CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 - RO 220207.MV.202782 Rapport quickscan Wet natuurbescherming waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen

RAAD: Raadsvergadering 7 juli 2022, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Ruimtelijke Onderbouwing waterstofelektrolyselocatie H2Ollandia te Nieuw-Buinen8.212 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Quickscan Wet natuurbescherming Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen

Opdrachtgever: Solarfields Nederland B.V. T.a.v. de heer Veenboer Emmasingel 4 9726 AH Groningen

Opdrachtnemer: Eelerwoude Onze vestigingen 088-1471100 info@eelerwoude.nl www.eelerwoude.nl

Projectgegevens: Projectnummer: Datum: Projectleider: Opgesteld: Gecontroleerd: Status: Versie:

202782 18-2-2022 T. Rood M. van der Heide N. Otten Concept 1

© 2022 Eelerwoude Dit rapport is enkelzijdig opgemaakt.

Inhoudsopgave 1

Inleiding ....................................................................................................................................................... 4

2

Huidige situatie en ontwikkeling ................................................................................................................. 5

2.1

Huidige situatie .......................................................................................................................................5

2.2

Voorgenomen ontwikkeling ...................................................................................................................7

3

Natuurwetgeving en -beleid........................................................................................................................ 9

3.1

Inleiding ..................................................................................................................................................9

3.2

Bescherming van soorten .......................................................................................................................9

3.3

Bescherming van gebieden .....................................................................................................................9

3.4

Bescherming van houtopstanden .........................................................................................................10

3.5

Natuurnetwerk Nederland ...................................................................................................................10

4

Methode.................................................................................................................................................... 11

4.1

Inleiding ................................................................................................................................................11

4.2

Bureauonderzoek .................................................................................................................................11

4.3

Terreinbezoek .......................................................................................................................................11

5

Beschermde soorten ................................................................................................................................. 12

5.1

Inleiding ................................................................................................................................................12

5.2

Planten..................................................................................................................................................12

5.3

Zoogdieren ............................................................................................................................................12

5.4

Vogels ...................................................................................................................................................14

5.5

Reptielen...............................................................................................................................................16

5.6

Amfibieën .............................................................................................................................................16

5.7

Vissen ....................................................................................................................................................17

5.8

Ongewervelden ....................................................................................................................................17

6

Conclusie ................................................................................................................................................... 18

6.1

Beschermde soorten.............................................................................................................................18

6.2

Bescherming gebieden .........................................................................................................................19

6.3

Bescherming houtopstanden ...............................................................................................................19

6.4

Natuurnetwerk Nederland ...................................................................................................................19

6.5

Uitvoerbaarheid van de plannen ..........................................................................................................19

6.6

Geldigheid rapportage ..........................................................................................................................20

7

Opweg naar 100% natuurinclusief ontwikkelen, inrichten en beheren .................................................... 22

Bijlage 1 Wettelijk kader natuurwetgeving ........................................................................................................... 24

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 3

1 Inleiding Solarfields en Avitec B.V. zijn voornemens om naast het zonnepark Vloeivelden Hollandia een elektrolysesysteem te plaatsen ten behoeve van het omzetten van groene stroom – afkomstig van het zonnepark – in waterstof. Het slib zal verwijderd worden waarna het depot gedempt zal worden. In verband met deze voorgenomen ontwikkeling is een toetsing van de plannen aan de natuurwetgeving en het natuurbeleid noodzakelijk. Met deze toetsing moet duidelijk worden hoe de ontwikkeling gerealiseerd kan worden binnen de kaders van de natuurbescherming.7 Eerste stap in deze toetsing is het uitvoeren van een verkennend onderzoek. Op basis van een bureauonderzoek en een veldbezoek wordt aan de hand van aanwezige terreintypen en toevallige waarnemingen van soorten zo goed mogelijk ingeschat welke beschermde gebieden en plant- en diersoorten aanwezig (kunnen) zijn. Op basis daarvan worden uitspraken gedaan over de (mogelijke) effecten van de voorgenomen ontwikkeling en de eventueel noodzakelijke vervolgstappen. Voorliggende rapportage gaat hier verder op in.

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 4

2 Huidige situatie en ontwikkeling 2.1 Huidige situatie Het plangebied is gelegen op het achterterrein van het bedrijf Avitec aan het Zuiderdiep 34 in Nieuw-Buinen (gem. Borger-Odoorn, prov. Drenthe). Het plangebied bestaat uit een waterpartij, in gebruik als slibdepot, en de aangrenzende oever. Naast het plangebied is Zonnepark Vloeivelden Hollandia gelegen. Verder bestaat de omgeving uit hoofdzakelijk agrarische percelen. Aan noordwestzijde van het plangebied is het bebouwingslint van de Zuiderdiep gelegen. De kern van Nieuw-Buinen bevindt zich hemelsbreed circa 4,8 km ten noordoosten van het plangebied. Binnen het plangebied is geen bebouwing aanwezig. Ten zuidwesten van het plangebied staat een klein stenen gebouw met een oppervlakte van circa 6 m2 en een hoogte van circa 2 m, in gebruik voor opslag van materialen. De dichtstbijzijnde grotere bebouwing betreffen de bedrijfspanden van Avitec en AVEBE. Binnen het plangebied is geen verlichting aanwezig. Op de grens met het hekwerk rond het zonnepark, aan de zuidoostzijde, staan 2 lantaarnpalen. Het dichtstbijzijnde grotere aaneengesloten natuurgebied betreft het Drouwenerzand. In afbeelding 1 is de topografische ligging van het plangebied weergegeven. Het plangebied bevat de Amersfoortcoördinaten: 256970 en 551440. Afbeelding 2 betreft een luchtfoto van het plangebied en de directe omgeving.

Afbeelding 3 t/m 5 betreffen foto’s van het plangebied, gemaakt ten tijde van het veldbezoek (d.d. 8 februari 2022).

Afbeelding 1. Topografische ligging van het plangebied (ESRI, 2022). Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 5

Afbeelding 2. Luchtfoto van het plangebied en de directe omgeving (ESRI, 2022).

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 6

Afbeelding 3. Het plangebied gezien vanuit het zuidwesten met in de achtergrond de bebouwing van Avitec en AVEBE (links) en de aangrenzende sloot en grasland ten oosten van het plangebied (rechts).

Afbeelding 4. De dijk aan de oostzijde van het plangebied, kijkend richting het zuiden (links) en het plangebied gezien vanuit het noorden (rechts).

Afbeelding 5. Opslag van materialen op het aangrenzend terrein van Avitec (links) en de zuidelijke helft van het plangebied met in de achtergrond de omgeving van het plangebied met het zonnepark en windmolens (rechts).

2.2 Voorgenomen ontwikkeling Solarfields en Avitec B.V. zijn voornemens om nabij het zonneveld Vloeivelden, welke op dit moment reeds in ontwikkeling is, een elektrolyser te realiseren. Voor het betreffende project wordt de duurzaam opgewekte energie vanuit het zonneveld gebruikt om, middels een elektrolyser, de energie om te zetten in waterstof. Nabij het zonneveld worden hiervoor bouwwerken geplaatst waarbinnen dit proces en de opslag van waterstof plaatsvindt. De voorgenomen installatie wordt gerealiseerd op een waterpartij binnen deze Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 7

bedrijfsbestemming. Naast de elektrolyser units worden op het terrein ook een compressor, buffervat en opstelplaatsen voor de tubetrailers gerealiseerd. De bouwwerken zijn allen niet groter dan een scheepscontainer. Op onderstaand plotplan is de beoogde opstelling van H2Ollandia weergegeven (afbeelding 6).

