CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Bestuursrapportage 2023-I

RAAD: Raadsvergadering 22 juni 2023, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Bestuursrapportage 2023-I9.563 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Bestuursrapportage 2023-I

Inhoudsopgave Voorwoord Bestuursrapportage 2023-I ..................................................................... 3 Samenvatting op hoofdlijnen ................................................................................... 4 Urgente maatschappelijke opgaven .......................................................................... 8 Recapitulatie van baten en lasten ...........................................................................11 Onze inwoners .....................................................................................................12 Sociaal Domein ....................................................................................................13 Dienstverlening ....................................................................................................16 Onze economie ....................................................................................................18 Economische ontwikkeling .....................................................................................19 Recreatie en Toerisme ...........................................................................................20 Onze toekomst .....................................................................................................22 Duurzame ontwikkeling .........................................................................................23 De

veranderende rol van de gemeente ....................................................................25 Onze leefomgeving ...............................................................................................27 Ruimte en groen ...................................................................................................28 Wonen en leefbaarheid ..........................................................................................29 Openbare orde en veiligheid ..................................................................................31 Wegen en verkeer ................................................................................................32 Onze portemonnee ...............................................................................................36 Voortgang investeringskredieten ............................................................................44 Dynamische prioriteitenlijst....................................................................................45 Totaaloverzicht wijzigingen ....................................................................................46 Administratieve wijzigingen ...................................................................................48

2

Voorwoord Bestuursrapportage 2023-I In het jaar 2023 hebben we te maken met verschillende crises zoals energiearmoede en de opvang van Oekraïners en andere vluchtelingen. De ergste inflatie lijkt voorbij te zijn, al zien we overal prijsverhogingen. In deze bestuursrapportage zien we wat dit voor onze gemeente betekent. Incidenteel hebben we als gemeente genoeg te besteden, maar voor de lange termijn hebben we wel extra geld nodig om alles goed te kunnen blijven doen. We werken aan belangrijke onderwerpen, zoals wonen, duurzaamheid en de opvang van vluchtelingen. Daar hebben we geschikt personeel voor nodig. En dat is vaak moeilijk te vinden. Op het gebied van beleid en de uitvoering van het bestuursprogramma geven we een actualisatie van de Urgente Maatschappelijke opgaven (UMO's). Tevens staan we stil bij de voortgang op de doelstellingen. Dat doen we met de bekende kleurtjes. We vragen uw raad in te stemmen met de autonome en bestuurlijke bestedingsvoorstellen 2023. De autonome bestedingsvoorstellen beschouwen we als bijstellingen van budgetten. In de bestuurlijke voorstellen hebben we een goede afweging gemaakt. College van burgemeester en wethouders

3

Samenvatting op hoofdlijnen In deze sectie geven we een samenvatting op hoofdlijnen van de voortgang met betrekking tot het beleid en de financiën. Urgente maatschappelijke opgaven In deze bestuursrapportage rapporteren we over de voortgang van de Urgente maatschappelijke opgaven (UMO's). Deze opgaven staan centraal in de uitvoering van het Bestuursprogramma 2022-2026. Onder de verschillende thema’s en subthema’s gaan we op doelenniveau hier dieper op in. Doelstellingen In de eerste bestuursrapportage wordt gerapporteerd over de voortgang van de doelstellingen die in de begroting 2023 zijn opgenomen. Dit doen we met de bekende kleurtjes: afgewerkt

volgens planning

niet volgens planning

nog niet gestart

Stelpost indexatie Met de huidige hoge inflatie dienen diverse budgetten te worden geïndexeerd. In de begroting 2023 hebben we daarvoor een stelpost indexatie gevormd. Het uitgangspunt voor een bijstelling is dat er een sprake moet zijn van een prijsstijging van meer dan 10%. Ook verhogingen van externe partijen komen ten laste van deze stelpost. In onderstaande tabel zijn de nieuwe indexeringen aangegeven. Het restantbudget uit de begroting 2023 is in de eerste regel aangegeven. Toevoegingen

2023

Restant begroting 2023

270.842

1

Vrijvallen behoedzaamheid

400.000

2

Vrijval verwachte bezuiniging Rijk

1.350.000

Nieuwe raming stelpost

2.020.842

Afnames

2023

3

Nieuwe CAO gemeenten

-960.000

4

ICT kosten Emmen en indexatie

-500.000

5

Indexatie zwembaden

-25.000

6

Emco en Wedeka groenvoorziening

-61.000

7

Premie WGA verzekering

-20.000

8

Dienstverlening Andes

9

Gemeenschappelijke regelingen

0 -287.000

10 Indexatie verkeer

-21.750

11 Indexatie openbare verlichting

-17.850

Totaal: Restant 2023

-1.876.600 128.242

Toelichting 1. In 2023 kunnen we de behoedzaamheid in de algemene uitkering laten vrijvallen, omdat het gaat over het lopende jaar. In de meerjarenraming hanteren we het financieel kader van 5 punten behoedzaamheid.

4

2. Naar aanleiding van de meicirculaire 2022 hebben we een voorzichtige raming opgenomen van de algemene uitkering, omdat er destijds berichtgeving was dat het Rijk weer moest bezuinigen. Het ziet er inmiddels naar uit dat er inderdaad sprake is van bezuinigingen. De verwachting is echter dat de meicirculaire 2023 nog positief zal zijn. Daarom stellen we voor om dit bedrag te laten vrijvallen en toe te voegen aan de stelpost indexatie. Daardoor is er in de jaren 2024 t/m 2027 ruim € 2 miljoen per jaar beschikbaar. 3. Er is een nieuwe CAO afgesloten. De gemiddelde loonstijging bedraagt circa 8% voor onze medewerkers. Aangezien we maar 2% voor CAO hebben opgenomen, dienen we de loonsom met 6% te verhogen voor 2023. Dit kost structureel € 960.000. 4. De gemeente Emmen gaat in de komende jaren fors meer vragen voor de ICT dienstverlening. Dit heeft diverse oorzaken, zoals het organiseren van betere bescherming tegen cybercrime en de uitbreiding van personeel. Onder andere ook de hogere loonkosten van de CAO werken hier in door. 5. Het voorstel is om de zwembaden BV jaarlijks vanaf 2024 met 3% te indexeren. Het hanteren van 0% indexatie is namelijk niet meer haalbaar met de hoge prijsstijgingen. 6. De kosten voor groenvoorziening van Emco en Wedeka nemen toe met € 61.000.

Al meerdere jaren is dit budget incidenteel bijgeraamd, maar nu is het voorstel dit eenmalig structureel te doen. 7. De premie op onze WGA verzekering is fors gestegen. Dit is voornamelijk het gevolg van indexatie. 8. Het budget voor Stichting Andes wordt jaarlijks nog niet geïndexeerd. Door diverse inhoudelijke budgetten in te zetten en wat budget te reserveren uit 2022 is het gelukt om in 2023 voldoende middelen beschikbaar te stellen. Stichting Andes heeft een subsidieaanvraag voor 2024 aangeleverd met een indexatie van 6%. Het voorstel is om dit bedrag beschikbaar te stellen. Vanaf 2025 wordt het budget standaard met 3% verhoogd. Ook Andes heeft namelijk te maken met hoge CAO stijgingen. 9. De gemeenschappelijke regelingen vragen fors meer middelen dan we in de begroting 2023 hadden opgenomen. Aangezien dit samenwerkingsrelaties zijn dienen we in onze begroting het bedrag op te nemen dat zij vragen als deelnemersbijdrage. In 2023 nemen we de effecten van de begrotingswijzigingen mee. In dit geval gaat het om een bijstelling van de RUD van € 216.000, een bijstelling van € 55.000 van de GGD en een bijstelling van € 16.000 van de Emco. 10. In de begroting 2023 is het budget voor wegen eenmalig met 15% verhoogd. Inmiddels is duidelijk geworden dat de kosten voor verkeersaanpassingen ook met meer dan 10% zijn gestegen. Daarom verhogen we dit budget met 15%. 11.

