Bestuursrapportage 2021-I
Tekst van het document
BESTUURSRAPPORTAGE 2021-I
Inhoudsopgave
Voorwoord Bestuursrapportage 2021-I ..................................................................... 3 Het document start... ............................................................................................. 4 Samenvatting op hoofdlijnen ................................................................................... 5 Recapitulatie van baten en lasten ............................................................................ 8 Onze inwoners ...................................................................................................... 9 Sociaal Domein .................................................................................................... 10 Dienstverlening .................................................................................................... 13 Onze economie .................................................................................................... 18 Economische ontwikkeling ..................................................................................... 19 Recreatie en Toerisme ........................................................................................... 21 Onze toekomst ..................................................................................................... 23 Duurzame ontwikkeling .........................................................................................
24 De veranderende rol van de gemeente .................................................................... 26 Onze leefomgeving ............................................................................................... 31 Ruimte en groen ................................................................................................... 32 Wonen en leefbaarheid .......................................................................................... 34 Openbare orde en veiligheid .................................................................................. 36 Wegen en verkeer ................................................................................................ 38 Onze portemonnee ............................................................................................... 43 Voortgang investeringskredieten ............................................................................ 52 Toelichting taakvelden .......................................................................................... 53 Dynamische prioriteitenlijst.................................................................................... 56 Totaaloverzicht wijzigingen BERAP 2021-I ............................................................... 57 Administratieve wijzigingen ................................................................................... 59
2
Voorwoord Bestuursrapportage 2021-I Hierbij bieden wij uw raad de Bestuursrapportage 2021-I aan waarin we rapporteren over de maanden januari t/m april 2021. Zoals u van ons gewend bent rapporteren we in de Bestuursrapportage 2021-I over de realisatie van de doelstellingen die in de begroting 2021 zijn opgenomen en hebben we een aantal mutaties opgenomen die tot een wijziging van de begroting leiden. Nog steeds is corona in ons midden en ziet de wereld er anders uit dan we hadden kunnen voorspellen, maar er lijkt licht aan het einde van de tunnel. Dat biedt kansen om in de rest van deze bestuursperiode alsnog veel doelstellingen af te ronden en uit deze crisis te komen. We zien nog steeds dat het Rijk ons te weinig tegemoet komt in de uitvoering van verschillende wetten. Voorbeelden zijn de uitvoering jeugdzorg, Omgevingswet en het abonnementstarief van de Wmo. Toch zien we dat het Rijk een beweging aan het maken is. Dat zien we aan de berichtgeving over compensatie voor de Omgevingswet en de extra compensatie voor jeugdzorg die voor 2021 recentelijk is toegekend. Wij hopen dat het nieuwe kabinet ook realistische structurele compensatie voor de komende jaren gaat toekennen. Instemmen Wij stellen uw raad het volgende voor: 1. Instemmen met de voortgang van het beleid 2021. De voortgang van beleid geven we weer aan de hand van de bekende kleurtjes in de verschillende subthema's.
Het is positief om te melden dat ondanks corona veel doelstellingen op schema lopen. 2. Instemmen met de autonome bestedingsvoorstellen 2021. De autonome bestedingsvoorstellen beschouwen we als bijstellingen van budgetten. Wij zien dat voorstellen als de Omgevingswet opnieuw veel budget vragen, maar gelukkig hebben we hiervoor voldoende middelen kunnen vinden. 3. Instemmen met de bestuurlijke bestedingsvoorstellen 2021. Aan de hand van de DPL hebben we de bestuurlijke voorstellen integraal afgewogen. Daarbij hebben we verantwoorde afwegingen gemaakt en structurele bestedingsvoorstellen zoveel mogelijk uitgesteld tot de begroting 2022. 4. Instemmen met de invulling van de incidentele bezuiniging van € 500.000. We doen uw raad een voorstel om de opgenomen bezuinigingsopgave van € 500.000 in de begroting 2021 in te vullen. Daarbij zijn we erin geslaagd om bestaande budgetten te verlagen en we geen onttrekking aan de VAR te hoeven doen. 5. Instemmen met de bestemming van de coronacompensatiepakketten. We stellen uw raad in deze Bestuursrapportage een besteding van de middelen uit de corona compensatie-pakketten 3 en 4 voor, zodat we slagvaardig aan de gang kunnen om uitvoering te geven aan de verschillende maatregelen. 6. Instemmen met een onttrekking aan de VAR van € 350.000. We zien de noodzaak om meer te investeren in de samenleving dan er beschikbaar was.
Wij beschouwen dit als een verantwoorde keuze, omdat het jaarrekening resultaat ruim voordelig was en onze solvabiliteit dit toelaat. College van burgemeester en wethouders
3
Het document start... met een samenvatting op hoofdlijnen. Vervolgens komt elk thema aan bod. In de thema’s staat de voortgang van de doelen centraal. In de doelenbomen werken we met kleuren om de voortgang aan te geven. Hieronder de betekenis van de kleuren: afgewerkt
volgens planning
niet volgens planning
nog niet gestart
Waar noodzakelijk geven we een toelichting. Dat is in ieder geval zo als de uitvoering van een bepaald doel niet volgens planning loopt of nog niet is gestart. Ook staan we per thema stil bij de wijzigingen op de baten en lasten. De baten en lasten geven we weer in taakvelden. Taakvelden geven een specificatie van onze baten en lasten. In de bijlage 'Toelichting taakvelden' is elk taakveld voorzien van een toelichting.
4
Samenvatting op hoofdlijnen In deze sectie geven we een samenvatting op hoofdlijnen van de voortgang met betrekking tot het beleid en de financiën. Ambities en speerpunten In de begroting 2021 hebben we de volgende ambities genoemd en deze gekoppeld aan de hoofdthema's People, Planet en Profit uit onze huidige toekomstvisie. Mede op basis van deze ambities hebben we de bestuurlijke voorstellen afgewogen en geprioriteerd. Hoofdthema's People
Planet Profit
Ambities Leefbaarheid en voorzieningen Sociaal Domein Wonen (inclusief bouwen en zorg) Duurzaamheid (inclusief Cittaslow) Recreatie en Toerisme
Verder zijn in de begroting 2021 de volgende speerpunten geformuleerd. Ook de speerpunten hebben een rol gespeeld in de integrale afweging van de bestuurlijke bestedingsvoorstellen. Jaar 2021
Speerpunten • Duurzaamheid; • Uitvoering Kern en Kader; • Regiodeal; • Uitvoering GVVP; • Omgevingswet: • Omgevingsvisie/toekomstvisie; • Doorontwikkeling Sociaal Domein (inclusief preventie); • Coronamaatregelen*.
*: In de begroting 2021 stond het speerpunt 1,5 meter samenleving genoemd, maar inmiddels is het uitvoeren van coronamaatregelen meer actueel.
Bij de verschillende (sub)thema's zijn deze speerpunten uitgewerkt in de doelstellingen 'Wat willen we bereiken?' en 'Wat gaan we daarvoor doen?'. Doelstellingen Per subthema rapporteren we over de voortgang. We zien dat veel doelen op schema lopen. Enkele vertragingen zijn het gevolg van de coronacrisis waar we ons nog middenin bevinden. Veel overlegstructuren vinden inmiddels digitaal plaats. Invulling incidentele bezuiniging van € 500.000 In de begroting 2021 hebben we een bezuinigingsopgave van € 500.000 opgenomen. In deze bestuursrapportage geven we invulling aan deze bezuinigingsopgave. Hieronder een specificatie van de bezuinigingen. In de kolom 'bron' is aangegeven dat de bezuinigingen voor een groot deel uit de reserve Nog uit te Voeren Werken (NUW) komen. De kolom 'totaalbedrag' geeft weer hoeveel budget er initieel beschikbaar was. Nr Voorstel
Bron
Totaalbedrag Voorstel
1 Speeltuinen
NUW
89.445
25.000
2 Dak- en thuisloosheid
NUW
17.500
17.500
3 Restant inburgering voor nieuwe wet
NUW
110.000
30.000
4 Restant inhuur derden groen
NUW
98.500
37.000
5 Restantbudget lokaal onderwijsbeleid
NUW
80.000
40.000
5
6 Restant BUIG budget
NUW
200.000
150.000
7 Restantbudget gebiedsagenda de Monden NUW
71.450
25.000
8 Schuldhulpverlening
NUW
45.000
25.000
9 Afval coronacompensatie
Coronasteun 4
41.000
41.000
10 Re-integratie coronacompensatie
Coronasteun 4
129.000
109.500
Totaal:
881.895 500.000
Coronacompensatiepakketten 3 en 4 Sinds BERAP 2020-II zijn er twee nieuwe coronasteunpakketten gepresenteerd. We geven invulling aan de bestemming van deze middelen. De middelen worden via het Gemeentefonds toegekend en zijn vrij besteedbaar. Hieronder de voorgestelde verdeling van de middelen. Nr Compensatieregeling
Bedrag 2021 Naar
Steunpakket 3
bezuin.