Afbeelding 6. Plotplan waterstofelektrolyse-installatie H2Ollandia (bron: Qirion).

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 8

3 Natuurwetgeving en -beleid 3.1 Inleiding De Wet natuurbescherming bestaat uit drie onderdelen: de bescherming van soorten, de bescherming van gebieden en de bescherming van houtopstanden. De kern van het natuurbeleid wordt gevormd door het Natuurnetwerk Nederland, dat een samenhangend netwerk vormt van natuurgebieden. De provincies zijn het bevoegd gezag. Alleen in een aantal situaties, zoals bij ruimtelijke ingrepen waarmee grote nationale belangen zijn gemoeid, is het Rijk het bevoegd gezag. In dit hoofdstuk wordt kort ingegaan op de relevante wetgeving en het natuurbeleid voor het plangebied.

3.2 Bescherming van soorten Het uitgangspunt bij het onderdeel soortenbescherming is dat geen schade mag worden toegebracht aan beschermde dieren of planten. De wet kent een drietal beschermingsregimes; beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn, beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn en beschermingsregime “andere soorten”. Elk beschermingsregime heeft zijn eigen verbodsbepalingen. Voor ieder ruimtelijk plan of ruimtelijke ontwikkeling is het verplicht om te toetsen of deze kan leiden tot overtreding van de betreffende verbodsbepalingen. Wanneer sprake is of kan zijn van een overtreding, dan dient er onderzocht te worden of een vrijstelling geldt. Indien er geen vrijstelling geldt, kan het aanvragen van een ontheffing noodzakelijk zijn. Bijlage 1 gaat verder in op het wettelijk kader bij toetsing aan de Wet natuurbescherming, onderdeel soortenbescherming. Gevolgen plangebied De Wet natuurbescherming is een nationale wet. Indien negatieve effecten worden verwacht door activiteiten of ontwikkelingen is een toetsing aan de Wet natuurbescherming noodzakelijk. In hoofdstuk 5 wordt verder ingegaan op de aanwezigheid van beschermde soorten en welke effecten de voorgenomen ontwikkeling heeft op deze soorten.

3.3 Bescherming van gebieden Met het onderdeel gebiedsbescherming worden binnen de Wet natuurbescherming de Natura 2000-gebieden beschermd. Natura 2000 is een samenhangend netwerk van natuurgebieden in Europa. Natura 2000 bestaat uit gebieden die zijn aangewezen in het kader van de Europese Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en gebieden die zijn aangemeld op grond van de Europese Habitatrichtlijn (92/43/EEG). Voor alle gebieden gelden instandhoudingsdoelstellingen. De kern van de bescherming is dat deze instandhoudingsdoelstellingen niet in gevaar mogen worden gebracht. Activiteiten mogen geen negatieve effecten hebben op de waarden waarvoor het gebied is aangewezen. Voor activiteiten of projecten die schadelijk zijn voor de beschermde natuur geldt een vergunningplicht. Hierdoor is in Nederland een zorgvuldige afweging gegarandeerd bij projecten die gevolgen kunnen hebben voor natuurgebieden. Gevolgen plangebied Niet stikstof-gerelateerde effecten: Op circa 5,8 km afstand ligt het dichtstbijzijnde Natura 2000-gebied Drouwenerzand. De aard van de voorgenomen werkzaamheden en ontwikkeling maken dat de effecten uitsluitend tot het plangebied of in de Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 9

zeer directe zone eromheen beperkt blijven. Gezien de afstand tot het Natura 2000-gebied, de invulling van de tussenliggende gebieden en de voorgenomen werkzaamheden is er geen sprake van mogelijk negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied, zij het door een rechtstreekse invloed, cumulatieve invloed of externe werking. Een toetsing op grond van de Wet natuurbescherming van niet stikstof-gerelateerde effecten wordt daarom niet noodzakelijk geacht. Stikstof-gerelateerde effecten Tijdens de bouwfase van de waterstofelektrolyse-installatie is er een toename van tijdelijke verkeersbewegingen, welke na het afronden van de bouw weer verdwijnen. In de Wet Stikstofreductie en Natuurherstel welke op 1 juli 2021 in werking is getreden zijn tijdelijke stikstofdeposities vrijgesteld van vergunningplicht. Een stikstofberekening voor de tijdelijke depositie die wordt veroorzaakt door bouwwerkzaamheden is momenteel niet noodzakelijk. Bovendien wordt zo energiezuinig mogelijk het bouwen mogelijk gemaakt. Daarnaast zorgt de waterstofelektrolyse-installatie zelf in de gebruiksfase niet voor een uitstoot van stikstof. De vervoersbewegingen die wekelijks plaatsvinden betreffen hoofdzakelijk de tubetrailers, welke een aantal keer per week van en naar de waterstofelektrolyse-installatie rijden.

Deze vervoersbewegingen vallen weg in de dagelijkse bedrijfsvoering van Avitec. Hierom is een stikstofberekening voor de gebruiksfase eveneens niet aan de orde.

3.4 Bescherming van houtopstanden Het kappen of rooien van bomen is niet zomaar toegestaan in de Wet natuurbescherming. Dit geldt ook bij het rooien of het verrichten van handelingen die de dood of ernstige beschadiging van bomen tot gevolg hebben. Hieronder valt ook beschadiging door vee. Onder bos wordt verstaan: • alleen bossen die buiten de ‘bebouwde kom Boswet’ liggen; • alle beplantingen van bomen die groter zijn dan 10 are (1.000 m2); • bomen in een rijbeplanting, als de rij uit meer dan 20 bomen bestaat. Gevolgen plangebied Er worden binnen het plangebied geen bomen gekapt. Een nadere toetsing van houtopstanden is daarom niet noodzakelijk.

3.5 Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter met elkaar en met het omringende agrarisch gebied verbinden. Dit Natuurnetwerk is de kern van het Nederlandse natuurbeleid. De provincies zijn verantwoordelijk voor de begrenzing en de ontwikkeling van het Natuurnetwerk en hebben hiervoor soms een andere benaming. In of in de directe nabijheid van het NNN geldt het ‘nee, tenzij’- principe. In principe zijn geen ontwikkelingen toegestaan als zij de wezenlijke kenmerken of waarden van het gebied aantasten. Een toetsing aan het natuurbeleid is alleen noodzakelijk als de ontwikkeling in strijd is met het bestemmingsplan. Daarnaast moet het plangebied in het NNN of een andere door de provincie beschermde natuurzone liggen. In een aantal provincies kent het natuurbeleid externe werking. Dit betekent dat in die provincie bij een ontwikkeling waarvoor een bestemmingsplanwijziging noodzakelijk is altijd een toetsing aan het natuurbeleid moet worden uitgevoerd. Gevolgen plangebied Het plangebied is niet gelegen binnen het Natuurnetwerk Nederland, het dichtstbijzijnde onderdeel daarvan bevindt zich op circa 2,4 km afstand. Het natuurbeleid in de provincie Drenthe kent geen externe werking. Een toetsing aan het natuurbeleid is daarom niet noodzakelijk.

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 10

4 Methode 4.1 Inleiding De aanwezige natuurwaarden zijn in beeld gebracht op basis van bestaande inventarisatiegegevens en een verkennend veldbezoek.

4.2 Bureauonderzoek Voor het bureauonderzoek is (indien beschikbaar) gebruikgemaakt van landelijke, provinciale en regionale verspreidingsinformatie: • NDFF (Nationale Databank Flora en Fauna); • de flora- en faunadatabase van Eelerwoude is eveneens geraadpleegd. Eelerwoude heeft meerder onderzoeken in de nabije omgeving uitgevoerd. De data van deze onderzoeken is opgeslagen in deze database.