Ook de kosten voor openbare verlichting zijn toegenomen met meer dan 10%. Ook hier stellen we een verhoging van 15% van het budget voor. Conclusie Er is in 2023 nog een klein overschot in deze stelpost. Indien noodzakelijk wordt het restant ingezet in BERAP 2023-II. Autonome voorstellen en bestuurlijke wijzigingen van de DPL Deze bestuursrapportage bevat autonome en bestuurlijke wijzigingen. Autonome wijzigingen zijn bijstellingen van budgetten. Bestuurlijke wijzigingen zijn keuzes voor nieuw beleid die aan de raad worden voorgelegd. Deze wijzigingen voor 2023 zijn geselecteerd uit de Dynamische prioriteitenlijst (DPL). In de Kadernota 2024 is een actueel overzicht gegeven van de Dynamische prioriteitenlijst (DPL) met de voorstellen voor 2024. Hieronder het overzicht van de wijzigingen in deze rapportage. Een wijziging met een 'A' is een autonome wijziging en een wijziging met een 'B' een bestuurlijke wijziging. De wijzigingen zijn in de onderdelen 'Wat mag het kosten?' bij de verschillende thema's toegelicht.

5

Nr Omschrijving

A/B

Incidenteel Voordeel

Wijzigingen BERAP 2023-I

Structureel

Nadeel

1

Budget leerlingenvervoer

A

50.000

2

Stichting sociale teams

A

90.000

3

Subsidie stichting urgente noden

B

5.000

4

Nedersaksenlijn

B

35.000

5

Gebiedsfonds

A

200.000

6

Onderzoek solitaire windmolens

B

50.000

7

Oost-westverkeer zuidkant gemeente

B

25.000

8

Vergoeding glasvezel voetpaden

A

62.500

9

Onderzoekskosten IHP binnenklimaat

B

100.000

10 Business cases bouw eerste drie scholen IHP

B

30.000

11 Budget voor nieuwe school IHP

B

Vervanging bron aardwarmte voetbal Nieuw12 Buinen Renovatie hoofdvelden Nieuw-Buinen en 13 Valthermond Landschappelijke inpassing rondom sportpark 14 Odoorn Hogere kosten kleedruimtes voetbal 2e 15 Exloërmond

35.000

B

125.000

B

100.000

B

100.000

B

75.000

B

50.000

18 Bijdrage side events EK wielrennen

B

10.000

19 Verbeteren fietspaden Bronnegermaden

B

17

20

Toetsingskader beleid bewegen in de openbare ruimte

Intensivering onderhoud voetbal kerncomplexen

12.750

B

25.000

21 Renovatie Aukje Wolf Park

B

108.000

22 Dividend BNG

A

30.000

23 Kapitaallasten

A

300.000

24 Onttrekking VAR

B

300.000

25 Onttrekking reserve Kern en Kader

B

175.000

26 Onttrekking voorziening Aukje Wolf

B

108.000

Totaal

1.013.000 1.305.500

Effect op knop 1 saldo begroting Effect op knop 2 budget beleidsintensivering

0 12.750

292.500

6

Nadeel

130.000

B

16 Afronding privatisering sportpark Buinen

Voordeel

12.750

Geactualiseerde saldi We presenteren de geactualiseerde saldi van Saldo begroting (knop 1) en Budget beleidsintensivering (knop 2). Alle wijzigingen zijn toegelicht in de onderdelen 'Wat mag het kosten?' van de verschillende thema's. In de bijlage 'Totaaloverzicht wijzigingen' is het totaal van de wijzigingen in beeld gebracht. Knop 1: Saldo begroting Na het verwerken van de structurele wijzigingen resteert een nadelig saldo van € 10.029. Verloop Saldo begroting (knop 1)

2023

Stand Begroting 2023

2.721

Structurele wijzigingen BERAP 2023-I

-12.750

Stand BERAP 2023-I

-10.029

Knop 2: Budget beleidsintensivering Na het verwerken van de incidentele wijzigingen resteert een voordelig saldo van € 3.710. Budget beleidsintensivering (knop 2)

2023

Stand Begroting 2023

296.210

Incidentele wijzigingen BERAP 2023-I

-292.500

Stand BERAP 2023-I

3.710

Interpretatie van de uitkomsten Door te kijken naar knop 1, knop 2, het saldo van de stelpost indexatie en het saldo voor onvoorzien verwachten we een resultaat van € 171.923 voor het jaar 2023. Prognose resultaat

2023

Saldo begroting (knop 1)

-10.029

Saldo Beleidsintensivering (knop 2)

3.710

Saldo stelpost indexatie

128.242

Saldo onvoorzien

50.000

Totaal prognose Resultaat

171.923

7

Urgente maatschappelijke opgaven In deze bestuursrapportage rapporteren we over de voortgang van de Urgente maatschappelijke opgaven (UMO's). Deze opgaven staan centraal in de uitvoering van het Bestuursprogramma 2022-2026. Onder de verschillende thema’s en subthema’s gaan we op doelenniveau hier dieper op in. Duurzaamheid We zijn op dit moment bovenal bezig met het opstellen van een integrale duurzaamheidsagenda voor de komende periode. Hèt middel om meer focus te kunnen aanbrengen in deze brede opgave. We verwachten de duurzaamheidsagenda dit najaar aan de raad te kunnen aanbieden. Daarnaast zijn we samen met de provincie en andere partners aan de slag gegaan met het uitwerken van het nationaal programma landelijk gebied (NPLG). Verder zijn we begonnen met het – in samenspraak met inwoners – uitwerken van wijkuitvoeringsplannen in Drouwen, Borger, 2e Exloërmond en Valthe. Ook in eigen huis ondernemen we actie: zo is de aanbesteding voor elektrische dienstauto’s afgerond, gaan we ons gemeentehuis op een ‘groene’ manier renoveren en stellen we een duurzaam materiaalplan op voor onze buitendienst.

Wonen Het bouwen van woningen is één van de urgent maatschappelijke opgaven voor deze bestuursperiode. We hebben waar het gaat om onze eigen woningbouwlocaties belangrijke stappen gezet. In Nieuw-Buinen hebben we met inwoners gesproken over de plannen aldaar en zetten we stappen om de bestemming van locaties aan te passen zodat we daar kunnen bouwen. In Borger is in Daalkampen 3 op het moment van schrijven het archeologisch onderzoek bijna afgerond. Ook zijn we gestart met de verdere uitwerking van woningbouwplannen in Drouwenermond. De beleidskaders omtrent flexwonen zijn door uw raad goedgekeurd. De kaders omtrent tiny houses komen eraan. Tot slot is het uitvoeringsprogramma van de Woonvisie 2022+ bijna gereed voor de volgende stap.

8

Armoede en bestaanszekerheid Vanuit deze urgent maatschappelijke opgave hebben we inmiddels veel gerealiseerd. Quick wins als het vergroten van de doelgroep (naar mensen met 130% van de bijstandsnorm in plaats van 120%) zijn afgerond. Verder hebben we de meedoenwebwinkel uitgebreid met een eenmalige energieregeling voor duurzame apparaten en andere isolerende producten. We hebben meer vrijwilligers kunnen opleiden tot energiecoaches en hun opleiding geprofessionaliseerd. We hebben ons aangesloten bij het Drents fixteam dat bij mensen langsgaat voor het aanbrengen van kleine effectieve maatregelen zoals kierdichting, radiatorfolie en waterbesparende douchekoppen. Tot slot hebben we een noodfonds ingericht voor verenigingen en stichtingen met fors gestegen energiekosten.

Zorg dichterbij en voorzieningen De eerste buurtkamer is in het MFA in Nieuw-Buinen geopend. Daarin werken sociale teams, gemeente, stichting Andes en corporaties en andere maatschappelijke organisaties samen en kunnen inwoners binnenlopen met vragen (of gewoon een kop koffie). We hopen dit jaar ook een buurtkamer in Valthermond te openen. De bouw van het nieuwe Esdal college in Borger vordert gestaag, het hoogste punt is op het moment van schrijven bereikt. Ook wordt hard gewerkt aan de renovatie van sportpark Odoorn. De eerste stap om een nieuwe sporthal De Koel te realiseren is gezet. Kortom, er wordt gebouwd in Borger-Odoorn!

9

Preventie en inclusie We zijn in samenwerking met onze maatschappelijke partners aan de slag gegaan om te komen tot een brede samenhangende aanpak op het gebied van gezondheid en preventie. Een aanvraag van een brede specifieke uitkering (SPUK) vanuit het rijk hiervoor is inmiddels goedgekeurd. Op korte termijn zullen we de raad een startnotitie voor de lokale inclusieagenda aanbieden. Na vaststelling zullen we met een brede maatschappelijke werkgroep – bestaande uit onder meer inwoners, ervaringsdeskundigen, ondernemers en maatschappelijke organisaties – deze lokale inclusieagenda gaan opstellen. Binnen de gemeentelijke organisatie krijgen ambtenaren een bewustwordingstraining voor inclusie in de breedste zin van het woord. Ook de college- en raadsleden zullen hiervoor worden uitgenodigd.

