Bijlage 1 VTH-uitvoeringsprogramma 2020
Tekst van het document
Gemeente Borger-Odoorn, VTH-uitvoeringsprogramma 2020 Op 17 maart 2020 heeft het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Borger-Odoorn het VTH-uitvoeringsprogramma 2020 vastgesteld. U kunt het uitvoeringsprogramma terugvinden op de site of opvragen bij het Klantcontactcentrum.
1. Inleiding 1.1. Aanleiding en context Op 2 maart 2017 is de beleidsnota Toezicht 2020 voor toezicht en handhaving in de gemeente Borger-Odoorn vastgesteld door de raad, waarin het toezichts- en handhavingsbeleid voor de periode tot 2020 is beschreven.
Uit het Besluit omgevingsrecht (Bor) volgt dat gemeenten beleid en jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s en jaarverslagen vergunningverlening, toezicht en handhaving moeten vaststellen op het gebied van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Om aan die verplichting te voldoen hebben we in 2019 beleidsregels over vergunningverlening aan de nota Toezicht 2020 toegevoegd. Samen vormen deze beleidsregels, in een eerste stap naar integraal VTH-beleid, het VTH-beleid Borger-Odoorn 2020. Daarnaast zijn er verschillende beleidsdocumenten over toezicht en handhaving, bijvoorbeeld op het gebied van de Opiumwet, de Dranken Horecawet en evenementen. Hiernaar wordt verderop in dit stuk verwezen. Deze beleidsnota’s beschrijven op strategisch niveau de uitgangspunten die we hanteren en de keuzes die we maken. Om dit beleid te vertalen naar tactisch en operationeel niveau moet jaarlijks een uitwerking gemaakt worden in een uitvoeringsprogramma. Dit stelt de gemeente in staat om op basis van actuele ontwikkelingen en opgedane ervaringen vast te leggen hoe het beleid in de praktijk vorm krijgt.
Dit uitvoeringsprogramma beschrijft de uitvoering van de vergunningverlening, het toezicht en de eventueel daarop volgende handhaving van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), van de Algemene Plaatselijke Verordening (APV) van de gemeente Borger-Odoorn en een aantal andere wetten en regelingen met relatie tot de fysieke omgeving, het sociaal domein en het domein van openbare orde en veiligheid. Het cluster VSO is verantwoordelijk voor de VTH-beleidscyclus. En raamt daarvoor uren in het clusterplan. In 2020 zijn hier 480 uur voor geraamd.
1.2. Leeswijzer Dit uitvoeringsprogramma is als volgt opgebouwd. Hoofdstuk 2 behandelt de manier waarop we toezicht en handhaving integraal willen benaderen en welke gevolgen dat in de komende jaren heeft. Vervolgens worden in hoofdstuk 3 een aantal actuele en relevante ontwikkelingen in dit werkgebied beschreven die van invloed zijn op het uitvoeringsprogramma. Hoofdstukken 4, 5 en 6 beschrijven de uitvoering van respectievelijk de Wabo-vergunningverlening, de overige vergunningverlening en toezicht en handhaving.
2. Integraliteit van beleid Onder meer in het VTH-beleid Borger-Odoorn 2020 wordt geconstateerd dat het streven naar meer geïntegreerd(e) vergunningverlening, toezicht en handhaving een belangrijke wens van de raad is. Dit betekent ten eerste dat we integraal VTH-beleid willen ontwikkelen, dus vergunningverlening, toezicht en handhaving in één beleidscyclus willen meenemen (zoals op grond van de Wet VTH al vereist is voor het omgevingsrecht; dit is onderwerp van interbestuurlijk toezicht door de provincie). Als eerste stap hierin zijn in 2019 beleidsregels over vergunningverlening toegevoegd aan ons toezichts- en handhavingsbeleid (in een apart hoofdstuk). Daarnaast willen we integraal gaan werken tussen de verschillende domeinen (het fysiek en sociaal domein en het domein van openbare orde en veiligheid). We willen toe naar VTH-beleid met een generiek gedeelte (toezicht en handhaving breed, inclusief het sociaal domein) en een specifiek gedeelte met daarin het VTH-beleid op het gebied van het omgevingsrecht. Na de evaluatie van het VTH-beleid Borger-Odoorn 2020, die dit jaar zal plaatsvinden, gaan we hieraan verder vorm geven. Integratie tussen openbare orde en veiligheid enerzijds en het fysieke domein anderzijds bestaat al langer. Met onder meer de komst van de sociale teams is het mogelijk de samenhang tussen het fysieke en het sociale domein ook handen en voeten te geven.
Om die reden is ook speerpunt 1 in het beleid opgenomen dat expliciet aandacht schenkt aan toezicht en handhaving in het sociaal domein. Dit speerpunt beschrijft dat er toezicht en handhaving op het sociaal domein geprioriteerd dient te worden en dat hierin geïnvesteerd dient te worden. Daarmee wordt geen harde keuze gemaakt voor intensivering van toezicht en handhaving in dit domein ten opzichte van de andere domeinen, of voor het stellen van prioriteiten binnen dit domein. Op basis van de raam- en deelovereenkomst tussen de gemeenten Emmen en BorgerOdoorn voert de gemeente Emmen momenteel toezicht en handhaving uit voor wat betreft de Participatiewet. De gemeente Borger-Odoorn is verantwoordelijk voor de verordening die ten grondslag ligt aan de handhaving. Hetzelfde geldt voor de Wet kinderopvang waarop de GGD namens de gemeente het toezicht uitvoert. De feitelijke uitvoering is daarmee uit handen gegeven, terwijl de afdeling Maatschappelijke ontwikkeling vanuit de gemeente op afstand regie voert en bij complexe gevallen een rol neemt bij de handhaving. Voor toezicht op uitvoering van de Wmo is per 1 juni 2017 een toezichthouder op basis van 0,5 FTE aangesteld door de gemeente Borger-Odoorn. Er is gestart met een oriënterend jaar: toezicht op dit gebied heeft vooralsnog in lijn met de aanpak vóór
deze datum plaatsgevonden op basis van signalen en niet vanuit een risicoanalyse. Daarna zal bekeken worden in hoeverre een dergelijke aanpak doelmatig is en welke stappen ondernomen kunnen worden om het toezicht meer systematisch in te richten. Ook zullen de eerste stappen worden ondernomen in de integrale uitvoering van toezicht. Op basis van overleggen met toezichthouders in het fysieke domein zal bekeken worden hoe de samenwerking opgezet kan worden en welke werkvormen daarvoor geschikt zijn. Deze samenwerking moet in 2020 nog worden geformaliseerd. De planning van het Wmo-toezicht voor 2020 is opgenomen in bijlage 1. In de praktijk heeft de integrale aanpak ook al zijn meerwaarde laten zien in die zin dat toezichthouders hun signalen regelmatig afstemmen met de sociale teams en zo inhoud geven aan een van de doelstellingen van de decentralisaties in het sociaal domein: proactief en dicht bij de burger georganiseerde uitvoering. Wanneer sprake is van overlastproblematiek nemen toezichthouders contact op met de sociale teams in Borger-Odoorn, waardoor een geïntegreerde en meer doeltreffende aanpak tot stand komt. Dat werkt ook in omgekeerde richting: op zijn beurt schakelt het sociaal team de toezichthouders in om eventuele problemen zo vroeg mogelijk te kunnen aanpakken.
In paragraaf 3.2.4 is meer te lezen over welke stappen we de afgelopen tijd hebben gezet in de verdere ontwikkeling van het integraal toezicht. Ook binnen het domein openbare orde en veiligheid zijn er aparte beleidssporen die meegenomen dienen te worden in de integrale aanpak. De VTH-beleidsnota benoemt twee beleidsdocumenten expliciet. Toezicht en handhaving met betrekking tot de Drank- en Horecawet is vastgelegd in het Alcoholpreventie- en handhavingsplan 2020-2024 'Ontnuchterend!'. Vergunningverlening, toezicht en handhaving bij evenementen dient in lijn te gebeuren met de Nota evenementenbeleid en bijbehorende beleidsregels 2018. Daarnaast heeft de gemeente ook het Handhavingsbeleid hard- en softdrugs gemeente Borger-Odoorn 2013 (2e gewijzigde versie) vastgesteld. Aansluiting op deze beleidsstukken is ook in lijn met speerpunt 3 uit het VTH-beleid Borger-Odoorn 2020. Om die reden hebben we de vergunningverlening op het domein van de openbare orde en veiligheid verder uitgewerkt in hoofdstuk 5 van dit uitvoeringsprogramma.