4.3 Terreinbezoek Op basis van een eenmalig veldbezoek is de geschiktheid van het onderzoeksgebied voor de verwachte soorten en/of soortgroepen beoordeeld. Het veldbezoek is overdag door M. van der Heide uitgevoerd, ecologisch adviseur bij Eelerwoude (zie kader). Het veldbezoek is uitgevoerd op 8 februari 2022 bij 9 °C, half bewolkt weer en windkracht 4 Bft. Het gaat hier om een deskundigenoordeel op basis van de fysieke gesteldheid van het terrein (biotopenonderzoek). Daarnaast zijn de aangetroffen belangwekkende soorten genoteerd. Kader – Ecologisch deskundige De veldmedewerkers van Eelerwoude beschikken over een uitgebreide ervaring met de betreffende soortgroepen en voldoen aan de criteria van ‘ecologisch deskundige’. Met een ecologisch deskundige wordt bedoeld een persoon die voor de situatie en soorten ten aanzien waarvan hij of zij gevraagd is te adviseren en/of te begeleiden, aantoonbare ervaring en kennis heeft op het gebied van soortspecifieke ecologie. De ervaring en kennis dienen te zijn opgedaan doordat de deskundige:

• •

op HBO- dan wel universitair niveau een opleiding heeft genoten met als zwaartepunt (Nederlandse) ecologie; en/of op MBO-niveau een opleiding heeft afgerond met als zwaartepunt de Wet natuurbescherming, soortenherkenning en zorgvuldig handelen ten opzichte van die soorten; en/of

•

als ecoloog werkzaam is voor een ecologisch adviesbureau, zoals bijvoorbeeld een bureau welke is aangesloten bij het Netwerk Groene Bureaus; en/of

•

zich aantoonbaar actief inzet op het gebied van de soortenbescherming en is aangesloten bij en werkzaam voor de daarvoor in Nederland bestaande organisaties (zoals bijvoorbeeld Zoogdiervereniging, RAVON, Stichting Das en Boom, Vogelbescherming Nederland, Vlinderstichting, Natuurhistorisch Genootschap, KNNV, NJN, IVN EIS Nederland, FLORON, Sovon Vogelonderzoek Nederland, STONE, Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, De Landschappen en Stichting Beheer Natuur en Landelijk Gebied; en/of

•

zich aantoonbaar actief inzet op het gebied van de soortenmonitoring en/of -bescherming.

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 11

5 Beschermde soorten 5.1 Inleiding Dit hoofdstuk beschrijft de tijdens het veldbezoek waargenomen soorten, al dan niet aangevuld met gegevens uit de literatuur en andere informatiebronnen. Vervolgens worden eventuele effecten beschreven als gevolg van de voorgenomen ontwikkeling.

5.2 Planten Voorkomen en functie Er zijn tijdens het veldbezoek geen beschermde plantensoorten aangetroffen. Gezien het aanwezige habitat lag dit ook niet in de verwachting. De oevervegetatie bestaat voornamelijk uit Engels raaigras, riet, grote lisdodde, kweek en pitrus. Er is geen onderwatervegetatie aanwezig, behalve pitrus op de verlande delen van het slibdepot. Daarnaast is een deskundigenbeoordeling van de potentiële aanwezigheid van beschermde planten in het plangebied uitgevoerd op basis van een biotoopanalyse. Gelet op de aanwezige terreintypen, het beheer en de functie van het plangebied is het niet waarschijnlijk dat binnen het plangebied beschermde plantensoorten voorkomen. Veel van de beschermde soorten stellen zeer specifieke standplaatsvereisten, welke binnen het plangebied niet aanwezig zijn. Effecten en ontheffing In het plangebied zijn geen beschermde plantensoorten aangetroffen. Deze kunnen op basis van het aanwezige biotoop worden uitgesloten, waardoor geen sprake is van negatieve effecten op beschermde planten. Nader onderzoek of een ontheffing Wet natuurbescherming is niet aan de orde. Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor beschermde flora niet noodzakelijk.

5.3 Zoogdieren 5.3.1 Vleermuizen Voorkomen en functie In het plangebied is tijdens het dagbezoek beoordeeld of de locatie geschikt is voor vleermuizen. Hierbij is onderscheid gemaakt in: verblijfplaats, vliegroute en foerageergebied. In het plangebied kunnen de volgende vleermuissoorten voorkomen: gewone dwergvleermuis, ruige dwergvleermuis, laatvlieger en mogelijk ook meervleermuis en watervleermuis. Verblijfplaatsen Vleermuizen maken gedurende het jaar gebruik van een netwerk van vaste rust- en verblijfplaatsen (zie kader Vleermuisverblijfplaatsen). Deze verblijfplaatsen kunnen de volgende functies hebben: • kraamverblijfplaats; • zomerverblijfplaats; • paar- en/of baltsverblijfplaats; • winterverblijfplaats.

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 12

Kader - Vleermuisverblijfplaatsen Onder de vleermuizen zijn gebouw bewonende en/of boom bewonende soorten aanwezig. Gewone dwergvleermuis en laatvlieger zijn hoofdzakelijk gebouw bewonend. Watervleermuis is voornamelijk boom bewonend en ruige dwergvleermuis bewoont zowel bomen als gebouwen. Voorbeelden van verblijfplaatsen in gebouwen zijn ruimtes in spouwmuren en achter boeiboorden en gevelbetimmering. Holten en spleten in bomen en ruimtes achter loszittend schors zijn voorbeelden van verblijfplaatsen in bomen. Vanuit de verschillende functies van de verblijfplaats worden weer andere eisen gesteld aan bijvoorbeeld het klimaat, de toegankelijkheid en de expositie van het verblijf ten opzichte van de zon. Als kraamverblijfplaats worden meestal gebouwen en/of bomen uitgekozen waarbinnen een constant klimaat heerst. Bij gebouwen zijn dit voornamelijk woningen met een spouwmuur of een geïsoleerd dak. Sommige vleermuizen hebben aan een opening van 1-2 cm voldoende om naar binnen te kruipen. Bij bomen gaat het meestal om dikke, oude bomen met een dikke restwand.

Wegens het ontbreken van gebouwen en bomen binnen het plangebied zijn verblijfplaatsen van vleermuizen op voorhand uit te sluiten. Het gebouwtje grenzend aan het plangebied is vanwege de bouwkundige eigenschappen en toegankelijkheid ongeschikt als verblijfplaats. Zo is er geen spouw, geen (overhangende) dakpannen, daklijsten of andere potentiële verblijfplaatsen voor gebouw bewonende vleermuizen. Foerageergebieden en vliegroutes Het plangebied is matig geschikt als foerageergebied voor vleermuizen. Het water en beperkt aanwezige groen hebben een aantrekkende werking op insecten. Door de ligging in open gebied is er weinig dekking en geen luwe delen, waardoor veel vleermuizen het plangebied zullen mijden (zie ook kader - Foerageergebieden en vliegroutes). De omgeving is eveneens matig geschikt als foerageergebied, onder meer door de aanwezigheid van groen en water. Ook hier ontbreekt echter dekking. Vleermuizen gebruiken lijnvormige elementen om zich langs te verplaatsen, zoals houtsingels, welke als vliegroute kan dienen. Deze zijn binnen het gebied niet aanwezig. Kader - Foerageergebieden en vliegroutes Foerageergebieden en vliegroutes van vleermuizen zijn beschermd indien bij het verdwijnen ook een verblijfplaats ongeschikt wordt.