Participatie Een belangrijke randvoorwaarde voor uitvoering van deze opgaven is participatie. Participatie moet verder handen en voeten worden gegeven en onderdeel worden van ons DNA. De vraag is niet of we participatie toepassen maar hoe. Het verder vormgeven van de invulling van inwonersparticipatie – in navolging van de door de raad vastgestelde participatievisie ‘Bouwen aan een nieuw samenspel’ – heeft enige vertraging opgelopen. Onze verwachting is dat in de loop van het jaar dit zal worden opgepakt.

10

Recapitulatie van baten en lasten Hieronder geven we de actuele recapitulatie van baten en lasten weer waarin alle wijzigingen van deze rapportage in zijn verwerkt. Dit overzicht bevat de baten en lasten per thema en een specificatie van Onze portemonnee. Dit zijn de taakvelden 0.5 t/m 0.10. THEMA'S / TAAKVELDEN

Lasten

Baten

Saldo

Thema 1 Onze inwoners

40.173.936

9.056.210

-31.117.726

Thema 2 Onze economie

570.454

2.066.865

1.496.411

Thema 3 Onze toekomst

5.562.489

531.625

-5.030.864

Thema 4 Onze leefomgeving

22.116.978

8.087.716

-14.029.262

Totaal thema's

68.423.857

19.742.416

-48.681.441

Treasury (0.5)

989.624

1.186.995

197.370

OZB woningen (0.61)

53.077

5.089.299

5.036.222

OZB niet-woningen (0.62)

56.550

1.700.233

1.643.683

Belastingen overig (0.64)

221.926

-

-221.926

Algemene uitkering gemeentefonds (0.7)

175.699

54.117.948

53.942.249

Totaal algemene dekkingsmiddelen

1.496.876

62.094.474

60.597.598

Overhead (0.4)

12.337.995

100.810

-12.237.185

-25.832

-50.000

-24.168

Algemene lasten, baten (0.8) Vennootschapsbelasting (0.9)

-

Beleidsintensivering (0.8)

3.710

-3.710

Calamiteiten, onvoorzien (0.8)

50.000

-50.000

Saldo van baten en lasten Mutaties reserves (0.10) Resultaat

82.286.606

81.887.700

-398.906

1.213.282

1.602.159

388.877

83.499.888

83.489.859

-10.029

11

Onze inwoners

Subthema’s: - Sociaal domein; - Dienstverlening.

12

Sociaal Domein Ambitie Wij zien in elk geval voor 2023 binnen het sociaal domein drie urgente maatschappelijke opgaven: armoede en bestaanszekerheid, zorg dichterbij, en preventie en inclusie. Dit zijn overigens opgaven die dwarsverbanden hebben met andere thema's als onze toekomst en onze economie. Wat armoede betreft krijgen de stijgende kosten van gas en elektra terecht veel aandacht. Energiearmoede komt vooral voort uit de mate waarin je huis is geïsoleerd en maakt het uit of je een vast energiecontract hebt of een variabel tarief moet betalen. Hierbij gaat het echt niet meer alleen om mensen met een laag inkomen. In het thema onze toekomst gaan we dieper in hoe we proberen onze inwoners te helpen bij de verduurzaming van hun woning. Wat het subthema sociaal domein betreft gaan we onze uiterste best doen om tijdens de komende winter te voorkomen dat inwoners van gas en elektriciteit worden afgesloten. Dit kan bijvoorbeeld door het verstrekken van sociale kredieten. Inmiddels zijn alle prijzen aan het stijgen. De boodschappen worden duurder en dit raakt vooral de mensen met een laag inkomen. Naast ons minimabeleid willen we dit jaar ook gebruiken om goed om ons heen te kijken bij andere gemeenten of organisaties wat zij doen om armoede aan te pakken. Daarvan willen we leren. Verder willen we het jaar 2023 gebruiken om de zorg dichterbij te organiseren.

Dit betekent dat we - bijvoorbeeld in de MFA's - huiskamers van de gemeente willen gaan inrichten. In deze huiskamers zitten niet alleen de sociale teams of Andes, maar wat ons betreft ook regelmatig de gebiedscoördinatoren en de wijkagent. Gelet op de urgente situatie is het eveneens belangrijk om de contacten met andere pijlers binnen de samenleving zoals de kerken en verenigingen te versterken. Met de huisartsen hebben we gelukkig al goede contacten, deze willen we nog beter maken. Tot slot is een belangrijke ambitie om verder te gaan met preventie. We vinden het belangrijk om op te merken dat preventie in het sociaal domein terecht veel aandacht krijgt, maar dat het 'voorkomen dat' tevens elders speelt. Dit gaat van jong tot oud. Ook het voorkomen van ondermijning is hier een voorbeeld van. Preventie kan ook betekenen dat je voorkomt dat het erger gaat worden. Ziehier het dwarsverband met wat we hierboven benoemden onder armoede. Preventie is eveneens nauw verbonden aan meedoen. Daarvoor geldt dat we het belangrijk blijven vinden dat mensen kunnen meedoen binnen onze gemeente. Het betekent ook - en dit is geen nieuwe constatering, maar we willen haar nu wel specifiek benoemen - dat we vinden dat alle mensen meetellen. Wat dit betreft willen we in 2023 inclusie meer op de kaart zetten.

Samengevat: iedere inwoner telt mee, iedere inwoner kan meedoen, en iedere inwoner hoort erbij.

13

Doelstellingen Sociaal domein Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. We willen dat in Borger1.1 Gebruiken minimabeleid om Odoorn de armoede- en kwetsbare huishoudens mee te laten schuldenproblematiek afneemt. doen. 1.2 Proberen te voorkomen dat mensen worden afgesloten van gas en elektra. 1.3 Hierbij betrekken de kansen van succesvolle projecten in de regio, bijvoorbeeld de Alliantie van Kracht. 1.4 De gevolgen in kaart brengen van het verhogen van de inkomensnorm voor minima naar 130%. 1.5 Het beter zichtbaar en vindbaar maken van de mogelijkheden/regelingen voor inwoners (en ondernemers) met (dreigende) financiële problemen. 1.6 Huishoudens met een laag inkomen en weinig vermogen helpen met verduurzamen van hun woning om energiearmoede te verminderen. 2. Toegang tot zorg in BO voor 2.1 Onderzoeken hoe we de sociale onze inwoners nog zichtbaarder ondersteuning voor inwoners nog en dichterbij organiseren. dichterbij kunnen organiseren. 2.2 Het samen met de Stichting Sociale Teams en Andes inrichten van huiskamers in de gemeente. 2.3 Het zoveel mogelijk verminderen van de administratieve lastendruk voor de sociale teams zodat zij meer tijd kunnen vrijmaken voor de inwoners. 2.4 Het organiseren van structurele ontmoetingen met maatschappelijke organisaties zoals verenigingen en kerken inclusief het betrekken van vrijwilligersorganisaties.

2.5 Meer in overleg met zorgaanbieders voor goede invulling geven aan zorg, huisvesting en welzijn. 3. We willen dat jongeren in 3.1 Onderzoeken kansen IJslands Borger-Odoorn opgroeien in model. een kansrijke omgeving. 3.2 Meer in contact komen met jongeren o.a. via jongerenraad en andere partners. 3.3 De samenwerking met de scholen verder versterken door te werken aan een breed aanbod. 3.4 Werken de acties uit de 0-meting uit in het kader van het VN-verdrag inclusie.

14

T1

3.5 Continueren van het taalhuis. 3.6 Uitbreiden formatie cultuurcoach om de samenwerking met cultuur, sport, onderwijs en welzijn te versterken. Toelichting 1.1 Momenteel ligt onze focus nog op de korte termijn aanpak (energiearmoede). Die focus verschuift later dit jaar naar de lange termijn. 1.4 De voorbereiding hiervoor is net opgestart. 2.1 VB: Meer samenwerking met het samenwerkingsverband (onderwijs 12+) rondom het 'grijze gebied' jeugdzorg (dagbesteding)- passend onderwijs. 2.2 De eerste huiskamer is geopend in het MFA Nieuw-Buinen. Voor het zomerreces openen we een tweede huiskamer in Valthermond. 2.3 De administratieve processen voor re-integratie gaan versimpeld worden. De aanpak hiervan loopt. 2.4 VB: met de cultuurorganisaties is er iedere 2 maanden overleg. 2.5 Visie wonen- zorg en welzijn is vastgesteld. Implementatie gaat nu verder. 3.2 VB: Project 'Jongeren uit de Coronadip' succesvol uitgevoerd. Heeft geleid tot diverse activiteiten van Podium 34 voor tieners. 3.3 VB: Samenwerking met het Esdal leidt tot nieuwe activiteiten (nieuwe lesmodules rondom evenementen organisatie en podium techniek). Bij het LEA is net een nieuw jaarplan vastgesteld. Backpack is succesvol gebleken en wordt gecontinueerd, uitbreidingsmogelijkheden worden onderzocht. 3.5 Er is structureel budget voor. 3.6 T/m 2024 is voorzien in een 2e cultuurcoach.

