CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger - Toelichting

RAAD: Raadsvergadering 7 juli 2022, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger13.138 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger vastgesteld

bestemmingsplan Toelichting

Locatie Esdal College Borger vastgesteld

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Inhoudsopgave

Toelichting

5

Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Geldende plannen 1.3 Begrenzing 1.4 Leeswijzer

7 7 7 8 8

Hoofdstuk 2 Beschrijving plangebied 2.1 Bestaande situatie 2.2 Nieuwe situatie

9 9 14

Hoofdstuk 3 Beleidskader 3.1 Rijksbeleid 3.2 Provinciaal beleid 3.3 Gemeentelijk beleid

19 19 22 26

Hoofdstuk 4 Omgevingsaspecten 4.1 Geluid 4.2 Luchtkwaliteit 4.3 Milieuzonering 4.4 Bodem 4.5 Archeologie en cultuurhistorie 4.6 Ecologie 4.7 Externe veiligheid 4.8 Water 4.9 Vormvrije m.e.r.-beoordeling

29 29 29 30 31 31 32 33 35 37

Hoofdstuk 5 Juridische vormgeving 5.1 Algemeen 5.2 Opzet 5.3 Inleidende regels 5.4 Bestemmingsregels 5.5 Algemene regels 5.6 Overgangs- en slotregels

39 39 39 39 39 40 40

Hoofdstuk 6

43

Economische uitvoerbaarheid

Hoofdstuk 7 Maatschappelijke uitvoerbaarheid 7.1 Inspraak en overleg 7.2 Zienswijzen ontwerpbestemmingsplan

3

45 45 47

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

4

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Toelichting

5

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

6

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding

Aanleiding

Sinds 1929 voorziet het Esdal College in voortgezet onderwijs voor Borger en omgeving. Dit vindt plaats in het pand aan de Hoofdstraat 56 te Borger. Het huidige pand voldoet zowel functioneel als technisch niet meer aan de eisen en wensen van de gebruiker. Ondanks de kleine schaal van de school willen zowel de gemeente als het Esdal College de school graag in Borger behouden. Ten behoeve van het behoud zijn door de gemeente en het Esdal College zes scenario's onderzocht op passende en financieel gezonde huisvesting. Twee scenario’s zijn afgevallen, omdat deze niet haalbaar bleken te zijn. De andere vier scenario’s zijn onderzocht en tegen elkaar afgezet. De vier onderzochte scenario’s betreffen de renovatie van het huidige pand, vervangende nieuwbouw op huidige locatie en vervangende nieuwbouw bij de provinciale weg/N374 (ofwel aan de zuidzijde N374 ofwel aan de noordzijde N374). Op basis van de resultaten uit het haalbaarheidsonderzoek is gekozen voor nieuwbouw aan de zuidzijde van de N374. Met dit bestemmingsplan wordt de realisatie van het bouwplan mogelijk gemaakt. Echter, de nieuwe locatie voor het Esdal College betreft een omgeving met een eigen dynamiek. Aan de zuidkant is de woonwijk Daalkampen gesitueerd, die zich nog verder zal ontwikkelen richting de nieuwbouw van het Esdal College.

Naast de locatie is de (nieuwe) brandweerkazerne met ambulancepost en overige nieuwe bedrijfsbebouwing gesitueerd. Aan de overzijde van het plangebied zijn eveneens nieuwe ontwikkelingen op het gebied van toerisme, verkeer en vervoer voorzien. Tot slot is het plangebied onderdeel van de ruimtelijke entree van de kern Borger aan de westkant. Een kwaliteitsimpuls voor verdere ontwikkeling van het gehele gebied is daarmee opportuun. Dit komt in het volgende hoofdstuk nader aan de orde.

1.2

Geldende plannen

Het vigerende plan voor het plangebied is het bestemmingsplan Daalkampen, vastgesteld in 1994.

7

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Rode aanpijling: plangebied (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)

1.3

Begrenzing

Op de onderstaande kaart is de globale begrenzing van het plangebied weergegeven.

Figuur 1.1. Begrenzing plangebied (bron: ESRI en BugelHajema Adviseurs)

1.4

Leeswijzer

Het volgende hoofdstuk geeft een beschrijving van het plangebied en haar omgeving weer. In hoofdstuk 3 is het beleidskader voor het bestemmingsplan opgenomen. Daarbij wordt alleen ingegaan op beleidsdocumenten die van invloed zijn op het bestemmingsplan. Hoofdstuk 4 betreft de toets aan wet- en regelgeving op het gebied van natuur, milieu, externe veiligheid, archeologie en dergelijke. In hoofdstuk 5 is de juridische vormgeving opgenomen. In dit deel van de toelichting worden de regels nader uitgelegd. De economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid zijn opgenomen in hoofdstuk 6 en hoofdstuk 7.

8

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Hoofdstuk 2 2.1

Beschrijving plangebied

Bestaande situatie

De nieuwe locatie voor het Esdal College ligt op de es van Borger. De locatie is gelegen aan de N374 en aan de IJzertijdstraat.

Figuur 2.1. De bouwkavel van het Esdal College (bron: ESRI en BugelHajema Adviseurs)

Figuur 2.2. Zicht op de locatie richting het oosten vanaf de N374

9

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Figuur 2.3. Zicht op de locatie richting het westen vanaf de N374 Aan de oostzijde van het plangebied ligt de brandweerkazerne en de ambulancepost. De gronden ten noorden van het plangebied zijn nu nog in gebruik als landbouwgrond. Het is een open gebied waar de opgaande es randen en de monumentale bomen van de Koesteeg goed te zien zijn vanaf de N374. Er zijn op dit moment geen concrete plannen voor dit gebied. Ideeën en plannen uit het verleden betroffen niet-woonfuncties, zoals een natuurtransferium en een Avontuurlijk Toeristisch Centrum. Tussen de N374 en de voormalige tijdelijke toegangsweg voor Daalkampen, die parallel liep aan de N374, is een forse en deels transparante groenstrook ontstaan. De locatie ligt op de gronden voor de toekomstige woonwijk Daalkampen. Deze gronden worden gefaseerd bouwrijp gemaakt voor woningbouw. Op dit moment is het een open gebied. Het Esdal College vormt straks een groot deel van de noordrand van deze woonwijk. Het ontwerp voor de woonwijk Daalkampen biedt een inkijk in de te verwachten leefomgeving rondom het plangebied.

