Bestemmingsplan Valthermond, Noorderdiep 74 - bijlagen toelichting
Tekst van het document
Gemeente Borger-Odoorn t.a.v. de heer Harmsen N.
Veiligheidsregio Drenthe Postbus 402 9400 AK ASSEN brandweeradvies@vrd.nl www.vrd.nl
ons kenmerk U220600
uw kenmerk
datum 20 april 2022
inlichten bij Tim Veenman
telefoonnummer 0611216964
email tim.veenman@vrd.nl
onderwerp Advies voorontwerpbestemmingsplan Valthermond, Noorderdiep 74. Geachte heer Harmsen N., Op 11 maart stuurde u het verzoek om een advies uit te brengen op bovengenoemd bestemmingsplan. In deze brief vindt u mijn advies. Planomschrijving Het mogelijk maken van een bedrijfswoning op het perceel gelegen aan het Noorderdiep 74.
Wij adviseren de volgende maatregelen -
Correctie afstanden buisleiding In het bestemmingsplan Valthermond, Noorderdiep 74 wordt er in hoofdstuk 4.5.1.3 een overzicht gegeven van welke afstanden horen bij welke druk. Hier wordt er gesteld dat het gaat om een buisleiding van 5 inch. Echter gaat het over N-522-50 wat een 6 inch leiding is. Hierdoor veranderd de afstand van het invloedsgebied van 57,5 meter naar 70 meter. Dit zorgt verder niet voorbelemmeringen maar is wel belangrijk voor risicocommunicatie.
-
Locatie bedrijfswoning In de toelichting wordt er vermeld dat de bedrijfswoning voor de aardappelbewaarloods gebouwd zal worden en de voorgevel 30 meter verwijderd zal zijn van het hart van N-52250. Hierdoor zal de woning zich voor een groot deel in de 100% lethaal zone bevinden. Het advies is om meer ruimte te creeren tussen de woning en de buisleiding door te kiezen voor een alternatieve locatie zoals te zien is op afbeelding 1.
-
Niet verblijfruimtes aan de zijde van de buisleiding In het geval dat een alternatieve locatie niet haalbaar is, is het advies om de niet verblijfruimtes aan de zijde van de buisleiding te positioneren. Hierdoor wordt er meer afstand en een extra barrière gecreëerd tussen de risicobron.
-
Risicocommunicatie Het zal belangrijk zijn dat bewoners kennis hebben dat de leiding in de buurt ligt van de woning en wat voor effect deze kan hebben. Hiernaast zal het belangrijk zijn dat de bewoners weten hoe ze moeten handelen en waar deze naartoe moeten vluchten als er een incident plaatstvindt.
De toetsing Het plangebied is getoetst op de volgende onderdelen. In de bijlage vindt u een toelichting op de onderdelen die van toepassing zijn. Externe veiligheid 1.
Bevi-inrichtingen binnen het plangebied
geen Bevi bedrijven
2.
Bevi-inrichtingen buiten het plangebied
geen Bevi bedrijven
3.
Bevt en route gevaarlijke stoffen
Niet van toepassing
4.
Buisleidingen
Wel aanwezig
5.
Plaatsgebonden risico
Niet van toepassing
6.
Groepsrisico
Niet van toepassing
Overig 7.
Hoogspanningslijnen
Niet aanwezig
Inrichting en ontwikkeling 8.
Bluswatervoorziening
Wel voldoende
9.
Waarschuwings- en alarmeringssysteem
Binnen de dekking van het WAS-stelsel
10.
Bereikbaarheid
Voldoet wel
11.
Opkomsttijd
Mogelijk extra brandveiligheidsmaatregelen
Verantwoording Groepsrisico 12.
Advies
Niet van toepassing
Bijlage:
-
Toelichting op onderdelen die van toepassing zijn Afbeelding 1
Tot slot Heeft u nog vragen over deze brief, dan kunt u contact met mij opnemen. De contactgegevens vindt u bovenaan deze brief. Met vriendelijke groet, namens het algemeen bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe,
Tim Veenman Team Risicobeheersing
Toelichting op onderdelen die van toepassing zijn 1. Buisleidingen Binnen het plangebied bevindt een buisleiding, N-522-50. Deze bevindt zich op circa 30 meter vanaf de voorgevel van de geplande bedrijfswoning.
2. Opkomsttijd Wij adviseren u de brandveiligheidsmaatregelen op elkaar af te stemmen. Denk hierbij aan de BIObiz factoren: -
bouwkundige voorzieningen, bijv. conform bouwregelgeving
-
installatietechnische voorzieningen, bijv. woningrookmelders – woningsprinklers
-
organisatorische voorzieningen, bijv. goede BHV organisatie, vluchtplan voor de bewoners
-
brandweeropkomsttijd, vrij houden van wegen / zo min mogelijk verkeersbelemmerende maatregelen
-
inventaris, toepassen van moeilijk brandbaar materiaal
-
zelfredzaamheid van de aanwezigen, toepassen veilige vluchtroutes of laat het niet toe bijvoorbeeld.
Afbeelding 1
Gemeente Borger-Odoorn t.a.v. Neil Harmsen Beleidsmedewerker Ruimtelijke Ordening.
Datum: 29-03-2022 Ons kenmerk: G&M/M&G/KH/abOS144067 Uw kenmerk: NL.IMRO.1681.08BP0017-OW01 Behandeld door: K. Holtz Onderwerp: Vooroverleg
Geachte heer N. Harmsen,
U heeft GGD Drenthe om gezondheidskundig advies gevraagd betreffende het principeverzoek voor het vergroten van het agrarisch bouwvlak zodat er de mogelijkheid ontstaat voor de bouw van een bedrijfswoning bij het akkerbouwbedrijf. We baseren ons advies op het bestemmingsplan Valthermond, Noorderdiep 74 (versie 01, kenmerk NL.IMRO.1681.08BP0017-OW01) die wij van u hebben ontvangen op 11-03-2022. Situatie In de huidige situatie exploiteren de initiatiefnemers een akkerbouwbedrijf aan het Noorderdiep 74 te Valthermond. De akkerbouw tak van het bedrijf omvat circa 86 hectare aan landerijen waar uiteenlopende agrarische producten worden verbouwd. In de aangevraagde situatie wordt een nieuwe bedrijfswoning gebouwd bij de reeds bestaande agrarische loods. Het bestemmingsplan voorziet in het aanpassen van de bestaande agrarische bestemming door het bestaande bouwvlak groter te maken waardoor op het perceel een bedrijfswoning kan worden gebouw. Samenvatting GGD Drenthe concludeert het volgende: • Voor de bouw van deze bedrijfswoning zien we geen gezondheidskundige bezwaren. • Heb oog voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de mogelijke gezondheidseffecten hiervan. • Zorg bij de bouw van de woning voor een gezond binnenmilieu. Hieronder lichten we bovenstaande punten toe. Gewasbeschermingsmiddelen Het plan grenst aan landbouwgrond.
Het is onbekend of op deze gronden gewasbeschermingsmiddelen gebruikt worden. Uit internationaal onderzoek komen aanwijzingen dat het gebruik van chemische gewasbeschermingsmiddelen kan leiden tot gezondheidseffecten. De onderzoeken in Nederland geven geen duidelijke aanwijzingen voor gezondheidseffecten. Maar ze nemen de ongerustheid ook niet weg.