3. Ontwikkelingen Er is een aantal ontwikkelingen die spelen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving en die ook relevant zijn voor de uitvoering hiervan. Deze bespreken we hier kort, waarbij we waar mogelijk ook aandacht schenken aan de eventuele gevolgen voor de inzet van capaciteit op bepaalde onderwerpen. We lopen achtereenvolgens enkele landelijke en gemeentelijke/regionale ontwikkelingen langs. 3.1.
Landelijke ontwikkelingen
3.1.1. Kwaliteitscriteria 2.1 en 2.2 Provincies en gemeenten zijn samen verantwoordelijk voor de kwaliteit van de taken ten aanzien van vergunningverlening, toezicht en handhaving in het omgevingsrecht (de VTH-taken). Met de vastgelegde Kwaliteitscriteria 2.1 zijn er op landelijk niveau afspraken gemaakt tussen Rijk, VNG en IPO over de minimale kwaliteit van de uitvoering. Hierbij is een modelverordening opgesteld (zowel door het IPO voor de provincies als door de VNG voor de gemeenten) die ingaat op de kritieke massa die
van belang wordt geacht voor verschillende taken. Het overnemen van deze verordening is niet verplicht: indien gewenst kan gemotiveerd worden afgeweken zodat maatwerk nog steeds mogelijk is, zo lang de doelstellingen die ten grondslag liggen aan de kwaliteitscriteria maar wel gehaald kunnen worden. Per 1 juli 2019 zijn de Kwaliteitscriteria 2.1 vervangen door de geactualiseerde Kwaliteitscriteria 2.2. De VNG-Modelverordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht is aangepast. De actualisatie betreft alleen onderdeel B (kritieke massa); de onderdelen A (algemene uitgangspunten) en C (procescriteria) blijven ongewijzigd. De herziening was nodig vanwege een aantal verouderde verwijzingen en omdat enkele nieuwe onderwerpen, zoals klimaat, energie en circulaire economie, nog niet in de Kwaliteitscriteria waren opgenomen. Er is naar aanleiding van de Kwaliteitscriteria 2.1 een Drentse verordening opgesteld door en voor Drentse gemeenten die enkele problemen oplost die werden voorzien indien deze gemeenten de landelijke verordening onverkort over zouden nemen. In deze Drentse verordening zijn voor vier deskundigheidsgebieden zogenaamde explainmodules opgesteld waarmee een gemeente onderbouwd kan afwijken van landelijke richtlijnen zonder dat de kwaliteit van VTH in het geding komt (volgens het principe ‘comply or explain’).
Borger-Odoorn heeft ervoor gekozen om drie van deze vier modules over te nemen, te weten die met betrekking tot: Vergunningverlening Bouwen en RO (2) Toezicht en handhaving Bouwen en RO (4) Cultuurhistorie (26) Daarnaast is een gemeentelijke explainmodule opgesteld voor het deskundigheidsgebied ‘Behandelen juridische aspecten Afwijkingsbesluiten (10)’, omdat op dit gebied (met uitzondering van één activiteit) volledig kon worden voldaan aan de landelijke verordening. De activiteiten die onder deze deskundigheidsgebieden vallen en de beredenering van het huidig gekozen stelsel van explainmodules is beschreven in het Verbeterplan Kwaliteitscriteria 2.1 Gemeente Borger-Odoorn, vastgesteld op 2 maart 2017. Een en ander is vertaald in de Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving gemeente BorgerOdoorn. We gaan dit jaar intern een onderzoek (laten) uitvoeren in hoeverre en op welke manier we aan de aangepaste Kwaliteitscriteria 2.2 kunnen voldoen. Praktisch betekent het bovenstaande dat, om de kwaliteit van uitvoering van VTH in de bovengenoemde deskundigheidsgebieden te borgen, gekozen is voor ‘het aangaan van een samenwerkingsverband met een gemeente welke kan voldoen aan de gestelde criteria’.
Een optie hiervoor is het BOCE-verband dat al een vorm van samenwerking kent (met Coevorden en Emmen), maar ook andere opties zoals andere gemeenten, de Regionale Uitvoeringsdienst Drenthe (RUD Drenthe) en de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) moeten worden meegenomen in deze keuze voor uitbesteding of samenwerking. Ook moet nog worden bezien hoe de samenwerking verder moet worden ingericht. Wel staat vast dat voor een aantal activiteiten toezicht en handhaving niet bij de gemeente zelf belegd worden. We streven ernaar om – in samenwerking met andere partijen en met inachtneming van de explainmodules – in 2020 aan de Kwaliteitscriteria 2.2 te voldoen.
3.1.2. Interbestuurlijk toezicht Vergunningverlening, toezicht en handhaving met betrekking tot de Wabo is een van de domeinen die vallen onder het interbestuurlijk toezicht dat de provincie uitoefent op uitvoering van wettelijke taken door de gemeente. Dit uitvoeringsprogramma houdt rekening met de richtlijnen die de provincie hanteert bij de uitoefening van dit toezicht. Daarnaast worden de VTH-stukken (het beleid, uitvoeringsprogramma en jaarverslag) na vaststelling toegestuurd aan de provincie. 3.1.3. Omgevingswet Op 1 januari 2021 wordt de nieuwe omgevingswet van kracht: één wet die de regels voor de hele leefomgeving omvat. De Omgevingswet voegt tientallen wetten en AMvB’s op het gebied van het omgevingsrecht samen. Het doel is een betere, snellere en simpelere dienstverlening op het gebied van het omgevingsrecht, onder meer bij vergunningverlening (‘één wet, één loket en één proces’).
Het kabinet beoogt met de Omgevingswet meer integraliteit te bereiken op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling. Dit betekent dat ook gemeenten meer integraal moeten gaan werken. Dat sluit aan bij de wens van de raad wat betreft vergunningverlening, toezicht en handhaving. Als gemeente Borger-Odoorn hebben we in de “Contourennota Implementatie Omgevingswet” de uitgangspunten vastgelegd waarmee we de invoering van deze wet ter hand willen nemen. In 5 projecten werken we aan de invoering hiervan. In het project beleid en bestuurlijke organisatie werken we aan de nieuwe instrumenten die de omgevingswet van ons vraagt: de omgevingsvisie en het omgevingsplan. Ten behoeve van de omgevingsvisie stellen we in 2020 een nota van uitgangspunten op en maken we een start met het proces om tot de omgevingsvisie te komen. Deze wordt naar verwachting eind 2021 opgeleverd. Ook willen we dit jaar onze eerste ervaringen opdoen met het instrument omgevingsplan. Een volledig nieuw omgevingsplan voor het hele grondgebied van onze gemeente zal echter pas later worden opgesteld. Daarom zorgen we er ook voor dat onze huidige regels (uit bestemmingsplanen en verordeningen) via het digitaal stelsel omgevingswet worden ontsloten Binnen het project participatie vertalen we de participatievereisten zoals die voortvloeien uit de omgevingswet naar concrete richtlijnen voor de praktijk in onze gemeente.
Deze concretisering dient te passen in een breed gedragen kader over hoe we als inwoners, bestuur en initiatiefnemers met elkaar om willen gaan in onze gemeente. Daarom wordt tegelijkertijd gewerkt aan een gemeentebrede visie op participatie. De concrete tools en richtlijnen voor de omgevingswet (bij voorbeeld de omgevingsdialoog) zullen hier op aansluiten. Het is voorstelbaar dat er – aan de hand van de ervaringen die we na de invoeringsdatum op doen- gaandeweg nog optimalisaties van onze participatie-richtlijnen nodig zijn.. De procedure tot het verkrijgen van en omgevingsvergunning ondergaat als gevolg van de omgevingswet een aantal belangrijke veranderingen. In het project werkprocessen ontwerpen en implementeren we de werkprocessen die van belang zijn voor een goede invoering van de omgevingswet. Dit gebeurt in nauwe samenhang met het project DSO (digitaal stelsel omgevingswet). Een goede en tijdige procedure
en informatie-uitwisseling (met initiatiefnemers, ketenpartners, andere betrokkenen) kan alleen als we beschikken over goede ICT voorzieningen. Daarbij is aandacht voor een goede aansluiting op de landelijke voorzieningen voor vergunningverlening en bekendmaking en efficiënte koppelingen met de ICT systemen van onze ketenpartners. We zorgen er voor dat we op 1januari 2021 in ieder geval aan de minimumvereisten voldoen. Verwacht mag worden dat het optimalieren van de informatiehuishouding ook na de invoeringsdatum nog inspanningen zal vragen. Het project houding en gedrag richt zich op de cultuurverandering binnen onze organisatie die nodig is om de verbeterdoelen van de omgevingswet te realiseren. 2020 wordt vooral benut om de consequenties van de nieuwe wet voor onze organisatie concreet te maken en dit te spiegelen aan de binnen onze gemeente aanwezig kennis en vaardigheden. Dit levert een beeld op van het verschil (gapanalyse) tussen dat wat de wet vraagt en wat we op dit moment hebben. Op basis daarvan wordt een ontwikkelingsstrategie opgesteld die vanaf 2021 kan worden uitgevoerd. Bij de herijking van het VTH-beleid in 2020 zal afstemming worden gezocht met de verschillende projectteams. Zodat de in het programma gemaakte keuzes/beslissingen en het VTH-beleid op elkaar aansluiten. 3.1.4.