10

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Figuur 2.4. De groene ruggegraat van Daalkampen (bron: BügelHajema Adviseurs) De hoofdstructuur van Daalkampen is deels gebaseerd op het omringende landschap. Vanaf de esrand, de lager gelegen veldontginning en het beekdal prikken drie brede groene zones dwars over de es de nieuwe wijk in. Deze groenzones zijn de ruggegraat van de wijk. Het zijn half open glooiende parkstroken met ruig en extensief beheerd groen.

11

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Figuur 2.5. Daalkampen de hoofopzet met groen, auto ontsluiting en langzaam verkeer (bron: BügelHajema Adviseurs) Het andere structurende element in de wijk zijn twee centrale van zuid naar noord lopende groene assen met aan weerszijden woonstraten. Deze groene assen staan haaks op de groene inprikkers en hebben een formeler karakter gekregen. De centrale groene assen bundelen het fietsverkeer naar de twee oversteken over de N34. De richting van de centrale assen verwijst naar het oude pad wat diagonaal over de es liep; vanaf het zuidwesten bij de brug over het kanaal naar het historisch centrum van Borger.

12

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Figuur 2.6. Groene ruige oost west zone

Figuur 2.7. Formele groene centrale noord zuid as

Figuur 2.8. Ontwerp noordelijk deel Daalkampen 2007 (bron: BügelHajema Adviseurs) Langs de N34 is een aantal (dienstverlenende) bedrijven en kantoren gevestigd, waarvan sommige met de voorgevel op de N34 georiënteerd zijn. De brandweerkazerne bij de rotonde springt het meest in het oog. Het is een opvallend glazen gebouw dat als een wachtpost op enige hoogte op de hoek staat. In het ontwerp voor Daalkampen is de noordrand waar het plangebied in ligt weergegeven als een diffuse groene zone met verspreide autonome eilandjes met bebouwing. Deze constatering over het ruimtelijk ontwerp voor de noordrand van Daalkampen biedt tezamen met de cultuurhistorisch paragraaf 4.5 input voor de uitgangspunten en de inrichting in en rondom het plangebied. Historische ontwikkeling plangebied Het plangebied is gesitueerd midden op de es Daalkampen. Halverwege de vorige eeuw vonden de eerste grote ingrepen in de es plaats met de aanleg van de provinciale wegen; de N34, de Hunebedhighway, de N374 de verbinding tussen Stadskanaal en Hoogeveen en de N857 tussen Rolde en Borger. De es werd doorsneden en in stukken gedeeld. Het dorp Borger verloor door de aanleg van de N34 haar natuurlijke relatie met de es.

13

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Figuur 2.9. 1930

1973

2019 (bron: topotijdreis)

Eind vorige eeuw is besloten dat het dorp Borger aan de 'overzijde' van de N34 op de es gaat uitbreiden. De locatie is in relatie met het bestaande dorp groot en wordt vanuit zuidelijke richting gefaseerd bebouwd met woningen. Op de kruising van de N34 met de N347 is de brandweerkazerne met ambulancepost gesitueerd en aansluitend hierop een rijtje met dienstverlenende bedrijven langs de N34.

2.2

Nieuwe situatie

Het programma voor het Esdal College De kavel voor het Esdal College is circa 10.815 m2 groot. Het programma van eisen voorziet in een school voor 150 tot 200 leerlingen.

Figuur 2.10. Indicatie terreinbehoefte Het is mogelijk dat -naast bovengenoemde functies- er een sportzaal bij de school wordt gebouwd. In het bouwvlak is hiervoor ruimte gereserveerd. Bereikbaarheid De locatie is goed te bereiken met fiets en auto en ligt dicht bij het OV-knooppunt. De IJzertijdstraat geeft verbinding met de zuidelijk gelegen woonwijk Daalkampen en met de fietsbrug over de N34, die leidt naar het zuidelijke deel van Borger. Via het fietspad wat gelegen is tussen de brandweerkazerne en de N34 is het OV knooppunt en het noordelijke deel van Borger te bereiken. Voor de aanleg van een fietspad tussen de N347 en de brandweerkazerne is, gelet op de maatvoeringsvoorschriften langs een 80 km weg te weinig ruimte. Voor de auto zal de locatie bereikbaar worden vanaf de Poolse Bevrijdingslaan, zowel tijdelijk voor de nabije toekomst als structureel op termijn. De aanleg van de uiteindelijke route van de Poolse Bevrijdingslaan naar de locatie is afhankelijk van de invulling van het resterende noordelijke deel van de wijk Daalkampen. Op dit moment is de invulling en het exacte wegenbeloop van het noordelijke deel van Daalkampen nog niet

14

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

duidelijk. Landschap De locatie ligt midden op de oude Borger es Daalkampen. De zuid- en westzijde van deze es grenzen aan het beekdal landschap. De essen, het akkerland van het dorp, waren van oudsher onbebouwd. Eind vorige eeuw is met de aanleg van de wijk Daalkampen een aanvang gemaakt met de uitbreiding van Borger op de es ten westen van de N34. Dit betekent dat op termijn de es ten zuiden van de N374 bebouwd wordt en hoogst waarschijnlijk ooit ook ten noorden van de N374. Het nieuwe wegbeeld langs de N374 wat hierdoor ontstaat zou waar mogelijk moeten verwijzen naar de es waar de weg ooit 'dwars overheen liep' en die de entree naar het dorp aankondigde. Passend bij het open en onverkavelde beeld van de es is een transparante groene zone langs de weg waar de openbare groenstroken langs de weg en het aanliggende schoolterrein zich als één geheel tonen en naadloos in elkaar overlopen. Het schoolgebouw wordt een vrijstaand groot gebouw in het groen. Het groen houden heeft ook waarde voor de ecologie en de biodiversiteit. Op de verbeelding van dit bestemmingsplan voor het Esdal College is tussen de berm van de N374 en het schoolterrein een openbare groenstrook inbestemd. Om inpassing van de groenstrook aan de noordzijde van het plangebied te borgen, is een landschappelijk inpassingsplan opgesteld dat als Bijlage aan de regels is toegevoegd.