Sommige Nederlandse onderzoeken vinden namelijk wel aanwijzingen die aansluiten bij de buitenlandse bevindingen. Er is nog veel onduidelijk over het effect van bestrijdingsmiddelen op onze gezondheid. Het is, met andere woorden, niet duidelijk hoe groot het risico precies is en welke gewasbeschermingsmiddelen verantwoordelijk zijn. De GGD adviseert te streven naar een zo laag mogelijke blootstelling aan chemische bestrijdingsmiddelen. Het creëren van afstand tussen landbouwgrond en woningen leidt tot een lagere blootstelling van omwonenden aan bestrijdingsmiddelen. Gezondheidskundig is het vooralsnog niet mogelijk aan te geven wat een veilige afstand is. De GGD adviseert daarom in nieuwe situaties zoveel als mogelijk afstand te houden tussen landbouwgrond en kwetsbare bestemmingen, zoals woningen. Binnenmilieu In de nieuw te bouwen woning wordt vanzelfsprekend voor langere tijd verbleven en daarom is het belangrijk om goede binnenmilieucondities en ventilatiemogelijkheden te creëren. Realiseer een gezond en prettig binnenklimaat door te zorgen voor: •
•
Voldoende en prettige ventilatie en mogelijkheden om te luchten Denk hierbij aan permanente ventilatiemogelijkheden via roosters en ramen die open kunnen, bij voorkeur in meerdere gevels. Zorg voor goed regelbare en gemakkelijk te bedienen ventilatievoorzieningen. Beperk emissies van stoffen in een gebouw Pas bouw – en afwerkingsmaterialen toe met een lage/geen emissie van stoffen
Denk aan mogelijkheden voor energieneutraal bouwen • •
Denk hierbij aan het voorkomen van mogelijke geluidshinder door duurzame installaties Zorg dat mechanische systemen, zoals ventilatiesystemen, goed regelbaar en gemakkelijk te bedienen zijn
Zet in op klimaatadaptief bouwen • •
Zorg voor een hittebestendig gebouw Richt gevels warmtewerend en verkoelend in, bijvoorbeeld door het aanbrengen van groen Zorg voor voldoende en goed bruikbare zonwering Zorg voor voldoende mogelijkheden voor waterafvoer
Wanneer gewenst dan licht ik het bovenstaande advies graag toe in een persoonlijk gesprek.
Met vriendelijke groet, Karlieke Holtz Adviseur Milieu en Gezondheid GGD Drenthe
provinciehuis Westerbrink i, Assen postadres Postbus 122, 9400 ac Assen
provincieT/renthe
www.drenthe.nl °59* - 36 55 55
Gemeente Borger-Odoorn
dd. inidjitg 21 APR. 2022 Aan: Gemeente Borger-Odoorn Postbus 3 7875 ZG EXLOO
Zaaknr.
■ >
Assen, 21 april 2022 Ons kenmerk 202200775-00997674 Behandeld door mevrouw M. Vulpes (0592) 36 53 48 Onderwerp: Voorontwerp Noorderdiep 74 Valthermond
Geacht college, U hebt ons gevraagd advies uit te brengen over het voorontwerpbestemmingsplan ‘Noorderdiep 74 Valthermond’. Met dit bestemminsplan wordt de splitsing van loon- en akkerbouwbedrijf Hulshof gerealiseerd in een tak loonbedrijf en een tak akkerbouwbedrijf. Voor de locatie waar het afgesplitste akkerbouwbedrijf zich vestigt wordt hiermee de mogelijkheid gecreëerd om een bedrijfswoning te realiseren
Provinciaal belang en advies Op basis van de Omgevingsvisie Drenthe (vastgesteld door Provinciale Staten op 3 oktober 2018) zijn in het bovengenoemde voorontwerpbestemmingsplan de volgende aspecten van provinciaal belang: Cultuurhistorie en Landschap
Cultuurhistorie Er ligt een gedegen inbedding van het provinciaal belang cultuurhistorisch in het voorontwerp. In het geval dat de benoemde kwaliteiten van het gebied 'De Monden’ als drager van de verdere inpassing en ontwerp gebruikt zullen worden komt dit de cultuurhistorische kwaliteit van dit gebied ten goede. Landschap Aan deze zijde van de weg is de locatie waar de bebouwing doorgaans vanuit de historie op grotere kavels staan. De bebouwing heeft in het algemeen een statige uitstraling die voortkomt ui de veenontginning. Op deze locatie is dat echter niet meer als zodanig leesbaar. De schuur die op het perceel staat draagt niet bij aan de ruimtelijke kwaliteit. De realisatie van een bedrijfswoning kan ervoor zorgen dat er een kwaliteitsslag wordt gemaakt. Graag blijven wij betrokken bij de ontwerpontwikkelingen van dit plan vanwege het hoge provinciaal belang.
Bij correspondentie verzoeken wij u het zaaknummer 202200775 te vermelden
Samenvatting en conclusie Wij worden graag betrokken bij de verdere uitwerking van het plan in verband met het hoge provinciale belang. Indien het plan overeenkomstig deze verdere uitwerking in procedure wordt gebracht, mag u er vanuit gaan dat Gedeputeerde Staten geen reden zullen zien om vanuit provinciaal belang in te grijpen in de verdere procedure. Hiermee is, wat ons betreft, voldaan aan het vooroverleg als bedoeld in het Besluit ruimtelijke ordening. Voor vragen of overleg inzake dit advies kunt u contact opnemen met mevrouw Vulpes, telefoon 0592 36 53 48 of m.vulpes@drenthe.nl.
Hoogachtend,
Gedeputeerde Staten van Drenthe, namens dezen,
J. de Boer, Teammanager Ruimte, Energie en Wonen
Bij correspondentie verzoeken wij u het zaaknummer 202200775 te vermelden.
Milieuadvies RUD
Datum advies
24 mei 2022
Bevoegd gezag
Gemeente Borger-Odoorn
Zaaknummer BG Zaaknummer RUD Datum binnenkomst RUD Type advieszaak Advies bedoeld voor Onderwerp Procedure Bijlagen Algemene gegevens Locatie Postcode en plaats
Z2022-001598 14 februari 2022 ☐ Advies vooroverleg ☐ Integraal advies ☐ Advies toezicht ☐ Overig advies ☐ Alleen voor intern gebruik (opdrachtgever & RUD) ☐ Advies mag extern worden gedeeld (aanvrager/klager) Integraal advies - Noorderdiep 74 Valthermond Concept wijzigingsplan Noorderdiep 74 Valthermond
: Noorderdiep 74 : 7876 CC Valthermond
Aanleiding: De gemeente Borger_Odoorn heeft een concept bestemmingsplan ontvangen voor de locatie Noorderdiep 74 in Valthermond. Initiatiefnemer wil op deze locatie een grondgebonden agrarisch bedrijf (akkerbouw) met bedrijfswoning realiseren. Op basis van het huidige bestemmingsplan is een akkerbouwbedrijf mogelijk en worden ook agrarische activiteiten uitgevoerd (opslag van aardappelen in de loods). Een bedrijfswoning is op basis van het huidige bestemmingsplan niet mogelijk. Het ingediende wijzigingsplan voorziet in het mogen realiseren van de bedrijfswoning. Het betreft een afsplitsing van het bestaande akkerbouwbedrijf aan Zuiderdiep 153.
Conclusie: 1. Bodem De resultaten van het bodemonderzoek op de locatie vormen geen aanleiding voor het uitvoeren van een nader onderzoek. De bodemkwaliteit is geschikt voor de beoogde gebruiksfunctie Wonen. 2. Externe veiligheid EV vormt geen knelpunt voor dit ruimtelijk plan. 3. Geluid (30-08-2022: nog niet definitief. Er is n.a.v. dit geluidadvies nog een vraag aan de geluidsadviseur gesteld dit nog niet is beantwoord. Wanneer het advies compleet is wordt het aangepast en klaargezet in LOS). Pagina 1 van 3
- De nieuw te bouwen woning op het perceel bevindt zich binnen de zone van de Noorderdiep conform artikel 74 Wet geluidhinder (Wgh). Op de Noorderdiep geldt een maximum rijsnelheid van 50 km/uur. Derhalve is een akoestisch onderzoek benodigd om de geluidbelasting op de gevels van de nieuw te realiseren woning inzichtelijk te maken. - In het concept bestemmingsplan staat vermeld dat de agrarische activiteiten op het perceel niet zullen toenemen en dat er geen sprake zal zijn van eventuele geluidhinder richting de omgeving. Als de activiteiten niet worden uitgebreid is geen akoestisch onderzoek in het kader van het Activiteitenbesluit noodzakelijk. 4. Milieu algemeen Beoordeling / Advies: 1. Bodem Op de locatie is een bodemonderzoek verricht (Verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond, RooBeek Advies, d.d. 12 april 2022, nr. 22-M10271). Uit de resultaten van het bodemonderzoek blijkt dat: • er geen (historische) bodembedreigende activiteiten hebben plaatsgevonden op de onderzoeklocatie; • op het maaiveld geen relevante verontreinigingskenmerken zijn waargenomen; • in het opgeboorde bodemmateriaal ter plaatse van de boringen 3 t/m 6, G1, G2 en G3 puinresten zijn waargenomen; • in de mengmonsters van de bovengrond en de ondergrond geen verontreinigingen zijn aangetoond; • in het grondwatermonster t.p.v.
peilbuis 1 een lichte verontreinigingen met barium is aangetoond; • er geen verontreiniging met asbest is aangetoond op de onderzoekslocatie. Conclusie De resultaten van dit bodemonderzoek vormen geen aanleiding voor het uitvoeren van een nader onderzoek. De bodemkwaliteit is geschikt voor de beoogde gebruiksfunctie Wonen. Er zijn geen gebruiksbeperkingen van toepassing. 2. Externe veiligheid Er loopt op ca. 30 meter afstand van de nieuwe bedrijfswoning (voorgevel) een hogedruk aardgastransportleiding (N-522-50) van de Gasunie, waarvan de 100% letaalzone (40 meter) over de geprojecteerde bedrijfswoning valt. Omdat de woning binnen de 100% letaalzone van de gasleiding ligt heeft dat invloed op de hoogte van het groepsrisico.