Private kwaliteitsborging bouwen Het wetsvoorstel Kwaliteitsborging voor het Bouwen is op 21 februari 2017 aangenomen door de Tweede Kamer. En op 14 mei 2019 heeft ook de Eerste Kamer het wetsvoorstel aangenomen. Naar verwachting zal de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) per 1 januari 2021 (als onderdeel van de Omgevingswet) in werking treden.
De Wkb heeft als doel de bouwkwaliteit en het bouwtoezicht te verbeteren door inschakeling van private kwaliteitsborgers. Daarnaast wordt de aansprakelijkheid van aannemers ten opzichte van particuliere en professionele opdrachtgevers uitgebreid. De wet gaat gefaseerd in. Er wordt gestart met de eenvoudigere bouwprojecten, daarna volgen eventueel de meer complexere. De regels van de Wet kwaliteitsborging zullen worden overgenomen in een AMvB onder de Omgevingswet: het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl), de opvolger van het Bouwbesluit 2012. Bouwen blijft onder de Omgevingswet in principe vergunningplichtig. Wel wordt er een ‘knip’ gemaakt tussen de ruimtelijk regels en de technische regels in het Bbl. De ruimtelijke regels en de regels voor welstand worden vastgelegd in het omgevingsplan en dus heeft de vergunning voor het bouwen – voor zover het plan niet afwijkt van de ruimtelijke regels – alleen nog betrekking op de technische regels. Onder de Omgevingswet zal nog steeds sprake zijn van vergunningsvrij bouwen en zullen ook de Bouwbesluittoetsvrije bouwwerken van de Wkb – als gevolg van de ‘knip’ – hieronder vallen. Voor al het andere bouwen zal dus nog een vergunning nodig zijn. Bij bouwen onder kwaliteitsborging zal een meldingplicht worden ingevoerd.
Net als voorgesteld in de Wkb zal de initiatiefnemer van het bouwen aan de gemeente moeten melden welk instrument wordt toegepast en welke kwaliteitsborger toeziet op de
bouw. Tevens zal de melder een borgingsplan moeten overleggen bij de melding. De melding moet uiterlijk 4 weken voor start bouw worden ingediend. De gemeente blijft verantwoordelijk voor het toezicht op de bestaande bouw en omgevingsveiligheid en blijft het bevoegd gezag. De vergunninghouder legt inhoudelijk verantwoording af aan het bevoegd gezag. Dit doet hij door de risicobeoordeling voor de aanvang van de bouw en het dossier bevoegd gezag tijdens en bij de afronding van het bouwtraject. De risicobeoordeling kan door de gemeente worden gebruikt om zijn handhavende taak van waarnemen, beoordelen en interveniëren vooraf inhoud en richting te geven. Voor zijn handhavende taak kan de gemeente, als daarvoor in specifieke gevallen aanleiding bestaat op basis van deze risicoanalyse en het bijbehorende borgingsplan, tijdens de bouw informatiemomenten en stopmomenten aan de vergunninghouder opleggen. Het Rijk en VNG hebben bestuurlijke afspraken gemaakt over hoe de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) kan worden ingevoerd. Deze afspraken en de Wkb zorgen dat er belangrijke stappen worden gezet om de bouwkwaliteit in Nederland te verhogen. Met het bestuursakkoord blijft de rol van bevoegd gezag voor de handhaving uitvoerbaar voor gemeenten. Dit zijn de belangrijkste afspraken uit het bestuursakkoord. Publiek toezicht door gemeenten op de bouw blijft belangrijk.
De rol van de gemeente bij vergunningverlening en handhaving verandert wel. Gemeenten kunnen meer dan nu, daar waar zij risico’s zien, meekijken met het bouwproces en zo nodig handhaven. De wet gaat gelijktijdig met de Omgevingswet in, om het implementatieproces bij gemeenten beheersbaar te houden. Het vernieuwde toezicht geldt in eerste instantie voor eenvoudige bouwwerken in de laagste risicoklasse. Voorafgaand aan de inwerkingtreding van de wet, doen de VNG en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) een groot aantal proefprojecten. Met deze projecten wordt de werking van het stelsel verfijnd en kunnen gemeenten, bouwers en toezichthouders zich inhoudelijk en qua capaciteit, goed voorbereiden op de invoering van het stelsel. De Wet kan alleen in werking treden als er voldoende waarborgen zijn dat de bouwprojecten onder het nieuwe stelsel doorgang kunnen vinden. De ondersteunende ICT dient op tijd in op orde te zijn, er zijn voldoende kwaliteitsborgers en de toelatingsorganisatie die zorgt voor toezicht op de werking van het stelsel is van start. De VNG zorgt voor collectieve ondersteuning van gemeenten. Gelet op bovenstaande gaan we ons in 2020 voorbereiden op de invoering van de Wkb op 1 januari 2021. En zullen we de nodige maatregelen treffen om volgens de Wkb te kunnen werken.
Ook zal hierbij aandacht zijn voor de afspraken die zijn vastgelegd in het bestuursakkoord van 17 januari 2019 tussen het Rijk en de VNG. 3.1.5. Landelijke handhavingsstrategie De Landelijke handhavingsstrategie (LHS) biedt een processtructuur op basis waarvan kan worden besloten in welke handhavingssituatie bepaalde bestuursrechtelijke en strafrechtelijke instrumenten passend zijn. Op basis van de zogenaamde interventiematrix kan een Wabo-consulent of jurist een tijdens toezicht
gedane bevinding inschatten op (a) de ernst van de (mogelijke) gevolgen en (b) het gedrag (en de motivatie) van de overtreder. De combinatie van deze twee factoren bepaalt welke vorm (bestuurs- of strafrechtelijk, of een combinatie) van optreden gevolgd dient te worden en welke instrumenten binnen deze vorm geschikt zijn voor de specifieke situatie. De RUD werkt al volgens de LHS. Bij de herijking van het VTH-beleid in 2020 zal de LHS worden meegenomen. Onderdeel van dit programma is de Leidraad handhavingsacties en begunstigingstermijnen, waarmee sancties, dwangsommen en begunstigingstermijnen per activiteit zijn opgesteld. Deze is terug te vinden in bijlage 2. 3.1.6. Programma Aanpak Stikstof Op 29 mei 2019 deed de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State twee belangrijke uitspraken over het Programma Aanpak Stikstof (PAS). De uitspraken gingen over de gehanteerde methode met “PAS-maatregelen”. Het oordeel luidde dat het PAS niet als basis mag worden gebruikt voor toestemming voor activiteiten die extra stikstofuitstoot veroorzaken. Daarom moet per activiteit duidelijk worden gemaakt dat beschermde natuurgebieden daardoor niet worden aangetast.