Bijvoorbeeld door het onderbreken van een vliegroute wordt een foerageergebied onbereikbaar, waardoor de vleermuizen onvoldoende voedsel kunnen vinden. Bij het verdwijnen van foerageergebieden of vliegroutes wordt derhalve onderzocht of er voldoende bereikbare alternatieven zijn. Vleermuizen maken gebruik van lijnvormige landschapselementen zoals bomenrijen en singels om zich langs te verplaatsen. Een aaneengesloten kronendak heeft hierbij de voorkeur. Van vleermuizen is bekend dat onderbrekingen in de lijnstructuur maximaal 100 tot 200 meter mogen bedragen (kleinere en langzaam vliegende soorten 50 meter). Wanneer de onderbrekingen groter zijn dan deze afstand kunnen sommige soorten deze afstand niet overbruggen en zullen ze uitwijken naar alternatieve vliegroutes en foerageergebieden.

Effecten en ontheffing Alle vleermuissoorten zijn beschermd onder de Wet natuurbescherming met beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn. Het opzettelijk verstoren, vangen en doden van individuen van beschermde soorten, alsmede het beschadigen of vernielen van vaste verblijfplaatsen, inclusief de functionele leefomgeving, is verboden vanuit de Wet natuurbescherming. De functionaliteit van de verblijfplaatsen van vleermuizen dienen te allen tijde gegarandeerd te blijven. Verblijfplaatsen Door het ontbreken van gebouwen en bomen kunnen verblijfplaatsen van vleermuizen worden uitgesloten in het plangebied. Nader onderzoek of een ontheffingsaanvraag zijn niet noodzakelijk.

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 13

Foerageergebieden en vliegroutes Met betrekking tot het foerageergebied en de vliegroutes van de vleermuizen zal de herinrichting geen effect hebben op de functionaliteit van het gebied als zodanig. Ook in de toekomstige situatie zal het plangebied slechts matig geschikt zijn als foerageergebied. Vliegroutes blijven afwezig. Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor vleermuizen niet noodzakelijk.

5.3.2 Overige zoogdieren Voorkomen en functie Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt Op basis van het aanwezige biotoop, sporen, literatuurgegevens en expertise zijn onder andere de volgende algemeen voorkomende zoogdieren in beperkte mate binnen het plangebied aanwezig of te verwachten: ree, haas, konijn en diverse algemene (spits)muizen. Deze soorten kunnen het plangebied gebruiken als (onderdeel van hun) leef- en foerageergebied. Daarnaast maken een aantal van het plangebied gebruik als migratieroute. Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt Beschermde soorten waarvoor geen vrijstelling geldt, zoals bever, boommarter, eekhoorn, das, steenmarter en waterspitsmuis, worden niet in het plangebied verwacht. Verblijfplaatsen van deze soorten ontbreken en zijn niet aangetroffen tijdens het veldbezoek. Daarnaast is er geen geschikt leefgebied voorhanden binnen het plangebied en de directe omgeving. In de NDFF staan daarnaast geen meldingen van voornoemde soorten binnen het plangebied (NDFF, 2022). Mogelijk dat voor enkele soorten het plangebied wel in beperkte mate onderdeel uitmaakt als leefgebied, zoals foerageergebied, maar dit betreft echter geen essentieel leefgebied gezien de ligging in een groene omgeving.

Voor de overige niet-vrijgestelde zoogdieren, soorten als de eikelmuis, grote bosmuis, hazelmuis en otter, valt het plangebied buiten het bekende verspreidingsgebied (Verspreidingsatlas Zoogdieren). Effecten en ontheffing Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt De ingreep zal naar verwachting leiden tot een zeer beperkt verlies van leefgebied van de genoemde (algemeen) voorkomende zoogdieren met het beschermingsregime “andere soorten”. Voor deze beschermde soorten is bij een ruimtelijke inrichting door de provincie Drenthe een vrijstelling van de ontheffingsplicht opgesteld. Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt Voor bovenstaande soorten, de soorten zonder provinciale vrijstelling, geldt dat negatieve effecten zijn uit te sluiten. Verblijfplaatsen en essentieel leefgebied zijn ter plaatse van de werkzaamheden niet aangetroffen en worden niet verwacht. Mogelijk maakt het plangebied wel in beperkte mate onderdeel uit van het leefgebied van de betreffende soorten. Het betreft geen essentieel leefgebied. Een negatief effect op beschermde grondgebonden zoogdieren is daarom uitgesloten. Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor grondgebonden zoogdieren niet noodzakelijk.

5.4 Vogels Voorkomen en functie

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 14

Alle vogels zijn als soort beschermd in de Wet natuurbescherming. Onderscheid wordt gemaakt tussen vogels met jaarrond beschermde nesten, vogels met jaarrond beschermde functionele leefomgeving en overige (broed)vogels. Onder de vogels met jaarrond beschermde nesten vallen onder andere soorten die hun nesten ook buiten het broedseizoen gebruiken, soorten die elk jaar op dezelfde plaats broeden en daarin zeer honkvast zijn en soorten die steeds van hetzelfde nest gebruik maken en niet of nauwelijks zelf een nest kunnen bouwen. Onder de vogels met jaarrond beschermde leefomgeving vallen soorten die weliswaar vaak terugkeren naar de plaats die zij het jaar daarvoor hebben gebruikt of de directe omgeving daarvan, maar die wel over voldoende flexibiliteit beschikken om, als de broedplaats verloren is gegaan, zich elders te vestigen. Jaarrond beschermde nesten Verblijfplaatsen van vogelsoorten, of aanwijzingen (braakballen of uitwerpselen) hiertoe, die jaarrond van vaste rust- en verblijfplaatsen gebruikmaken zijn niet aangetroffen binnen het plangebied en worden op basis van de aanwezige terreintypen ook niet verwacht. Zo ontbreken bomen en bebouwing binnen het plangebied. Voor geen van de vogelsoorten met een in de provincie Drenthe jaarrond beschermd nest is geschikt broedbiotoop aanwezig binnen het plangebied.

Mogelijk dat enkele soorten met jaarrond beschermde nesten wel het plangebied gebruiken als onderdeel van hun leefgebied, zoals buizerd en kerkuil. Jaarrond beschermde functionele leefomgeving In deze situatie zijn geen vogelsoorten aangetroffen dan wel te verwachten waarvan de functionele leefomgeving jaarrond beschermd is. Dit door het ontbreken van gebouwen, bomen of ander geschikt habitat. Overige (broed)vogels De aangetroffen vogels binnen en direct rondom het plangebied vallen onder de algemene broedvogels van wateren en het agrarisch buitengebied. Onder andere de volgende vogelsoorten kunnen in beperkte mate gebruik maken van het plangebied: meerkoet, waterhoen, rietzanger en diverse eend- en ganssoorten. Deze kunnen broeden in de spaarzaam aanwezige oevervegetatie. Effecten en ontheffing Vogels met jaarrond beschermde nesten Van een aantal vogelsoorten zijn de nesten het hele jaar door beschermd. Ook de functionele leefomgeving is daarbij beschermd. Bij de aantasting van de nestlocatie en/of de functionele leefomgeving is een ontheffing Wet natuurbescherming noodzakelijk. Wegens het ontbreken van geschikt broedbiotoop zijn nesten van soorten met een jaarrond beschermd nest op voorhand uit te sluiten. Nader onderzoek of een ontheffing Wet natuurbescherming zijn daarom niet noodzakelijk.