Met het opgestelde inpassingsplan wordt de bestaande groenstructuur zoveel mogelijk behouden en waar mogelijk versterkt. Ruimtelijke opzet De nieuwe school maakt straks deel uit van de wijk Daalkampen en staat in de noordrand van de wijk. In de ontwerpen voor Daalkampen wordt deze noordrand als een brede diffuse groene zone met verspreide autonome eilandjes met bebouwing weergegeven. Dit concept sluit goed aan bij de hiervoor geformuleerde uitgangspunten voor het landschap. Het blijft ondanks de opschaling van 'de gebouw eilandjes' een goed leidend principe. Met de bouw van de school is in een brede zone rondom het schoolterrein geluidsgevoelige bebouwing -zoals de verspreide autonome woon eilandjes in de ontwerpen voor Daalkampen- niet meer goed mogelijk. En in die zin 'vraagt' de komst van de school ook om een herontwerp van de noordrand van Daalkampen. Dit zal pas mogelijk zijn als ook de invulling met het programma en de functies voor de resterende gronden in de noordrand duidelijk wordt.

15

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Figuur 2.11. De geplande positionering van het schoolgebouw met schoolterrein in de noordrand van Daalkampen (bron: BügelHajema Adviseurs) Een van de structuurdragende elementen in Daalkampen, de groene as, start (of eindigt) op het schoolterrein, in de bocht van de IJzertijdstraat. Vanaf de IJzertijdstraat moet het zicht op deze groene as open blijven. In dit bestemmingsplan is voor de borging van de openheid van deze as op de verbeelding een aanduiding opgenomen. De plaatsing van het schoolgebouw op de kavel wordt bepaald door een combinatie van ruimtelijke uitgangspunten en milieutechnische eisen. Ruimtelijk is het gewenst dat het schoolgebouw één van de vrij geplaatste grotere gebouwen is in de transparante, doorlopende groen zone langs de N374 en dat de school zichtbaar is vanaf de N374. De afstand van de voorgevel van het schoolgebouw tot de N374 moet daarom niet groter zijn dan de afstand van de achtergevel van de ambulancepost tot de N374. In deze situatie zal omdat een school een geluidsgevoelig object is en de N374 een 80 km weg de gemeente hogere grenswaarden voor wat betreft het wegverkeerslawaai moeten verlenen. De afstand tussen het schoolgebouw, de ambulancepost en de brandweerkazerne wordt indicatief bepaald door de VNG-richtlijn van 50 m tussen het schoolgebouw en het bestemmingsvlak van de brandweerkazerne/ambulancepost.

In de ruimtelijke opzet voor de noordrand en de minimale afstand van het schoolgebouw tot de N374 is dit goed inpasbaar. De schoolgebouw(en) kennen geen nadrukkelijke presentatie op de N347 en zijn 'losjes' geplaatst in het transparante, doorlopende groen. Het voorlopig ontwerp voor de school toont een alzijdig georiënteerd gebouw waar op een verrassende wijze de streekeigen bouwkenmerken en de leerstof van de opleiding tot uitdrukking wordt gebracht.

16

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Figuur 2.12. DBG Architecten uit voorlopige ontwerp Esdal College 18-10-2021 Het bouwvlak, zoals opgenomen in de verbeelding bij dit plan, biedt ruimte voor de bouw van een sport- of gymzaal. De sport- of gymzaal kan, omdat dit geen geluidgevoelig object betreft op een kortere afstand tot de N374 worden gebouwd dan de school. Het schoolgebouw komt in de zuidoosthoek van het bouwvlak. Passend in het landschapsconcept voor de noordrand van een transparante, doorlopende groene ruimte met daarin vrijstaande gebouwen dient het sportgebouw en het schoolgebouw bij voorkeur als twee vrijstaande zelfstandige volumes te worden ontworpen. Een samengesteld volume wordt te groot in relatie tot de andere gebouwen in de noord- en oostrand. Aan de zuid(west) of westzijde wordt de toekomstige aansluiting op de Poolse Bevrijdingslaan voorzien. Voor het plan is een beeldkwaliteitsplan opgesteld dat als Bijlage 1 Beeldkwaliteitsplan bij de toelichting is opgenomen. Het beeldkwaliteitsplan zal als afzonderlijk worden vastgesteld als onderdeel van de welstandsnota. Het definitieve bouwplan wordt (ook) aan het beeldkwaliteitsplan getoetst.

17

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

18

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Hoofdstuk 3 3.1

Beleidskader

Rijksbeleid

NOVI De NOVI (september 2020) is op dit moment in ontwikkeling. De NOVI kent vier prioriteiten: ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Voor dit plan is sterke en gezonde steden en regio's van belang. Dit wordt hieronder nader uitgewerkt in de volgende beleidskeuzes. 1.

2.

3.

4. 5.

6.

7. 8.

9.

Versterken van het Stedelijk Netwerk Nederland door de ontwikkeling van de stedelijke regio’s te ondersteunen en te zorgen voor goede onderlinge en externe verbindingen. Verstedelijking wordt gekoppeld aan de ontwikkeling van de (ov-)infrastructuur en vindt plaats in de regio’s waar er vraag is. De grote open ruimten tussen de steden behouden hun groene karakter. Het Rijk hanteert een integrale verstedelijkingsstrategie. Dit is een samenhangende aanpak van wonen, werken, mobiliteit, gezondheid, veiligheid en leefomgevingskwaliteit. Zo kunnen steden zich duurzaam ontwikkelen. Verstedelijking vindt geconcentreerd plaats in de regio. Toe te voegen nieuwe woon- en werklocaties worden zorgvuldig en op efficiënte wijze ingepast met oog voor beschikbare ruimte en mobiliteit. Het woningaanbod in de regio’s sluit aan bij de vraag naar aantallen en typen woningen, woonmilieus en prijsklasse. Voor de bestaande bebouwing wordt ingezet op een integratie van stedelijke ontwikkeling en beheer om te komen tot een efficiënte aanpak van de vele opgaven daar. De leefomgeving wordt zo ingericht dat deze een actieve, gezonde leefstijl en maatschappelijke participatie bevordert. De luchtkwaliteit wordt verbeterd zodat in 2030 wordt voldaan aan de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie.

We versterken het aanbod en de kwaliteit van het groen in de stad en verbeteren de aansluiting op het groene gebied buiten de stad. Een natuurinclusieve ontwikkeling van de stedelijke regio’s en natuurinclusief bouwen zijn het uitgangspunt. Steden en regio’s klimaatbestendig inrichten. Het stedelijke mobiliteitssysteem levert een goede bereikbaarheid op. De auto, het ov, fietsen en lopen zijn onderling verknoopt. Het systeem draagt zo bij aan een gezonde leefomgeving en een gezonde leefstijl. Voor gebieden buiten het Stedelijk Netwerk Nederland, die liggen aan de grens van het land en/of waar vraagstukken rond bevolkingsdaling spelen, ontwikkelen de overheden gezamenlijk een integrale gebiedsgerichte aanpak.

