermd wonen aan de eigen inwoners. Naar verwachting zal voor een klein deel van de nieuwe cliënten gelden dat het niet mogelijk is de woonplaats (en daarmee de verantwoordelijke gemeente voor het verstrekken van beschermd wonen) vast te stellen. In het concept-wetsvoorstel woonplaatsbeginsel BW (consultatieversie van zomer 2020) is geregeld dat cliënten, waarvan de woonplaats niet is vast te stellen, zich bij elke gemeente kunnen aanmelden en dat die gemeente vervolgens verantwoordelijk is voor het verstrekken van beschermd wonen. Op voorhand is niet in te schatten tot welke gemeenten deze cliënten zich zullen wenden, maar het is aannemelijk dat deze cliënten niet gelijkmatig over het land zullen zijn verdeeld. Het nieuwe en objectieve verdeelmodel voor beschermd wonen, zoals de fondsbeheerders dat voorstellen, kan daarom niet in de bekostiging van deze cliënten voorzien. Bestuurlijk is daarom tussen VNG, BZK en VWS in mei 2020 afgesproken dat er voor deze gevallen een financieel vangnet komt.

41

Handreiking woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen

Hoe komt dit vangnet er op hoofdlijnen uit te zien?

Ambtelijk zijn in goede samenwerking door VWS, BZK en VNG de hoofdlijnen van het vangnet uitgewerkt. De contouren luiden als volgt: • Gemeenten ontvangen een bijdrage voor dit type cliënten van het Rijk. • Daarbij wordt uitgegaan van een (nog vast te stellen) genormeerd bedrag/tarief per maand dat aan de cliënt beschermd wonen is geleverd. • De inzet is dat de middelen door BZK worden verstrekt in de vorm van een decentralisatie-uitkering (DU) uit het gemeentefonds. De benodigde middelen worden onttrokken aan het bestaande macrobudget beschermd wonen. De DU is te beschouwen als een aanvulling op het objectief verdeelmodel beschermd wonen. • Gemeenten ontvangen hun bijdrage met terugwerkende kracht, nadat de gegevens over het aantal maanden geleverde zorg bekend zijn. Uitgaande van de voorgenomen invoering van het woonplaatsbeginsel in 2023 betekent dit dat de betreffende gemeenten voor het eerst in 2024 een bijdrage ontvangen die betrekking heeft op de geleverde zorg in 2023. Het bovenstaande is ambtelijk afgestemd met de ministeries van VWS en BZK en de Cie ZJO van de VNG heeft er op 11 maart 2021 mee ingestemd.

Hoe loopt het verdere proces?

Het vangnet kan pas definitief worden vastgesteld nadat er duidelijkheid is over de precieze inhoud van het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel BW en over het nieuwe verdeelmodel beschermd wonen. Inmiddels heeft VWS het advies van de Raad van State ontvangen over het concept-wetsvoorstel woonplaatsbeginsel BW en moet het wetsvoorstel nog bij de Tweede Kamer worden ingediend. Definitieve besluitvorming over het nieuwe verdeelmodel voor beschermd wonen vindt nog plaats. De VNG heeft op verzoek van BZK een consultatie onder haar leden gehouden en een positief advies gegeven voor invoering van het verdeelmodel. Verder betreft dit de contouren van de vangnetregeling. BZK, VWS en VNG zullen het vangnet nog op onderdelen meer gedetailleerd uitwerken. Verder betreft dit de contouren van de vangnetregeling. BZK, VWS en VNG zullen het vangnet nog op onderdelen meer gedetailleerd uitwerken.

42

Handreiking woonplaatsbeginsel Beschermd Wonen

Succes!

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=fc4827d3-3b1c-4e12-81f6-eb93b5712a06