Door de uitspraak van de Raad van State is de drempelwaarde 0,05 aan depositie is geschrapt. Daar vielen de meeste activiteiten onder qua vergunningverlening. De nieuwe insteek is: alle activiteiten zorgen voor depositie, tenzij aangetoond wordt dat dit 0,00 is. Hierdoor krijgen alle (niet-onherroepelijke) aanvragen te maken met een extra eis voordat tot verlening kan worden overgegaan. Er was lange tijd onduidelijkheid over de mogelijkheden en vervolgstappen vanuit het Rijk en de Provincie. Het college van de gemeente Borger-Odoorn heeft een standpunt ingenomen over de behandeling van aanvragen in het licht van de PAS-uitspraak. Te veel stikstof is slecht voor onze natuur, voor onze gezondheid en onze voedselproductie. Daarom zijn er maatregelen nodig die zorgen voor een daling van stikstofneerslag. Tegelijkertijd willen we dat er ruimte is voor nieuwe ontwikkelingen. De gemeente Borger-Odoorn kiest voor een praktische en haalbare insteek. Ook proberen we met vergunning aanvragers mee te denken om oplossingen te bedenken die nieuwe initiatieven mogelijk maken, zonder de natuur te beschadigen. De nieuwe maatregelen betekenen concreet het volgende: We gaan in een straal van drie kilometer van een natura-2000 gebied de aanvrager wijzen op een verplichte berekening in Aerius. We gaan onze gemeentelijke projecten berekenen in Aerius.
We gaan aanvragers van grote projecten in de hele gemeente wijzen op een berekening in Aerius. Bij kleinere projecten wijzen wij de aanvragers op de 0grens voor de depositie en de risico’s van het weglaten van de berekening. We verwijzen daar waar nodig en mogelijk door naar de Provincie. 3.2.
Gemeentelijke en regionale ontwikkelingen
3.2.1. Gemeente Borger-Odoorn: proactief en outcomegericht toezicht in de openbare ruimte
Uit het VTH-beleid Borger-Odoorn 2020 volgt de intentie om minder te focussen op prestaties en output en meer de nadruk te leggen op outcomes en de relatie met de doelstelling van (vergunningverlening), toezicht en handhaving. Toezicht en handhaving zijn immers, zoals al eerder benadrukt, geen doel op zichtzelf. Het gaat er uiteindelijk om de normnaleving te verbeteren, zodat publieke belangen als veiligheid en gezondheid worden gerealiseerd. Hierbij hoort een proactieve houding van de gemeente en in het verlengde daarvan toezichthouders. In 2020 is het aantal thema’s waarin outcome indicatoren en doelen zijn opgenomen uitgebreid. Dit is verder uitgewerkt in paragraaf 6.2.2. 3.2.2. Project wind en inzet toezichthouders Tijdens de PSU wind is aangegeven dat dit jaar naar verwachting ook inzet van de gemeentelijke toezichthouders wordt gevraagd rondom de windparken Oostermoer en de Drentse Monden. Voor de technische aspecten wordt de Omgevingsdienst (ODG) gevraagd. Voor de gemeentelijk toezichthouders van KCC, Omgeving moet in 2020 rekening worden gehouden met toezichtscontroles ten aanzien van de niet technische aspecten, combinatiewerkzaamheden met de ODG en verkeersbewegingen tijdens de bouwwerkzaamheden. 3.2.3. Evalueren en herijken VTH-beleid Het integrale VTH-beleid 2020 is vastgesteld voor de periode 2017-2020. Daarom zal het beleid in 2020 worden geëvalueerd en herijkt.
Er zal worden gestart met het opstellen van een plan van aanpak. Hierin komt te staan hoe wordt geëvalueerd/input wordt gevraagd en wie daarbij wordt betrokken. Ook zal het plan van aanpak een tijdlijn bevatten. 3.2.4. Gemeente Borger-Odoorn: verdere ontwikkeling van het integraal toezicht In het VTH-beleid is tevens aandacht voor de wens van de raad om te streven naar een verdere integratie van toezicht tussen het fysieke domein, het sociaal domein en het domein van openbare orde en veiligheid (zie ook hoofdstuk 2, Integraliteit van beleid). In dit uitvoeringsprogramma is voor de inzet op invoering en toepassing integraal werken en afstemming tussen de domeinen/partijen 200 uur geraamd. Inzet op invoering en toepassing integraal werken gaan vooral over het maken van werkafspraken, het vastleggen van processen en het monitoren van de voortgang. Dit ligt deels bij de toezichthouders, maar ook bij anderen binnen de organisatie, bijvoorbeeld bij de medewerkers van het bedrijfsbureau.
Onze inwoners kunnen beter geholpen worden als er sprake is van een aanpak waarbij aandacht is voor al hun problemen, de samenhang daartussen en waarbij de behoeften van de klant leidend zijn. Op organisatorisch vlak kun je ervoor zorgen dat bureaucratische verkokering wordt tegengegaan en dat de verschillende instellingen, hulpverleners en overheden met elkaar samenwerken. Integraal werken zorgt er zo voor dat de dienstverlening van de gemeente op de lange termijn effectiever wordt. We zien dat binnen de gemeente integraal toezicht steeds meer toeneemt, bijvoorbeeld bij evenementen. Sinds enkele jaren wordt er voor een aanpak gekozen waarbij overleg en het gesprek aangaan centraal staan. Zo wordt er een overleg gepland waarbij de gemeente, externe partijen en initiatiefnemer aanwezig zijn. Tijdens dit overleg worden ideeën gedeeld en hoort initiatiefnemer hoe de adviserende diensten
en de gemeente tegenover het initiatief staan. Zo wordt initiatiefnemer tijdig betrokken. In 2018 is er een project gestart om deze werkwijze te concretiseren met betrekking tot werkafspraken en werkprocessen. Ook de gemeentelijke toezichthouders hebben oog voor het aspect integraal werken. In 2020 zal de lijn die de afgelopen jaren al is ingeslagen worden voortgezet. En zal waar dat mogelijk is worden gekozen voor een integrale aanpak. Hierbij moet gedacht worden aan samenwerking tussen het gemeentelijk toezicht, de oov’er, de Wmotoezichthouder, medewerkers van Sociale Teams Borger-Odoorn, de politie, milieuagenten, de VRD, de RUD en GGD. Zie hierbij een voorbeeld van integraal toezicht: de gemeente heeft een melding ontvangen over een zogenaamd rommelerf. Tijdens het gesprek met de bewoner ontdekt de toezichthouder dat ook de situatie achter de voordeur niet op orde is. Hij zoekt contact met het sociaal team, de politie, eventueel de Veiligheidsregio Drenthe VRD (over brandveiligheid) en indien nodig buurtbemiddeling. In het voorbeeld zien we dat er aandacht is voor de gehele situatie van betrokkene en dat meerdere partijen worden betrokken. Op deze manier kan de benodigde hulp worden geboden. Tijdens het vervolgtraject blijven de verschillende partijen met elkaar in gesprek. Hierdoor kunnen keuzes op elkaar worden afgestemd.
Uit een dergelijk voorbeeld blijkt dat deze inwoner beter is geholpen doordat de situatie integraal is opgepakt. In dit geval door de aanpak van de toezichthouder. Er komt steeds meer besef van de voordelen van elkaar tijdig informeren en het bundelen van krachten. Voor een betere toepassing van integraal toezicht moet er nog wel meer structuur in de werkwijze worden aangebracht. Ook is er behoefte aan concretere werkafspraken hierover. Deze zijn in 2019 nog niet tot stand gekomen. Ook in 2020 moeten we in (de doorontwikkeling van) integraal toezicht investeren, bijvoorbeeld door het concretiseren van de interne werkafspraken en werkafspraken met samenwerkingspartners. Daardoor komt er meer structuur en duidelijkheid over de volgende vragen: Wie organiseert? Wat wordt er van wie verwacht en op welk moment? Waar liggen de verantwoordelijkheden? Deze werkafspraken zullen schriftelijk worden vastgelegd in 2020. En worden gedeeld met alle betrokken partijen/personen. 3.2.5. RUD Drenthe: ontwikkeling naar risicogestuurd toezicht In het Ontwikkelprogramma RUD Drenthe 2019-2020 geeft de RUD aan dat zij versneld toe wil werken naar risicogestuurd toezicht en effect-/outcomegericht werken. De achtergrond hiervan is dat de RUD gaat voor gerichte inzet van middelen waar dat onderbouwd bijdraagt aan een schoon en veilig Drenthe.