Er wordt in onderhavig plan, zo ook in de gehele gemeente gebiedsgericht gewerkt en uitgegaan van de kenmerken en kwaliteiten van het gebied. Ook met oog voor de maatschappelijke initiatieven die er al zijn. Van belang is dat iedereen die wil, kan bijdragen aan het verbeteren van de leefomgeving. Dat geldt ook voor het verduurzamen van de manier waarop we wonen, werken en leven. Dit vraagt dat de overheden samenwerken en faciliteren waar het kan en sturend en kaderstellend zijn waar het moet. Voor dit bestemmingsplan zijn geen specifieke beleidsuitgangspunten vanuit het NOVI geformuleerd. Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking (hierna: Ladder) is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik, met een motiveringsvereiste voor het bevoegd gezag als nieuwe stedelijke ontwikkelingen planologisch mogelijk worden gemaakt. Bij besluit van 28 augustus 2012 is de Ladder toegevoegd aan artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) en vervolgens op 1 oktober 2012 in werking getreden. Op 1 juli 2017 is

19

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

het Bro gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. De Ladder staat als instrument niet op zichzelf, maar geeft mede vorm aan de systeemverantwoordelijkheid van de minister van Infrastructuur en Milieu voor een goede ruimtelijke ordening. Deze verantwoordelijkheid brengt met zich mee, dat de minister er voor zorgt dat decentrale overheden over de juiste instrumenten kunnen beschikken voor een zorgvuldige benutting van de ruimte. Hieronder wordt begrepen het voorkomen van overprogrammering, het faciliteren van groei, het anticiperen op stagnatie en het leefbaar houden van krimpregio's. De Ladder is onder andere van toepassing op bouwplannen die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Bij het bepalen óf en hoe de Ladder moet worden toegepast zijn de volgende aspecten van belang: 1. 2. 3. 4. 5.

Is er sprake van een stedelijke ontwikkeling? Is de stedelijke ontwikkeling nieuw? Wat is het ruimtelijk verzorgingsgebied? Is er behoefte aan de voorgenomen ontwikkeling? Ligt de ontwikkeling in bestaand stedelijk gebied?

Ad 1. Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling, in relatie tot de omgeving. Alhoewel het gaat om (slechts) een verplaatsing maar ook vergroting van de huidige schoolbebouwing naar een onbebouwde locatie elders wordt er zekerheidshalve van uitgegaan dat er sprake is van een stedelijke ontwikkeling die ladderplichtig is. Ad 2. De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. De huidige school kent een omvang van 1.800 m2 in bebouwd gebied. Deze school wordt gesloopt. De nieuwe school zal een omvang kennen van circa 3.000 m2 . Dit is exclusief de ruimte voor sportterrein (circa 3.000 m2 als geen gebruik kan worden gemaakt van nabijgelegen aanwezige sportterreinen). Gezien het uit te breiden ruimtebeslag (los van de planologische mogelijkheden) wordt ervan uitgegaan dat dit beschouwd kan worden als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Ad 3. Wanneer sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling, moet de behoefte aan die ontwikkeling worden gemotiveerd.

De behoefte moet worden bepaald binnen het ruimtelijk verzorgingsgebied van de ontwikkeling. De aard en omvang van de ontwikkeling zijn leidend voor het schaalniveau waarop de ruimtebehoefte moet worden afgewogen. Het ruimtelijk verzorgingsgebied van de school betreft de kern Borger en de omliggende dorpen en buitengebied. Sinds 1929 voorziet de school in een behoefte als de enige voorziening voor voortgezet onderwijs in Borger en omgeving op basis van de visie kleinschalig en thuisnabij onderwijs. Ad 4. Zoals hiervoor al staat vermeld, dient de behoefte aan de nieuwe stedelijke ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt, te worden beschreven. Daarbij is het niet relevant of het plangebied binnen of buiten bestaand stedelijk gebied ligt. Kort gezegd is de 'behoefte' het saldo van de aantoonbare vraag naar de voorgenomen ontwikkeling (de komende tien jaar, zijnde de looptijd van het bestemmingsplan) verminderd met het aanbod in planologische besluiten, ook als dit aanbod feitelijk nog niet is gerealiseerd (harde plancapaciteit). De behoefte wordt berekend middels een leerlingenprognose, die vervolgens is doorvertaald in een ruimtebehoefte.

20

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Leerlingprognose In 2017 heeft het Planningsverband Groningen (PVG) de leerlingprognoses voor het Esdal College in kaart gebracht. De prognose voor het Esdal College in Borger is in onderstaande grafiek met de groene lijn in kaart gebracht. Uit de prognose van PVG blijkt dat het leerlingaantal op dit moment sterk afneemt. In 2019 stabiliseert het leerlingaantal rond de 160 leerlingen waarna het geleidelijk afneemt tot circa 130 leerlingen in 2027. Vanaf 2027 blijft het leerlingaantal stabiel rond 130 leerlingen. Het Esdal College ziet zelf een verandering optreden in het belangstellingspercentage en heeft aanleiding te veronderstellen dat de krimp minder sterk zal zijn dan de prognose van PVG schetst. Hiervan is echter nog geen goede prognose beschikbaar, anders dan de eigen korte-termijnprognose van de school. Wel stelt de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) ook prognoses op welke onderlegger zijn voor de macro begroting van de Rijksoverheid. Deze prognose voldoet weliswaar niet aan de criteria uit de verordening, maar sluit wel beter aan op de eigen verwachting van het Esdal College. De prognose van DUO is in onderstaande grafiek opgenomen als groene lijn. De prognose van DUO wijst op een meer geleidelijke daling die rond 2027 redelijk stabiel blijft hangen op circa 154 leerlingen.