Naar
Naar
bedrijfsv. beleid
1 Aanvullend pakket re-integratiekosten
129.000
2 Impuls re-integratie
69.000
17.000
52.000
3 Gemeentelijk schuldenbeleid
28.000
7.000
21.000
4 Bijzondere bijstand 5 Cultuurmiddelen
10.000
2.500
7.500
77.000
77.000
6 Extra kosten verkiezingen
37.000
37.000
Subtotaal: Nr Compensatieregeling
109.500
350.000 109.500 Bedrag 2021 Naar
Steunpakket 4
bezuin.
19.500
26.500 214.000 Naar
Naar
bedrijfsv. beleid
1 Perspectief jeugd en jongeren
40.000
10.000
30.000
2 Jongerenwerk
14.000
3.500
10.500
3 Mentale ondersteuning
12.000
3.000
9.000
4 Activiteiten en ontmoetingen
8.000
2.000
6.000
5 TONK regeling
59.000
6 Afvalverwerking
41.000
7 Bestrijden eenzaamheid ouderen
67.000
17.000
50.000
8 Extra begeleiding kwetsbare groepen
68.000
17.000
51.000
9 Voorschoolse voorziening peuters
12.000
3.000
9.000
Subtotaal:
321.000
Totaal:
59.000 41.000
0
41.000
55.500 224.500
671.000 150.500
82.000 438.500
Zichtbaar is dat er van het totale pakket een bedrag van € 150.500 wordt ingezet voor invulling van de bezuiniging en € 82.000 voor bedrijfsvoering. Het restant gaat naar de verschillende beleidsvelden. We stellen voor een deel beschikbaar te stellen voor bedrijfsvoering, omdat het ambtelijke inzet vraagt om uitvoering te geven aan de verschillende corona steunpakketten. Dat geldt met name voor steun waar nieuw beleid voor moet worden ontwikkeld en/of uitgevoerd. Het uitgangspunt dat we hebben gehanteerd is dat we waar mogelijk 25% hebben gereserveerd voor bedrijfsvoering. Het voorstel in de jaarstukken is om een bedrag van € 546.000 in een de nieuw te vormen reserve corona te storten. Het voorstel is om daar het principe van 25% voor bedrijfsvoering ook op toe te passen.
6
Daarnaast zagen we mogelijkheden om op de onderdelen afval en re-integratie te bezuinigen, omdat onze inschatting is dat we deze middelen niet nodig hebben voor het betreffende beleidsveld. Alle onderdelen van het coronasteunpakket worden in de thema's separaat toegelicht. Geactualiseerde saldi We presenteren de geactualiseerde saldi van Saldo begroting (knop 1) en Budget beleidsintensivering (knop 2). Alle wijzigingen zijn toegelicht in de onderdelen 'Wat mag het kosten?' van de verschillende thema's. In de bijlage 'Totaaloverzicht wijzigingen' is het totaal van de wijzigingen in beeld gebracht. Knop 1: Saldo begroting Zichtbaar is dat knop 1 saldo begroting sluit met een tekort van € 60.419. Verloop Saldo begroting (knop 1)
2021
Stand Begroting 2021
41.956
Autonome mutaties BERAP 2021-I
-89.000
Bestuurlijke mutaties BERAP 2021-I
-13.375
Stand BERAP/Kadernota
-60.419
Knop 2: Budget beleidsintensivering Zichtbaar is dat knop 2 budget beleidsintensivering sluit met een overschot van € 35.960. Dit is de stand na onttrekking van € 350.000 uit de VAR. Budget beleidsintensivering (knop 2)
2021
Stand Begroting 2021
286.877
Autonome mutaties BERAP 2021-I
-229.717
Bestuurlijke mutaties BERAP 2021-I
-371.200
Onttrekking VAR
350.000
Stand BERAP/Kadernota
35.960
Interpretatie van de uitkomsten Als we het saldo van onvoorzien betrekken bij de knoppen 1 en 2 komt het voorlopig resultaat van 2021 uit op € 25.541 voordelig. Prognose resultaat
2021
Saldo begroting (knop 1)
-60.419
Saldo Beleidsintensivering (knop 2)
35.960
Saldo onvoorzien
50.000
Totaal prognose Resultaat 2020
25.541
7
RECAPITULATIE VAN BATEN EN LASTEN Hieronder geven we de recapitulatie van baten en lasten weer. Dit overzicht bevat de baten en lasten per thema en een specificatie van Onze portemonnee. De baten en lasten van Onze portemonnee vormen het totaal van de algemene dekkingsmiddelen en de onderdelen Overhead (0.4), algemene lasten, baten (0.8), Vennootschapsbelasting (0.9), Beleidsintensivering (0.8), calamiteiten, onvoorzien (0.8) en mutaties reserves (0.10). THEMA'S / TAAKVELDEN
Lasten
Baten
Saldo
Thema 1 Onze inwoners
38.158.365
9.011.442
-29.146.922
Thema 2 Onze economie
607.892
1.621.438
1.013.546
Thema 3 Onze toekomst
4.326.419
24.011
-4.302.408
Thema 4 Onze leefomgeving
18.920.203
7.319.356
-11.600.847
Totaal thema's
62.012.878
17.976.247
-44.036.631
Treasury (0.5)
780.063
1.006.842
226.779
OZB woningen (0.61)
49.800
4.860.529
4.810.729
OZB niet-woningen (0.62)
56.550
1.553.878
1.497.328
Belastingen overig (0.64)
251.978
-
-251.978
Algemene uitkering gemeentefonds (0.7)
23.695
46.820.405
46.796.710
Totaal algemene dekkingsmiddelen
1.162.086 54.241.654
53.079.568
Overhead (0.4)
9.444.954
141.617
-9.303.337
-252.460
-50.000
202.460
Algemene lasten, baten (0.8) Vennootschapsbelasting (0.9)
-
Beleidsintensivering (0.8)
35.960
-35.960
Calamiteiten, onvoorzien (0.8)
50.000
-50.000
Saldo van baten en lasten
72.453.419
72.309.518
-143.901
751.409
834.890
83.481
73.204.828
73.144.408
-60.419
Mutaties reserves (0.10) Resultaat
Zichtbaar is een negatief saldo van de begroting van € 60.419. Dit is knop 1. Budget beleidsintensivering bevat na de mutaties uit deze rapportage nog € 35.960.
8
ONZE INWONERS Binnen het sociaal domein gaat het om welzijn, zorg en onderwijs. Door gebruik te maken van de verbindingen die de samenleving biedt en een efficiënte werkwijze, streeft Borger-Odoorn naar maatwerk in de hulpverlening. Hierbij staat het gezin/huishouden centraal. Als gemeente Borger-Odoorn stellen wij de dienstverlening aan onze inwoners centraal. Wij zien communicatie en dienstverlening als urgente thema’s. Als betrouwbare overheid willen we een organisatie die alert reageert op brieven, tijdig terugbelt en benaderbaar is.
9
Sociaal Domein Ambitie Sinds 2015 heeft het Rijk drie decentralisaties uitgevoerd. Daardoor hebben we als gemeente extra en omvangrijke wettelijke taken erbij gekregen. In Borger-Odoorn hebben we deze decentralisaties breed en integraal opgepakt. We proberen zo te werken aan het vinden van slimme hulpvragen op het gebied van welzijn, zorg, onderwijs en participatie. Het regenboogmodel geeft schematisch weer hoe we het sociaal domein beschouwen. Als we een missie voor het sociaal domein zouden moeten benoemen is dat: Iedereen doet mee.