De dienst wil komen tot een risico- en milieubewust afwegingskader om de taakuitvoering te programmeren op basis van risico-inschatting en milieurendement binnen de beschikbare financiële kaders. Hierbij hoort dat werkzaamheden worden ingericht op activiteiten en bedrijven die de grootste risico’s met zich meebrengen. Dit betekent een verandering naar risicogericht toezicht in plaats van het uitvoeren van frequentiegericht toezicht. De eerste fase van dit project, op basis van landelijke ervaringen en aanwezige expertise en data, is gestart in 2019 en heeft geleid tot een meer risicogerichte programmering van het toezicht door de RUD in het jaarprogramma voor 2020. In 2020 en verder wil de RUD de methodiek verfijnen en
organisatiebreed toewerken naar effect- en outcomegericht werken, mede in het kader van de afspraken rondom de invoering van de Omgevingswet. 3.2.6. Veiligheidsregio Drenthe: risicogericht toezicht en toezicht op afstand De Veiligheidsregio Drenthe (VRD) voert namens de gemeente Borger-Odoorn de toezicht op brandveiligheid uit. De VRD voert de brandveiligheidscontroles op een risicogerichte wijze uit. Dit betekent dat men meer vanuit de aanwezige risico’s in en rond een gebouw toezicht houden en daarop adviseren. Middels een risico inschatting zijn gebruiksfunctie ingedeeld in risicoklasse. Zo zijn gebouwen waar niet zelfredzame personen aanwezig zijn, gevaarlijke stoffen zijn opgeslagen of waarbij gelijkwaardigheid is toegepast ingedeeld in een hogere risicogroep. De wijze waarop toezicht gehouden wordt op brandveiligheid bij de verschillende gebruiksfuncties is weergegeven in de risicomatrix van de VRD (zie bijlage 3). Er zijn met de gemeente afspraken gemaakt over deze andere aanpak van het toezicht zoals in de risicomatrix wordt weergegeven.
De kern van deze aanpak is dat men in gesprek gaat met gebruikers gaat om de veiligheid van het object integraal te beoordelen en samen tot een aanpak te komen die de risico’s op schade/slachtoffers minimaliseert. De gedachte erachter is dat bij deze aanpak de gebruiker mee wordt genomen in het denken over brandveiligheid, de risico’s van niet-naleving van regels en zelf in staat is om ook in de toekomst brandveiligheid te optimaliseren. Daarnaast is gekeken in voor welke functies toezicht ook anders gerealiseerd kan worden. Voor de minder risico volle objecten is gekozen om dit niet meer fysiek te doen maar op een ander wijze vorm te geven, hierdoor hebben meer mogelijkheden om doelmatiger te werken en komt er meer capaciteit beschikbaar voor gebouwen met een hogere risicoclassificering. Met de risicogerichte aanpak kunnen we toezicht als volgt indelen: 1. Bezoek aan bedrijf – Een toezichthouder maakt een afspraak met het object. Het toezicht vindt risicogericht plaats. Samen met de beheerder wordt een rondje door het object gelopen en wordt gekeken wat de risico’s zijn en hoe deze nog verbeterd kunnen worden. 2. Online zelfcontrole – Deze controle vindt plaats doordat de eigenaar van een gebouw digitaal een vragenlijst invult met betrekking tot brandveiligheid. De eigenaar is immers zelf verantwoordelijk voor de brandveiligheid van zijn gebouw.
Voorafgaand aan de digitale vragenlijst krijgt de eigenaar een brief waarin hij/zij geïnformeerd wordt over deze wijze van controle. Aan de hand van de score die volgt uit de digitale vragenlijst zal worden bepaald of er een bezoek door een toezichthouder moet plaatsvinden. Op basis van steekproeven zullen daadwerkelijk bezoeken blijven plaatsvinden bij objecten die hiervoor in aanmerking komen. 3. Geen nood bij brand – Dit is een landelijk project voor zorginstellingen. Zorginstellingen die hieraan mee willen werken worden op een andere manier benaderd waarbij we samen met de gebruikers, zorgverleners en directie een op expeditie gaan door een zorginstelling om te kijken wat de risico’s zijn en wat wij er gezamenlijk aan kunnen doen om dit te verbeteren. Met de zorginstellingen die hieraan niet mee willen doen toezicht worden afspraken gemaakt voor een bezoek.
4. Lessen op school – De onderwijsfunctie krijgt geen toezicht meer. Wel kunnen de scholen zich aanmelden voor lessen op school. 5. Projectmatige aanpak – Er is ruimte om elk jaar een bepaalde functie projectmatig samen met de gemeente aan te pakken. Denk hierbij aan brandveiligheid keten, winkels of B&B. 6. Brandveilig leven – Binnen de VRD houdt team Brandveilig leven zich bezig met alle aspecten van Brandveilig leven. Voor met name woongebouwen wordt op deze manier gewerkt. Op verzoek van woningstichtingen of een Vereniging van Eigenaren geeft de brandweer voorlichting. 7. Evenementen – Bij de grotere evenementen wordt de advisering gedaan door het team Evenementen van de VRD. Op verzoek van de gemeente kan een adviseur meelopen met de controles.
4. Programma Wabo-vergunningverlening 4.1.
Wabo-producten – probleemanalyse, doelstellingen en prioriteiten
4.1.1. Inleiding Dit onderdeel van het uitvoeringsprogramma betreft vergunningverlening en afhandeling van meldingen voor de volgende activiteiten: bouwen van bouwwerken; uitvoeren van een werk/werkzaamheden (aanleggen); oprichten van een inrichting; brandveilig gebruik (omgevingsvergunning of melding); slopen (omgevingsvergunning of melding); afwijken van de planologische regels; aanpassen van een monument; aanleggen/wijzigen van een weg; aanleggen/wijzigen van een uitweg; kappen; handelsreclame maken; principeverzoeken/legalisatieverzoeken. 4.1.2. Probleemanalyse Wettelijk kader Het wettelijk kader voor vergunningverlening op het gebied van het omgevingsrecht bestaat in ieder geval uit de volgende wet- en regelgeving: Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo); Besluit omgevingsrecht (Bor); Woningwet; Bouwbesluit 2012; Bouwverordening; Wet ruimtelijke ordening (Wro); Wet milieubeheer (Wm); Activiteitenbesluit milieubeheer; Wet natuurbescherming; Bestemmingsplannen; Monumentenwet;
Algemene Plaatselijke Verordening (APV). Doelen van de wet- en regelgeving en gevolgen niet-naleving Het doel van bovengenoemde regelingen is onder andere: veilige en bruikbare bouwwerken, die geen gevaar opleveren voor de gezondheid; veilige wijze van bouwen en slopen; beschermen van monumenten; een goede ruimtelijke ordening; bewaken en beschermen van natuur en milieu; bescherming van de natuur; borgen van (verkeers)veiligheid. Het risico van het niet naleven van de wet- en regelgeving op het fysieke domein is dat bovenstaande doelen niet of onvoldoende worden bereikt; dat de veiligheid en gezondheid van inwoners worden aangetast, het milieu wordt vervuild of de bescherming van zeldzame flora en fauna niet is gegarandeerd. Deze risico’s perken we zoveel mogelijk in, doordat we de relevante wet- en regelgeving (soms uitgewerkt in aanvullend(e) gemeentelijk(e) beleid en regelgeving) altijd betrekken bij de besluitvorming over een omgevingsvergunning of melding, op de wijze omschreven in hoofdstuk 6 van het VTH-beleid Borger-Odoorn 2020, en de betrokken belangen afwegen. In elk besluit motiveren we hoe we dit doen en nemen we waar nodig extra voorschriften op.
Gemeentelijke uitgangspunten en doelstellingen In hoofdstuk 6 van het VTH-beleid hebben we de volgende uitgangspunten en doelstellingen geformuleerd: Uitgangspunten Veiligheid, leefbaarheid, duurzaamheid en woonaantrekkelijkheid moeten worden geborgd in de gemeente; het vergunningverleningsbeleid moet in dienst staan van deze ambitie. De gemeente waarborgt rechtszekerheid voor burgers en ondernemers. De gemeente zet bij vergunningverlening in op goede, toegankelijke, klantgerichte en zorgvuldige dienstverlening en communicatie. De gemeente streeft naar afhandeling van vergunningaanvragen binnen de door de wet gestelde termijnen. Bij vergunningverlening denken we mee en kijken we naar wat wél kan (‘ja, tenzij’-principe). We wijzen inwoners en organisaties op hun eigen verantwoordelijkheid om te voldoen aan wet- en regelgeving bij een aanvraag om omgevingsvergunning en om draagvlak in de omgeving te creëren voor hun plannen. Doelstellingen Met inachtneming van de bovenstaande uitgangspunten stelt de gemeente stelt zich het volgende ten doel: De gemeente streeft ernaar in 2020 te voldoen aan de Kwaliteitscriteria 2.2, ook bij vergunningverlening. Bij elke vraag van een klant op het gebied van vergunningverlening omgevingsrecht wordt bekeken of vooroverleg zinvol is. Dit vooroverleg dient binnen vier weken afgerond te zijn.