Ruimtebehoefte Op basis van de leerlingprognose is de ruimtebehoefte berekend. De prognose van PVG is als leidend vastgelegd. Op basis van deze prognose is er over 15 jaar een ruimtebehoefte van 1.643 m² bvo waarbij uitgegaan wordt van 132 leerlingen. Zoals hierboven beschreven wordt vanuit het Esdal College een kanttekening geplaatst bij deze prognose. Door het Esdal College wordt een minder grote krimp verwacht. Hoewel de cijfers van het PVG als leidend kunnen worden beschouwd is ervoor gekozen ook de berekening op te nemen op basis van de DUO prognose. Op basis van deze prognose wordt uitgegaan van een ruimtebehoefte van 1.802 m² bvo voor 154 leerlingen. De totale terreinbehoefte uitgaande van 132 leerlingen is 2.995 m² en uitgaande van 154 leerlingen is dit 3.160 m². Hierbij zijn de sportvelden buiten beschouwing gelaten. Hier is wel een voorziening voor nodig. Indien er geen voorziening in de buurt te gebruiken is zal deze op het terrein gerealiseerd moeten worden. Hiervoor is een terrein van 3.000 m² nodig. Ad 5. In artikel 1.1.1 onder h van het Bro is een nadere omschrijving van het begrip 'bestaand stedelijk gebied' vastgelegd. Als bestaand stedelijk gebied wordt aangemerkt: 'bestaand stedenbouwkundig samenstel van bebouwing ten behoeve van wonen, dienstverlening, bedrijvigheid, detailhandel of horeca, alsmede de

21

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

daarbij behorende openbare of sociaal culturele voorzieningen, stedelijk groen en infrastructuur'. Het plangebied ligt aan de weg N374 met daarachter de (uit te breiden) woonwijk Daalkampen en het bedrijvengebied langs de N34. Geconcludeerd kan worden dat het plangebied onderdeel is van het bestaand, dan wel toekomstig in te richten stedelijk gebied en in de POV ook als stedelijk gebied beschouwd wordt. Conclusie Geconcludeerd kan worden dat het project voldoet aan de Ladder voor duurzame verstedelijking. Het project voorziet in een behoefte. Deze behoefte wordt opgevangen in bestaand ofwel gepland stedelijk gebied.

3.2

Provinciaal beleid

Omgevingsvisie Provinciale Staten van Drenthe hebben op 3 oktober 2018 de Omgevingsvisie Drenthe vastgesteld. Deze wordt op dit moment geactualiseerd en vervolgens vastgesteld, wat overigens geen invloed heeft op onderhavige planontwikkeling. De Omgevingsvisie is verder vertaald naar een verordening, voor zover het planologisch relevante aspecten betreft. De Omgevingsverordening is ook op 3 oktober 2018 vastgesteld. De missie uit de Omgevingsvisie is het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe passend bij deze kernkwaliteiten. De provincie streeft naar een robuuste ontwikkeling van de ruimtelijke dragers: de sociaaleconomische structuur, het landbouwsysteem, het watersysteem en het natuursysteem. Dit komt hieronder nader aan de orde. COMBINATIEMODEL Het doel is om functies, kwaliteiten en strategische opgaven met elkaar te combineren. In het combinatiemodel is er sprake van een gelaagde aanpak. De basis wordt gevormd door de kernkwaliteiten. Daarop liggen de robuuste systemen, waarin de strategische opgaven voor 2030 landen. De combinatie van opgaven en robuuste systemen binnen de context van de Drentse identiteit geeft invulling aan de visie van een bruisend Drenthe.

22

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Figuur 3.1. Combinatiemodel Omgevingsvisie Drenthe 2018 Omgevingsverordening De Omgevingsvisie is verder vertaald naar een verordening, voor zover het planologisch relevante aspecten betreft. De Omgevingsverordening is op 3 oktober 2018 vastgesteld. In de Provinciale Omgevingsverordening Drenthe is opgenomen dat in een ruimtelijk plan uiteengezet wordt hoe het desbetreffende plan zich verhoudt tot het behoud en de ontwikkeling van de bij het plan betrokken kernkwaliteiten conform het provinciaal beleid, en de strategische opgaven en de sturingsniveaus zoals die zijn verwoord in de omgevingsvisie. Verder maakt het desbetreffende ruimtelijk plan geen nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten mogelijk die de kernkwaliteiten significant aantasten. Daarnaast dient in het kader van zorgvuldig ruimtegebruik de Ladder voor duurzame verstedelijking te worden gevolgd. In paragraaf 3.1 is de Ladder voor duurzame verstedelijking doorlopen. KERNKWALITEITEN Voor het plangebied zijn onder meer de kernkwaliteiten Landschap, Cultuurhistorie en Aardkundige waarden van toepassing: Landschap Het gebied ligt in het esdorpenlandschap. Het esdorpenlandschap is een agrarisch cultuurlandschap.

Elk onderdeel van het landschap komt voort uit het agrarisch gebruik en is gerelateerd aan het functioneren van de lokale agrarische dorpsgemeenschap, met de boermarken als het oorspronkelijke gezag. De esdorpen vormen vanouds de ontginningsbasis van het landschap. Ze liggen veelal op landschappelijke overgangen van nat (beekdal) naar droog (es/heide/bos). Voor de essen ligt het provinciaal belang in het behoud en versterken van de voor het esdorpenlandschap kenmerkende open ruimtes omgeven met esrandbeplanting. Bij de beekdalen gaat het om behoud en

23

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

versterking van het onbebouwd gebied met kleinschalige beplantingstructuren en beekdal(rand)beplanting. Het tracé van de N34 is aangeduid als wegpanorama. De provincie hecht waarde aan een zorgvuldige presentatie van Drenthe aan de hoofdinfrastructuur en wil de karakteristieken van de landschapstypen en het contrast tussen stad en land, gezien vanaf de infrastructuur, zichtbaar houden. Het gaat daarbij nadrukkelijk niet om gefixeerde fotomomenten die luttele seconden een blik op het landschap werpen. De essentie van het begrip wegpanorama’s zit in het beleefbaar houden van de afwisseling tussen bebouwd en onbebouwd gebied. De omgeving van het plangebied bestaat deels uit bestaand bebouwd en deels nog onbebouwd gebied. Bij de nieuwe voorgenomen ontwikkeling wordt rekening gehouden met de landschappelijke kenmerken. Dit is in het vorige hoofdstuk aan de orde gekomen. Cultuurhistorie Het provinciaal beleid ten aanzien van cultuurhistorie is beschreven in het Cultuurhistorisch Kompas Drenthe. Twee doelstellingen staan hierin centraal. Ten eerste wil de provincie de cultuurhistorie herkenbaar houden. Ten tweede wil de provincie de ruimtelijke identiteit versterken. Dit door ruimtelijke ontwikkelingen te sturen vanuit samenhangende cultuurhistorische kwaliteiten.