Vogels met jaarrond beschermde functionele leefomgeving Wegens het ontbreken van geschikt broedbiotoop zijn nesten van soorten met een jaarrond beschermde functionele leefomgeving op voorhand uit te sluiten. Genoemde soorten zijn daarnaast goed in staat alternatieve nestplaatsen te vinden. Compenserende maatregelen of het aanvragen van een ontheffing is om deze redenen dan ook niet aan de orde. Overige (broed)vogels Alle vogelsoorten in Nederland zijn beschermd onder de Wet natuurbescherming. Voor alle beschermde inheemse (ook algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt een verbod op handelingen die opzettelijk in gebruik zijnde nesten, rustplaatsen en eieren vernielen of beschadigen, alsook op het wegnemen van in gebruik zijnde nesten van vogels. Daarnaast is het verboden vogels opzettelijk te storen, tenzij de verstoring niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. Door verstorende werkzaamheden buiten het broedseizoen uit te voeren kan in veel situaties worden voorkomen dat gehandeld wordt in strijd met deze verbodsbepaling. De periode van 1 maart tot 15 juli wordt over het algemeen Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 15

beschouwd als broedseizoen1. Vanwege de potentiële aanwezigheid van laat broedende rietvogels als rietzanger loopt het broedseizoen door tot half augustus. Werkzaamheden binnen het broedseizoen zijn mogelijk indien is vastgesteld dat er met deze werkzaamheden geen in gebruik zijnde nesten van broedvogels worden verstoord. Een dergelijke broedvogelinspectie dient maximaal drie dagen voorafgaand aan de start van de werkzaamheden te worden uitgevoerd. Voor de Wet natuurbescherming zijn echter alle bewoonde vogelnesten beschermd, ongeacht het tijdstip van het jaar en ongeacht de zeldzaamheid van de soort. Conclusie: Bij de werkzaamheden dient rekening gehouden te worden met (in gebruik zijnde) nesten van vogels. Bij werkzaamheden tijdens het broedseizoen dient voorafgaand een broedvogelinspectie te worden uitgevoerd.

5.5 Reptielen Voorkomen en functie Het plangebied ligt buiten het bekende verspreidingsgebied van alle in Nederland voorkomende beschermde reptielensoorten (RAVON Verspreidingsatlas Reptielen). Daarnaast stellen reptielen specifieke eisen aan hun leefgebied. In het plangebied ontbreekt dergelijk geschikt biotoop. Er zijn ook geen verspreidingsgegevens bekend van reptielen in en rondom het plangebied (NDFF, 2022). Effecten en ontheffing Op basis van het aanwezige biotoop kunnen beschermde reptielen worden uitgesloten. Negatieve effecten op reptielen zijn dan ook niet aanwezig. Nader onderzoek of een ontheffing Wet natuurbescherming is voor reptielen niet aan de orde. Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor reptielen niet noodzakelijk.

5.6 Amfibieën Voorkomen en functie Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt Een aantal soorten zoals bruine kikker, bastaardkikker, gewone pad en kleine watersalamander kunnen het plangebied gebruiken als land- en voortplantingsbiotoop. Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt Het plangebied ligt buiten het bekende verspreidingsgebied van alle in Nederland voorkomende beschermde reptielsoorten (RAVON Verspreidingsatlas Amfibieën). Daarnaast stellen de beschermde niet-vrijgestelde amfibieën specifieke eisen aan hun leefgebied. In het plangebied ontbreekt dergelijk geschikt biotoop. Er zijn ook geen verspreidingsgegevens bekend van beschermde niet-vrijgestelde amfibieën in en rondom het plangebied (NDFF, 2022). Effecten en ontheffing Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt De ingreep zal naar verwachting leiden tot een beperkt verlies van leefgebied van de genoemde (algemeen) voorkomende amfibieën met het beschermingsregime “andere soorten”. Voor deze beschermde soorten is bij een ruimtelijke inrichting door de provincie Drenthe een vrijstelling van de ontheffingsplicht opgesteld. Dempingswerkzaamheden dienen te worden uitgevoerd buiten het voortplantingsseizoen (maart – augustus), wanneer de larven zijn volgroeid (zorgplicht).

1 In het kader van de Wet natuurbescherming wordt voor het broedseizoen geen standaardperiode gehanteerd. Van belang

is of een broedgeval verstoord wordt, ongeacht de datum. Globaal gaat het echter om de periode van 1 maart tot 15 augustus. Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 16

Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt Beschermde amfibieën waarvoor geen vrijstelling geldt, kunnen op basis van het aanwezige biotoop worden uitgesloten, waardoor er geen sprake is van negatieve effecten. Nader onderzoek of een ontheffing Wet natuurbescherming is voor amfibieën niet aan de orde. Conclusie: Dempingswerkzaamheden uitvoeren buiten het voortplantingsseizoen (maart – augustus). Nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor amfibieën niet noodzakelijk.

5.7 Vissen Voorkomen en functie Het plangebied valt buiten het bekende verspreidingsgebied van alle in Nederland voorkomende nietvrijgestelde vissoorten (RAVON/ANEMOON Verspreidingsatlas Vissen). Het aanwezige habitat is ook niet geschikt voor één van deze soorten. Het plangebied ligt in de nabijheid van het verspreidingsgebied van de grote modderkruiper. Deze soort leeft echter in wateren met een uitbundige waterplantengroei. Dergelijk habitat is binnen het plangebied niet aanwezig. De aanwezigheid van niet-vrijgestelde vissoorten is dan ook uitgesloten. Het plangebied vormt wel in beperkte mate geschikt leefgebied voor algemene soorten als tien- en driedoornig stekelbaars en in minder mate blankvoorn. Effecten en ontheffing Beschermde vissen zijn niet in het plangebied aanwezig. Er worden dan ook geen effecten op beschermde vissen verwacht. Nader onderzoek of een ontheffing Wet natuurbescherming voor vissen is niet aan de orde. Om aan de zorgplicht te voldoen wordt ten aanzien van algemene vissoorten geadviseerd om de dempingswerkzaamheden uit te voeren buiten de voortplantingsperiode (maart t/m augustus). Om schade aan individuen tijdens dempingswerkzaamheden te voorkomen dienen vissen vooraf afgevangen te worden door vissen langzaam richting één zijde van het slibdepot te drijven en vervolgens af te vagen.

Voorgaande en andere maatregelen dienen te worden vastgelegd in een ecologisch werkprotocol. Dempingswerkzaamheden dienen plaats te vinden onder ecologisch begeleiding. Conclusie: Nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor amfibieën niet noodzakelijk. Bij dempingswerkzaamheden rekening houden met de kwetsbare periode en vissen vooraf afvangen. Werken volgens ecologisch werkprotocol en onder ecologische begeleiding.