Vergunningverlening moet binnen de door de wet gestelde termijnen gebeuren. 4.1.3. Prioriteiten Risicothema’s provincie De provincie Drenthe heeft voor de VTH-taken een aantal risicothema’s vastgesteld. Wij geven de prioriteit aan deze risicothema’s bij vergunningverlening. Waar binnen de wettelijke kaders discretionaire ruimte is, komen deze thema’s bij het invullen daarvan op de eerste plaats.
Milieu De asbestregelgeving door het toezicht op en de handhaving van sloopmeldingen. De regelgeving met betrekking tot verontreinigde grond door toetsing van meldingen en toezicht op het gebruik en de afvoer van bouwstoffen. De regelgeving met betrekking tot brandveiligheid bij opslag gevaarlijke stoffen door het opnemen van de juiste voorschriften in de omgevingsvergunning en het handhaven van deze vergunning. Vergunningverlening en handhaving van de regelgeving met betrekking tot risicovolle inrichtingen. Bouwen De regelgeving met betrekking tot constructieve veiligheid en brandveiligheid door aandacht hiervoor bij vergunningverlening. Monumentenzorg Deskundige uitvoering van vergunningverlening ten behoeve van het aanbrengen van wijzigingen aan rijksmonumenten. Overig Bij vergunningverlening wordt gewerkt in lijn met de risicoanalyse en daaruit volgende prioriteitsstelling zoals die in hoofdstuk 6 van dit uitvoeringsprogramma (Programma toezicht en handhaving) is vastgesteld. In dit hoofdstuk is onder meer vastgelegd hoe de inzet op vergunninggericht toezicht is ingepland. Tot slot zijn normen voor bijvoorbeeld afhandelingstermijnen en dienstverlening voor alle categorieën vergunningen van toepassing. Hierin worden verder geen prioriteiten gesteld; alle aanvragen worden afgehandeld volgens dezelfde eisen. 4.2.
Wabo-producten – aanpak 2020 Een beschrijving van onze werkwijze per Wabo-product is opgenomen in het beleidsplan vergunningverlening. In dit uitvoeringsprogramma gaan we daarom vooral in op de werklast die de verschillende producten in 2020 met zich meebrengen. Bij uitvoering van de werkzaamheden leggen we de accenten overeenkomstig de in paragraaf 4.1 gestelde doelen en prioriteiten. Dit betekent bijvoorbeeld dat we deskundig advies vragen bij een aanvraag om een omgevingsvergunning voor wijziging van een monument. 4.2.1. Raming werkzaamheden 2020
Er werken vier Wabo-consulenten bij de afdeling KCC, cluster Omgeving, van de gemeente Borger-Odoorn, die zich bezig houden met Wabo-gerelateerde producten. Er zijn op jaarbasis 4330 uren nodig om de aantallen Wabo-producten, zoals hieronder weergegeven, te kunnen leveren en tevens kwaliteit, toegankelijkheid, klantgerichtheid en zorgvuldigheid van de dienstverlening en communicatie te kunnen waarborgen. De extra tijd die soms gaat zitten in het vooroverleg, wat we erg belangrijk vinden, wordt weer gecompenseerd door de tijdswinst als daardoor de aanvraag sneller kan worden afgehandeld of geen aanvraag wordt ingediend. Intern Onderstaande tabel bevat een raming van het aantal activiteiten op het gebied van vergunningverlening in 2020. De cijfers zijn gebaseerd op de aantallen van voorgaande jaren. Tabel 4.1: raming aantal op te leveren Wabo-producten 2020 Omgevingsvergunning (gebouwen/bouwwerken) Maatschappelijke gebouwen, (kinder)dagverblijven, scholen, zorg, ziekenhuis, sport etc.
Logiesgebouw/restaurant/café/horeca/bedrijf/kantoor/winkel Woongebouwen, appartementen, kamerverhuur Gebouw/gebouwen op een erf met een agrarische functie en het daarbij behorende woonhuis Bijbehorende grotere (agrarische) bouwwerken (loods, industriehal etc.) Woningen Uitbouw, aanbouw, bijgebouw, dakkapel, gevelwijziging, bijbehorende bouwwerken Monument Bouwwerken geen gebouw zijnde Omgevingsvergunning (anders) Omgevingsvergunning voor het uitvoeren van een werk of werkzaamheden Omgevingsvergunning voor binnenplanse afwijking Omgevingsvergunning voor tijdelijke afwijking Omgevingsvergunning voor buitenplanse afwijking Omgevingsvergunning voor buitenplanse afwijking (voormalig projectbesluit) Omgevingsvergunning voor activiteit uitweg Omgevingsvergunning voor activiteit kap Rioolaansluitvergunning Buitenplanse afwijking voor B- evenementen Vooroverleg Totaal In onderstaande tabel is dit vertaald in een prognose van het aantal uren dat de medewerkers van het KCC, cluster Omgeving, in 2020 zullen besteden aan vergunningverlening omgevingsrecht.
Geschat aantal 1 1 1 5 15 50 136 1 20 5 10 15 6 2 16 85 12 5 225 611
Tabel 4.2: urenraming vergunningverlening omgevingsrecht – KCC, cluster omgeving 2020 Product/dienst/activiteit Nadere omschrijving Prognose uren Vooroverleg, principeverzoek vooroverleg, 1125 principeverzoek Omgevingsvergunning activiteit bouw bouwen, 1323 legalisatieverzoeken Omgevingsvergunning activiteit uitweg uitweg, inrit 80 Omgevingsvergunning activiteit kappen particuliere en 128 gemeentebomen Omgevingsvergunning activiteit aanleg aanleg werken 23 Omgevingsvergunning en melding brandveilig gebruik 14 brandveilig gebruik Omgevingsvergunning activiteit binnenplans, 270 afwijking bestemmingsplan buitenplans, tijdelijk, evenementen Omgevingsvergunning en melding vergunning milieu, 10 activiteiten milieu melding AIM, WKO, opslag vaste mest Sloopmelding en melding asbest light sloopmelding asbest, 88 asbest light, monumenten Rioolaansluitvergunning rioolaansluiting 36 Huisnummerbesluit huisnummerbesluit 63 Makelaarsvraag/verzoek makelaarsvraag, 45 bodeminformatie bodeminformatie, notarisvraag Baliedienst/afspraken baliedienst/afspraken 375 Informatieverstrekking algemeen Wabo vragen via telefoon, 750 en APV mail, bestemmingsplan Totaal 4330 Taken uit te besteden aan de RUD Drenthe Zoals eerder genoemd voert de RUD Drenthe voor de gemeente de VTH-taken op het gebied van milieu uit.
In bijlage 4 is een overzicht opgenomen van de in 2020 aan de RUD Drenthe uit te besteden VTH-taken. Daarnaast heeft de gemeente BorgerOdoorn onderstaande onderwerpen als prio 1 meegegeven aan de RUD voor 2020.
4.2.2. Monitoring en evaluatie
De Wabo-consulenten letten bij de uitvoering van de werkzaamheden op het vastleggen van in ieder geval aantallen, doorlooptijden (voor zowel vooroverleg als vergunningverleningsprocedures) en bijzondere gevallen. Ook leggen we, conform de algemene afspraak in de organisatie, de contactmomenten met belanghebbenden goed vast en kijken we regelmatig wat we van deze informatie kunnen leren. Met de RUD Drenthe spreken we af dat zijn medewerkers hetzelfde doen. Deze gegevens komen in het VTH-jaarverslag voor de gemeenteraad terecht. Halfjaarlijks willen we gesprekken voeren op medewerkersniveau om te kunnen beoordelen of sturing op het uitvoeringsprogramma nodig is. Wanneer dit het geval is, wordt er opgeschaald naar het MT. Ten aanzien van de kwaliteit worden er in het kader van juridische kwaliteitszorg met ingang van 2020 zeswekelijkse kwaliteitsoverleggen gepland met alle betrokken medewerkers.