Het is een dunbevolkt gebied waarvan het huidige groepsrisico zeker onder de 10% v/d oriënterende waarde v/h groepsrisico ligt. Met de vestiging van 1 bedrijfswoning binnen de 100% letaalzone zal niet noemenswaardig toenemen. Een risicoberekening (QRA met het rekenprogramma Carola) is mijn inziens dan niet noodzakelijk. EV vormt geen knelpunt voor dit ruimtelijk plan.
3. Geluid(30-08-2022: nog niet definitief. Er is n.a.v. dit geluidadvies nog een vraag aan de geluidsadviseur gesteld dit nog niet is beantwoord. Wanneer het advies compleet is wordt het aangepast en klaargezet in LOS). Wet geluidhinder De Wet geluidhinder kent het begrip ‘bedrijfswoning’ niet. Een bedrijfswoning, is net al een gewone woning een geluidgevoelig object in de zin van de Wet geluidhinder. De nieuw te bouwen woning op het perceel bevindt zich binnen de zone van de Noorderdiep conform artikel 74 Wet geluidhinder (Wgh). Op de Noorderdiep geldt een maximum rijsnelheid van 50 km/uur. In het concept bestemmingsplan wordt verwezen naar de geluidkaart afkomstig uit de Atlas voor de Leefomgeving. Deze data dateert echter uit 2017. Bij een wegverkeerslawaai onderzoek wordt uitgegaan van de geluidbelasting op de gevels 10 jaar na realisatie van de woning. Hierbij wordt een groeipercentage gehanteerd om de wegintensiteit te bepalen. Het is aannemelijk te veronderstellen dat door de toename van het verkeer niet kan worden voldaan aan de voorkeursgrenswaarde van 48 dB. Derhalve is een akoestisch onderzoek benodigd om de geluidbelasting op de gevels van de nieuw te realiseren woning inzichtelijk te maken.
Activiteitenbesluit milieubeheer In het concept bestemmingsplan staat vermeld dat de agrarische activiteiten op het perceel niet zullen toenemen en dat er geen sprake zal zijn van eventuele geluidhinder richting de omgeving. Als de activiteiten niet worden uitgebreid is geen akoestisch onderzoek in het kader van het Activiteitenbesluit noodzakelijk.
4. Milieu algemeen Bij de gemeente Borger-Odoorn is geen dossier van deze locatie bekend. Een akkerbouwbedrijf valt over het algemeen onder het Activiteitenbesluit. Het bedrijf dient een melding van het gehele bedrijf, inclusief bedrijfswoning aan te leveren. Dit kan via www.aimonline.nl Als het akkerbouwbedrijf passend is binnen het bestemmingsplan, behoeft niet verder te worden getoetst aan bedrijven en milieuzonering. Voor de woning wordt wel gekeken naar Bedrijven en milieuzonering en eventueel de omgekeerde werking. In de omgeving zijn meerdere bedrijven gelegen: Noorderdiep 97/98: akkerbouwbedrijf. Grootste richtafstand Bedrijven en milieuzonering: 30 meter voor geluid. Aan deze afstand kan ruimschoots worden voldaan (>135 meter grens bouwblok tot perceelsgrens Noorderdiep 74). Intensieve veehouderijen zijn, mits goed weergegeven op ruimtelijkeplannen.nl niet binnen een afstand van 2 kilometer van de bedrijfswoning gelegen. Bijlagen
Sigma Bouw & Milieu Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen Tel. (0591) 65 91 28 www.sigma-bm.nl email info@sigma-bm.nl
april ’22
Onderwerp:
verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
Projectnummer:
22-M10271
Opdrachtgever:
RooBeek Advies
Datum:
12 april 2022
0
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
onderwerp
verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
datum
12 april 2022
projectnummer
22-M10271
in opdracht van
RooBeek Advies Nautilusstraat 7B 7821 AG Emmen
uitgevoerd door
Sigma Bouw & Milieu Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen tel: (0591) 659128
Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens de norm NEN-EN-ISO 9001:2015, het uitvoeren van milieukundige bodemonderzoeken en geotechnische onderzoeken Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Monsterneming Bouwstoffenbesluit SIKB 1000 protocol 1001: Monsterneming grond voor partijkeuringen”
Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek SIKB 2000 protocollen 2001, 2002 en 2018”
(het onderhavige onderzoek heeft uitsluitend betrekking op de beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000, protocol 2001, 2002 en 2018)
Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middels van druk, fotokopie, microfilm of anderszins zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de opdrachtgever of Sigma Bouw & Milieu.
april ’22
1
verkennend milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Boetelerveldweg 3 te Mariënheem
Inhoud 1
INLEIDING ....................................................................................................................................... 3 1.1
Algemeen................................................................................................................................. 3
1.2
Aanleiding van het bodemonderzoek ...................................................................................... 3
1.3
Doel van het onderzoek ........................................................................................................... 3
1.4
Referentiekader van het onderzoek ........................................................................................ 4
1.5
Opbouw van het rapport .......................................................................................................... 4
2
VOORONDERZOEK ........................................................................................................................ 5
3
VELDONDERZOEK ....................................................................................................................... 13
4
3.1
Uitvoering van het veldonderzoek ......................................................................................... 13
3.2
Resultaten van het veldonderzoek ........................................................................................ 16
CHEMISCH-ANALYTISCH ONDERZOEK .................................................................................... 19 4.1
Onderzoeksprogramma chemisch-analytisch onderzoek ..................................................... 19
4.2
Toetsingscriteria .................................................................................................................... 21
grond en grondwater (NEN-5740+A1) ............................................................................................... 21
5
6
4.3
Analyseresultaten en interpretatie ......................................................................................... 24
4.3.1
Verkennend bodemonderzoek volgens NEN-5740 ............................................................... 24
4.3.3
verkennend onderzoek asbest in grond volgens NEN-5707+C2 ......................................... 28
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN .......................................................................................... 30 5.1
verkennend milieukundig bodemonderzoek NEN-5740+A1 ................................................ 30
5.2
verkennend onderzoek asbest in grond NEN 5707+C2 ........................................................ 32
LITERTUURLIJST .......................................................................................................................... 35
COLOFON ............................................................................................................................................. 36
Bijlagen 1. Topografisch overzicht 1A.Historisch topografisch overzicht 2. Onderzoekslocatie met boorplan (1:500) 3. Beschrijvingen inspectiegaten/boringen/foto’s 4. Analysecertificaten 5. Onafhankelijkheidsverklaring 6. Verklarende woordenlijst
april ’22
2
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
1
INLEIDING
1.1
Algemeen
In opdracht van RooBeek Advies is in februari-maart 2022 door Sigma Bouw & Milieu een verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 en een verkennend onderzoek asbest in grond volgens NEN-5707+C2 uitgevoerd op een deel van de locatie gelegen aan het Noorderdiep nr. 74 te Valthermond (gemeente Borger-Odoorn). De plaats en situering van de onderzoekslocatie is weergegeven in bijlage 1 en 2. In dit onderzoek worden allereerst de locatiegegevens, de historische gegevens ofwel het bodemgebruik in het verleden evenals de resultaten van eventuele voorgaande bodemonderzoeken besproken. Vervolgens wordt de bodemopbouw, geologie en geohydrologie besproken. Op basis van de resultaten van het vooronderzoek is een onderzoekshypothese opgesteld. Het verdere onderzoek is op basis van deze hypothese uitgevoerd. De onderzoeksresultaten worden geïnterpreteerd. Aan de hand van de interpretatie van de onderzoeksresultaten wordt een eindconclusie geformuleerd. kwaliteitsborging: Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens de norm NEN-EN-ISO 9001:2015. Het verkennend milieukundig bodemonderzoek is uitgevoerd volgens de richtlijnen uit het besluit uitvoeringskwaliteit Bodembeheer (KWALIBO).