15

Dienstverlening Ambitie We willen continu blijven inzetten op het verbeteren van dienstverlening. Daarvoor willen we onze digitale kanalen optimaal benutten. De net opgeleverde nieuwe website is hier een goed voorbeeld van. We zijn maximaal dienstverlenend. Dat betekent dat we maatwerk bieden aan inwoners.

Doelstellingen Dienstverlening Wat willen we bereiken? 1. We willen onze dienstverlening communicatie gerichter én vraaggerichter inrichten.

Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Prioriteren en herinrichten communicatie-inzet. 1.2 Implementeren nieuwe gemeentewebsite. 1.3 Vervolg begrijpelijk schrijven (klare taal). 2. Uitrollen 2.1 Alle aanvragen ook digitaal dienstverleningsconcept kunnen doen. Omgevingswet op basis van 2.2 Datagedreven werken verder kernwaarden en servicenormen. uitwerken. 2.3 Onderzoeken behoefte online mijn-omgeving. 2.4 Klant centraal bij ontwikkeling nieuwe diensten.

Toelichting 2.3 Dit moet nog worden opgepakt. 2.4 Dit moet nog worden opgepakt.

16

T1

WAT MAG HET KOSTEN? Wijzigingen BERAP 2023-I 4.3 Budget leerlingenvervoer Uit de jaarrekening 2022 blijkt dat het budget voor leerlingenvervoer is overschreden. Dit komt doordat we extra leerlingenvervoer hebben ingezet voor de opvang van vluchtelingen in onze gemeente. Aangezien de opvang in 2023 gecontinueerd wordt, is het voorstel om het budget met € 50.000 te verhogen. Financieel effect: € 50.000 incidenteel nadelig 6.2 Stichting sociale teams De stichting sociale teams vraagt extra middelen voor ziektevervanging en energielasten. De energielasten vallen hoger uit door het nieuwe contract dat ze hebben moeten afsluiten. De kosten bedragen € 60.000. Er is € 30.000 benodigd voor ziektevervanging in de rest van 2023, omdat er meerdere personeelsleden langdurig ziek zijn. Financieel effect: € 90.000 incidenteel nadelig

17

Onze economie

Subthema’s: - Economische ontwikkeling; - Recreatie en toerisme.

18

Economische ontwikkeling Ambitie We zijn een ondernemersvriendelijke gemeente met aandacht voor het lokale bedrijfsleven en we zijn laagdrempelig benaderbaar. De mogelijkheden van de gemeente om de lokale economie te beïnvloeden zijn beperkt, daarom werken we graag samen met ondernemers, mede overheden en het onderwijs, bijvoorbeeld binnen de Regio Deal Zuid- en Oost-Drenthe. We brengen de vestigingsbehoefte van lokale ondernemers in beeld en gaan zorgen voor uitbreiding van de mogelijkheden. We faciliteren netwerken waardoor ondernemers hun kansen vergroten op onderlinge zaken zoals bijvoorbeeld het Cittaslownetwerk. Door de organisatie van (lokale) netwerkbijeenkomsten, nieuwsbrieven en bedrijfsbezoeken weten we wat er bij ondernemers leeft. We gaan in 2024 aan de slag met een actualisatie van het economisch beleidsplan. Cittaslow wordt ingezet om de gemeente te onderscheiden en te profileren.

Doelstellingen Economische ontwikkeling Wat willen we bereiken? 1. Een laagdrempelige ondernemersvriendelijke gemeente zijn met aandacht voor het lokale bedrijfsleven.

Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 We onderzoeken de mogelijkheden voor uitbreiding van de bestaande bedrijventerreinen (2022-2024). 1.2 We nemen deel aan de pilot van het Regio Deal project Toekomst Bestendige Bedrijventerreinen om de mogelijkheden voor verduurzaming bij de ondernemers in beeld te brengen (2022-2024). 1.3 We maken gebruik van ondersteunende netwerken om ondernemers die hulp nodig hebben voor vernieuwing, digitalisering en financiering (Ik Ben Drents Ondernemer en ondersteuning Bbz Menso). 1.4 Deelname aan diverse netwerken zoals P10, Ik ben Drents Ondernemer, Regiodeal Zuid en Oost Drenthe en Agenda voor de Veenkoloniën. 1.5 Met Cittaslow International verkennen we de mogelijkheden voor het verwerven van Europese subsidies.

T1

Toelichting 1.2 Bedrijven benaderd inzake kosteloos advies verduurzaming. N.a.v. bijeenkomst over resultaten bedrijven geactiveerd om proces verder aan te jagen.

19

Recreatie en Toerisme Ambitie Ambitie is het behoud van de toppositie van Borger-Odoorn als Drentse gemeente met veel R&T-werkgelegenheid. Naast banen zorgt de sector voor voorzieningen die belangrijk zijn voor de lokale leefbaarheid en aantrekkingskracht. Actief meedenken, benutten van samenwerkingsverbanden en bijdragen aan PR/ informatievoorziening (TIP) ondersteunen onze sector. Dat geldt ook voor investeringen in de infrastructuur waar zoveel mogelijk co-financiering voor wordt gezocht. Het versterken van R&T in de Veenkoloniën krijgt ook de komende jaren veel aandacht.

Doelstellingen Recreatie en Toerisme Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. Een gastvrije gemeente met 1.1 Faciliteren op basis van een een vitale vrijetijdseconomie goede informatievoorziening voor met oog voor de meerwaarde toeristen (zoals de TIPs). voor de sector zelf maar ook 1.2 Benutten kansen via diverse voor de bezoekers en onze (samenwerkings)organisaties inwoners. (Geopark, Recreatieschap, VVP, BOCE, Hondsrug Drenthe etc.) ter ondersteuning en/of versterking van lokale sector. 1.3 Verbeteren van de toeristische Infrastructuur waar mogelijk met cofinanciering. 1.4 Versterken van recreatie en toerisme in de Veenkoloniën o.a. via ontwikkeling Hunzevallei en routes. 1.5 Ontwikkeling recreatie en toerisme in de Hunzevallei i.s.m. Aa & Hunze en Tynaarlo.

T1

Toelichting 1.3 De Hunenweg en Hondsrugtrail (paardrijden) zijn voltooid. De Doorfietsroute Zuidoost Drenthe wordt verder ontwikkeld. 1.4 Er is een structurele benadering/ondersteuning van bedrijven/organisaties gericht op R&T door Stichting Bestemming Borger-Odoorn. 1.5 Tevens geven we een impuls aan de vrijtijdseconomie in de Veenkoloniën.

20

WAT MAG HET KOSTEN? Wijzigingen BERAP 2023-I Er zijn geen wijzigingen in thema Onze economie.

21

Onze toekomst

Subthema’s: - Duurzame ontwikkeling; - De veranderende rol van de gemeente.

22

Duurzame ontwikkeling Ambitie Er zijn tal van maatschappelijke ontwikkelingen die betrekking hebben op duurzaamheid, zoals de energietransitie en klimaatadaptatie. In 2023 willen we de maatschappelijk relevante onderwerpen samenbrengen in een integrale duurzaamheidsagenda. Verder gaan we aan de slag met de wijkuitvoeringsplannen. Daarvoor zoeken we de dorpen actief op. Ook willen we beter gebruik maken van de vele subsidies die vanuit het Rijk en de Europese Unie beschikbaar zijn en roepen daar expertise voor in. Daarnaast werken we mee aan de herijking van de RES. Op het gebied van klimaatadaptatie willen we in 2023 klimaatdialogen gaan voeren met inwoners en ondernemers. Ook zijn er tal van lokale projecten waar we als gemeente mee aan de slag willen, zoals het plaatsen van laadpalen. In het geval van nieuwbouw weegt het aspect duurzaamheid zwaar mee. In de UMO duurzaamheid komen bovenstaande actiepunten ook terug.

Doelstellingen Duurzame ontwikkeling Wat willen we bereiken? 1. We willen onze bijdrage leveren aan de ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid.

Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Opstellen integrale duurzaamheidsagenda. 1.2 Bijdrage leveren aan de circulaire economie via ons afvalbeleid. 1.3 Duurzaam maatschappelijk inkopen. 1.4 Opstellen Regionale Adaptatie strategie binnen het samenwerkingsverband Noordelijke Vechtstromen. 1.5 Faciliteren van natuur- en milieueducatie. 1.6 Participeren in provinciaal gebiedsproces ten behoeve van nationale opgaven landelijk gebied. 2. We willen bijdragen aan de 2.1 We werken aanvullend aan de aanpak van energiebesparing, landelijke en provinciale maatregelen energiearmoede en een aanpak uit voor de bestrijding verduurzaming van vastgoed. van energiearmoede. 2.2 Inwoners helpen bij verduurzamen woning via wijkuitvoeringsplannen, inzet energiecoaches, inzet Drents Energieloket. 2.3 Uitbreiden hoeveelheid laadpalen in gemeente. 2.4 Maatschappelijk vastgoed verduurzamen. 2.5 We leveren onze bijdrage aan de herziening van de regionale energietransitie. 2.6 Externe financiering duurzaamheid zoeken.

23

T1

Toelichting 2.4 Bij het vernieuwen en privatiseren van maatschappelijk vastgoed zoals het IHP onderwijs, clubgebouw tennis/voetbal Odoorn en sporthal De Koel wordt de verduurzaming van het gebouw meegenomen en indien mogelijk gekozen voor de meest duurzame variant. 2.6 De vacature voor een subsidieadviseur wordt binnenkort uitgezet.

24

De veranderende rol van de gemeente Ambitie In 2023 implementeren we de nieuwe Omgevingswet. Er wordt hard gewerkt aan de voorbereidingen, zoals een nieuwe legesverordening en een omgevingsvisie. Verder is 2023 het laatste jaar dat we een bijdrage leveren aan de huidige Regio Deal. Er is een voorstel in voorbereiding om te kunnen deelnemen aan de nieuwe Regio Deal.

Doelstellingen De veranderende rol van de gemeente Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. Invoeren Omgevingswet. 1.1 De Omgevingsvisie gezamenlijk met stakeholders opstellen. 1.2 De omgevingsplannen opstellen.

T1

1.3 Implementeren van een nieuwe manier van werken door middel van inzet omgevingscoach en participatie. Toelichting 1.2 Dit loopt volgens planning, maar de krappe personele bezitting vormt een risico in de voortgang. 1.3 Dit loopt niet volgens planning omdat de betreffende projectleider die hiervoor in beeld is veel werk heeft aan de werkzaamheden voor het winddossier.

25

WAT MAG HET KOSTEN? Wijzigingen BERAP 2023-I 0.1 Subsidie stichting urgente noden Als gemeente willen we deelnemen aan stichting urgente noden. Dit willen doen door onze bijdrage te leveren aan armoede. Deze stichting helpt mensen die te maken hebben met armoede. De kosten bedragen € 5.000 voor 2023. Financieel effect: € 5.000 incidenteel nadelig 0.1 Nedersaksenlijn In de jaren 2023 en 2024 is € 35.000 benodigd om de ontwikkelingen van de Nedersaksenlijn te continueren. Jaarlijks zal € 10.000 gebruikt worden voor een subsidie voor de stichting Nedersaksenlijn die de belangen behartigt om de spoorlijn te realiseren. Tevens willen we € 25.000 per jaar bijdragen aan het MIRT onderzoek. Het bedrag voor 2024 is geplaatst op de DPL van de Kadernota 2024. Financieel effect: € 35.000 incidenteel nadelig 7.4 Gebiedsfonds In de raadsvergadering van 3 juni 2021 heeft de raad ingestemd met het instellen van een gebiedsfonds. We ontvangen als gemeente middelen van het rijk en provincie op basis van het aantal windmolens in onze gemeente. Deze middelen worden vervolgens over een periode van 10 jaar naar het gebiedsfonds doorgesluisd. De provincie heeft in een later stadium de verdeling van de middelen tussen de gemeente Aa en Hunze en onze gemeente gewijzigd.

Dit in verband met het gegeven dat Gasselternijveen zowel hinder heeft van de windmolens die in Aa en Hunze staan als ook de windmolens die in onze gemeente staan. Dit betekent dat de gemeente Aa en Hunze voor het gebiedsfonds € 200.000 meer krijgt. Omdat er inmiddels al afspraken met het gebiedsfonds over de hoogte van middelen zijn gemaakt stellen we dan ook voor om deze afspraken in stand te houden en € 200.000 ten laste van algemene middelen te brengen. We beheren als gemeente de ontvangen middelen van het rijk en provincie. Om hier jaarlijks verantwoording over af te leggen is het noodzakelijk dat een accountantsverklaring van het gebiedsfonds wordt verstrekt. De kosten (€ 2.500) van deze verklaring zijn voor de gemeente en kunnen worden gedekt door de rentevergoeding die we over deze middelen ontvangen. Per saldo is dit dan ook budgettair neutraal. Financieel effect: € 200.000 incidenteel nadelig 7.4 Onderzoek solitaire windmolens Onze gemeente heeft geen beleid voor zogenaamde “lage” windmolens met een masthoogte van maximaal 20 meter. We merken dat er in onze gemeente wel behoefte is aan deze windmolens. Het CDA heeft hierover vragen gesteld in de raad. LTO heeft de gemeente gevraagd naar verruiming van het beleid van kleine windmolens en er komen regelmatig individuele aanvragen binnen.

Ons voorstel is om een externe de opdracht te verstrekken om hiervoor beleid te ontwikkelen. We stellen voor een bedrag van € 50.000 beschikbaar te stellen. Financieel effect: € 50.000 incidenteel nadelig

26

Onze leefomgeving

Subthema’s: - Ruimte en groen; - Wonen en leefbaarheid; - Openbare orde en veiligheid; - Wegen en verkeer.

27

Ruimte en groen Ambitie Een groene leefomgeving met karakter en uitstraling typeert onze gemeente. Onze omgeving is aantrekkelijk en schoon. Hoe wij in de toekomst omgaan met onze leefomgeving vraagt om nieuwe inzichten en creatieve integrale oplossingen. We luisteren hierbij nadrukkelijk naar onze inwoners en onze ondernemers. In het derde kwartaal van 2022 is de afdeling groen met het vernieuwen van haar beleid gestart. In het bijzonder zal aandacht worden gegeven aan de groenvisie. Een groenvisie die invulling moet geven aan de vraag hoe we ons unieke karakter en uitstraling van de groene ruimte kunnen behouden en versterken. Klimatologische veranderingen worden steeds meer zichtbaar en hebben effecten op vele beleidsvelden, daarom zal bij de beleidsvorming worden gezocht naar integrale oplossingen middels uitgebreide participatie met interne- en externe stakeholders. Het nieuwe beleid wordt in het tweede halfjaar van 2023 aangeboden aan uw gemeenteraad. Het nieuwe beleid omvat de algemene groenvisie, het bomen- en bermen beheerprogramma en het beheerprogramma invasieve soorten, inclusief de behandeling van de motie bermplanten. Bij beleidsveranderingen ten opzichte van het vastgestelde Integraal beheer openbare ruimte (IBOR) worden de financiële effecten in kaart gebracht.

Doelstellingen Ruimte en groen Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. Het ontwikkelen van nieuwe 1.1 Een nieuwe groenvisie opstellen. inzichten en creatieve integrale 1.2 Een nieuwe boombeheerplan en oplossingen voor onze kapverordening opstellen. leefomgeving. 1.3 Een document opstellen waarin we beschrijven hoe we om willen gaan met invasieve soorten. Toelichting 1.1 Brede participatie heeft meer tijd gevraagd. Naar verwachting zal in het tweede halfjaar 2023 nieuw beleid worden voorgelegd. 1.2 Brede participatie heeft meer tijd gevraagd. Naar verwachting zal in het tweede halfjaar 2023 nieuw beleid worden voorgelegd. 1.3 Er wordt momenteel aan gewerkt. Deze wordt in het tweede halfjaar 2023 aan de raad aangeboden.