Bogen 1 Advies- en hulpaanvraag vanuit zelfregie 2 Preventieve, niet geïndiceerde voorzieningen 3 Geïndiceerde voorzieningen, groepen 4 Geïndiceerde maatwerkvoorzieningen, individu Uit het bestaand beleid, het bestuursprogramma, maar ook de evaluatie sociaal domein uit 2019, komen ambities naar voren die nauw met elkaar samenhangen. Allereerst willen we zelfredzaamheid in zijn algemeenheid bevorderen. Zo ontstaat tevens ruimte om waar mogelijk te voorkomen dat mensen gebruikmaken van collectieve en individuele voorzieningen in het sociaal domein. Ook vinden we het belangrijk dat mensen zo gezond mogelijk leven. Daartoe bevorderen we een gezonde leefstijl. Verder is meedoen naar vermogen een belangrijke ambitie. Tot slot willen we een goede sturing in het sociaal domein organiseren. Dit alles doen we door goed samen te werken met onze uitvoeringsorganisaties, zoals de stichting sociale teams Borger-Odoorn (SSTBO). In 2021 zullen meerdere van deze ambities hun plek vinden in het programma voor de verdere ontwikkeling binnen het sociaal domein. Hieronder noemen we de doelstellingen en acties voor het jaar 2021. 10
Doelstellingen Sociaal domein Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. We bevorderen de 1.1 We zetten meer indirecte zelfredzaamheid van inwoners. manieren in om de doelgroep laaggeletterden te bereiken, zoals training in sociale media en hulp bij het halen van theorie voor het rijbewijs. 1.2 We zetten lokaal de uitvoering van het nieuwe beschermd wonen op en voeren deze uit (op grond van gewijzigde Wmo). 1.3. We stellen in samenspraak met de woningcorporaties en zorginstellingen de visie wonen, welzijn en zorg vast. 1.4 We gaan verder met de expeditie De Monden. Dit doen we op basis van de Regiodeal en het vastgestelde plan. 2. We zetten meer in op 2.1 We gaan uiterlijk in het laatste vroegsignalering. kwartaal 2021 de visie op het preventieve jeugdbeleid, waarin de overgang 18-/18+ wordt meegenomen, laten vaststellen. 2.2 Instanties gaan in een vroeger stadium betalingsachterstanden (huur, water, energie en zorgverzekering) melden waardoor de SSTBO eerder in contact kan treden met de inwoners. (Wet gemeentelijke schuldhulp). Dit om schulden te voorkomen. 2.3 Het team werk van de SSTBO gaat eerder – reeds in de opvanglocatie – starten met de integratie van nieuwkomers (nieuwe Wet inburgering). 2.4 In 2021 starten we met een vernieuwde (integrale) zorgroute (023 jaar) waarbij één persoon de regie voert.
Zij beheren de verbinding tussen de voorschoolse voorzieningen, het onderwijs, de leerplichtambtenaren, sociale teams en de hulpverlening. 2.5 We laten mensen met een bijstandsuitkering werkervaring opdoen als preventiemedewerker bij de stichting sociale teams. 2.6 We starten in samenwerking met de GGD ‘Cool2BFit’ mini op voor kinderen tussen de 4 en 6 jaar met als doel kinderen met een ongezond gewicht eerder te helpen.
11
T1
3. We bevorderen een gezonde 3.1 De benoemde actie van 2.6 is leefstijl. ook hierop van toepassing. 3.2 We geven samen met onze inwoners en maatschappelijke partners uitvoering aan de ambities en acties uit het sport- en gezondheidsakkoord. 3.3 We stellen een nieuwe visie vast op binnensport en we brengen de huidige inrichting van accommodaties op peil volgens de wettelijke normen. 4. We willen mensen meer mee 4.1 In samenspraak met de stichting laten doen. sociale teams Borger-Odoorn (SSTBO) beoordelen we in hoeverre de bestaande reintegratievoorzieningen nog voldoen aan de behoeften vanuit de doelgroep om mee te kunnen doen en waar nodig vernieuwen we deze. 4.2 De benoemde actie van 2.5 is ook hierop van toepassing. 5. We willen een betere sturing 5.1 We implementeren het nieuwe in het sociaal domein. inkoopmodel Wmo 2021 (en verder). 5.2 Er is een dashboard beschikbaar met informatie over de inzet van jeugdhulp en Wmo. Toelichting 2.6 In verband met corona is het starten uitgesteld. We houden nu als startdatum aan 1 januari 2022. 3.1 Hiervoor verwijzen we naar de tekst onder 2.6.
12
Dienstverlening Ambitie Wij zien communicatie en dienstverlening als urgente thema’s. Het geeft houvast en richting wanneer we als organisatie alert reageren op brieven, tijdig terugbellen, benaderbaar zijn en de inwoner zich gehoord laten voelen. Centraal in onze dienstverlening is dat we vertrouwen in onze inwoners hebben. Daarom komen we met voorstellen voor een verdere doorontwikkeling van onze werkwijze. We zien de organisatie als faciliterende organisatie, met medewerkers in een coachende rol. Zo richten we onze manier van werken dan ook in. Bij nieuwe initiatieven wordt er volop meegedacht over wat er mogelijk is, ook qua financiering in bijvoorbeeld de vorm van dorpsbudgetten. Voor de uitwerking van communicatie en dienstverlening hanteren we drie pijlers, namelijk: Bereikbaar, Benaderbaar en Begrijpelijk zijn.
Doelstellingen Dienstverlening Wat willen we bereiken? 1. Bereikbaar, benaderbaar en begrijpelijk zijn.
Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Implementatie van een nieuwe website. 1.2 Verbeteren van de telefonische bereikbaarheid en ons terugbelgedrag. 1.3 Afronden van het project ‘invoering van de nieuwe schrijfstijl’. 1.4 Monitoring van het resultaat via het uitvoeren van klanttevredenheidsonderzoeken.
T1
Toelichting 1.1 Dit is nog niet gestart, maar wordt binnenkort wel opgestart met het beschikbare budget dat eerder is toegekend. 1.2 Er wordt momenteel een onderzoek uitgevoerd naar de kwaliteit van de telefonische dienstverlening.
13
WAT MAG HET KOSTEN? Wijzigingen BERAP 2021-I In deze sectie komen de wijzigingen per thema aan bod. We maken een uitsplitsing tussen de reguliere wijzigingen (autonome en bestuurlijke hoge prioriteit), de wijzigingen die voortkomen uit de coronasteunpakketten en de wijzigingen voor invulling van de bezuiniging van € 500.000. Reguliere wijzigingen (autonoom) 4.3 Mantelzorgwaardering Uit de jaarrekening 2020 blijkt dat de post uit het Wmo budget waar mantelzorgwaardering uit wordt gedekt is, in 2020 is overschreden. Als gemeente ben je verplicht om een vorm van mantelzorgwaardering uit te voeren. Aangezien er elders in het Wmo budget geen ruimte is om deze kosten op te vangen, stellen we voor om de kosten voor mantelzorgwaardering structureel in de begroting op te nemen. Financieel effect: € 30.000 structureel nadelig 4.3 Evaluatie leerplicht In 2018 hebben we als gemeente zelf leerplichtambtenaren aangesteld en dit deels aangevuld met incidenteel budget. We hebben de inzet van de leerplicht geëvalueerd en hieruit blijkt dat de huidige formatie structureel moet worden gemaakt om de werkzaamheden op een goede wijze te kunnen uitvoeren. Financieel effect: € 40.000 structureel nadelig 4.3 PGB 2.0 Jeugd Wmo Het huidige PGB systeem (1.0) is aan vernieuwing toe. Met de invoering van PGB 2.0 is de budgethouder beter in staat zijn PGB-administratie te voeren.
De invoering van dit nieuwe systeem vraagt ook inspanningen van ons op het gebied van inrichting en leren hoe hiermee te werken. We schatten de kosten in op € 50.000. Financieel effect: € 50.000 incidenteel nadelig 4.3 Woonplaatsbeginsel jeugd In 2022 wordt het nieuwe woonplaatsbeginsel jeugd ingevoerd. Deze wijziging betekent dat de verwijzende gemeente de kosten voor haar rekening neemt. Dat geldt ook met terugwerkende kracht voor de huidige jongeren in onze gemeente. Wij moeten daarvoor de juiste gegevens aanleveren. De kosten voor de omzetting in het systeem schatten we in op € 20.000. Financieel effect: € 20.000 incidenteel nadelig 6.2 Stichting sociale teams In het najaar van 2020 is met de stichting sociale teams voor 2021 afgesproken dat ze het overschot op hun jaarrekening 2020 mochten inzetten ter dekking van het verschil van € 130.000 tussen hun gevraagde bijdrage en de raming die in onze begroting is opgenomen. Naar verwachting houdt de stichting € 100.000 over en het tekort van € 30.000 ramen we incidenteel bij.