Zo is de gehanteerde onderzoeksstrategie opgesteld volgens de normen NEN-5725 en NEN-5740 en zijn de veld- en laboratoriumwerkzaamheden uitgevoerd volgens geldende beoordelingsrichtlijnen en accreditatieschema’s. De veldwerkzaamheden van Sigma Bouw & Milieu zijn verricht onder het procescertificaat BRL SIKB 2000 (Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek) waarvoor Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd en erkend door het ministerie van I&W. In het kader van het onderhavige onderzoek zijn de protocollen 2001 (plaatsen van handboringen en peilbuizen t.b.v. het nemen van grond- en grondwatermonsters), 2002 (het nemen van grondwatermonsters) en 2018 (maaiveldinspectie en monsterneming van asbest in bodem) van toepassing. Sigma Bouw & Milieu verklaart bij deze volledig onafhankelijk te zijn in de uitvoering van het onderzoek en op geen enkele wijze gerelateerd te zijn aan de eigenaar van het te onderzoeken terrein.
1.2
Aanleiding van het bodemonderzoek
Aanleiding tot de uitvoering van dit bodemonderzoek vormt de geplande nieuwbouw van een bedrijfswoning op de locatie.
1.3
Doel van het onderzoek
Het verkennend bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 heeft tot doel inzicht te verkrijgen in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en vast te stellen of er sprake is van bodemverontreiniging. Aan de hand van dit onderzoek wordt inzicht verkregen in hoeverre het bodemgebruik van de locatie heeft geleid tot verontreiniging. Op basis van de onderzoeksresultaten kan een milieuhygiënische beoordeling worden gegeven ten aanzien van de beoogde c.q. de toekomstige gebruiksmogelijkheden van de locatie. Indien uit de onderzoeksresultaten blijkt dat er sprake is van bodemverontreiniging zal worden beoordeeld of vervolgonderzoek noodzakelijk geacht wordt.
april ’22
3
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
Het verkennend onderzoek asbest in bodem volgens NEN-5707+C2 heeft tot doel om na te gaan of de locatie al dan niet verdacht is op het voorkomen van asbesthoudende materialen op of in de bodem. 1.4
Referentiekader van het onderzoek
Teneinde de kwaliteit van de grond op de onderhavige locatie juist in te schatten is de onderzoeksopzet van het bodemonderzoek gebaseerd op de onderzoeksstrategie voor verkennend bodemonderzoek, onderzoeksnorm NEN 5740+A1 (literatuur 1). Het verkennend bodemonderzoek asbest in grond is uitgevoerd volgens gebruikelijke inzichten en methoden volgens de NEN 5707+C2; Bodem - Inspectie, monsterneming en analyse van asbest in bodem en partijen grond; uitgifte december 2017 (literatuur 12). 1.5
Opbouw van het rapport
In het voorliggende rapport komen de volgende aspecten aan de orde: vooronderzoek, (hoofdstuk 2) veldonderzoek, (hoofdstuk 3) chemisch-analytisch onderzoek, (hoofdstuk 4) conclusies en aanbevelingen, (hoofdstuk 5).
april ’22
4
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
2
VOORONDERZOEK
Het vooronderzoek wordt voorafgaand aan het feitelijke onderzoek (veld- en chemisch-analytisch onderzoek) uitgevoerd. Het vooronderzoek omvat het verzamelen van informatie over het vroegere en huidige gebruik van de onderzoekslocatie en de omgeving, onder meer gericht op het vinden van mogelijke bronnen van bodembelasting. De uitwerking van het vooronderzoek is gebaseerd op de onderzoeksnorm NEN 5725, strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek (literatuur 9). In de NEN-5725 (2017) zijn zeven aanleidingen tot vooronderzoek naar landbodems geformuleerd. Voor elke afzonderlijke aanleiding tot vooronderzoek dienen verschillende onderzoeksvragen te worden beantwoord. De verplicht te onderzoeken aspecten zijn per aanleiding omschreven in tabel 1. tabel 1: onderzoeksaspecten milieuhygiënisch vooronderzoek Onderzoeksaspecten 1. Locatiegegevens
Aanleiding tot vooronderzoek
Eigendomssituatie
A 0
B 0
C
D
Bodemopbouw Antropogene lagen in de bodem Geohydrologie
3. Verwachting t.a.v. de bodemkwaliteit
Geval van ernstige bodemverontreiniging? Kwaliteit o.b.v. BKK O.b.v. uitgevoerde bodemonderzoeken
4. Gebruik en beïnvloeding van de locatie, verdachte situatie, activiteiten, ongewoon voorval
F
G
✓
Hoogteligging 2. Bodemopbouw en geohydrologie
E
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓ ✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓ ✓
0
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
0
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
0 ✓
✓
Voormalig Huidig Toekomstig Asbestverdacht?
✓
✓
✓
✓
✓
5. Terreinverkenning ✓ Verplicht onderzoeksaspect. Indien dit onderzoeksaspect niet van toepassing is, behoort dit in het rapport te worden vermeld en gemotiveerd 0 Optioneel
april ’22
5
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
aanleiding vooronderzoek Het onderhavige bodemonderzoek betreft een verkennend bodemonderzoek in het kader van een de geplande nieuwbouw van een bedrijfswoning op de locatie. Het vooronderzoek is uitgevoerd op basis van aanleiding A, conform paragraaf 6.2.1 “opstellen hypothese bodemkwaliteit ten behoeve van een bodemonderzoek” uit de NEN-5725 (2017). geraadpleegde bronnen in het kader van het vooronderzoek Voor het vooronderzoek zijn de volgende bronnen geraadpleegd: • informatie verstrekt door de opdrachtgever/eigenaar; • informatie gemeente Borger-Odoorn (email d.d. 22-02-2022); • informatie van Bodemloket.nl; • informatie van het Geoportaal van de Provincie Drenthe; • informatie van www.Topotijdreis.nl; • voorgaande milieutechnische werkzaamheden; • Kadaster/BAG Viewer; • grondwaterkaart van Nederland; • AHN.nl; • Dinoloket.nl; • handelsbestand van de Kamer van Koophandel; • terreininspectie voorafgaand aan de veldwerkzaamheden . Het uitgevoerde vooronderzoek heeft betrekking tot de onderhavige onderzoekslocatie alsmede de aangrenzende percelen binnen een straal van 25 meter. De onderzoeksvragen voor het opstellen van de onderzoekshypothese en de gekozen onderzoeksstrategie zijn, voor zover relevant, in de onderstaande paragrafen nader uitgewerkt. locatiegegevens In tabel 2 is een overzicht van de basisinformatie/locatiegegevens weergegeven.
tabel 2: overzicht basisinformatie Adres Plaats Gemeente Topografisch overzicht Coördinaten Kadastrale aanduiding Eigendomssituatie Oppervlakte onderzoekslocatie (plangebied) Algemene omschrijving
Bebouwing en bouwjaar (Kadaster BAG) Terreinverharding Ondergrondse infrastructuur Archeologische waarden Geplande herinrichting bijzonderheden: -
april ’22
Noorderdiep nr. 74 Valthermond Borger-Odoorn Zie bijlage 1 X = 258.291 Y= 542.863 Gemeente Odoorn, sectie M, nr. 2900 Niet nagegaan. ca. 560 m2 De onderzoekslocatie betreft een deel van de locatie gelegen aan het Noorderdiep 74 te Valthermond. Op de locatie aan het Noorderdiep 74 bevindt zich een bestaande loods met achtergelegen stenen schuur. De opdrachtgever is voornemens om ten zuidoosten van de bestaande bebouwing de nieuwbouw van een woning te realiseren. De onderzoekslocatie, het te bebouwen terreindeel is momenteel onbebouwd, deels verhard met betonklinkers en deels onverhard (gras). Het onderhavige onderzoek heeft betrekking op het terreindeel zoals opgenomen in bijlage 2. De bestaande bebouwing op de locatie dateert van 1983. De locatie is deels verhard met betonklinkers. Geen informatie, bij grondwerk dient een KLIC-melding gedaan te worden. De locatie heeft op basis van de archeologische waardenkaart (IKAW) de vermelding "lage trefkans". Niet bekend.