28

T1

Wonen en leefbaarheid Ambitie Op het gebied van wonen staan we voor een grote opgave. Ook onze gemeente wil daar een bijdrage aan leveren. De concrete ambitie van het college is om deze bestuursperiode 200 woningen te bouwen. De focus ligt daarbij op de dorpen Borger en Nieuw-Buinen. Maar voor Drouwenermond is intussen ook een grondexploitatie vastgesteld. Ook werken we mee aan nieuwe particuliere initiatieven zoals Tiny Houses. Verder zijn we bezig met het afronden van Daalkampen en het ontwikkelen van de plannen in Nieuw-Buinen rondom de MFA. Daarnaast hebben we ambities om intensief contact te houden met woningcorporaties met als doel om voldoende sociale huurwoningen te realiseren. Zo willen we een minimumpercentage sociale huur bij nieuwbouw realiseren en onze eigen inwoners zoveel mogelijk voorrang geven. Ook jongeren willen we stimuleren om zich tijdig bij woningcorporaties aan te melden. Verder streven we bij herstructurering naar een integrale aanpak met aandacht voor de openbare ruimte. De komende jaren wordt ook ingezet op het verbeteren van de leefbaarheid door het vernieuwen van een aantal voorzieningen. Deze begroting bevat o.a. middelen voor vernieuwing van sporthal De Koel en het realiseren van een nieuwe basisschool op basis van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs.

Doelstellingen Wonen en leefbaarheid Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. Voldoende sociale huur - en 1.1 Minimum percentage koopwoningen en daarmee de huurwoningen realiseren bij nieuwe betaalbare woningvoorraad woningbouw. vergroten. 1.2 Onderzoeken of een revolverend fonds ten behoeve van woningbouw gerealiseerd kan worden. 1.3 Tegengaan huisjes melkers/speculanten door middel van zelfbewoningsplicht. 1.4 Indien mogelijk voorrang geven aan eigen inwoners bij kopen beschikbare woningen. 1.5 Een uitvoeringsprogramma van de Woonvisie 2022+ opleveren. Dit als basis voor de planning en prioritering van de bouw van woningen. 1.6 Ruimte bieden voor innovatieve woningbouw zoals Tiny houses. 2. Voldoende aanbod in sociale 2.1 Jongeren stimuleren om zich op huurwoningen realiseren. tijd in te schrijven bij woningcorporaties. 2.2 Afstemming vraag en aanbod vanuit Woonvisie met corporaties en huurdersorganisaties.

29

T1

2.3 Bij herstructurering streven naar een integrale aanpak met aandacht voor woningen en openbare ruimte, zoals in het gebiedsontwikkelingsplan 2e Exloërmond Midden en West. 3. Verbeteren maatschappelijk 3.1 Afronden onderzoek toekomst vastgoed. beheer MFA’s. 3.2 Herschikking maatschappelijke voorzieningen in Borger (inclusief Willibrordkerk). 4. Verbeteren voorzieningen 4.1 Afronden privatisering sport. kerncomplexen Nieuw-Buinen en Valthermond. 4.2 Realiseren renovatie sportpark Odoorn. 4.3 Voorbereiden nieuwbouw de Koel. 4.4 Voorbereiden privatisering Borger. 5. Actuele voorzieningen voor 5.1 Vaststellen Integraal het basisonderwijs realiseren. huisvestingsplan (IHP) onderwijs door de gemeenteraad. 5.2 Voorbereiding bouw eerste basisschool op basis van prioritering IHP. Toelichting 1.5 Deze wordt in het tweede kwartaal van 2023 opgeleverd. 1.6 Het beleid voor Tiny houses wordt in het tweede kwartaal van 2023 afgerond. 3.1 Het onderzoek is afgerond, maar de vervolgacties moeten nog worden gestart. 3.2 Het gesprek met de scholen over de benodigde ruimte is gaande. 5.2 Het IHP is inmiddels vastgesteld.

30

Openbare orde en veiligheid Ambitie Op het gebied van openbare orde en veiligheid willen we in 2023 vooral inzetten op verdere bewustwording in de organisatie op het vlak van ondermijning en het voorkomen daarvan. Daartoe dragen we ook zorg dat ons BIBOB-instrumentarium actueel blijft.

Doelstellingen Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. Bewustwording creëren 1.1 Actueel houden beleidsregel onder medewerkers dat Bibob. criminele ondermijning 1.2 Organiseren ondermijningsdag plaatsvindt en dat bij signalen voor college raad en medewerkers. een actueel Bibob1.3 Programma versterking instrumentarium ingezet kan weerbaarheid tegen zorgfraude en worden. versterking weerbaarheid buitengebied. 1.4 Inrichten informatieknooppunt ondermijning. 1.5 Meedraaien in concrete RIECcasusoverleggen. 1.6 Activeren en stimuleren medewerkers en ketenpartners tot deelname aan relevante opleidingen en trainingen. 1.7 Verder uitrollen toepassing Bibobbeleidsregel binnen organisatie: onderdelen subsidies/inkoop/aanbesteding. Toelichting 1.2 Dit was een doelstelling gekoppeld aan 2022 en die is daar gerealiseerd. 1.4 Dit moet nog worden opgepakt. 1.7 Dit moet nog worden opgepakt.

31

T1

Wegen en verkeer Ambitie In 2023 geven we een impuls aan het onderhoud van ons wegennet, waarbij we met name aandacht schenken aan voet- en fietspaden en de plattelandswegen in relatie tot de recreatieve routes en de toegankelijkheid. Uiteraard worden nieuwe inrichtingen aangepast aan de kaders van het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoerplan (GVVP). Scholen en routes daarnaartoe hebben hierbij speciale aandacht. Verder zetten we in op het behoud van ons OV-netwerk en het realiseren van de Nedersaksenlijn.

Doelstellingen Wegen en verkeer Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. Verbeteren 1.1 Toewerken naar realisatie verkeersveiligheid, leefbaarheid Doorfietsroute Borger-Exloo-Valtheen bereikbaarheid. Emmen. 1.2 Projecten uitvoeren binnen de kaders van het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoersplan (GVVP).* 1.3 Huidige contacten het OVbureau Groningen-Drenthe voortzetten. 2. Bevorderen kwaliteit 2.1 Voetpaden (voorlopig eenmalig) voetpaden. inspecteren en MJP opzetten.

T1

Toelichting 1.2 * Toelichting GVVP-projecten 2023 De projecten Valtherweg-Exloërweg en Dwarsdiep/Dwarskade zijn technisch voorbereid. Dit jaar worden deze projecten uitgevoerd. Ook is gestart met de planvorming van de projecten Zuiderdiep Drouwenermond. Na uitvoering van de projecten ValtherwegExloërweg en Dwarsdiep/Dwarskade wordt vanuit het GVVP-budget gespaard voor uitvoering van het project Zuiderdiep Drouwenermond. Daarom is de uitvoering van dat project waarschijnlijk in 2024/2025. Verdere planvorming voor de Exloërweg/Weerdingerweg binnen de bebouwde kom van Valthe volgt na het proces van het project Zuiderdiep Drouwenermond. 2.1 Inspectie van het laatst gebied vindt nu plaats. Daarna moet project civieltechnisch en beleidsmatig worden opgepakt. Hiervoor wordt extern capaciteit gezocht. Dit proces is echter nog niet afgerond.

32

WAT MAG HET KOSTEN? Wijzigingen BERAP 2023-I 2.1 Oost-Westverkeer zuidkant gemeente Op 2 maart 2022 is een amendement aangenomen voor een verkenning naar de mogelijkheden tot ontsluiting via de Mondenweg naar de N391. De kosten zouden ten laste komen van budget beleidsintensivering. Inmiddels is duidelijk geworden dat deze verkenning € 25.000 kost. We vragen de raad hier € 25.000 voor beschikbaar te stellen. Financieel effect: € 25.000 incidenteel nadelig 2.1 Vergoeding glasvezel voetpaden In 2022 hebben we een vergoeding van € 62.500 ontvangen voor beschadigingen aan voetpaden en fietspaden als gevolg van de aanleg van glasvezel. Afgesproken is dat deze middelen beschikbaar zouden blijven voor het herstel van deze paden en dit te betrekken bij het op te stellen verbeterplan voetpaden 2023. In de jaarrekening 2022 zijn deze middelen niet gereserveerd. Daarom is het voorstel deze middelen in 2023 hiervoor ter beschikking te stellen. Financieel effect: € 62.500 incidenteel nadelig 4.2 Onderzoekskosten IHP verbeteren binnenklimaat Zoals bekend is het binnenklimaat op veel scholen een aandachtspunt. In het raadsvoorstel van het Integraal Huisvestingsplan (IHP) onderwijs is aangegeven dat we € 100.000 vragen om onderzoek te doen naar welke scholen hiervoor in aanmerking komen.