Financieel effect: € 30.000 incidenteel nadelig Reguliere wijzigingen (bestuurlijk) 4.3 Project wonen en zorg We willen een oplossing bieden voor het spanningsveld dat ontstaat tussen het feit dat er enerzijds ruimtelijk gezien geen weigeringsgronden zijn voor aanvragen voor zorglocaties waar wonen en zorg aan de orde is en anderzijds mogelijk stijgende kosten. De uitdaging is een advies uit te brengen over de goede verdeling van wonen en zorg per dorp. We
14
maken inzichtelijk welke scenario’s er zijn en benoemen hierbij de voor- en nadelen. Het eindresultaat is een visie op wonen en zorg in onze gemeente. De kans die daarbij moet worden benut is het bieden van transparantie en helderheid aan de voorkant. Ook moet de kans worden benut om een beeld te krijgen van de doorstroming naar huisartsen en zorgaanbieders. Hiervoor vragen we € 50.000. Financieel effect: € 50.000 incidenteel nadelig 6.1 Voetbal 2e Exloërmond Om het voetbal in 2e Exloërmond op een goede wijze te laten verlopen stellen we voor om een beheerder aan te stellen voor het sportpark voor het tweede halfjaar van 2021 (€ 20.000) en om de kleedkamers in het dorpshuis te renoveren (€ 50.000). De totale kosten bedragen incidenteel € 70.000. Financieel effect: € 70.000 incidenteel nadelig 6.1 Ondersteuning dorpshuizen We hebben op basis van de jaarrekeningen 2020 van dorpshuizen geïnventariseerd hoeveel verlies ze hebben geleden als gevolg van corona. Dit verlies willen we compenseren en hiervoor hebben we in Bestuursrapportage 2020-II al € 18.000 gereserveerd. Aanvullend is nog € 50.000 benodigd en we stellen voor dit bedrag te onttrekken aan de Reserve Corona.
Financieel effect: € 50.000 budgettair neutraal 6.2 Laaggeletterdheid Inmiddels hebben we de aanpak van de laaggeletterdheid geëvalueerd en we komen tot de conclusie dat de inzet van het taalhuis effectief is geweest. Om de effectiviteit voor de komende jaren te waarborgen is het voorstel om voor de tweede helft van 2021 € 20.000 beschikbaar te stellen. In het eerste halfjaar van 2021 dekken we de kosten voor laaggeletterdheid uit het restant van de WEB-middelen. Financieel effect: € 20.000 incidenteel nadelig 6.71 Tekorten Huishoudelijke hulp Uit de jaarstukken 2020 blijkt dat het budget van de huishoudelijke hulp is overschreden. Totaal gaat het om een tekort van € 250.000. Door de invoering van het abonnementstarief maken meer inwoners dan verwacht gebruik van huishoudelijke hulp en is het budget overschreden. Op dit moment passen we het budget niet aan, omdat de VNG met het Rijk in gesprek is over eventuele compensatie voor de meerkosten als gevolg van het abonnementstarief. In BERAP 2021-II beoordelen we de situatie opnieuw. Financieel effect: n.v.t. 6.71 Dak- en thuisloosheid De decembercirculaire 2020 bevat € 32.000 voor dak- en thuisloosheid voor het jaar 2021. Dit bedrag voegen we toe aan het betreffende budget voor dak- en thuisloosheid.
Financieel effect: € 32.000 budgettair neutraal 6.72 Tekorten jeugdhulp Uit de jaarstukken 2020 blijkt een overschrijding van afgerond € 900.000 op jeugdhulp. Het Rijk heeft inmiddels € 613 miljoen aanvullende compensatie voor 2021 aangekondigd, mede om de problemen in de specialistische GGZ op te lossen. Ook hebben we nog € 535.301 beschikbaar uit de extra uitkering Voogdij (NUW 2020). Voor 2021 is het huidige budget aangevuld met de Voogdij uitkering het uitgangspunt, maar de extra compensatie kan daaraan worden toegevoegd. Wij hopen dat het nieuwe kabinet ook na 2021 structurele compensatie gaat toekennen. In de begroting 2022 komen we terug op de raming voor 2022. Financieel effect: n.v.t.
15
Coronasteunpakketten 0.2 Extra kosten verkiezingen Het derde steunpakket bevat compensatie voor de verkiezingen. Dit bedrag voegen we toe aan het budget voor de verkiezingen. Tezamen met de compensatie uit het tweede steunpakket (€ 65.000) is er voldoende begroot voor de kosten die zijn voortgekomen uit de organisatie van de Tweede Kamer verkiezingen. Financieel effect: € 37.000 budgettair neutraal 4.3 Voorschoolse voorziening peuters We ontvangen middelen om ouders te compenseren die kosten hebben gemaakt voor kinderopvang tijdens de sluiting van 16 december tot 8 februari. De compensatieregeling hiervoor is al reeds in gang gezet. We voegen € 9.000 van de compensatie toe aan het budget voor reguliere peuteropvang en Vroeg- en voorschoolse educatie (VVE). Financieel effect: € 9.000 budgettair neutraal 6.2 Ouderen adviseur De wens van de raad is om een ouderenadviseur in te stellen. Het vierde steunpakket bevat middelen om die o.a. zijn bestemd om de eenzaamheid van ouderen te bestrijden. Wij stellen voor € 23.000 van deze middelen (€ 67.000) te gebruiken om een ouderenadviseur aan te stellen. De stichting sociale teams zal hier uitvoering aan geven. Financieel effect: € 23.000 budgettair neutraal 6.2 Bestrijden eenzaamheid ouderen We reserveren € 27.000 van de middelen voor de bestrijding van eenzaamheid van ouderen.
De bestemming van deze middelen moet nog nader worden ingevuld. Financieel effect: € 27.000 budgettair neutraal 6.3 Bijzondere bijstand We reserveren € 7.500 voor de extra verwachte kosten op het gebied van bijzondere bijstand. Financieel effect: € 7.500 budgettair neutraal 6.3 TONK regeling De Tijdelijke Ondersteuning voor Noodzakelijke Kosten (TONK) is bedoeld voor huishoudens die te maken hebben met een grote terugval in hun inkomen die niet wordt gecompenseerd door andere regelingen. De TONK regeling valt onder de bijzondere bijstand. De eerste tranche van € 65 miljoen van de totaal € 260 miljoen wordt in dit steunpakket verdeeld. Voor ons is dat € 59.000. De uitvoering van deze regeling is belegd bij de gemeente Emmen. Logischerwijs reserveren we deze gelden voor het bijzondere bijstand budget. Financieel effect: € 59.000 budgettair neutraal 6.5 Aanvullend pakket re-integratiekosten We ontvangen € 129.000 uit het derde steunpakket om extra in te zetten op reintegratie. Dit is beschikbaar gesteld zodat gemeenten de re-integratie van bijstand-instromers als gevolg van corona kunnen intensiveren. Financieel effect: € 129.000 budgettair neutraal 6.5 Impuls re-integratie We voegen € 52.000 toe aan het budget voor re-integratie om de re-integratie van bijstand-instromers als gevolg van corona te kunnen intensiveren.
Financieel effect: € 52.000 budgettair neutraal 6.71 Gemeentelijk schuldenbeleid
16
We reserveren € 21.000 voor kosten die voortkomen uit de extra inzet op schuldhulpverlening. Financieel effect: € 21.000 budgettair neutraal 6.71 Extra begeleiding kwetsbare groepen We voegen € 51.000 toe aan het Wmo budget voor begeleiding van kwetsbare mensen. De bestemming van deze middelen moet nog nader worden ingevuld. Financieel effect: € 51.000 budgettair neutraal Invulling bezuiniging 4.3 Lokaal onderwijsbeleid We zien de mogelijkheid om € 40.000 te bezuinigen op het budget voor lokaal onderwijsbeleid. We denken dat dit haalbaar is, want er was ruim € 200.000 over in 2020 en het structurele budget voor VVE is tot op heden ruim voldoende gebleken. Financieel effect: € 40.000 budgettair neutraal 6.1 Restant inburgering voor nieuwe wet In 2022 krijgen gemeenten meer verantwoordelijkheid op het gebied van inburgering. Ze moeten nieuwkomers begeleiden die inburgeringsplichtig zijn. Het voorstel is om € 30.000 te bezuinigen, omdat er voor de komende jaren structurele gelden in de algemene uitkering zitten voor de uitvoering van deze wet. Daarnaast resteert er nog steeds € 80.000 voor de implementatie in 2021. Financieel effect: € 30.000 budgettair neutraal 6.3 Restant BUIG budget Er is een voordelig resultaat ontstaan van € 500.000 op de BUIG (bijstand) uitkeringen in 2020 mede als gevolg van extra coronacompensatie. Hiervan is € 200.000 gereserveerd voor 2021.