Het veiligstellen van cultuurhistorische waarden en tegelijkertijd het bieden van ruimte voor ontwikkelingen vraagt om een heldere wijze van sturing. De provincie Drenthe maakt hierbij onderscheid in drie sturingsniveaus: respecteren, voorwaarden stellen en eisen stellen. Het plangebied ligt in het deelgebied Hondsrug die aansluit op het Hunzedal. Bepalend voor dit deelgebied zijn drie zones, die parallel aan elkaar liggen en die samenvallen met de ondergrond: de hoge Hondsrug, het lage Hunzedal (beiden ontstaan in de voorlaatste ijstijd) en een reeks randveenontginningen. Er is hier sprake van structuren van provinciaal belang. Voor de Hondsrug gaat het om: De oorspronkelijke middeleeuwse routes die de dorpen verbinden en die vrijwel intact en functioneel zijn; De noord - zuid keten van esdorpen, waarvan de typerende structuren en elementen nog merendeels herkenbaar zijn; Een grote dichtheid aan prehistorische (en historische) bewoningssporen, zoals hunebedden, grafheuvels en celtic fields, waarvan een deel als keten een prehistorische route over de Hondsrug markeert; Een reeks van grote boseenheden, vooral staatsboswachterijen, door de rechthoekige vormen en hun massa scherp begrensd en zichtbaar in het landschap. In dit gebied worden eisen gesteld aan ontwikkelingen.

Gebieden waar eisen worden gesteld, kenmerken zich in het algemeen door grotere en meer planmatige ontwikkelingen. Bovendien zijn dit gebieden waar de cultuurhistorische samenhang zeer groot is. In deze gebieden wil de provincie de ontwikkelingen in de vanuit cultuurhistorie gewenste richting kunnen (bij)sturen. Van de initiatiefnemer wordt verwacht dat de cultuurhistorische samenhang als dé drager voor nieuwe plannen wordt gebruikt. Ontwikkelingen bouwen voort op de bestaande cultuurhistorische samenhang. In het volgende hoofdstuk wordt hierop nader ingegaan. Archeologie Voor (een groot deel van) het plangebied is een generiek beschermingsniveau van toepassing. Dit beschermingsniveau richt zich op het algemene uitgangspunt dat alle behoudenswaardig archeologische vindplaatsen (waarden) die op de Archeologische Monumentenkaart (AMK) van Drenthe staan en de nieuw ontdekte behoudenswaardige vindplaatsen niet ongezien kunnen verdwijnen. Derhalve is de provinciaal archeoloog om advies gevraagd. Op basis van dit advies is een veldonderzoek in werking gezet. De uitkomsten hiervan komen in het volgende hoofdstuk aan de orde. Aardkundige waarden In de Nota 'wAARDEvol Drenthe' (Beleidsnotitie aardkundige waarden, 2010) is het provinciaal beleid voor het behoud en de bescherming van aardkundige waarden in Drenthe beschreven. Aardkundige waarden

24

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

behoren tot de kernkwaliteiten van Drenthe en ze hebben betrekking op vormen in het landschap, bodems, laagpakketten in de (on)diepe ondergrond en actuele processen en afzettingen. In de mate van bescherming zijn vier niveaus te onderscheiden die richting geven aan de ontwikkelingen in een gebied. Ten eerste worden de stergebieden onderscheiden. Dit zijn de meest bijzondere en gave gebieden met een hoge aardkundige kwaliteit die absoluut behouden moeten blijven. Ten tweede zijn er gebieden met een hoge aardkundige kwaliteit waaraan een hoog beschermingsniveau wordt toegekend. Ten derde is er een middelhoog beschermingsniveau voor gebieden die minder zeldzaam of gaaf zijn, maar wel bijdragen aan de kenmerken van het aardkundig hoofdlandschap. De vorengenoemde gebieden zijn van provinciaal belang. Vervolgens zijn er nog gebieden die niet kenmerkend zijn voor een aardkundig hoofdlandschap en evenmin zeldzaam zijn op provinciaal niveau. Hieraan kent de provincie het generieke beschermingsiveau toe. Deze gebieden worden gewaardeerd omdat zij bijdragen aan de lokale identiteit. Ten aanzien van aardkundige waarden is er sprake van een hoog beschermingsniveau. In gebieden met een hoog beschermingsniveau is het de ambitie om de context en het referentiebeeld van de aardkundige eenheid te behouden of te herstellen.

In deze gebieden staat de provincie ontwikkelingen alleen toe als aardkundige kwaliteiten en kenmerken worden behouden. Voorzover dit op deze schaal mogelijk is wordt bij ontwikkeling van het plangebied rekening gehouden met de bovenbeschreven kernkwaliteit, zodat deze niet wordt aangetast. ROBUUSTE SYSTEMEN De vier robuuste systemen die worden onderscheiden als de dragers voor de ruimtelijke ontwikkeling van Drenthe zijn het sociaaleconomische systeem, het landbouwsysteem, het natuursysteem en het watersysteem, zoals hierboven is weergegeven. het sociaaleconomische systeem Dit systeem betreft een gezond economisch klimaat, met voldoende bedrijvigheid en werkgelegenheid en een gezond sociaal klimaat, met voldoende variatie in het aanbod van woonmilieus en voorzieningen in een aantrekkelijke leefomgeving en een goed netwerk van verbindingen. het landbouwsysteem Dit systeem betreft de gebieden die van belang zijn voor een toekomstgerichte landbouw. het natuursysteem Dit systeem betreft de gebieden en verbindingen die de ruggengraat vormen voor de natuur in Drenthe. het watersysteem Het samenhangende systeem van beken en kanalen die zorgdragen voor een optimale waterstand in Drenthe. Naast de robuuste systemen kent Drenthe gebieden waar verschillende functies en ambities samenkomen.

Het gaat hierbij vooral om de combinatie van landbouw, natuur, recreatie en landschappelijke waarden. Deze gebieden worden de multifunctionele gebieden genoemd. VISIE Onder een ‘bruisend Drenthe’ wordt in de omgevingsvisie verstaan: een provincie waarin het goed wonen en werken is en waar voor jong en oud veel te beleven valt. Een provincie waar ondernemerschap, cultuur en sport floreren. De provinciale missie laat zien dat er wordt gestreefd naar ruimtelijke kwaliteit, door nieuwe ontwikkelingen en bestaande kwaliteiten in samenhang te bezien. Conclusie Dit bestemmingsplan betreft een nieuwe ontwikkeling, waarbij er de mogelijkheid is om in te spelen op de relevante kernkwaliteiten. Waar nodig zijn de kernkwaliteiten doorvertaald in het schetsontwerp en op de verbeelding ofwel wordt het nodige onderzoek gedaan (archeologie). Aan de combinatie van opgaven en robuuste systemen wordt op passende wijze invulling gegeven. Het bestemmingsplan is dan ook in overeenstemming met het provinciaal beleid uit de Omgevingsvisie en Omgevingsverordening.