We kunnen deze kosten incidenteel dekken uit de stelpost voor de kapitaallasten ter hoogte van € 150.000 die in de begroting 2023 is beschikbaar is gesteld voor de investering in een nieuwe school. Aangezien de school nog niet in 2023 gebouwd gaat worden, zijn deze middelen daar incidenteel nog niet voor nodig. Financieel effect: € 100.000 budgettair neutraal 4.2 Business cases bouw eerste drie scholen IHP Voor de bouw van de eerste drie scholen is € 30.000 benodigd voor het opstellen van drie business cases. Deze kosten worden gedekt uit de stelpost voor investeringen voor nieuwe basisscholen. Zie ook de toelichting in de tekst over het verbeteren van het binnenklimaat. Financieel effect: € 30.000 budgettair neutraal 4.2 Inzet budget 2023 voor nieuwe school IHP Er wordt € 130.000 aan het budget voor de bouw van de nieuwe school onttrokken om in te zetten voor de business cases en de onderzoekskosten voor het verbeteren van het binnenklimaat. Financieel effect: € 130.000 budgettair neutraal 5.2 Vervanging bron aardwarmte voetbal Nieuw-Buinen Een aantal jaar geleden is een bron voor aardwarmte gerealiseerd bij de voetbalvereniging Nieuw-Buinen. De bron is kapot gegaan en moet worden vervangen. De totale kosten worden ingeschat op € 70.000. We verwachten dat de gemeente € 35.000 moet bijdragen.

Het restant wordt naar verwachting door de vereniging bijgedragen of door middel van subsidies verkregen. Financieel effect: € 35.000 nadelig 5.2 Renovatie hoofdvelden Nieuw-Buinen en Valthermond Op dit moment speelt bij twee verenigingen (Nieuw-Buinen en Valthermond) dat het hoofdveld niet in goede conditie verkeert. Tevens zijn de hekwerken rond het hoofdveld in Valthermond sterk verouderd en aan toe aan vervanging. Om de velden weer goed bespeelbaar te maken is het noodzakelijk om een grondige toprenovatie uit te voeren. De

33

kosten voor deze renovatie en nieuwe hekwerken zijn niet te dekken uit het reguliere onderhoudsbudget. Daarom wordt er een incidenteel budget van € 125.000 gevraagd om de renovatie deze zomer uit te voeren. Financieel effect: € 125.000 incidenteel nadelig 5.2 Landschappelijke inpassing rondom sportpark Odoorn De wens is om nieuwe bomen en struiken te planten om de houtwal rondom het sportpark weer gedeeltelijk te herstellen. Dit staat mooi in de omgeving en zal bijdragen aan het verminderen van geluidshinder voor omwonenden. Financieel effect: € 100.000 incidenteel nadelig 5.2 Hogere kosten kleedruimtes voetbal 2e Exloërmond Oorspronkelijk is er € 50.000 beschikbaar gesteld om een passende oplossing te realiseren voor de kleedruimtes bij de voetbalvelden in 2e Exloërmond. We schatten in dat het realiseren van een passende oplossing € 100.000 extra kost. De benodigde middelen hiervoor kunnen we onttrekken aan de reserve Kern en Kader. Financieel effect: € 100.000 budgettair neutraal 5.2 Afronding privatisering sportpark Buinen De stichting Dorpshuis Buinen heeft de gemeentelijke gymzaal op het sportpark De Woerd in 2017 overgenomen voor het realiseren van een dorpshuis op die locatie. De afgelopen jaren is het Ondernemersplan Dorpshuis Buinen met de bijbehorende verbouwingen uitgevoerd.

Nu de verbouwing is afgrond, blijkt de behoefte te leven bij de voetbalvereniging om een opslagruimte (ballen en andere materialen) met toiletten te realiseren. Deze faciliteit (opslagruimte) is nodig en ontbreekt nu op het complex. Het ontbreken van deze voorziening is ontstaan door het verschuiven van ruimte van de voetbalvereniging naar het dorpshuis. Het college stelt voor aan voetbalvereniging Buinen een eenmalige bijdrage van € 75.000 beschikbaar te stellen om deze voorziening te realiseren. De bedrag kan worden onttrokken aan de reserve Kern en Kader. Financieel effect: € 75.000 budgettair neutraal 5.7 Toetsingskader beleid bewegen in de openbare ruimte We willen bewegen in de buitenruimte stimuleren, van jong tot oud. Ook zien we dat de wensen rond bewegen in de buitenruimte veranderen. Het huidige speeltuinen beleid is hiervoor niet toereikend. We willen daarom een toetsingskader laten ontwikkelen. Financieel effect: € 50.000 incidenteel nadelig 5.7 Bijdrage side events EK wielrennen In de nationale sportweek vindt ook het EK wielrennen plaats. Er wordt een bijdrage gevraagd vanuit de gemeente om de wegen hierop in te richten. De financiering van de activiteiten en aankleding kunnen uit het budget voor sportbeleid betaald worden. Voor de financiering van de aankleding van de rotonde en de schermen wordt voorgesteld € 10.000 in deze rapportage beschikbaar te stellen.

Financieel effect: € 10.000 incidenteel nadelig 5.7 Verbeteren fietspad Bronnegermaden We hebben subsidie ontvangen van de provincie om dit fietspad aan te leggen. De gemeente moet nog € 170.000 investeren om het fietspad te kunnen realiseren. De kapitaallasten hiervoor bedragen € 12.750. Financieel effect: € 12.750 structureel nadelig 5.7 Intensivering onderhoud voetbal kerncomplexen Het college wil de onderhoudswerkzaamheden zoals doorzaaien, schudfrezen en wiedeggen veelvuldiger toepassen op de kerncomplexen. We schatten de extra kosten in op € 25.000. Financieel effect: € 25.000 incidenteel nadelig

34

5.7 Renovatie natuurpark Aukje Wolf Valthermond Zowel het groen, de padenstructuur en de bruggen in het natuurpark Aukje Wolf moeten worden gerenoveerd. In het verleden is een voorziening voor het onderhoud van het park getroffen. De geraamde kosten van € 108.000 kunnen worden onttrokken aan deze voorziening (voorziening Aukje Wolf park). De raad is hierover, door middel van een afzonderlijke brief, geïnformeerd. Financieel effect: € 108.000 budgettair neutraal

35

Onze portemonnee

Onderwerpen: - Ambitie; - Doelstellingen; - Specifieke Gemeentefonds; - Wat mag het kosten? - De knoppen.

36

Ambitie Op het gebied van ICT willen we vooral inzetten op het informatieveiligheid en het voorkomen van bijvoorbeeld cyberaanvallen. Verder is de Common Ground een ontwikkeling die we nadrukkelijk blijven volgen en waar we naar verwachting op termijn in willen investeren om onze systemen veilig en werkbaar te houden. Voor wat betreft personeel blijven we inzetten op het verhogen van werkgeluk. Ook zijn er in de begroting 2023 middelen beschikbaar gesteld om het trainee programma te verlengen, omdat we zien dat de trainees van toegevoegde waarde zijn voor onze organisatie. Waar we dat kunnen gaan we samenwerken met goed gekozen samenwerkingspartners. Ook gaan we het gemeentehuis toekomstbestendig maken door middel van renovatie en verduurzaming.

Doelstellingen Onze portemonnee Wat willen we bereiken? 1. Verbeteren van informatieveiligheid.

Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 ICT systemen zo actueel en veilig mogelijk maken. 1.2 Actualiseren dienstverleningsovereenkomst Emmen. 1.3 Risicoanalyse opstellen met Baseline informatieveiligheid Overheid (BIO) als kader. 1.4 Bewustwording over informatieveiligheid in onze organisatie vergroten. 1.5 Actualiseren bedrijfscontinuïteitsplan en aanvullen met de dreiging van cyberaanvallen. 1.6 Onze bijdrage leveren aan het initiatief “Common Ground”. 1.7 Versterken I -organisatie en het informatiemanagement op orde brengen. 2. Kwantitatief en kwalitatief 2.1 Verhogen werkgeluk aan de hand goed toegerust op de opgaven van de swingende tent op basis van die voorliggen of op ons de werkgeluksscan. afkomen. 2.2 Verlengen trainee programma. 2.3 Inzetten van een recruiter. 2.4 Inzet voor arbeidsmarktcommunicatie (incl. social media). 3. Daar waar we het werk niet 3.1 Onderzoeken kansen alleen aankunnen, dit samenwerking. oppakken met goed gekozen samenwerkingspartners. 4. Een werkomgeving 4.1 Renoveren gemeentehuis. (huisvesting) die het werk optimaal faciliteert. 5. Middelen beschikbaar stellen 5.1 Toeristenbelasting verhogen in voor investeringen uit het de kadernota 2023. Meerjarig investeringsplan en 5.2 OZB jaarlijks met 1% extra verhogen.