5. Programma vergunningverlening overig 5.1.
Inleiding
5.1.1. Wettelijk kader Dit hoofdstuk gaat over de verlening van vergunningen en ontheffingen (anders dan omgevingsvergunningen) en het afhandelen van meldingen op grond van de volgende wet- en regelgeving: Drank- en Horecawet (DHW); Wet op de kansspelen; Besluit speelautomaten; Verordening speelautomaten Borger-Odoorn; APV (onder meer: evenementen, markt/standplaatsen, vuurwerk, prostitutie, collecte); Wegenverkeerswet 1994; Reglement verkeersregels en verkeerstekens 1990; Regeling gehandicaptenparkeerkaarten (parkeren); Wet kinderopvang; Verordening kwaliteitsregels peuterspeelzalen
Hiervoor zijn de volgende beleidsstukken van belang: Preventie- en handhavingsplan DHW; Nota Evenementenbeleid 2018 gemeente Borger-Odoorn; Beleidsregels Evenementen 2018; Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan (GVVP); Beleidsregels Gehandicaptenparkeerkaarten en Gehandicaptenparkeerplaatsen gemeente Borger-Odoorn 2012; Beleidsregels standplaatsen gemeente Borger-Odoorn. Het doel van deze wet- en regelgeving en het daarop gebaseerde gemeentelijke beleid is onder meer veiligheid, gezondheid, het voorkomen van overlast en verstoring van de openbare orde, een goede ruimtelijke ordening en het waarborgen van het woonen leefklimaat . De vergunningverlening is een instrument om deze doelen te bereiken. Ook hier zetten we in op tijdige en kwalitatief goede vergunningverlening, waarbij we het belang van zowel aanvrager als derden in het oog houden en door uniforme toepassing van de regels en het beleid de rechtszekerheid gewaarborgd is.
We gaan waar dat mogelijk en nuttig is in een vroeg stadium in gesprek met de aanvrager en eventuele andere betrokken partijen (ook in het kader van integraal werken), om aan verwachtingsmanagement te doen en het proces zo soepel mogelijk te laten verlopen. Een voorbeeld is het integraal overleg bij evenementen, waarbij vanaf het begin de organisator, de gemeente en de adviserende partijen (politie, Veiligheidsregio) samen om de tafel zitten. 5.1.2. Hoofdpunten DHW- en evenementenbeleid Hieronder lichten we het DHW- en evenementenbeleid kort nader toe (voor wat betreft het vergunningverleningsaspect).
DHW: regels in de APV en het Alcoholpreventie- en handhavingsplan 2020-2024 'Ontnuchterend!' Op grond van art. 3 DHW is het verboden zonder vergunning van de burgemeester een horeca- of slijtersbedrijf uit te oefenen. Art. 35 DHW biedt de mogelijkheid ontheffing te verlenen van dat verbod voor het schenken van zwak-alcoholhoudende dranken bij een bijzondere, zeer tijdelijke gelegenheid. In de APV heeft de raad nadere regels gesteld. Het is bijvoorbeeld zonder ontheffing van de burgemeester verboden bedrijfsmatig/voor geld sterke drank te schenken op scholen, bij jeugdorganisaties of in eetgelegenheden die kleine eetwaren verkopen. Art. 2:34A APV bevat regels voor paracommerciële rechtspersonen (bijvoorbeeld sportverenigingen met een kantine). Paracommerciële rechtspersonen met een sociaal/cultureel karakter, zoals dorpshuizen, mogen in Borger-Odoorn maximaal twaalf keer per jaar een bijeenkomst huisvesten waar zwak alcoholische dranken geschonken worden. Er kan dan ontheffing worden verleend. Sportkantines en andere gelegenheden (kerkelijke gebouwen bijvoorbeeld) mogen maximaal vier keer per jaar zo’n bijeenkomst onderdak bieden. In alle gevallen geldt een meldplicht bij de burgemeester van veertien dagen vooraf.
Vergunningverlening voor evenementen hangt nauw samen met vergunningverlening, toezicht en handhaving op het gebied van de DHW; zo stelt de APV regels voor alcoholverstrekking bij evenementen en kunnen op grond van het evenementenbeleid DHW-ontheffingen of voorwaarden/voorschriften rondom (de leeftijdsgrens bij) alcoholverstrekking in evenementenvergunningen worden opgenomen. Evenementen: regels in de APV, de Nota Evenementenbeleid en de Beleidsregels Evenementen Afdeling 7 van de APV (art. 2:24-2:26) vormt het algemene kader voor het organiseren van evenementen in Borger-Odoorn. Centraal staat de evenementenvergunning van de burgemeester: het is verboden zonder vergunning een evenement te organiseren. Onder bepaalde voorwaarden (onder meer een organisator en een bezoekersaantal onder de 250) geldt geen vergunningplicht maar een meldingsplicht; voor kleine evenementen geldt geen van beide. Voor met het bestemmingsplan strijdige evenementen is ook een omgevingsvergunning vereist. De Nota Evenementenbeleid werkt dit uit in de volgende uitgangspunten: het stimuleren van en zo weinig mogelijk in de weg staan aan evenementen passend bij een levendige, maar duurzame, gemeente als Borger-Odoorn; reductie van hinder voor de omgeving tot een aanvaardbaar niveau; borgen van de veiligheid van de bezoekers en omwonenden van een evenement.
In de nota en de Beleidsregels Evenementen is de gemeentelijke visie ten aanzien van specifieke onderdelen vastgelegd: wanneer een besloten feest toch een evenement is in de zin van de APV en het beleid; hoe de gemeente omgaat met vechtevenementen en evenementen in strijd met de menselijke waardigheid, evenementen met dieren en met motorvoertuigen. Vervolgens worden het aanvraagproces en de inhoudelijke beoordeling (onder meer een risicoanalyse aan de hand van een checklist) behandeld. Er is een ‘witte lijst’ van evenementen die aan de algemene regels voldoen, en waarvoor zonder verdere vergunning reclame geplaatst mag worden. Evenementen waarvoor de burgemeester een evenementenvergunning afgeeft komen op de witte lijst. 5.2.
Vergunningverlening overig: aanpak 2020
5.2.1. Raming werkzaamheden 2020 Het KCC is verantwoordelijk voor de vergunningverlening op grond van bovenstaande wet- en regelgeving. Hiervoor is 2,5 fte beschikbaar, verdeeld over vier medewerkers. Het cluster VSO is verantwoordelijk voor de beleidscyclussen over de APV en evenementen.
Daarnaast kunnen de volgende medewerkers van de volgende afdelingen betrokken zijn: Beleidsmedewerker ruimtelijke ordening (afdeling Grondgebiedzaken, cluster Ontwikkeling); Archeoloog (afdeling Grondgebiedzaken, cluster Ontwikkeling); Verkeersdeskundige (afdeling Grondgebiedzaken, cluster Realisatie); OO&V-medewerker (afdeling Bestuurs- en Concernondersteuning, cluster VSO); Jurist (afdeling Bestuurs- en Concernondersteuning, cluster VSO). Ook wordt indien nodig de RUD, de VRD, MBALL, VZD of politie betrokken. Tabel 5.1 geeft de prognose weer voor het aantal aan de verlening van vergunningen, anders dan omgevingsvergunningen, te besteden uren in 2020. Tabel 5.1: urenraming vergunningverlening overig 2020 Product/dienst/activiteit Nadere omschrijving Vergunning drank en horeca Vergunning speelautomaten Vergunning Wet kinderopvang incl. wijzigingen doorvoeren Ontheffing vreugdevuur Melding carbid Kennisgeving incidentele festiviteit Evenementen Gehandicaptenparkeerkaart GPK
drank en horecawet incl. art 35 speelautomaten kinderopvang inclusief wijzigingen paasvuur, oudjaarsvuur carbid 12-dagen regeling, incidentele festiviteit grote en politiek gevoelige evenementen en meldingen gehandicaptenparkeerkaart
Uren (schatting) 81 2 75 21 18 42 980 100
Gehandicaptenparkeerplaats GPP Digitale publicatie DROP/ ter inzage legging Verloting, bingo en collectevergunning Besluit verkeersregelaars, geluidswagen, wedstrijd ad weg Ontheffing blauwe zone, helikopter, luchtballon Woningontruiming en Leegstandswet Marktvergunning en incid. standplaats; plaatsen gem.grond Beleidscyclus evenementen Beleidscyclus APV
GPK gehandicaptenparkeerplaat s GPP bekendmakingen; E-mailattendering; verlotingen, bingo, kienen, collectes verkeersregelaars, geluidswagen, wedstrijd a/d weg, demonstraties blauwe zone, landen helikopter, luchtballon woningontruiming en Leegstandswet permanente- en incidentele standplaats; plaatsen gem.grond procesverbetering en overleg intern/extern procesverbetering en overleg intern/extern
Totaal
7 150 13 45 20 8 18 100 40 1702
5.3. Monitoring en evaluatie De (monitoring en) evaluatie van evenementen is geregeld in de Nota evenementenbeleid. Voor alle vergunningen, ontheffingen en meldingen in dit hoofdstuk geldt dat het, net als bij omgevingsvergunningen, nuttig is om in ieder geval aantallen, doorlooptijden, bijzondere gevallen en contactmomenten met belanghebbenden goed vast te leggen, om hierop terug te kunnen blikken in het VTHjaarverslag voor de raad. Monitoring en evaluatie gebeurt door middel van dit jaarverslag. Halfjaarlijks willen we gesprekken voeren op medewerkersniveau om te kunnen beoordelen of sturing op het uitvoeringsprogramma nodig is. Wanneer dit het geval is, wordt er opgeschaald naar het MT.