25

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

3.3

Gemeentelijk beleid

Structuurvisie Borger-Odoorn In 2011 heeft de gemeente de gemeentelijke Structuurvisie Borger Odoorn vastgesteld. Dit document bevat de strategische ruimtelijke visie op de ontwikkeling van het grondgebied van de gemeente. De structuurvisie brengt de gemeentelijke ruimtelijke belangen in beeld aan de hand van de ruimtelijk relevante thema's en trends. Daarbij wordt een driedeling gehanteerd aan de hand van de landschapstypes Zand, Hunzedal en Veen. Borger ligt in die driedeling in het Zand, op de overgang naar het Hunzedal. Op dit moment is de Omgevingsvisie in voorbereiding, welke de plaats inneemt van de structuurvisie. De betreffende ontwikkeling ligt in lijn van deze visie. Strategisch Huisvestingsplan Esdal College In het Strategisch Huisvestingsplan van het Esdal College is een locatieanalyse gemaakt waarin de technische en functionele staat van de locatie in Borger beoordeeld zijn. In opdracht van het Esdal College heeft een gespecialiseerd bedrijf in 2016 een Meer Jaren Onderhouds Planning (MJOP) opgesteld. Ook hieruit blijkt dat het gebouw technisch sterk verouderd is. Kosten voor modernisering zijn zeer fors. Het gebouw biedt bovendien functioneel onvoldoende ondersteuning om goed en gezond onderwijs te kunnen geven. Het Esdal College is dan ook van mening dat het gebouw zowel in technische als in functionele zin aan vernieuwing toe is.

Ook de uitstraling van het gebouw sluit niet aan bij de ambitie van het Esdal College. Het Esdal College ziet een modern gebouw en verwacht dat dit een boost aan het imago zal geven en de aantrekkingskracht zal vergroten. Ten aanzien van de locatie in de kern Borger is het van belang dat het Esdal College meer wil inzetten op samenwerking met bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties in de regio. Er is reeds een nauwe samenwerking met het bedrijfsleven in de regio Borger-Odoorn. De bedrijven bieden werkervaringsplekken en verlenen reële opdrachten aan de leerlingen van de opleiding Dienstverlening en Commercie. Onderwijsvisie gemeente Esdal College De gemeente heeft te kennen gegeven de doorgaande leerlijn van primair onderwijs naar voortgezet onderwijs en daarmee het Esdal College in Borger graag te willen behouden. Wanneer deze school zal verdwijnen zijn leerlingen genoodzaakt elders onderwijs te volgen. Passend en kleinschalig onderwijs biedt meer kansen voor leerlingen die extra hulp nodig hebben. Ouders kiezen bewust voor een kleine school als het Esdal College. Wanneer er geen voortgezet onderwijs-school in Borger is, betekent dit dat leerlingen moeten reizen om naar school te kunnen, wat niet voor iedereen haalbaar/wenselijk is. Het verdwijnen van de school heeft daarmee een ongunstig effect op het vestigingsklimaat in Borger en de regio.

Mensen met kinderen zullen uitwijken naar andere woonplaatsen. Daardoor zal een verschraling voor het hele dorp optreden. Het behoud van de school zal het dorp en de leefbaarheid juist ten goede komen. Er ontstaat reuring en leven in het dorp. De school kan van toegevoegde waarde zijn voor de gemeenschap door als een ontmoetingsplaats te fungeren en zo een actieve bijdrage aan de samenleving te leveren. De school kan mogelijk ruimte bieden aan het primair onderwijs en aan maatschappelijke/culturele activiteiten. Op het Esdal College worden jongeren opgeleid die mogelijk in de gemeente blijven wonen en werken. De verbinding tussen school en werkveld/bedrijven is waardevol voor de aanwas van nieuw personeel. Een nieuw en aantrekkelijk Esdal College in Borger zorgt voor een aantrekkelijk imago en goed vestigingsklimaat voor de gemeente. De ondernemers in Borger kunnen ook een waardevolle rol spelen in het onderwijs. Het is voor het onderwijs van belang dat leerlingen het bedrijfsleven om zich heen hebben voor beeldvorming/oriëntatie op de arbeidsmarkt, maar ook voor het opdoen van ervaring in de vorm van stages. Het bedrijfsleven in Borger heeft uitgesproken een sterke wens te hebben meer samen te willen werken met het onderwijs. Zij hebben

26

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

behoefte aan vaklieden en willen graag bijdragen in het onderwijs om zo ook te investeren in goed (toekomstig) personeel. Verschillende bedrijven hebben aangegeven hun kennis te willen delen met het onderwijs in bijvoorbeeld gastlessen. Kern en kader Het vorenstaande sluit aan op het beleid zoals beschreven in de nota ‘Kern en kader’ die in april 2003 in de raad besproken en vastgesteld is. Hierin zijn vijf type kernen benoemd; buitengebieden, kleine kernen, hoofdkernen met een lokale functie, hoofdkernen met een bovenlokale functie en hoofdkernen met een subregionale functie. Borger is de enige hoofdkern met subregionale functie en wordt gezien als centrum in de regio. Het gemeentelijk bestuur heeft in de nota te kennen gegeven juist deze subregionale functie te willen benadrukken. Zowel wat betreft winkelen, onderwijs, medische faciliteiten als maatschappelijke voorzieningen is vastgesteld dat Borger een hoog voorzieningenniveau biedt. Borger heeft een spilfunctie en nieuwe voorzieningen met een subregionale functie dienen in Borger te worden gesitueerd. Hierdoor is Borger bij uitstek de plek voor het vestigen van een voortgezet onderwijs-school. Integraal huisvestingsplan De gemeente is verantwoordelijk voor het bekostigen van (vervangende) nieuwbouw van onderwijslocaties in het primair en voortgezet onderwijs.

In 2003 is de gemeente met vertegenwoordigers van schoolbesturen, peuterspeelzalen, het Esdal College, de bibliotheek en de kinderopvang in gesprek geweest om te komen tot een integraal huisvestingsplan. Door de aanwezige partijen werd het ambitieniveau ten aanzien van de voorzieningen als volgt geformuleerd: 1. 2. 3. 4. 5.