6
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
afbakening onderzoekslocatie Het onderhavige onderzoek, het geografisch besluitvormingsgebied, betreft het onderzochte onderzoekslocatie, zoals weergegeven in bijlage 2. bodemgebruik op basis van topografische kaarten In de onderstaande tabel 3 is de beschikbare informatie weergegeven over het historisch, huidig en toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie en de directe omgeving. tabel 3: beschrijving bodemgebruik op basis van topografische kaarten Omschrijving
Gebruik
Potentieel bodembedreigende activiteiten en situaties
Onderzoekslocatie Historisch (op basis van topografische kaarten, Topotijdreis)
Op de locatie is op basis van topografische kaarten voor zover te beoordelen tot 1988 onbebouwd geweest. Op topografische kaarten vanaf 1988 is de bestaande bebouwing te herkennen. Het terreindeel t.p.v. de te bouwen woning is voor zover bekend niet eerder bebouwd geweest. Huidig De onderzoekslocatie betreft een deel van de locatie gelegen aan het Noorderdiep 74 te Valthermond. Op de locatie aan het Noorderdiep 74 bevindt zich een bestaande loods met achtergelegen stenen schuur. De onderzoekslocatie, het te bebouwen terreindeel is momenteel onbebouwd, deels verhard met betonklinkers en deels onverhard (gras). Toekomstig De opdrachtgever is voornemens om ten zuidoosten van de bestaande bebouwing de nieuwbouw van een woning te realiseren. Het onderhavige onderzoek heeft betrekking op het terreindeel zoals opgenomen in bijlage 2. Directe omgeving (<25 m) Historisch (op Op basis van topografische kaarten vanaf 1931 is in de basis van omgeving van de onderzoekslocatie reeds verspreid topografische bebouwing te herkennen. kaarten, Topotijdreis) Huidig en Noordwestzijde: achtergelegen agrarische grond. toekomstig Noordoostzijde: naastgelegen woning. Zuidoostzijde: Noorderdiep en tegenovergelegen woningen. Zuidwestzijde: naastgelegen woning.
april ’22
Geen.
Geen.
Geen.
Geen.
Het is op voorhand onbekend of activiteiten in de directe omgeving negatieve invloed hebben (gehad) op de bodemkwaliteit t.p.v. de onderhavige onderzoekslocatie.
7
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
bedrijfsmatige activiteiten, bodembedreigende activiteiten en calamiteiten In tabel 4 staat een overzicht weergegeven van de potentieel bodembedreigende activiteiten en calamiteiten op basis van de beschikbare informatie. tabel 4: overzicht potentieel bodembedreigende activiteiten en calamiteiten Gebruik
De onderzoekslocatie betreft een deel van de locatie gelegen aan het Noorderdiep 74 te Valthermond. Op de locatie aan het Noorderdiep 74 bevindt zich een bestaande loods met achtergelegen stenen schuur. De opdrachtgever is voornemens om ten zuidoosten van de bestaande bebouwing de nieuwbouw van een woning te realiseren. De onderzoekslocatie, het te bebouwen terreindeel is momenteel onbebouwd, deels verhard met betonklinkers en deels onverhard (gras). Het onderhavige onderzoek heeft betrekking op het terreindeel zoals opgenomen in bijlage 2. Op de locatie aan het Noorderdiep 74 te Valthermond bevindt zich vanaf 1974 een loods/schuur die voor zover bekend in gebruik was als landbouwschuur. Het terreindeel t.p.v. de nieuw te bouwen woning is voor zover bekend niet eerder in gebruik geweest.
Bouwvergunningen
Er is geen informatie omtrent evt. (voormalige) potentieel bodembedreigende activiteiten/calamiteiten (verbranding afval, opslag van gevaarlijke stoffen etc.) op de onderzoekslocatie. T.b.v. de bebouwing is voor zover bekend een bouwvergunning verleend.
Milieuvergunningen
Niet bekend.
Handelsregister
De locatie wordt in het handelsregister van de kamer van koophandel niet vermeld. Er is geen informatie omtrent de eventuele aanwezigheid of voormalige aanwezigheid van boven- of ondergrondse brandstoftanks op de onderzoekslocatie. Er bestaat altijd de mogelijkheid dat boven- en ondergrondse brandstoftanks in het verleden geplaatst zijn zonder melding, de aanwezigheid van dergelijke tanks blijkt niet uit de verkregen informatie. Op de asbestdakenkaart van de gemeente Borger-Odoorn wordt het dak van grote loods aangemerkt als verdacht voor asbest.
Aanwezigheid brandstoftanks
Aanwezigheid asbest
figuur 2: asbestdakenkaart gemeente Borger-Odoorn De aanwezigheid van asbesthoudend materiaal elders in de bestaande bebouwing is niet uit te sluiten (niet onderzocht). Er is geen informatie bekend omtrent de evt. aanwezigheid van asbest in de bodem t.p.v. de onderzoekslocatie. Er bestaat altijd de mogelijkheid dat asbest (afval/puin) ed. is begraven. Op voorhand is hiervan geen informatie bekend.
april ’22
8
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
Ophogingen/dempingen/stortingen
Niet gesprongen explosieven
PFAS-verdachtheid
Calamiteiten
Gebruik omgeving < 25 m
Op topografische kaarten tot 1971 is te zien dat langs het Noorderdiep een sloot/wijk liep, deze is op kaarten na 1971 niet meer te herkennen. Momenteel loopt tussen de berm van het Noorderdiep en de perceelsgrens nog een sloot. Op topografische kaarten tot 1988 is te zien dat de sloot tussen Noorderdiep 57 en 74 in het verleden doorliep tot aan de weg. Op deze plaats bevindt zich nu een deel van de oprit. Beide slootdempingen liepen voor zover te beoordelen buiten het nu onderzochte, te bebouwen, terreindeel Er is geen informatie omtrent evt. met bodemvreemd materiaal gedempte watergangen/ sloten t.p.v. de onderzoekslocatie (binnen het onderzochte terreindeel). Er is geen informatie omtrent evt. opgebrachte gebiedsvreemde grond (ophogingen), verhardingsmateriaal, puinmateriaal en/of afval op de onderzoekslocatie. Geen informatie, in Nederland zijn er niet gesprongen explosieven (NGE) uit de Tweede Wereldoorlog in de grond achtergebleven. De (potentiële) aanwezigheid van niet gesprongen explosieven kan een bedreiging inhouden bij grondroerende werkzaamheden en kan tot vertraging leiden bij planvorming en uitvoering van werkzaamheden. NGE's worden met name aangetroffen ter plaatse van 'strategische doelen' zoals binnensteden, verbindingswegen, spoorwegen, bruggen en havens.
De gemeente is op basis van regelgeving verantwoordelijk voor het opsporen en ruimen va niet gesprongen explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. Voor aanvullende informatie wordt verwezen naar de gemeente. Op of nabij de onderzoekslocatie bevinden zich geen locaties die de bodem verdacht maken voor PFAS en GenX verbindingen als gevolg van puntbronnen. De kans op verontreiniging met PFAS in de grond t.p.v. de onderzoekslocatie t.g.v. puntbronnen wordt gering geacht. De bovengrond, diepere geroerde bodemlagen en de waterbodem zijn op basis van het Tijdelijk Handelingskader PFAS in heel Nederland verdacht op het diffuus voorkomen van PFAS als gevolg van atmosferische depositie. Verwacht wordt dat de bodem van de onderzoekslocatie diffuus onverdacht is voor PFAS en onverdacht is op GenX. Hoewel PFAS diffuus verspreid in de bodem in Nederland voorkomt, en op veel plaatsen in gehalten boven de detectielimiet wordt aangetroffen, is op basis van het vooronderzoek geen informatie verkregen over de eventuele aanwezigheid van PFAS en GenX op de locatie. Ter plaatse zijn geen bronlocaties bekend. Bij evt. toekomstig grondverzet wordt geadviseerd alsnog onderzoek naar deze parameters uit te voeren. Voor zover bekend is er geen informatie over evt. calamiteiten die hebben plaatsgevonden waarbij de bodem verontreinigd kan zijn geraakt.