Ten aanzien van de kwaliteit zijn met ingang van 1 januari 2020 in het kader van juridische kwaliteitszorg zeswekelijkse kwaliteitsoverleggen gepland met alle betrokken medewerkers.
6. Programma toezicht en handhaving 6.1. Speerpunten uit het beleid In het VTH-beleid Borger-Odoorn 2020 staat over onze visie op toezicht en handhaving onder meer het volgende: Door duidelijke regels te stellen maken we duidelijk aan welke normen burgers, bedrijven en instellingen moeten voldoen. Daarbij hebben we ook oog voor de uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid. Toezicht en handhaving zijn geen doel op zichzelf. We streven naar optimale naleving van de regels, maar het gaat daarbij vooral om het doel dat we met de regels beogen. Door de proactieve inzet van
duidelijk zichtbare toezichthouders beogen we te voorkomen dat zaken escaleren en dat we aan de achterkant moeten handhaven. Maar waar dat nodig is, zullen we dat uiteraard doen. Twee uitgangspunten zijn hierbij dus van belang: Ten eerste een pragmatische aanpak waarbij toezicht en handhaving geen doel op zich zijn, maar in dienst staan van het positief beïnvloeden van nalevingsgedrag. Ten tweede is de keuze gemaakt voor een proactieve inzet, in lijn met het adagium ‘voorkomen is beter dan genezen’. In het beleid zijn zeven speerpunten geformuleerd die in negen voorstellen geconcretiseerd zijn. Deze zijn als aanknopingspunt gebruikt in de verdere uitwerking van het beleid in dit programma. 1. We prioriteren toezicht en handhaving op het sociaal domein: Jeugdwet, Wmo 2015, Participatiewet en kinderopvang/peuterspeelzalen. 2. Verdere integratie van toezicht tussen het fysieke domein, het sociaal domein en het domein van openbare orde en veiligheid. 3. De inzet op vergunningsgericht toezicht spitsen we toe op toezicht op de bouw, op DHW-vergunningen en op evenementenvergunningen. 4. Het objectgericht toezicht richt zich op het gebruik van bouwwerken (brandveiligheid, strijdigheid met bestemming) en op de inrichtingsgebonden milieueisen. 5.
Het gebiedsgericht toezicht richt zich op het gebruik van de openbare ruimte (illegale bouwwerken, illegale reclame; opslag bouwmaterialen, standplaatsen etc.). 6. We zetten samen met de Regionale UitvoeringsDienst Drenthe (RUD Drenthe) een stap richting outcomegericht toezicht Wabo/milieu. Hierbij kiezen we als eerste thema voor duurzaamheid, meer concreet energiebesparing. 7. We blijven inzetten op meldingen en (handhavings)verzoeken. Deze speerpunten zijn meegenomen in de onderstaande uitwerking van het beleid. 6.2. Inzet van capaciteit In dit hoofdstuk bespreken we de inzet van capaciteit bij toezicht en handhaving. Per toezichtcategorie zullen we bespreken welke veranderingen en ontwikkelingen relevant zijn. Vervolgens zullen we de beschikbare en in te zetten capaciteit per uitvoerende partij beschrijven. Sinds 2018 is door de gemeenteraad besloten dat de inzet van capaciteit behandeld op basis van acht hoofdcategorieën. Voorheen werd een zeer gedetailleerde prioriteitenmatrix met 94 categorieën gebruikt, maar dit detailniveau had voor sturing door de gemeenteraad geen meerwaarde. In bijlage 5 bij dit uitvoeringsprogramma is de onderliggende prioriteitenmatrix nog wel terug te vinden. 6.2.1.
Inzet van capaciteit per toezichtscategorie Per categorie bespreken we de beoogde inzet is, waarbij aandacht wordt geschonken aan de berekende benodigde inzet op basis van voorgestelde prioriteiten en eventuele gemotiveerde afwijkingen daarvan.
1. Gemeentelijk toezicht op bouw Voor deze activiteiten geldt dat ze momenteel in principe door de gemeente worden uitgevoerd. Met de toepassing van het verbeterplan Kwaliteitscriteria VTH is ervoor gekozen een deel van de controles uit te laten voeren door een nog te bepalen externe partij. Deze externe partij is momenteel nog niet gevonden.
Op basis van de vastgestelde prioriteiten is een capaciteit van 1526 uur aan deze categorie benodigd binnen de gemeente. Daarnaast is beraamd dat voor 1628 uur aan werkzaamheden uitbesteed zal worden aan de externe partij. 2. Gemeentelijk toezicht op evenementen (in overeenstemming met evenementenbeleid) Het toezicht op grote evenementen wordt in lijn met het evenementenbeleid uitbesteed aan externe partijen. Veiligheidszorg Drenthe controleert bij evenementen waar personen onder achttien jaar aanwezig zijn. De omvang van deze inzet is niet vooraf bekend, maar is outcome gericht weggezet in dit programma. Ook de VRD voert controles uit bij evenementen. In bijlage 6 is de planning van inzet door de VRD terug te vinden. De gemeente heeft zelf 92 uren geraamd voor toezicht bij evenementen. 3. Toezicht op de DHW Vergunningverlening, toezicht en handhaving op de DHW wordt uitgevoerd in overeenstemming met het Alcoholpreventie- en handhavingsplan 2020-2024 'Ontnuchterend!'. In dit plan stelt de gemeente zich het volgende ten doel: 1. Preventief inzetten op informeren van jongeren en hun ouders over de schadelijke gevolgen van alcohol- en lachgas gebruik. 2. Afname van alcoholgebruik en van de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik onder de achttien jaar. 3. Signaleren en terugdringen van problematisch alcoholgebruik bij zowel volwassenen als jongeren onder de 18. 4.
Stijging realiseren van het aantal positieve controles en terugdringen van het aantal incomplete of onjuiste vergunningen bij horecagelegenheden, detailhandelaren en paracommerciële organisaties. De prioriteit gaat daarbij uit naar de doelgroep onder de achttien en tussen de achttien en 24 jaar. De uitvoering van dit toezicht wordt verzorgd door Veiligheidszorg Drenthe i.s.m. gemeente en MB-ALL. De toezichtactiviteiten door Veiligheidszorg Drenthe en MBALL worden conform onderlinge afspraken ingepland. In het Alcoholpreventie- en handhavingsplan 2020-2024 'Ontnuchterend!' staan de stappen beschreven die zullen worden ondernomen om de gestelde doelen te halen. De gemeente heeft zelf 43 uren geraamd voor toezicht op de DHW. 4. Toezicht op gebruik van bouwwerken Dit toezicht wordt uitgevoerd door twee partijen. De gemeente handelt zelf het toezicht af op activiteiten die te maken hebben met strijdig gebruik van bouwwerken en het handelen zonder afwijking. Daarvoor wordt een inzet van in totaal 234 uur geraamd (respectievelijk 197,5 en 36,5). Daarnaast houdt de Veiligheidsregio Drenthe (VRD) toezicht met betrekking tot brandveiligheid van gebouwen. Deels vindt dit fysiek (ter plekke) plaats, maar ook een deel van de controles wordt op afstand gedaan. Deze verdeling is terug te vinden in bijlage 6. 5.