5.8 Ongewervelden Voorkomen en functie Van de groep ongewervelden (dagvlinders, libellen, kevers, kreeftachtigen en weekdieren) worden beschermde soorten als gevlekte witsnuitlibel, vliegend hert, grote weerschijnvlinder en platte schijfhoorn niet verwacht. Dit door het ontbreken van geschikt habitat dat onder andere bestaat uit krabbenscheervegetaties, oude loofbossen en schoen wateren. Er zijn ook geen verspreidingsgegevens bekend van beschermde ongewervelden in en rondom het plangebied (NDFF, 2022). Effecten en ontheffing In het plangebied zijn geen beschermde ongewervelden aanwezig. Er is geen sprake van negatieve effecten op beschermde ongewervelden. Nader onderzoek of een ontheffing Wet natuurbescherming is voor ongewervelden niet aan de orde. Conclusie: nader onderzoek of het aanvragen van een ontheffing is in het kader van de Wet natuurbescherming voor beschermde ongewervelden niet noodzakelijk. Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 17

6 Conclusie 6.1 Beschermde soorten 6.1.1 Soorten waarvoor een provinciale vrijstelling geldt Op basis van het aanwezige biotoop, sporen, literatuurgegevens en expertise zijn onder andere de volgende algemeen voorkomende zoogdieren in beperkte mate binnen het plangebied aanwezig of te verwachten: ree, haas, konijn en diverse algemene (spits)muizen. Deze soorten kunnen het plangebied gebruiken als (onderdeel van hun) leef- en foerageergebied. Daarnaast maken een aantal van het plangebied gebruik als migratieroute. Amfibieën Dempingswerkzaamheden dienen te worden uitgevoerd buiten het voortplantingsseizoen (maart – augustus), wanneer de larven zijn volgroeid (zorgplicht). Vissen Om aan de zorgplicht te voldoen wordt ten aanzien van algemene vissoorten geadviseerd om de dempingswerkzaamheden uit te voeren buiten de voortplantingsperiode (maart t/m augustus). Om schade aan individuen tijdens dempingswerkzaamheden te voorkomen dienen vissen vooraf afgevangen te worden door vissen langzaam richting één zijde van het slibdepot te drijven en vervolgens af te vagen. Voorgaande en andere maatregelen dienen te worden vastgelegd in een ecologisch werkprotocol. Dempingswerkzaamheden dienen plaats te vinden onder ecologisch begeleiding.

6.1.2 Soorten waarvoor geen provinciale vrijstelling geldt Met de volgende soorten en/of soortgroepen dient rekening te worden gehouden. Vleermuizen Verblijfplaatsen Door het ontbreken van gebouwen en bomen kunnen verblijfplaatsen van vleermuizen worden uitgesloten in het plangebied. Nader onderzoek of een ontheffingsaanvraag zijn niet noodzakelijk. Foerageergebieden en vliegroutes Met betrekking tot het foerageergebied en de vliegroutes van de vleermuizen zal de herinrichting geen effect hebben op de functionaliteit van het gebied als zodanig. Ook in de toekomstige situatie zal het plangebied slechts matig geschikt zijn als foerageergebied. Vliegroutes blijven afwezig. Broedvogels Voor alle beschermde inheemse (ook algemeen voorkomende) vogelsoorten geldt een verbod op handelingen die opzettelijk nesten, rustplaatsen en eieren vernielen of beschadigen, als ook op het wegnemen van nesten van vogels. Daarnaast is het verboden vogels opzettelijk te storen, tenzij de storing niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de desbetreffende vogelsoort. In veel situaties kan dit voorkomen worden door verstorende werkzaamheden buiten het broedseizoen2 uit te voeren.

2 In het kader van de Wet natuurbescherming wordt voor het broedseizoen geen standaardperiode gehanteerd. Van belang

is of een broedgeval verstoord wordt, ongeacht de datum. Globaal gaat het echter om de periode van 1 maart tot 15 augustus. Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 18

6.1.3 Algemene zorgplicht Zorgplicht In de Wet natuurbescherming is in artikel 1.11 een omschrijving opgenomen over de algemene zorgplicht. Deze zorgplicht houdt in dat iedereen ‘voldoende zorg’ in acht neemt voor alle in het wild levende dieren en planten, dus ook niet-beschermde soorten, en hun directe leefomgeving. Dit is een algemene verantwoordelijkheid die voor iedereen geldt. Het betekent bijvoorbeeld dat er niet onnodig dieren en planten worden gedood, wanneer er redelijkerwijs een andere oplossing voor is, bijvoorbeeld door de dieren te verplaatsen naar een ander gebied.

6.2 Bescherming gebieden Niet stikstof-gerelateerde effecten: Gezien de afstand tot het Natura 2000-gebied, de invulling van de tussenliggende gebieden en de voorgenomen werkzaamheden is er geen sprake van mogelijk negatieve effecten op de instandhoudingsdoelstellingen van het Natura 2000-gebied, zij het door een rechtstreekse invloed, cumulatieve invloed of externe werking. Een toetsing op grond van de Wet natuurbescherming van niet stikstofgerelateerde effecten wordt daarom niet noodzakelijk geacht. Stikstof-gerelateerde effecten Tijdens de bouwfase van de waterstofelektrolyse-installatie is er een toename van tijdelijke verkeersbewegingen, welke na het afronden van de bouw weer verdwijnen. In de Wet Stikstofreductie en Natuurherstel welke op 1 juli 2021 in werking is getreden zijn tijdelijke stikstofdeposities vrijgesteld van vergunningplicht. Een stikstofberekening voor de tijdelijke depositie die wordt veroorzaakt door bouwwerkzaamheden is momenteel niet noodzakelijk. Bovendien wordt zo energiezuinig mogelijk het bouwen mogelijk gemaakt. Daarnaast zorgt de waterstofelektrolyse-installatie zelf in de gebruiksfase niet voor een uitstoot van stikstof. De vervoersbewegingen die wekelijks plaatsvinden betreffen hoofdzakelijk de tubetrailers, welke een aantal keer per week van en naar de waterstofelektrolyse-installatie rijden.

Deze vervoersbewegingen vallen weg in de dagelijkse bedrijfsvoering van Avitec. Hierom is een stikstofberekening voor de gebruiksfase eveneens niet aan de orde.

6.3 Bescherming houtopstanden Er worden binnen het plangebied geen bomen gekapt. Een nadere toetsing van houtopstanden is daarom niet noodzakelijk.

6.4 Natuurnetwerk Nederland De ontwikkeling is niet in strijd met het bestemmingsplan. Daarnaast is het plangebied niet gelegen binnen het Natuurnetwerk Nederland, het dichtstbijzijnde onderdeel daarvan bevindt zich op circa 2,4 km afstand. Net natuurbeleid in de provincie Drenthe kent geen externe werking. Een toetsing aan het natuurbeleid is daarom niet noodzakelijk.

6.5 Uitvoerbaarheid van de plannen Mits rekening gehouden wordt met de voorgenoemde maatregelen en werkwijze ten aanzien van amfibieën en vissen is geen overtreding van de natuurwetten en natuurbeleid aan de orde. Vanuit de eisen van de natuurbescherming is het plan derhalve uitvoerbaar.

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 19

6.6 Geldigheid rapportage Dit rapport gaat in op de effecten van de ontwikkeling zoals beschreven in hoofdstuk 2.2. Wijzigingen of aanpassingen in de ontwikkeling kunnen tot andere conclusies ten aanzien van de effecten op beschermde soorten leiden.