37

T1

voor het realiseren van doelen 5.3 Indien nodig onttrekkingen aan uit het bestuursprogramma. de VAR doen. 5.4 De coronareserve indien nodig inzetten. 5.5 Onttrekkingen doen aan de bufferreserve gronden. Toelichting 1.5 Dit onderdeel is nog niet gestart vanwege onderbezetting bij juridische zaken en openbare orde en veiligheid.

38

Specificatie Gemeentefonds Algemene uitkering 2023 Onderdeel I, de algemene uitkering, valt hoger uit dan in de begroting 2023, aangezien we de behoedzaamheid en het anticiperen op de bezuinigingen van het Rijk kunnen laten vrijvallen. De verwachting is namelijk dat de komende circulaires positief zullen zijn vanwege de hoge inflatie. Zoals blijkt uit de stelpost indexering zal het ook noodzakelijk zijn om de extra opbrengsten uit de circulaires te reserveren voor indexering van budgetten. Bij onderdeel II komen de combinatiefuncties te vervallen. Hiervoor in de plaats is een specifieke uitkering gekomen voor sportactiviteiten met de naam Brede SPUK. In 2023 ontvangen we ook aanvullende middelen voor de Wet Kwaliteitsborging Bouw (WKB). Deze middelen worden gereserveerd voor de uitvoering van deze wet. Gemeentefonds 2023

Begroting

I: Algemene Uitkering

2023

Algemene Uitkering

BERAP

Verschil

2023-I BEGR-BERAP

49.192.109 49.192.109

0

Raming onderuitputting

-150.000

-150.000

0

Behoedzaamheid

-400.000

0

400.000

0

0

0

-1.350.000

0

1.350.000

0

0

0

47.292.109 49.042.109

1.750.000

Raming BTW compensatiefonds Anticiperen op bezuinigingen Rijk Meicirculaire 2023 Subtotaal onderdeel I

II: Decentralisatie- en integratieuitkeringen Combinatiefuncties

113.188

0

-113.188

Voorschoolse Voorziening Peuters

68.946

68.946

0

Armoedebestrijding kinderen

91.762

91.762

0

VTH provinciale Taken

74.423

74.423

0

Versterking omgevingsveiligheid

4.000

4.000

0

0

17.223

17.223

33.104

33.104

0

385.423

289.458

-95.965

Participatie

4.540.416

4.540.416

0

Subtotaal onderdeel III

4.540.416

4.540.416

0

47.292.109 49.042.109

1.750.000

Wet kwaliteitsborging bouw Extra capaciteit BOA's Subtotaal onderdeel II III: Sociaal Domein 3D's

Totaal per onderdeel Totaal onderdeel I Totaal onderdeel II

385.423

289.458

-95.965

Totaal onderdeel III

4.540.416

4.540.416

0

52.217.948 53.871.983

1.654.035

Totaal I t/m III

Meicirculaire 2023 Naar verwachting verschijnt de Meicirculaire 2023 op 31 mei 2023. Waarschijnlijk valt deze circulaire positief uit voor onze gemeente, omdat de cijfers voor inflatie op basis van het CPB hoger zijn geworden dan in de septembercirculaire 2022 van uit is gegaan. Tevens heeft het Rijk toegezegd gemeenten te compenseren voor de hoge inflatie die in 2022 van toepassing was. 39

WAT MAG HET KOSTEN? Wijzigingen BERAP 2023-I 0.5 Dividend BNG We hebben € 229.000 begroot voor dividendontvangsten van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). In 2023 ontvangen we € 200.000 dividend over het resultaat van de BNG in 2022. Daarom wordt de opbrengst met € 29.000 incidenteel verlaagd. Financieel effect: € 29.000 nadelig 0.8 Kapitaallasten Onze afschrijvingsmethodiek schrijft voor dat we beginnen met afschrijven in het jaar nadat de investeringen zijn afgesloten. Aangezien wij de kapitaallasten van deze investeringen volledig begroten in het lopende jaar levert dit een incidenteel voordeel op van € 300.000. Financieel effect: € 300.000 voordelig 0.10 Onttrekking Vrije Algemene Reserve (VAR) Om de incidentele voorstellen in deze rapportage te kunnen bekostigen is een onttrekking aan de VAR van € 300.000 noodzakelijk. Financieel effect: € 300.000 voordelig 0.10 Onttrekking reserve Kern en Kader Voor de voorstellen 'Hogere kosten kleedruimtes voetbal 2e Exloërmond' en 'Afronding privatisering sportpark Buinen' wordt in totaal € 175.000 aan de reserve Kern en Kader onttrokken. In BERAP 2022-II is voor deze voorstellen budget aan de reserve Kern en Kader toegevoegd.

Financieel effect: € 175.000 budgettair neutraal 0.10 Onttrekking voorziening Aukje Wolf park Voor de renovatie van het Aukje Wolf park wordt een bedrag van € 108.000 onttrokken aan de voorziening Aukje Wolf park. Het restant bedrag van afgerond € 5.000 dat in de voorziening resteert wordt gebruikt voor het onderhoud van het park in 2024. Daarna kan de voorziening worden opgeheven. Financieel effect: € 108.000 budgettair neutraal

40

De knoppen In dit onderdeel beschrijven we de beschikbare bestedingsruimte voor het begrotingsjaar 2023 en de meerjarenbegroting 2024-2027. We beschrijven hoe de bestedingsruimte zich heeft ontwikkeld ten opzichte van de begroting 2023. Met deze bestedingsruimte kunnen we onze nieuwe of gewijzigde ambities realiseren. De bestedingsruimte bestaat uit 5 knoppen: Knop saldo begroting: de structureel beschikbare middelen die we kunnen inzetten voor meerjarige uitgaven.

Knop beleidsintensivering: de incidenteel beschikbare middelen die we kunnen inzetten voor eenmalige uitgaven.

Knop belastingen: de mogelijkheid om financiële ruimte te creëren door de belastingen extra te verhogen.

Knop bezuinigingen: de middelen die we kunnen vrijspelen door oud beleid te schrappen om ambities en dus nieuw beleid te realiseren.

Knop vrije algemene reserve (VAR): de middelen die we eventueel aanvullend incidenteel beschikbaar hebben in de VAR om onze ambities te realiseren.

Knop 1 saldo begroting 2.1 Knop 1: Bestedingsruimte en bestedingsvoorstellen vanuit saldo begroting In onderstaand overzicht is het verloop van knop 1 saldo begroting zichtbaar sinds de begroting 2023. Het saldo wordt aangepast met alle wijzigingen in deze bestuursrapportage.

41

Knop 2 beleidsintensivering 2.2 Knop 2: Bestedingsruimte en bestedingsvoorstellen vanuit beleidsintensivering Hieronder presenteren we het verloop van budget beleidsintensivering. Het beginpunt is de stand van de begroting 2023. Het saldo wordt aangepast met alle wijzigingen in deze bestuursrapportage.

Knop 3 belastingdruk 2.3 Knop 3: Bestedingsruimte en bestedingsvoorstellen vanuit ontwikkeling belastingen De belastingtarieven voor 2023 zijn al vastgesteld. Vandaar dat er geen wijzigingen plaatsvinden op deze knop.

42

Knop 4 bezuinigingen 2.4 Knop 4: Bestedingsruimte en bestedingsvoorstellen vanuit bezuinigingen Aanvullend op knop 1, 2 en 3 kan bestedingsruimte worden gevonden binnen het thema door bezuinigingen. Deze bestuursrapportage bevat echter geen bezuinigingen.

Knop 5 vrije reserve 2.5 Knop 5: Bestedingsruimte en bestedingsvoorstellen vanuit de VAR Bij te weinig incidenteel beschikbare middelen kunnen we een onttrekking aan de VAR doen. In deze bestuursrapportage wordt een onttrekking van € 300.000 aan de VAR gedaan.

43

Voortgang investeringskredieten Op dit moment zijn er geen bijzonderheden te melden over de investeringen in 2023. Het beeld is op dit moment nog vertekend omdat we nog vroeg in het jaar zitten en veel investeringen nog niet zijn uitgeput. In BERAP 2023-II stellen we een overzicht op van de uitputting van de investeringen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=525b5510-bde0-45ef-81ae-ad9ac3a16cc1