In de directe omgeving bevinden zich woningen en agrarische percelen. Het is op voorhand onbekend of activiteiten in de directe omgeving negatieve invloed hebben (gehad) op de bodemkwaliteit t.p.v. de onderhavige onderzoekslocatie.
april ’22
9
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
voorgaande bodemonderzoeken In tabel 5 is een overzicht van voorgaande bodemonderzoeken en informatie van de bodemkwaliteitskaart weergegeven. tabel 5: overzicht voorgaande bodemonderzoeken en bodemkwaliteitskaart voorgaande bodemonderzoeken Onderzoekslocatie
► niet bekend.
Omgeving <25 m
► niet bekend.
Vermoeden van (een geval van ernstige) bodemverontreiniging op de locatie of een deel daarvan informatie bodemkwaliteitskaart
►niet bekend.
►de locatie is gelegen in de zone wonen.
bodemopbouw, geohydrologie en antropogene beïnvloeding De ondiepe geologie in het onderzoeksgebied is afgeleid van de Grondwaterkaart van Nederland (Dienst grondwaterverkenning TNO/DGGV) en ontleend aan het dinoloket (www.dinoloket.nl). De bovenste laag, de deklaag, heeft een hoogte van ca. 10 m+NAP. In tabel 6 staat de geohydrologische opbouw weergegeven. tabel 6: geohydrologische opbouw diepte m-mv 0-12
12-32
32-34
beschrijving
formatie
zandige eenheid, hoofdzakelijk Boxtel bestaande uit midden en fijn zand, met weinig zandige klei en grof zand en een spoor klei, veen en grind. zandige eenheid, hoofdzakelijk Drente bestaande uit grof en midden zand, met weinig zandige klei, fijn zand en grind en een spoor klei zandige eenheid, hoofdzakelijk Peelo bestaande uit midden, fijn en grof zand, met weinig kleiig zand en een spoor klei en grind
De stromingsrichting van het ondiepe grondwater van het eerste watervoerend is in het kader van dit onderzoek niet vastgesteld. Opgemerkt dient te worden dat de stromingsrichting van het grondwater beïnvloed kan worden door drainagepatroon, ligging van sloten, riolering, kabels, leidingen en funderingen.
april ’22
10
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
(financieel-) juridische situatie In tabel 7 zijn de financieel- juridische aspecten weergegeven. tabel 7: financieel/juridische aspecten kadastrale gegevens opdrachtgever/ belanghebbende rechtspersonen
Gemeente Odoorn, sectie M, nr. 2900 niet nagegaan
In het kader van onderhavig bodemonderzoek is behoudens de opgenomen kadastrale gegevens geen nadere financieel juridische informatie verzameld. Het uitvoeren van een daadwerkelijke juridische toets maakt geen deel uit van onderhavig bodemonderzoek.
Hypothese en onderzoeksstrategie Volgens de onderzoeksnorm NEN 5740 dient, m.b.t. de aanwezigheid van eventuele bodemverontreiniging, vooraf een onderzoekshypothese te worden opgesteld. De hypothese kan worden opgesteld op basis van bekende (historische) gegevens, uit de betrokken informatie kan blijken dat de onderzoekslocatie, vooraf, als “verdacht” of “onverdacht” wordt aangemerkt. Op basis van de historische informatie uit het vooronderzoek blijkt dat op de locatie aan het Noorderdiep nr. 74 te Valthermond vanaf 1983 bebouwd is met een loods/schuur. Voor zover bekend was deze loods/schuur in gebruik als landbouwschuur. Het terreindeel t.p.v. de nieuw te bouwen woning is voor zover bekend niet eerder in gebruik geweest. Ten zuiden en oosten van het te bebouwen deel van de locatie liepen in het verleden sloten/wijken welke zijn gedempt. Er is geen informatie omtrent evt. (voormalige) (bedrijfs)matige activiteiten op de onderzoekslocatie (t.p.v. het onderzoeksgebied). Er is geen informatie over (voormalige) potentieel verdachte deellocaties (bronnen), (voormalige) bodembedreigende activiteiten of evt. (voormalige) potentieel bodembedreigende calamiteiten t.p.v. de onderzoekslocatie (t.p.v. het onderzoeksgebied). verkennend bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 De onderzoekslocatie, het beoogde plangebied, is in eerste aanleg als milieuhygiënisch "onverdacht" aangemerkt.
Op basis van deze hypothese is het bodemonderzoek t.p.v. de onderzoekslocatie uitgevoerd conform de bijbehorende onderzoeksstrategie, volgens NEN 5740+A1, paragraaf 5.1, strategie voor onverdachte locaties (ONV-NL) (literatuur 1).
april ’22
11
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
verkennend onderzoek asbest in grond volgens NEN-5707+C2 Tijdens de uitvoering van het bodeonderzoek zijn in de grond t.p.v. een deel van de locatie puinresten aangetroffen. De herkomst van dit materiaal is niet eenduidig en er zijn hiervan geen kwaliteitsgegevens. Conform een uitspraak van de Raad van State uit 2017 dient bij het aantreffen van puin in en op de grond, een locatie als asbestverdacht te worden beschouwd. Dit geldt wanneer er geen informatie beschikbaar is omtrent de herkomst van het puin. De bodem t.p.v. het onderzochte deel van de locatie is in dit onderzoek onderzocht op de aanwezigheid van asbest in de bodem. Onderhavig onderzoek heeft tot doel om na te gaan of he onderzochte deel van de locatie al dan niet asbest verdacht is. Om vast te stellen of de bodem asbesthoudend is de onderzoekslocatie in dit onderzoek onderzocht op de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal in grond (percentage bodemvreemd materiaal <50%). Het onderzoek t.p.v. het onderzochte deel van de onderzoekslocatie is uitgevoerd volgens de onderzoeksstrategie “verkennend onderzoek op een verdachte locatie met een diffuse bodembelasting, heterogeen verdeeld, volgens paragraaf 6.4.5. van de NEN-5707+C2 (verdachte bovengrond).