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 20

Tabel 1. Resultaten (mogelijk) aanwezige beschermde flora en fauna in het plangebied. Vervolg Beschermingsregime

Soort(groep)

Gebruik gebied

Effect ruimtelijke ontwikkelingen

Ontheffing

Nader onderzoek/mitigerende en/of compenserende maatregelen

“Andere soorten”

Vrijgestelde grondgebonden zoogdieren

Leefgebied

Beperkte aantasting leefgebied, doden

Nee, vrijstelling

Zorgplicht

“Andere soorten”

Vrijgestelde amfibieën en vissen

Leefgebied

Beperkte aantasting leefgebied, doden

Nee, vrijstelling

Ecologisch werkprotocol en begeleiding. Zorgplicht

Habitatrichtlijn

Vleermuizen

Beperkt geschikt foerageergebied

Geen significant effect

Nee

Zorgplicht

Vogelrichtlijn

Vogels

Broedlocatie en onderdeel leefgebied

Mogelijke verstoring

Nee, mits

Werkzaamheden buiten broedseizoen uitvoeren, zorgplicht

Vogels jaarrond

Vogels vaste broedlocaties

Broedlocatie en onderdeel leefgebied

Geen verblijfplaatsen aanwezig, leefgebied blijft behouden

Nee, mits

Werkzaamheden buiten broedseizoen uitvoeren, zorgplicht

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 21

7 Opweg naar 100% natuurinclusief ontwikkelen, inrichten en beheren Als Eelerwoude dagen wij onze opdrachtgevers uit natuurinclusief te ontwikkelen, in te richten en te beheren. Én daarmee samen maximaal impact te maken. Zo werken we samen aan een gezonde toekomst van huidige en toekomstige generaties. Vanuit deze ambitie geven wij u het volgende advies mee: • In Europa gaat het slecht met de biodiversiteit van graslanden. Ook in Nederland zijn veel ooit algemene vlindersoorten en wilde bijen van graslanden als het icarusblauwtje, kleine vuurvlinder, hooibeestje, pluimvoetbij en grasbij buiten de natuurgebieden teruggedrongen tot bermen, slootkanten en kleine overhoekjes. Doordat deze soorten nu nog op veel plekken voorkomen zijn ze relatief makkelijk te helpen door het oppervlak bloemrijk grasland toe te laten nemen. Voor een vergroting van het oppervlak geschikt habitat wordt geadviseerd in de beschikbare ruimte die niet gebruikt wordt voor de ontwikkeling in te richten als overhoekje of bloemrand. Zodra hiermee wordt gestart komen de bloemen, vlinders en bijen vaak vanzelf en inzaaien is dan vaak niet eens nodig. Meer bloemen en vlinders wie wil dat nou niet? • Het is inmiddels algemeen bekend. Het aantal insecten loopt wereldwijd terug, ook in Nederland blijkt dit uit meerdere studies.

Insecten zijn erg belangrijk in het ecosysteem als plaagbestrijders, bestuivers en als voedsel voor vogels en andere dieren. In het plangebied worden bomen en struiken aangeplant, dit is natuurlijk positief, maar kan met slimme keuzes nog meer bijdragen aan de biodiversiteit. Door bij het realiseren van overhoekjes en bloemranden te kiezen voor soorten die van nature voorkomen (gebiedseigen soorten) en waarvan de zaden uit Nederland komen (genetisch autochtoon) kunnen insecten uit de omgeving optimaal van deze bomen en struiken profiteren. Wist u dat op een Amerikaanse eik 12 soorten insecten voorkomen en op een inheemse zomereik of wilg meer dan 400? Dit komt doordat onze insecten al duizenden jaren samenleven met inheemse bomen en struiken. Kies bij het creëren van overhoekjes en bloemranden voor inheemse soorten. Voor de insecten is dit een wereld van verschil! 100% natuurinclusieve leefomgeving. Daar gaan we samen voor!

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 22

Literatuurlijst • • •

ESRI Nederland (2021). https://www.esri.nl/nl-nl/home Ministerie van Economische Zaken (2016). Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen. Ministerie van Economische Zaken, versie 1.3. NDFF (2022). Nederlandse Databank Flora en Fauna. https://www.ndff.nl/

Soortinformatie: • www.nederlandsesoorten.nl • www.ravon.nl • www.sovon.nl • www.verspreidingsatlas.nl • www.zoogdiervereniging.nl Gebiedeninformatie: • https://www.natura2000.nl/gebieden (Natura 2000) • https://geo.drenthe.nl/geoportaal/ (Natuurnetwerk Nederland)

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 23

Bijlage 1 Wettelijk kader natuurwetgeving Bescherming van soorten Zorgplicht De Wet natuurbescherming erkent de intrinsieke waarde van in het wild levende planten- en diersoorten, of de soort nu beschermd is of niet (= zorgplicht). Deze zorgplicht houdt in dat eenieder voldoende zorg in acht moet nemen voor de in het wilde levende dieren en planten, alsmede voor hun directe leefomgeving. Overtreding van de zorgplicht is niet strafbaar gesteld, maar kan door toepassing van bestuursdwang wel worden gehandhaafd. Beschermingsregimes Op het onderdeel soortbescherming deelt de Wet natuurbescherming soorten in drie beschermingsregimes in: 1.

Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn Alle vogels cf. artikel Vogelrichtlijn 2. Beschermingsregime soorten Habitatrichtlijn Soorten uit Bijlage IV Habitatrichtlijn, Bijlage I en II van het Verdrag van Bern en Bijlage II van het Verdrag van Bonn. In de bijlagen van de Verdragen van Bern en Bonn worden ook vogels genoemd3. 3. Beschermingsregime “andere soorten” Soorten die uit nationaal oogpunt bescherming behoeven. Elk van deze beschermingsregimes heeft zijn eigen verbodsbepalingen en vereisten voor vrijstelling of ontheffing van de verboden. Verbodsbepalingen De Wet natuurbescherming gaat uit van het ‘nee, tenzij-principe’. In de wet worden ten aanzien van de beschermde soorten een aantal verbodsbepalingen genoemd (afbeelding 7). De verbodsbepalingen zijn gekoppeld aan het beschermingsregime van de soort (resp. Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn of de groep ‘Overige soorten’). Dat betekent dat deze verbodsbepalingen niet overtreden mogen worden, tenzij voor de soort(en): • een vrijstelling geldt; • er gewerkt wordt met een goedgekeurde Gedragscode (feitelijk een collectieve ontheffing); • een ontheffing is verkregen.

3 De brochure ‘Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen’, versie 1.3. Ministerie van EZ, december 2016 impliceert dat de

bescherming uit de Vogelrichtlijn prevaleert boven de bescherming van vogels uit de verdragen van Bonn en Bern

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 24

Afbeelding 7. Overzicht verbodsbepalingen Wet Natuurbescherming (bron: brochure ‘Soortenbescherming bij ruimtelijke ingrepen’, versie 1.3. Ministerie van EZ, december 2016).

Om af te mogen wijken van de verbodsbepalingen (en deze toch te mogen overtreden) via een ontheffing of een vrijstelling moet aan drie criteria worden voldaan: 1. er is geen andere bevredigende oplossing voor de handeling (=alternatievenafweging); 2. de afwijking is gebaseerd op een in de wet genoemd belang (b.v. openbare veiligheid of volksgezondheid); 3. de ingreep of handeling mag geen afbreuk doen aan en/of verslechtering betekenen voor de staat van instandhouding van de soort. Als aan (alle) drie deze vereisten voldaan is, kan een ontheffing worden verleend. Voor een aantal handelingen zijn bovendien vrijstellingen mogelijk in de vorm van een provinciale verordening of een (goedgekeurde) gedragscode. Voorgaande afbeelding geeft een overzicht van de verbodsbepalingen per beschermingsregime. De verbodsbepalingen voor de groep van overige, ‘nationale’ soorten zijn geïnspireerd op de Habitatrichtlijn en op een aantal punten versoepeld. Zo is het opzettelijk verstoren van beschermde soorten (en hun verblijfplaatsen) uit deze groep van overige soorten niet langer verboden. Wel is het nog steeds verboden om vaste verblijfplaatsen van dieren onder dit beschermingsregime opzettelijk te beschadigen of te vernielen.

Voor vogels geldt dat verstoren niet verboden is als de verstoring maar niet van wezenlijke invloed is op de staat van instandhouding van de soort (artikel 3.1, lid 4 en lid 5). Het beschadigen van in gebruik zijnde vogelnesten tijdens het broedseizoen blijft verboden, maar het verstoren dus niet meer, tenzij er sprake is van een wezenlijke invloed op de staat van instandhouding van de specifieke soort(en). Het is aan de initiatiefnemer om zich op de hoogte te (laten) stellen, en waar nodig aan te tonen, dat de op zich verstorende activiteit geen bedreiging vormt voor de staat van instandhouding van de betreffende vogelsoort.