Tot op heden zien we een beperkte stijging van het aantal bijstandsgerechtigden en de BUIG uitkering 2021 bevat ook coronacompensatie. Het voorstel is daarom om hiervan € 150.000 in te zetten als bezuiniging. Het restant van € 50.000 zetten we in voor de doorontwikkeling Sociaal Domein. Financieel effect: € 150.000 budgettair neutraal 6.5 Aanvullend pakket re-integratiekosten We ontvangen € 129.000 voor extra inzet op het onderdeel re-integratie uit het derde coronasteunpakket. We stellen voor hiervan € 109.500 in te zetten voor de bezuiniging. Dit omdat onze inschatting is dat we de extra inzet op re-integratie kunnen bekostigen uit het reguliere budget en het bedrag wat we ontvangen om re-integratie een impuls te geven (hiervoor zitten ook middelen in het derde steunpakket). Financieel effect: € 109.500 budgettair neutraal 6.71 Dak- en thuisloosheid In 2020 is dit bedrag via het Gemeentefonds uitgekeerd in de vorm van een decentralisatie- en integratie-uitkering en dit is in 2020 niet besteed. Het voorstel is om dit bedrag in te zetten voor de bezuiniging. Het bedrag wat beschikbaar is in 2021 is voldoende om uitvoering te geven aan de verplichtingen die zijn aangegaan. Financieel effect: € 17.500 budgettair neutraal 6.71 Schuldhulpverlening Over 2020 viel de afrekening van de Gemeentelijke Kredietbank mee en ontstond er een voordeel.
In eerste instantie was het restant gereserveerd om een verwachte toename van schuldhulpverlening als gevolg van corona op te vangen. We hebben echter ook corona compensatie voor dit onderdeel ontvangen en zodoende is het voorstel om € 25.000 te bezuinigen. Daarnaast is het budget voor schuldhulpverlening in de begroting 2021 structureel en incidenteel verhoogd. Financieel effect: € 25.000 budgettair neutraal
17
ONZE ECONOMIE Borger-Odoorn zet in op een samenleving waarin leefbaarheid en ondernemerschap elkaar versterken. De lokale bedrijvigheid wordt gekenmerkt door kleinschaligheid (relatief veel Zzp’ers) en ondernemingen in de landbouw en de toeristisch-recreatieve sector. Het faciliteren en stimuleren van ondernemerschap door het verbinden van partijen en initiatieven zijn speerpunten om de lokale economie te ondersteunen. Hierin vormen kenmerken als ruimte, een aantrekkelijk landschap en werken en wonen belangrijke waarden.
18
Economische ontwikkeling Ambitie Borger-Odoorn zet als platteland- en anticipeergemeente in op een samenleving waarin ondernemerschap en leefbaarheid elkaar versterken. Als ondernemersvriendelijke gemeente met een aantrekkelijk ondernemersklimaat willen we zowel bestaande als potentiële ondernemers zo goed mogelijk faciliteren. Veelvuldige contacten tussen gemeente en bedrijfsleven (bedrijfsbezoeken, -ontvangsten en bijeenkomsten) worden gebruikt om ontwikkelingen te volgen en waar gewenst op in te spelen. Door actief deel te nemen aan de Regiodeal zal de gemeente via de pijler 'werken' gaan profiteren van de bestendiging en versterking van het regionale en dus lokale economische klimaat. De gunstige prognoses voor de economie zijn door de coronacrisis geheel op losse schroeven komen te staan. In samenwerking met de provincie willen wij de ondernemers blijven ondersteunen om de gevolgen van een recessie zo veel mogelijk te voorkomen.
Doelstellingen Economische ontwikkeling Wat willen we bereiken? 1. Een aantrekkelijk vestigingsklimaat bieden.
Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Vestigingsmogelijkheden bieden op de bedrijventerreinen. 1.2 Wonen in combinatie met werken faciliteren. 1.3 Verbetering fysieke bereikbaarheid van de gemeente en regio ondersteunen (fietspaden, OV, spoorverbinding StadskanaalEmmen). 2. Een Ondernemersvriendelijke 2.1 Actieve ondersteuning bij gemeente zijn. vestiging/uitbreiding van bedrijven. 2.2 Informatie verstrekken voor ondersteunings- en startersmogelijkheden. 2.3 Communicatie via bedrijfsbezoeken en (netwerk) bijeenkomsten. 2.4 Ondersteuning promotie van het lokale bedrijfsleven (Open Bedrijvendagen, onderneming van het jaar, BIZ en Ambachtsgilde). 3. Een veerkrachtige en 3.1 Versterken samenwerking innovatieve regio waar bedrijfsleven, onderwijs en overheid onderwijs aansluit op de op diverse terreinen waaronder de arbeidsmarkt (pijler “Werken” vrijetijdseconomie. Regiodeal). 3.2 Bouwen/versterken van innovatie-omgevingen gericht op leren, werken en onderzoek, met als doel de innovatiekracht van bedrijven te vergroten en de opleidingsmogelijkheden te verbeteren.
19
T1
Toelichting 1.1 Het netwerk wordt momenteel uitgerold. 2.3 Fysieke werkbezoeken waren (nog) niet aan de orde. Wel is er op digitale wijze veelvuldig contact geweest met het lokale bedrijfsleven. Specifiek voor R&T zijn bijeenkomsten georganiseerd waarin met ondernemers hun situatie, vooruitzichten en behoeften besproken zijn.
20
Recreatie en Toerisme Ambitie De ambitie is het behoud van de toppositie van Borger-Odoorn als Drentse gemeente met het grootste aandeel R&T in de lokale werkgelegenheid. Naast de vele banen zorgt deze sector voor een hoog lokaal voorzieningenniveau dat van essentieel belang is voor de lokale leefbaarheid en aantrekkingskracht. De verwachtingen van de R&T-sector waren niet zo lang geleden zeer gunstig te noemen. De corona-uitbraak heeft hierin verandering gebracht. Behoorde de R&T aanvankelijk tot de meest getroffen sectoren, afgelopen zomer hebben veel ondernemingen hun vraag weer aan zien trekken. Sommige bedrijven noteren zelfs een plus t.o.v. 2019. Er zijn echter grote verschillen en de gevolgen van corona zullen voorlopig nog voor problemen zorgen. De gemeente heeft waar mogelijk de sector gefaciliteerd (informatievoorziening, financiën, terrasverruiming, sanitair etc.). In samenwerking met de Provincie Drenthe en het Recreatieschap Drenthe zal deze inzet worden gecontinueerd.
Doelstellingen Recreatie en Toerisme Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. Beperking gevolgen Corona. 1.1 Onderhoud contacten t.b.v. monitoring stand van zaken lokale bedrijfsleven. 1.2 Blijven inspelen op problemen vanuit sector (mede i.s.m. recreatieschap/VDG/provincie Drenthe). 1.3 Aanbod gebruik te maken van ondersteuning door RecreatieExpertteam. 2. Ontwikkeling/groei R&T2.1 Aanleg/onderhoud infrastructuur: sector (door facilitering) fiets- en wandelknooppuntensysteem, bebording en voorzieningen. 2.2 Onderzoek naar verbetering (w.o. verbreding) fietspaden tussen knooppunten. 2.3 Uitvoering projecten in BOCEverband: e-bike-arrangementen, wandelarrangementen, Hondsruggids, Boekingsplatform, onderzoek ebike-route. 2.4 Lokale promotie, informatievoorziening via de Tourist Informatie Punten (TIP). 2.5 Promotie De Hondsrug i.s.m. bedrijfsleven, Marketing Drenthe, Hondsruggemeenten en Geopark. 2.6 Ondersteuning lokale parken via project Vitale vakantieparken Drenthe. 2.7 Stimulering digitalisering sector (project Regiodeal).