Conform de gehanteerde onderzoeksopzet zijn de volgende werkzaamheden uitgevoerd: • visuele inspectie van de toplaag; • het graven van inspectiegaten van 30 * 30 cm tot tenminste ca. 50 cm-mv. • het plaatsen van boringen met een boordiameter van 12 cm, tot maximaal 2 m-mv. • het visueel inspecteren van de ontgraven grond op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen. • het bemonsteren van evt. asbestverdachte materialen. • het analyseren van evt. asbestverdachte materialen conform NEN 5898. • het analyseren van de uitgezeefde bovengrond (fractie <20 mm) conform de NEN 5898 De toetsing van de in dit onderzoek gemeten gehalten asbest is geschied aan de interventiewaarde uit de circulaire bodemsanering 2009. Hierin zijn een interventiewaarde en een restconcentratie van 100 mg/kg d.s. gewogen asbestconcentratie vastgelegd. De gewogen norm bestaat uit de serpentijnasbestconcentratie vermeerderd met 10 maal de amfiboolasbestconcentratie. De resultaten uit dit onderzoek worden geïnterpreteerd volgens NEN 5707+C2 (grond). In tabel 8 is de gehanteerde onderzoeksstrategie weergegeven. tabel 8: gehanteerde onderzoeksstrategie mogelijke verontreiniging (deel)locatie
grond
grondwater
onderzoeksstrategie
NEN-5740+A1 plangebied (ca. 560 m2)
-
-
ONV-NL
NEN-5707+C2 plangebied (ca. 560 m2)
asbest
-
VED-HE (bovengrond)
april ’22
12
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
3
VELDONDERZOEK
In dit hoofdstuk wordt het uitgevoerde veldwerkonderzoeksprogramma beschreven. Daarnaast worden de resultaten van het veldonderzoek weergegeven. 3.1
Uitvoering van het veldonderzoek
Het veldonderzoek is uitgevoerd onder procescertificaat BRL SIKB 2000 en conform de eisen uit de protocollen 2001, 2002 en 2018. In tabel 9 zijn de uitvoeringaspecten opgenomen. tabel 9: uitvoeringsaspecten onderdeel:
uitgevoerd door:
datum:
bijzonderheden:
uitvoeren van boringen, het plaatsen van de peilbuizen en het nemen van grondmonsters (protocol 2001) nemen van grondwatermonsters (protocol 2002) Het graven van inspectiegaten en het nemen van monsters (protocol 2018)
dhr. H. van Kuik (erkend en geregistreerd)
24-02-2022
puinresten in de grond
locatie-inspectie
dhr. H. van Kuik 10-03-2022 (erkend en geregistreerd) dhr. A.D.M. van Wuykhuyse 10-03-2022 (erkend en geregistreerd) dhr. H. van Kuik (erkend en geregistreerd) dhr. A.D.M. van Wuykhuyse 24-02-2022 (erkend en geregistreerd) dhr. H. van Kuik (erkend en geregistreerd)
geen bijzonderheden t.a.v. de uitvoering puinresten in de grond
op het maaiveld bevinden zich puinresten
Bedrijfs- en persoonerkenningen zijn weergegeven op de internetsite van Bodem+ (https://www.bodemplus.nl/aanvragen/erkenningen/zoekmenu). Een onafhankelijkheidsverklaring is opgenomen in bijlage 5. Het onderzoeksprogramma is ruimtelijk weergegeven in bijlage 2. In deze bijlage zijn alle geplaatste boringen geprojecteerd. Voorafgaand aan het plaatsen van boringen is een locatie-inspectie gehouden. Hierbij zijn de geen bijzonderheden waargenomen. veiligheid Bij een onderzoek asbest in bodem dienen de getroffen maatregelen inzake veiligheid en gezondheid in overeenstemming te zijn met de CROW-publicatie nr. 400 “Werken in en met verontreinigde bodem” vigerende versie. Tijdens de uitvoering van de werkzaamheden zijn de veiligheidsvoorschriften uit protocol 2018 gehanteerd. Voor de uitvoering van de werkzaamheden is het vochtgehalte in de bodem gemeten. Het vochtgehalte bedroeg in alle gevallen >10%. Bij een vochtpercentage van meer dan 10% zijn er geen risico’s t.a.v. het vrijkomen van asbestvezels.
april ’22
13
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
veldwerkzaamheden in het kader van NEN-5740 De veldwerkzaamheden in het kader van de NEN-5740 hebben bestaan uit het plaatsen van handboringen, peilbuizen en het nemen van grond- en grondwatermonsters. De geplaatste peilbuis is opgebouwd uit 1 meter HDPE peilfilter omstort met filtergrind. Het filtergrind zorgt voor een goede instroming van het grondwater in het filter, daarnaast voorkomt het dat het filter dichtslibt. Het peilfilter bevindt zich 0,5 meter beneden het grondwaterniveau. Boven het peilfilter bevindt zich blinde HDPE opzetbuis, omstort met bentoniet (zwelklei). De zwelklei dient ervoor te zorgen dat toestroming vanuit de bovengrond wordt voorkomen. De peilbuis is geplaatst conform de eisen uit het protocol 2001. monstername grond Het vrijkomende bodemmateriaal is zintuiglijk beoordeeld op bodemkundige eigenschappen, o.a. de korrelgrootteverdeling (textuur), kleur en eventueel aanwezige verontreinigingskenmerken. Na de zintuiglijke beoordeling is het bodemmateriaal in trajecten van 0.5 meter of per afwijkende bodemlaag bemonsterd. Grondmonsters t.b.v. analyse op vluchtige aromaten zijn m.b.v. een steekbus bemonsterd. Grondmonsters zijn genomen conform de eisen uit het protocol 2001.
monstername grondwater Om een representatief grondwatermonster te verkrijgen zijn de peilbuizen, na plaatsing en voor monstername, grondig (3 maal de inhoud van het peilfilter) afgepompt. Voorafgaand aan de bemonstering is de grondwaterstand t.o.v. het maaiveld ingemeten. Grondwatermonsters zijn genomen conform de eisen uit het protocol 2002 en NEN-5744 (literatuur 11). Tijdens de monstername van het grondwater is in het veld de zuurgraad (pH) en de elektrische geleidbaarheid (EGV) bepaald.
veldwerkzaamheden in het kader van NEN-5707 Het veldonderzoek in het kader van de NEN-5707 heeft bestaan uit het inspecteren van de toplaag in combinatie met het graven van inspectiegaten en het uitvoeren van handboringen tot de ongeroerde bodemlaag. Conform de NEN-5707 wordt voor landbodem onderscheid gemaakt tussen drie te onderzoeken bodemlagen: 1) het maaiveld 2) de bovengrond (0.02 m-mv-0.5 m-mv) 3) de ondergrond (0.5 m-mv-2.0 m-mv) maaiveldinspectie Voorafgaand aan het bodemonderzoek is t.p.v. het onderzoeksgebied een inspectie van het maaiveld uitgevoerd. De inspectie heeft plaatsgevonden als is voorgeschreven in het protocol 2018. Tijdens de visuele inspectie van de toplaag is een ruimtelijke eenheid onderverdeeld in ‘inspectie stroken’ van maximaal 1.5 meter waarbij de toplaag strook voor strook in twee richtingen is geïnspecteerd. Indien asbestverdacht materiaal wordt aangetroffen wordt de vindplaats gemarkeerd en wordt het materiaal verzameld. Bij de visuele inspectie is geen grond geroerd of onder (vaste) obstakels gekeken. Bij het aantreffen van asbestverdachte materialen zijn deze bemonsterd (door middel van “hand-picking”). Tevens is de inspectie-efficiëntie ingeschat. De inspectie-efficiëntie is onder andere afhankelijk van de weersomstandigheden, de conditie van de toplaag (vochtig, vegetatie, vastgereden, plassen) en het type grond (zand, klei).
april ’22
14
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
inspectiegaten bovengrond (0.0-0.5 m-mv) In het kader van het verkennend onderzoek asbest in grond is onderzoek verricht naar de aanwezigheid van asbest in de bovengrond. In het kader van het verkennend onderzoek asbest in grond t.p.v. het plangebied zijn, teneinde een betrouwbare uitspraak te kunnen doen m.b.t. het voorkomen van asbest in de grond, inspectiegaten van 0.3 m x 0.3 m tot max. ca. 0.5 meter minus maaiveld, op a-selecte wijze, gegraven m.b.v. een schop. Het uitgegraven materiaal is gezeefd over een 20 mm zeef en/of uitgeharkt (tandafstand 20 mm) en is gescreend op de volgende aspecten: • asbestverdachte restanten; • bodemsamenstelling; • afval- en puinrestanten. De evt. aanwezige (asbest)verdachte delen groter dan ca. 20 mm zijn per soort en per inspectiegat verzameld, gewogen en in gesloten plasticzakken aan het laboratorium aangeboden voor onderzoek op asbest. Van het uitgezeefde materiaal is op basis van de NEN 5707+C2 zijn representatieve monsters van ca. 10 kg uit de fractie <20 mm verzameld. De bemonstering van de fijne fractie (deeltjes < 20 mm) heeft plaatsgevonden volgens tabel 8, “Minimale greep- en monstergrootte”, uit de NEN 5707+C2. handboringen ondergrond (0.5-2.0 m-mv) Tevens is visueel onderzoek verricht naar de aanwezigheid van asbest in de ondergrond middels het uitvoeren van een handboring die is doorgezet tot maximaal 2.0 m-mv.