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 25

Tot slot geldt het opzettelijk doden of vangen en het verbod om vaste verblijfplaatsen of rustplaatsen opzettelijk te vernielen of beschadigen, niet voor bosmuis, huisspitsmuis of veldmuis in of op gebouwen of de daarbij behorende erven of roerende zaken (artikel 3.10 lid 3). Zie kader – Opzettelijkheid. Kader - Opzettelijkheid In de Wet natuurbescherming is bij meer verbodsbepalingen dan onder de Flora en faunawet het opzetvereiste toegevoegd, in lijn met de artikelen van de Habitatrichtlijn en Vogelrichtlijn. In de Flora en faunawet was alleen sprake van het opzetvereiste bij verontrusting (artikel 10). Hierdoor was de Flora en faunawet strenger dan de verbodsbepalingen van de Habitatrichtlijn. Niet-opzettelijke handelingen waarbij de verbodsbepalingen overtreden worden, zijn nu niet langer verboden. Daar is van belang dat het Europees Hof van Justitie in zijn jurisprudentie heeft bepaald dat onder opzet ook voorwaardelijke opzet moet worden begrepen: “Daarvan is sprake als iemand een handeling verricht en daarbij bewust de aanmerkelijke kans aanvaardt dat zijn gedragingen schadelijke gevolgen hebben voor een dier of plant….”.

Andere bevredigende oplossing(en) De initiatiefnemer moet aantonen en beargumenteren dat er geen andere bevredigende oplossingen zijn waardoor overtreding van de verbodsbepaling(en) kan worden voorkomen, bijvoorbeeld door planaanpassing of het aanpassen van de uitvoeringsperiode. Het is aan het bevoegd gezag (doorgaans dus de provincie) om de alternatieve oplossingen te beoordelen en hierover te besluiten. De onderbouwing moet gebaseerd zijn op objectieve en controleerbare gegevens. Belangen Voor de soorten die beschermd zijn onder de Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn kan alleen ontheffing of vrijstelling worden verleend op grond van de in deze richtlijnen genoemde belangen. Voor de groep van overige, nationaal beschermde soorten wordt uitgegaan van de in de Habitatrichtlijn genoemde belangen, plus een aantal aanvullende belangen. In het Kader - Wettelijk Belang wordt een overzicht gegeven van deze belangen. Staat van instandhouding van de soort Tot slot moeten de effecten van de voorgenomen handeling(en) worden beoordeeld aan de staat van instandhouding (SvI) van de soort. Zie ook kader – Staat van instandhouding. De SvI varieert per soort en per handeling, en is niet vastgelegd in de wet. Een handeling op een zeldzame beschermde soort zal eerder leiden tot een negatief effect op de SvI dan bij een algemene soort.

Belangrijk is ook de trend (aantalsontwikkeling) en de ruimtelijke verspreiding van de soort. Bij de beoordeling moet rekening worden gehouden met cumulatieve (versterkende) effecten, bijvoorbeeld door andere handelingen of ontwikkelingen in de omgeving en met reeds verleende ontheffingen voor dezelfde populaties van deze soort(en). Bij de beoordeling mogen compenserende en mitigerende (verzachtende) maatregelen worden betrokken. Het ecologische toetsingscriterium verschilt per beschermingsregime. Om te beoordelen of aan deze criteria wordt voldaan, moet inzicht worden gegeven in: 1. De SvI (van de populatie) van de soort (in zijn natuurlijke verspreidingsgebied). 2. Het effect van de handeling of ontwikkeling op de soort.

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 26

Kader - Staat van instandhouding •

Beschermingsregime soorten Vogelrichtlijn: “De maatregelen leiden niet tot verslechtering van de staat van instandhouding van de betreffende soort”.

•

Beschermingsregime soort Habitatrichtlijn: “Er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan”.

•

Beschermingsregime Overige soorten: “Er wordt geen afbreuk gedaan aan het streven de populaties van de betrokken soort in hun natuurlijke verspreidingsgebied in een gunstige staat van instandhouding te laten voortbestaan”.

Voorkomen van overtreding verbodsbepalingen In sommige situaties kunnen maatregelen worden getroffen waardoor negatieve effecten en overtreding van de verbodsbepalingen van de Wet natuurbescherming kunnen worden voorkomen. Bijvoorbeeld door de kap van bomen met broedende vogels uit te stellen tot na de broedtijd. Al kan de boom ook een nest bevatten van een vogelsoort waarbij het nest jaarrond beschermd is, waardoor overtreding niet kan worden voorkomen. Het plannen van werkzaamheden buiten de kwetsbare periode(n) van beschermde soorten is een veel toegepaste maatregel. Andere mogelijkheden om overtreding te voorkomen zijn wellicht het aanpassen van de werkvolgorde, gebruik te maken van andere apparatuur of de werkzaamheden te faseren in ruimte en tijd (zoals in het voorbeeld). Vrijstellingen Onder de Wet natuurbescherming is niet altijd een ontheffing nodig bij handelingen die leiden tot overtreding van de verbodsbepalingen in de wet. Dit zijn bijvoorbeeld de provinciale vrijstellingen en de gedragscodes. Ook kan er sprake zijn van een vrijstelling als de handeling is opgenomen in een beheerplan voor een Natura 2000gebied of programma in het kader van een programmatische aanpak. Tot slot kan het Rijk voor handelingen en activiteiten waarvoor zij bevoegd gezag is een vrijstelling geven in de vorm van een Ministeriële Regeling.

Vrijstellingen kunnen alleen gelden voor de verbodsbepalingen en de voorwaarden zoals genoemd bij de verschillende beschermingsregimes. Provinciale verordening Provinciale Staten kunnen vrijstelling van de verbodsbepalingen verlenen. Zo zijn met een provinciale verordening een aantal vooral algemeen voorkomende en beschermde zoogdieren als egel en rosse woelmuis vrijgesteld van de ontheffingsplicht. Door deze mogelijkheid ontstaan echter wel verschillen in de bescherming van soorten tussen de verschillende provincies. Programmatische aanpak De Wet natuurbescherming biedt de mogelijkheid om een programmatische aanpak toe te passen. Een dergelijk programma kan zowel door het Rijk als door provincies worden opgesteld. Onder de Flora en faunawet is reeds ervaring opgedaan onder de ‘Generieke’ of ‘Gebiedsgerichte aanpak’. Tevens is voor een aantal grootschalige ontwikkelingen en plangebieden een Generieke ontheffing verleend zoals voor de gemeente Tilburg, het Havengebied Rotterdam en Vliegveld Twente. Het biedt de mogelijkheid om door middel van een actieve leefgebiedenbenadering te streven naar een betere verbinding tussen economie en ecologie.

Beheerplan Natura 2000-gebied Tot slot zijn handelingen die onderdeel uitmaken van een beheerplan voor een Natura 2000-gebied of een programmatische aanpak (zoals stikstof) vrijgesteld, mits de handelingen zijn getoetst aan de criteria voor afwijking van de soortenbeschermingsregimes.

Waterstofinstallatie H2Ollandia, Nieuw-Buinen | Eelerwoude | 27

Kader - Wettelijk Belang Voor vogels beschermd onder de Vogelrichtlijn kan ontheffing of vrijstelling worden verleend op grond van de volgende belangen: •

in het belang van de volksgezondheid of de openbare veiligheid;

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=bc831dd0-0d1c-4779-92f5-0e28694d7692