21
T1
2.8 Faciliteren toeristische invulling Smidswal Exloo (Open Science Hub, Innovatiehub i.s.m. onderwijs/lokaal bedrijfsleven). 2.9 Netwerkvorming lokale/regionale organisaties (via Stichting Bestemming Borger-Odoorn en/of Hondsrugsamenwerking). 2.10 Actief inspelen op lokale initiatieven/kansen. Toelichting 2.7 Bij het vanuit de Regiodeal opgestarte project digitalisering van de R&T-sector haken minder ondernemers aan dan verwacht. Daarom wordt nu zowel de inhoud als de communicatie zodanig aangepast dat e.e.a. laagdrempeliger wordt ervaren. 2.8 De plannen voor de Open Science Hub zijn zo goed als uitgewerkt. De Smidswal is als locatie niet meer in beeld aangezien deze optie lastig valt te financieren. Er wordt nu gewerkt aan een aantrekkelijk alternatief in Exloo.
WAT MAG HET KOSTEN? Deze bestuursrapportage bevat geen wijzigingen die van toepassing zijn op thema Onze economie.
22
ONZE TOEKOMST Borger-Odoorn streeft naar een duurzame omgeving waarin milieu, natuur en ruimtelijke ontwikkeling belangrijke waarden zijn. In de duurzame ontwikkeling concentreert BorgerOdoorn zich op duurzaam wonen en duurzaam energie opwekken, in zowel de particuliere sector als de gemeentelijke gebouwen. Ontwikkelingen in de samenleving vragen bij het oppakken van maatschappelijke vraagstukken ook van de gemeente een andere benadering. Borger-Odoorn wil hierin een regisserende en faciliterende partner zijn.
23
Duurzame ontwikkeling Ambitie Duurzaamheid is en blijft één van onze belangrijke speerpunten. In samenwerking met overheden, bedrijven en onze inwoners werken we aan projecten met doelen als duurzaam energie opwekken en energiebesparing. De duurzaamheidslening is hiervan een voorbeeld. De gemeente wil door middel van educatie ook de jeugd meer betrekken bij duurzaamheidsvraagstukken. We werken met de duurzaamheidsagenda. Via de duurzaamheidsagenda geven we uitvoering aan de doelen op dit gebied. De gemeente wil niet achterblijven bij haar inwoners en onderneemt zelf ook stappen op het gebied van duurzame maatregelen, zoals zonnepanelen, isolatie, slimme verlichting, renovatie en onderhoud bij de eigen gemeentelijke gebouwen. Het aanpakken van het gemeentelijk vastgoed leidt niet alleen tot energie-, CO2- en geldbesparing, maar betekent tevens een hogere vastgoedwaarde, meer comfort en een betere verhuurbaarheid van de gebouwen. In het afvalbeleid nemen we maatregelen om de hoeveelheid restafval per inwoner omlaag te brengen. Doelstelling was om in 2020 uit te komen op 100 kg restafval per inwoner. Door corona is dit noodzakelijkerwijs verschoven naar 2021.
Doelstellingen Duurzame ontwikkeling Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. Aansluiten bij de nationale 1.1 Deelnemen aan de Regionale en internationale afspraken Energie Strategie. energietransitie. 1.2 Onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om woningen aardgasvrij te maken. 1.3 Opstellen monitor/dashboard voor het volgen van het resultaat. 1.4 Opstellen van transitievisie Warmte. 2. Een energieneutrale Drentse woonomgeving in 2040.
2.1 Gemeente draagt bij aan het verduurzamen van (koop)woningen. 2.2 Prestatieafspraken met woningcorporaties. 3. Het goede voorbeeld geven 3.1 Het verduurzamen van als gemeente. gemeentelijke gebouwen. 3.2 Versneld verduurzamen van de openbare verlichting (LED) 20192024. 4. Faciliteren van initiatieven 4.1 Ondersteunen initiatieven van uit de gemeenschap. inwoners, bedrijven en instellingen. 4.2 Oog voor belangen van inwoners bij duurzaamheidsinitiatieven en de uitvoering daarvan. 5. Reduceren van het afval tot 5.1 Directe communicatie met maximaal 30 kg restafval per inwoners over persoonlijke inwoner in 2025. afvalprestaties via de app en globale prestaties via de WIWU en website.
24
T1
5.2 (Jaarlijks) opstellen van een grondstoffenmonitor waarmee inzicht wordt verkregen in de afvalbeheerprestaties. 5.3 Pilot ondergrondse containers hoogbouw.
Toelichting 1.3 De provincie heeft aangegeven ons te willen ondersteunen met het ontwikkelen van een dashboard, maar dit moet nog worden opgepakt. 3.1 We hebben nog geen prioriteit kunnen geven aan het verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen.
25
De veranderende rol van de gemeente Ambitie Meer en beter inspelen op de ontwikkelingen in de samenleving, waar inwoners steeds vaker de samenwerking zoeken met de gemeente. De gemeente neemt hierin een meer regisserende en faciliterende rol op zich. Zij is hierdoor in staat maatschappelijke vraagstukken samen met inwoners en andere partners integraal op te pakken, met de blik naar buiten gericht.
Doelstellingen De veranderende rol van de gemeente Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. Betrekken van de inwoners 1.1 Ervaring opdoen (bijvoorbeeld in bij beleidsvoorbereiding, de vorm van een pilot) met uitvoering en besluitvorming. vernieuwende participerende werkvormen en deze breder inzetten. 1.2 Dorpsbudgetten effectueren in samenwerking met de 18 belangenverenigingen. 1.3 In kaart brengen wat de invoering van de Omgevingswet betekent voor de gemeentelijke dienstverlening en communicatie. 1.4 Introduceren van de Omgevingsdialoog. 1.5 Opstellen van Participatievisie.
2. De organisatie voorbereiden 2.1 Het inrichten van de op de nieuwe Omgevingswet. werkprocessen naar de vereisten die de Omgevingswet stelt. 2.2 Het inrichten van ICTondersteuning om de werkprocessen te ondersteunen, gemeentelijke regelgeving helder kenbaar te maken en een koppeling te maken met het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO). 2.3 Het concreet maken van de participatie-vereisten uit de Omgevingswet en deze vertalen naar de praktijk in Borger-Odoorn. 2.4 Het toewerken naar een totaal ontwikkelaanbod voor de organisatie zodat kennis en vaardigheden en houding en gedrag (cultuur) van onze medewerkers in lijn worden gebracht met de nieuwe ontwikkelingen die de organisatie van ons vraagt.
26
T1
2.5 Het opstellen van een gemeentelijke omgevingsvisie, voortbouwend op de nota van uitgangspunten. Toelichting 2.5 De invoering van de omgevingswet is uitgesteld naar 1 januari 2022. Daarom zijn we later gestart met het opstellen van de omgevingsvisie.
27
WAT MAG HET KOSTEN? Wijzigingen BERAP 2021-I In deze sectie komen de wijzigingen per thema aan bod. We maken een uitsplitsing tussen de reguliere wijzigingen (autonome en bestuurlijke hoge prioriteit), de wijzigingen die voortkomen uit de coronasteunpakketten en de wijzigingen voor invulling van de bezuiniging van € 500.000. Reguliere wijzigingen (autonoom) 0.1 Vervanging griffier Inmiddels is bekend geworden dat onze huidige griffier per 1 mei 2021 de werkzaamheden heeft neergelegd en dat onze interim griffier haar taken waarneemt. De kosten van de interim griffier voor het eerste halfjaar van 2021 worden geraamd op € 70.000. Financieel effect: € 70.000 incidenteel nadelig 0.1 Europa service punt Er worden geen kosten meer gemaakt voor dit onderdeel, dus het budget kan vrijvallen. Financieel effect: € 5.000 structureel voordelig 5.6 Bibliotheekwerk (indexering loonkosten) De bijdrage aan de bibliotheken is niet standaard geïndexeerd. De afgelopen jaren heeft het bibliotheekwerk te maken gehad met behoorlijke verhoging van de CAO lonen. Daarvoor vragen ze over 2020 en 2021 een eenmalige structurele compensatie voor de loonkosten van € 15.000. Financieel effect: € 15.000 structureel nadelig 7.4 Bijstelling bijdrage RUD In de loop van 2020 is de verdeelsleutel van de RUD voor de gemeentelijke bijdragen aangepast.