Hierbij is gebruik gemaakt van een 12 cm edelman grondboor. De vrijkomende grond is visueel geïnspecteerd op de aanwezigheid van asbestverdachte materialen. monstername grond en materialen Het vrijkomende bodemmateriaal is zintuiglijk beoordeeld op bodemkundige eigenschappen, o.a. de korrelgrootteverdeling (textuur), kleur en eventueel aanwezige verontreinigingskenmerken. Na de zintuiglijke beoordeling is het bodemmateriaal in trajecten van 0,5 meter of per afwijkende bodemlaag bemonsterd. Grondmonsters zijn genomen conform de eisen uit het protocol 2001 en 2018. De visueel aangetroffen asbestverdachte materialen zijn op een adequate wijze verpakt en als materiaalmonster aangeleverd aan het laboratorium. Van het gezeefde materiaal <20 mm uit niet asbestverdachte inspectiegaten is een (meng)monster genomen bestaande uit twintig grepen van min. 0.5 kg. Evt. asbestverdachte inspectiegaten zijn afzonderlijk bemonsterd middels twintig grepen van ca. 0,5 kg. Na inspectie zijn de gaten weer gedicht met het uitgegraven materiaal.
april ’22
15
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
Het veldwerkprogramma staat weergegeven in tabel 10. tabel 10: veldwerkprogramma
Onderdeel
Aantal
Diepte (m-mv)
Nummers
6
Ca.0.5
3 t/m 8
1
Ca.2.0
2
1
Ca.2.8
1
verkennend bodemonderzoek volgens NEN-5740 plangebied Boringen Peilbuis
verkennend onderzoek asbest in grond volgens NEN-5707 plangebied Inspectiegaten
5
Ca.0.5
G1 t/m G5
Boringen
3
Ca.2.0
G1+G2+G3
Alle geplaatste boringen, peilbuizen en gegraven inspectiegaten zijn zodanig ruimtelijk verspreid over het onbebouwde deel van de onderzoekslocatie dat een zo representatief mogelijke indruk van de onderzoekslocatie wordt verkregen. De positionering van alle boringen is weergegeven in bijlage 2. 3.2
Resultaten van het veldonderzoek
maaiveldinspectie Voorafgaand aan het bodemonderzoek is t.p.v. het onderzoeksgebied een inspectie van het maaiveld uitgevoerd. Tijdens de visuele inspectie van de toplaag is een ruimtelijke eenheid onderverdeeld in ‘inspectie stroken’ van maximaal 1.5 meter waarbij de toplaag strook voor strook in twee richtingen is geïnspecteerd. In tabel 11 is de inspectie-efficiëntie van het maaiveld beschreven. tabel 11: inspectie-efficiëntie maaiveld deelgebied plangebied (ca. 560 m2)
inspectie-efficiëntie 50-70 -
conditie maaiveld gras (>25% van het maaiveld is zichtbaar) betonklinkers
Op basis van de visuele locatie-inspectie is op het geïnspecteerde maaiveld geen asbestverdacht materiaal waargenomen.
april ’22
16
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
bodemopbouw De boorprofielbeschrijvingen van alle verrichte boringen met bijbehorende zintuiglijke waarnemingen zijn grafisch uitgewerkt en opgenomen in bijlage 3. In tabel 12 is op basis van de waarnemingen de lokale bodemopbouw beschreven. tabel 12: lokale bodemopbouw bodemlaag m-mv 0.0-0.8 0.8-2.8
hoofdbestanddeel
toevoeging
kleur
zand zand
zwak siltig zwak siltig, plaatselijk matig siltig
bruin/grijs geel/grijs/donkerbruin
veldmetingen grondwater De resultaten van de veldwaarnemingen van het grondwater zijn in weergegeven in tabel 13. tabel 13: veldwaarnemingen grondwater Peilbuis
filtertraject m-mv
grondwaterstand m-mv
voorpompen liter
pH
1
3.2-4.2
1.18
5
6.4
EGV geleidingsvermogen µS/cm 810
troebelheid (NTU) 37
In het genomen grondwatermonster is een hogere troebelheid gemeten dan voor natuurlijke troebelheid verwacht wordt (≥10 NTU). De peilbuis heeft voldoende rusttijd gehad na plaatsing (minimaal een week). Ook is de peilbuis zorgvuldig en met een voldoende laag debiet afgepompt zodat de grondwaterstand in de peilbuis slechts gering is gedaald tijdens afpompen (< 50 cm). Daarom wordt aangenomen dat er geen sprake is geweest van een verstoord bodemevenwicht tijdens monsterneming, en dat de gemeten waarde voor troebelheid een natuurlijke oorzaak hebben (zwevende stoffen als lutum of silt in het grondwater). Zwevende delen kunnen leiden tot verhoogde meetwaarden in het grondwater als gevolg van matrixstoringen bij de analyse en ab- en adsorptie organische verbindingen en zware metalen aan deze zwevende delen.
april ’22
17
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
zintuiglijke waarnemingen grond Het bij de boringen vrijkomende bodemmateriaal is zintuiglijk beoordeeld op eventuele afwijkingen. De zintuiglijke waarnemingen zijn omschreven en grafisch weergegeven in bijlage 3. De afwijkende waarnemingen staan in de onderstaande tabel 14 weergegeven. tabel 14: afwijkende waarnemingen boring/inspectiegat
diepte m-mv.
zintuiglijke waarnemingen
3 t/m 6 G1 G2 G3
0.0-0.5 0.0-0.8 0.0-0.9 0.0-0.4
puinresten baksteenresten en puinresten, fractie >20 mm: 30-40% baksteenresten en puinresten, fractie >20 mm: 30-40% baksteenresten en puinresten, fractie >20 mm: 25-35%
In het veld is gebleken dat de fractie > 20 mm. in de bodemlaag van 0.0-ca. 0.5 m-mv ter plaatse van de gegraven inspectiegaten minder dan 50% bedraagt. In de gevallen met een bijmenging van <50% bodemvreemd materiaal (fractie >20 mm) is de NEN 5707+C2 van toepassing. Op basis van een steekproef van het uitgegraven bodemmateriaal is een in-situ dichtheid van het bodemmateriaal bepaald van 1.830 kg/m3. In verdere berekening is met deze bepaling gerekend. grondwater Het bemonsterde grondwater bevatte geen zintuiglijk waarneembare afwijkingen. asbest In tabel 15 is een overzicht opgenomen van de aangetroffen asbestverdachte materialen op het maaiveld en in de grond. tabel 15: asbest op maaiveld en inspectiegaten inspectiegat
G1 t/m G5
asbestverdacht
asbestverdacht materiaal
materiaal
grond in de fractie >20 mm
maaiveld
diepte (m-mv)
aantal gram
nee
0.0-max. 0.9
-
* = veldvochtig
april ’22
18
verkennend- en nader milieukundig bodemonderzoek en verkennend onderzoek asbest in grond Noorderdiep nr. 74 te Valthermond
4
CHEMISCH-ANALYTISCH ONDERZOEK
In dit hoofdstuk worden de uitvoering, het toetsingskader en de resultaten van de chemische analyses besproken. Vervolgens worden de resultaten van het chemisch-analytisch onderzoek geïnterpreteerd Het chemisch onderzoek van grond is uitgevoerd door het NEN-EN-ISO 17025 geaccrediteerde milieulaboratorium van Omegam. Alle analyses zijn geanalyseerd volgens het accreditatieschema AS3000 “laboratoriumanalyses voor milieuhygiënisch bodemonderzoek”, waarvoor Omegam is geaccrediteerd en erkend door het ministerie van I&W. De conservering van grond- en grondwatermonsters is uitgevoerd conform SIKB protocol 3001 “conserveringsmethoden en conserveringstermijnen voor milieumonsters”. 4.1
Onderzoeksprogramma chemisch-analytisch onderzoek
verkennend bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 grond Teneinde in het kader van het verkennend bodemonderzoek een indruk te krijgen van de algemene kwaliteit van de grond zijn de grondmonsters, welke tijdens het veldonderzoek zijn genomen, in het laboratorium met elkaar gemengd tot grondmengmonsters. In onderstaande tabel 16 wordt de samenstelling van de grondmengmonsters, de monsternamediepte en de uitgevoerde analyses weergegeven. tabel 16: analyseschema Monstercode
boringnummer(s)
diepte (m-mv)
zintuiglijke waarnemingen
analysepakket
MM1
1+2+7+8
0.0-0.5
-
NEN-grond(*)+AS3000
MM2
3+4+5+6
0.0-0.5
puinresten
NEN-grond(*)+AS3000
MM3
1+2
0.5-2.0
plangebied grond