Hierdoor dient onze raming voor 2021 met € 75.717 te worden verhoogd. De meerjarenraming passen we aan in de kadernota 2022. Financieel effect: € 75.717 incidenteel nadelig Reguliere wijzigingen (bestuurlijk) 0.3 Project BOCE beleidsagenda Overeenkomstig het u bekende jaarplan 'Uitvoering BOCE-beleidsagenda 2021' is dit jaar € 76.000 nodig voor de uitvoering. Het beschikbare budget voor 2021 is bij het opstellen van de begroting 2021 abusievelijk naar beneden bijgesteld omdat ervan werd uitgegaan dat er middelen vanuit de jaarschijf 2020 zouden overblijven. Dit is niet gebeurd. De beschikbare middelen voor 2020 zijn eind 2020/begin 2021 besteed. Vandaar dat nu budget toegevoegd wordt tot het oorspronkelijk geraamde budget. Financieel effect: € 51.000 incidenteel nadelig 5.3 Overnemen inboedel Willibrordkerk De wens is om de inboedel (met name de geluidsinstallatie) van de Willibrordkerk over te nemen, zodat de gemeente deze kan gebruiken voor toekomstige activiteiten zoals vergaderingen, bruiloften, symposia en concerten die in de kerk worden georganiseerd. De kosten van overname bedragen € 107.000. Dit kunnen we in 10 jaar afschrijven. De kapitaallasten bedragen € 13.375. Financieel effect: € 13.375 structureel nadelig
28
7.4 Natuur- en milieueducatie (incl. duurzaamheid) We stellen voor extra budget beschikbaar te stellen om de activiteiten natuur- en milieueducatie te bekostigen. Financieel effect: € 12.500 incidenteel nadelig 7.4 Zon op je dak (initiatief provincie) We stellen voor om € 7.700 beschikbaar te stellen voor het initiatief van de provincie genaamd Zon op je dak. Dit is bedoeld om inwoners te stimuleren om over te gaan tot de aanschaf van zonnepanelen. Financieel effect: € 7.700 incidenteel nadelig Coronasteunpakketten 0.1 Perspectief jeugd en jongeren Het vierde corona steunpakket bevat middelen om ervoor te zorgen dat jongeren elkaar fysiek ontmoeten. Deze middelen kunnen worden besteed aan het organiseren van activiteiten op bijvoorbeeld het gebied van cultuur en sport. De jongerenraad speelt een rol bij de invulling van een aantal activiteiten. Zodoende voegen we € 30.000 toe aan het budget voor de jongerenraad. Financieel effect: € 30.000 budgettair neutraal 0.1 Jongerenwerk We reserveren € 10.500 voor de extra inzet van jongerenwerk. De precieze besteding van deze middelen is nog niet bekend. Financieel effect: € 10.500 budgettair neutraal 0.1 Mentale ondersteuning We reserveren € 9.000 voor extra inzet op mentale ondersteuning.
Hiervoor kunnen we bijvoorbeeld activiteiten organiseren om mentale weerbaarheid van jongeren te versterken, zoals het geven van weerbaarheidstrainingen of het werken met buddy’s waaraan jongeren gekoppeld kunnen worden. De precieze besteding van deze middelen is nog niet bekend. Financieel effect: € 9.000 budgettair neutraal 0.1 Activiteiten en ontmoetingen We reserveren € 6.000 om jongeren in staat te stellen elkaar weer te ontmoeten door middel van activiteiten. De precieze besteding van deze middelen is nog niet bekend, maar het budget zou goed kunnen worden gebruikt in combinatie met de overige middelen die we voor jongeren ontvangen. Financieel effect: € 6.000 budgettair neutraal 5.3 Cultuurmiddelen Inmiddels is uw raad per memo geïnformeerd over het voornemen om verschillende groepen en culturele instellingen te ondersteunen met de ontvangen middelen voor cultuur uit het derde steunpakket. Inmiddels loopt de inventarisatie naar de steunbehoefte en hebben de eerste instellingen steun ontvangen. Het beschikbaar gestelde bedrag van € 77.000 reserveren we hiervoor. Financieel effect: € 77.000 budgettair neutraal 7.3 Afvalverwerking Het vierde coronasteunpakket bevat € 41.000 compensatie voor extra gemaakte kosten op het gebied van afvalverwerking van restafval, geproduceerd door thuiswerkers. Financieel effect: € 41.000 budgettair neutraal
29
Bezuinigingen 7.3 Afvalverwerking Doordat wij gebruik maken van een variabel tarief voor restafval ontvangen wij ook extra opbrengsten en is er geen sprake van een nadeel op afval. Het resultaat op afval was in 2020 positief. Daarom stellen wij voor om het bedrag wat we gecompenseerd hebben gekregen in te zetten voor invulling van de bezuiniging. Financieel effect: € 41.000 budgettair neutraal
30
ONZE LEEFOMGEVING Borger-Odoorn is een groene plattelandsgemeente met een toeristisch karakter. Het groen kenmerkt zich door een eenvoudige, rustige en ruimtelijke inrichting. De gemeente streeft naar behoud en ontwikkeling van aantrekkelijk, eenvoudig en karakteristiek openbaar groen dat aansluit bij de verschillende karakteristieke kenmerken van het zand en het veen. Woonaantrekkelijkheid en leefbaarheid zijn speerpunten die we willen versterken. Met aandacht voor thema’s als wonen & werken, wonen & zorg en duurzaam & energiezuinig, beschikbaarheid en betaalbaarheid, willen we alle doelgroepen in Borger-Odoorn kunnen voorzien van een passende woning. Veiligheid is voor een ieder van groot belang, ook in Borger-Odoorn. Door een beroep te doen op vertrouwen, vriendelijkheid, alertheid en verbinding, willen we de beleving van onveiligheid aanpakken. Ook wil de gemeente beschikken over een veilig wegennet met goed onderhouden wegen. Door inventief om te gaan met de beschikbare middelen willen we zoveel mogelijk wegen op niveau brengen en houden.
31
Ruimte en groen Ambitie Borger-Odoorn biedt een aantrekkelijk gebied voor bewoners, recreanten en toeristen. De karakteristieke kenmerken van het gebied –zand en veen- blijven behouden door de eenvoudige en ruimtelijke groene inrichting. Met toepassing van eenvoudig groen met minder intensief onderhoud. Uitgangspunt is een eenduidige keuze voor een duurzaam kwaliteitsniveau, dat ruimte biedt aan flora en fauna.
Doelstellingen Ruimte en groen Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? 1. Zo efficiënt, effectief en 1.1 Uitvoering geven aan de integraal mogelijk invulling ontwikkelagenda in IBOR en de geven aan de bestuurlijke wensen t.a.v. het onderhoudskwaliteit van de kwaliteitsniveau. kapitaalgoederen in de openbare ruimte volgens IBOR. 2. Zorgen voor een gezond en 2.1 Opstellen van een bomenvisie veilig (laan)bomenbestand met met een boom- en bosbeheerplan. oog voor cultuurhistorische en karakteristieke elementen. 2.2 Uitvoering geven aan een kwaliteitsimpuls onderhoud bomen conform voorstel op de DPL. 3. Een veilige openbare ruimte 3.1 Bestrijden van de voor mens en dier. eikenprocessierups. 3.2 Bevorderen van natuurlijk evenwicht door vergroten van biodiversiteit en ecologisch (maai)beheer. 4. Een klimaatrobuust 4.1 Voortvloeiend uit de ingerichte leefomgeving. klimaatstresstest maatregelen nemen op gebied van ontwikkeling en beheer. 4.2 Samenwerken in o.a. de waterketen om een bredere visie te vormen. Toelichting 1.1 Het IBOR wordt binnenkort aan de raad aangeboden en na vaststelling wordt uitvoering gegeven aan de raadsbesluiten en zal de ontwikkelagenda worden geadapteerd. 2.1 Het starten van de bomenvisie is in de voorbereidende fase. Hieraan wordt na het IBOR invulling aan gegeven. De bosvisie is klaar en wordt binnenkort aangeboden.
2.2 Door het slim inzetten van budgetten zal de organisatie erin slagen om de onderhoudsachterstanden dit jaar volledig weg te werken. Vanaf 2022 worden de laanbomen cyclisch onderhouden. 3.1 De bestrijding van de eikenprocessierups wordt vanaf 2021 volgens een nieuw bestrijdingsplan uitgevoerd, wat aan het einde van het seizoen wordt geëvalueerd. 3.2 We zullen steeds meer inzetten op het versterken van biodiversiteit. Hiervoor zal nieuw beleid worden opgesteld en de werkwijzen worden aangepast.
32
T1
4.1 In het kader van de Samenwerking Noordelijke Vechtstromen hebben wij in 2019 een stress-test laten uitvoeren. De vervolgstappen, zoals het voeren van een klimaatdialoog, en het opstellen van een uitvoeringsagenda worden in 2021/2022 voortgezet. Hier moet beleid en uitvoering aan worden gegeven.
33
Wonen en leefbaarheid Ambitie Borger-Odoorn biedt een aantrekkelijke woonomgeving voor inwoners van alle leeftijden, nu en in de toekomst. Organisaties en inwoners zetten zich actief in om de leefbaarheid en de kwaliteit van het wonen hoog te houden.
Doelstellingen Wonen en leefbaarheid Wat willen we bereiken? 1. Eigen beheer en exploitatie van gemeentelijke accommodaties waar mogelijk bij inwoners en verenigingen, op basis van eigen verantwoordelijkheid, initiatief en kracht.
Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Afronden overdragen eigendom dorpshuizen (Kern en Kader 3: De Wenakker, Valthermond-Oost).
1.2 Verbeteren positie dorpshuizen die gehuisvest zijn in een MFA.
1.3 Herijken beleid Leefgebied en buitensport onderdeel voetbal.
1.4 Opstellen visie en uitvoeringsprogramma Leefgebied en binnensport.
1.5 Opzetten nieuwe beheer constructie Willibrordkerk Borger.
1.6 Verkenning nieuwe invulling sportvelden Exloo, Odoorn en Valthe.
2. Goede huisvesting voor onderwijs.
2.1 Uitvoeren raadsbesluit over nieuwbouw Esdal College in Borger. 2.2 Opstellen visie onderwijshuisvesting.
34
T1
3. Een aantrekkelijk 3.1 Het sluiten van nieuwe toekomstbestendig woonmilieu prestatieafspraken met in 2025: aandacht voor woningcorporaties Lefier en leefbaarheid, woonbehoeften Woonservice met aandacht voor en voor iedere doelgroep een betaalbaarheid en duurzaamheid. betaalbare woning. 3.2 Verdere invulling woningbouw Daalkampen, ontwikkeling de Gloep en verkenning Nije Daip 2.0. Daarbij aandacht voor de prioritering van nieuwbouwinitiatieven per leefgebied. 3.3 Starten onderzoek inbreidingsmogelijkheden van de dorpen en inzet van extra stedenbouwkundige om woningaanbod te vergroten. 3.4 Het vergroten van de leefbaarheid voor de inwoners van het dorp Exloo, met een positieve impuls op de toeristenstroom in dit gebied (o.a. haalbaarheidsonderzoek Open Science hub). 4. Ontwikkelingen en ambities 4.1 Opstellen uitgangspuntennotitie op het gebied van wonen. Wonen, waarin ontwikkelingen en ambities samenkomen. 4.2 Aantal te bouwen woningen bijstellen o.b.v. de uitgangspuntennotitie Wonen en het woningmarktonderzoek. 5. Het ontwikkelen van een 5.1 Het ontwikkelen van een aanpak om te komen tot een instrument voor een actiegerichte toekomst-bestendige gebiedsaanpak in het Mondengebied woningvoorraad voor om de bestaande woningvoorraad woningeigenaren met een laag kwalitatief te verbeteren op het inkomen (uitwerking gebied van duurzaamheid en regiodeal). levensloopbestendigheid. 6.
Leefbaarheid in het 6.1 Uitvoering geven aan het project Mondengebied vergroten (1e van de Gebiedsagenda de Monden: Exloërmond, 2e Exloërmond en opstarten herstructureringsopgave Valthermond). 2e Exloërmond (samenwerking met Woonservice). Toelichting 1.1 Op dit moment loopt een consultatie (enquête) van de inwoners van ValthermondOost. Na de consultatie zal een definitief voorstel worden opgesteld. 1.2 Een onderzoek naar de gewenste vormgeving van de administraties van dorpshuizen die gehuisvest zijn in MFA's wordt voorbereid. 1.4 Een conceptevaluatie wordt binnenkort besproken met de voetbalverenigingen. 1.5 Met de huidige beheerder (Stichting Vanslag) worden afspraken gemaakt over het beëindigen van het beheer en het toekomstig gebruik. 1.6 Locatieonderzoek is afgerond en wordt binnenkort voorgelegd aan de gemeenteraad.
35
Openbare orde en veiligheid Ambitie Borger-Odoorn zet in op een sterk veiligheidsbewustzijn. De gemeente faciliteert inwoners hierin een eigen rol te pakken door een beroep te doen op het onderling vertrouwen, vriendelijkheid, alertheid en verbinding. De gemeentelijke organisatie vervult hierin een voorbeeldfunctie in de dienstverlening en bij de naleving van lokale en wettelijke regelgeving. De gemeente maakt daarbij maximaal gebruik van en neemt actief deel in de veiligheidshulpstructuren in lokaal en regionaal/landelijk verband. Omdat de OOV-formatie niet toereikend is voor going concern activiteiten ontbreken de mogelijkheden om (structureel en planmatig met) de hier genoemde growing concern activiteiten te doen.
Doelstellingen Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken? 1. Veiligheidshulp- structuren zijn alert en effectief.
Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Borger-Odoorn vervult een zichtbare rol in de veiligheidshulpstructuren, zowel lokaal als regionaal/landelijk. 2. Sterk veiligheids-bewustzijn 2.1 Voor medewerkers: minimaal één binnen de gemeenschap keer per jaar Borger-Odoorn en de interne bewustwordingsbijeenkomst organisatie. Regionaal Informatie en Expertisecentrum organiseren. 2.2 OOV voert kennismakingsgesprek met nieuwe bestuurders en veiligheidsrelevante nieuwe medewerkers m.b.t. thema’s ondermijning en VPT. 3. Op veiligheidsbelang 3.1 We gaan het in 2020 toegesneden vastgestelde Bibob-beleid (Wet vergunningverlening, bevordering integriteitsbeoordelingen subsidieverlening en openbaar bestuur) verder uitrollen handhaving. naar de praktijk in de rest van de organisatie en hen daarbij ondersteunen en adviseren als backofficetaak. 3.2 Borgen OOV in vergunningen-, toezicht- en handhavingsbeleid door actieve samenwerking met andere clusters. 3.3 Sturen op balans handhaving Corona en overige regelgeving.
Toelichting 1.1 Staat door de lockdown wel wat onder druk. 2.1 De corona lockdown maakt een fysieke bijeenkomst onmogelijk en het onderwerp leent zich niet voor digitale bijeenkomsten in verband met de veiligheid. 3.1 De uitrol is gestart vanuit OOV maar stokt wegens plotselinge, onvoorziene capaciteitsproblemen elders in de organisatie. Er is inmiddels een initiatief om met inventiviteit dit toch weer vlot te trekken.
36
T1
3.2 De corona lockdown zet dit wel onder druk, omdat we het bij het werken aan deze doelstelling ook veel moeten hebben van persoonlijke en informele contacten.
37
Wegen en verkeer Ambitie De gemeente Borger-Odoorn zet in op veilige en toekomstbestendige wegen. We hanteren daarbij de algemene normen voor wegenonderhoud (CROW) en onze eigen prioriteitstelling voor het onderhoud van de doorgaande en kernontsluitingswegen. We hebben speciale aandacht voor landbouwwegen die mede worden gebruikt voor toeristisch–recreatieve doeleinden. In onze aanpak zoeken we naar slimme combinaties om het onderhoud en de ontwikkeling van groen, riolering en verkeer gelijktijdig aan te pakken.
Doelstellingen Wegen en verkeer Wat willen we bereiken? 1. Veilige en toekomstbestendige wegen in de gemeente Borger-Odoorn.
Wat gaan we daarvoor doen? 1.1 Inzet van extra middelen (20182023) voor het groot onderhoud om de algehele kwaliteit van de wegen te verbeteren middels door de raad geaccordeerde prioriteringssytematiek. 2. Verbeteren 2.1 Gedurende de inzet van extra plattelandswegen. middelen (2018-2023) wordt jaarlijks € 400.000 geïnvesteerd in verbetering van plattelandswegen. (Fiets-) Plattelandswegen die worden gebruikt door recreanten en toeristen krijgen hierbij prioriteit. 3. Uitvoering geven aan nieuw 3.1 Jaarlijks projecten uitvoeren die Gemeentelijk Verkeers- en komen uit het uitvoeringsprogramma Vervoerplan (GVVP). van het GVVP. 4. Kunstwerken in beeld 4.1 Inventariseren en 0-meting brengen. uitvoeren van alle kunstwerken (bruggen, tunnels, sluizen ed). 4.2 Beleid met financiële paragraaf ontwikkelen voor alle kunstwerken binnen de gemeente.