Multifunctionele en flexibele accommodaties die kunnen inspelen op veranderende behoeften en vragen vanuit de omgeving; Clustering en centralisering van bestaande functies/voorzieningen in MFA’s; Financieel haalbare en onderhoudsarme voorzieningen; Bereikbaarheid van voorzieningen; Kwalitatieve uitstraling van voorzieningen.

Randvoorwaarden/doelstellingen nieuwe locatie Door de gemeente zijn in overleg met de school de onderstaande randvoorwaarden en doelstellingen genoemd. Deze zijn in het haalbaarheidsonderzoek vertaald naar toetsingscriteria. De toetsing heeft vervolgens een voorkeurslocatie opgeleverd zoals beschreven in onderhavig plan. De school sluit aan op de door het onderwijs gevraagde visie/functionaliteit (meer variatie in ruimten, geschikt voor praktisch onderwijs, overzichtelijk); De school is goed bereikbaar met het OV en per fiets en heeft goede parkeermogelijkheden; Het is een aantrekkelijke school met uitstraling. Ouders en leerlingen zijn trots op ‘hun’ school; De beschikbare locatie is groot genoeg; Gedurende het (ver)bouwproces kan het onderwijs onverstoord doorgaan; De exploitatielasten worden verlaagd; De locatie is geschikt voor multifunctioneel gebruik door andere partijen; Het is een duurzame school. Conclusie Mits voldaan wordt aan de hiervoor beschreven randvoorwaarden, past de ontwikkeling zoals voorgesteld in dit bestemmingsplan binnen het gemeentelijke beleid.

27

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

28

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Hoofdstuk 4 4.1

Omgevingsaspecten

Geluid

Er is akoestisch onderzoek uitgevoerd naar de geluidsbelasting van het te realiseren schoolgebouw. De resultaten van het akoestisch onderzoek zijn opgenomen in bijlage 2 Akoestisch onderzoek. De Wet geluidhinder beschouwt een schoolgebouw als een geluidsgevoelig gebouw. Daarom dient een toetsing plaats te vinden aan de eisen uit de Wet geluidhinder. Een akoestisch onderzoek is op grond van de Wet geluidhinder noodzakelijk wanneer een geluidsgevoelig gebouw gelegen is binnen een door deze wet aangewezen geluidszone. Het nieuw te realiseren schoolgebouw bevindt zich binnen de geluidszones van de N374, N857, N34 en de Poolse Bevrijderslaan. Uit het onderzoek blijkt dat een groot deel van het te realiseren schoolgebouw niet voldoet aan de wettelijke eisen wat betreft het wegverkeerslawaai. De overschrijding van de ten hoogste toelaatbare geluidsbelasting wordt veroorzaakt door het verkeer op de N374 en bedraagt maximaal 6 dB. Om de bouw van het schoolgebouw mogelijk te maken, dient het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Borger-Odoorn een hogere waarde te verlenen. Gemotiveerd is waarom maatregelen aan de bron of in het overdrachtsgebied niet mogelijk zijn. Daarbij is getoetst aan de landelijke wetgeving.

Mogelijk zijn voor het verlenen van een hogere waarde wel aanvullende geluidsisolerende maatregelen aan de betreffende gevels van de geluidsgevoelige bebouwing nodig, teneinde te voldoen aan de maximale binnenwaarde van 33 dB. Dit onderzoek dient bij de indiening van het bouwplan mede te worden aangeleverd. Conclusie Uit het vorenstaande blijkt dat realisatie van een schoolgebouw mogelijk is.

4.2

Luchtkwaliteit

Toetsingskader Nederland heeft de regels ten aanzien van luchtkwaliteit geïmplementeerd in de Wet milieubeheer. De in deze wet gehanteerde normen gelden overal, met uitzondering van een arbeidsplaats (hierop is de Arbeidsomstandighedenwet van toepassing) en locaties waartoe leden van het publiek gewoonlijk geen toegang hebben. Op 15 november 2007 is dit deel van de Wet milieubeheer in werking getreden. Kern van de wet is het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Hierin staat wanneer en hoe overschrijdingen van de luchtkwaliteit moeten worden aangepakt. Het programma houdt rekening met nieuwe ontwikkelingen zoals bouwprojecten of de aanleg van infrastructuur. Projecten die passen in dit programma, hoeven niet meer te worden getoetst aan de normen (grenswaarden) voor luchtkwaliteit. De ministerraad heeft op voorstel van de minister van Infrastructuur en Milieu ingestemd met het NSL. Het NSL is op 1 augustus 2009 in werking getreden. Ook projecten die 'niet in betekenende mate' (nibm) van invloed zijn op de luchtkwaliteit hoeven niet meer te worden getoetst aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit. De criteria om te kunnen beoordelen of er voor een project sprake is van nibm, zijn vastgelegd in de AMvB-nibm.

In de AMvB-nibm is vastgelegd dat na vaststelling van het NSL of een regionaal programma een grens van 3% verslechtering van de luchtkwaliteit (een toename van maximaal 1,2 µg/m3 NO2 of PM10 ) als 'niet in betekenende mate' wordt beschouwd. In 2015 is door Infomil een onderzoek uitgevoerd naar de verhouding tussen de concentratie PM10 en PM2,5 in de lucht. Uit de resultaten hiervan blijkt dat de concentratie PM10 en PM2,5 in de lucht sterk samenhangen. Op basis hiervan merkt Infomil op dat "wanneer wordt voldaan aan de maatgevende grenswaarde voor

29

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

PM10 , vrijwel altijd ook wordt voldaan aan de grenswaarde voor de jaargemiddelde concentratie PM2,5 ". Voor kantoorlocaties is een nibm-grens opgenomen van meer dan 100.000 m2 bruto vloeroppervlakte bij minimaal 1 ontsluitingsweg, dan wel meer dan 200.000 m2 bruto vloeroppervlakte bij minimaal 2 ontsluitingswegen met een gelijkmatige verkeersverdeling. Alhoewel een school niet 1 op 1 vergeleken kan worden met een kantoorlocatie, wordt ervan uitgegaan dat de school met een omvang van 3.000 m2 ruimschoots onder de nibm-grens ligt. Het project kan daarmee als 'niet in betekenende mate' van invloed op de luchtkwaliteit worden beschouwd. Hoewel geconstateerd is dat het project een zogenaamd nibm-project betreft, dient ook te worden bezien of de luchtkwaliteit in het plangebied niet zodanig is dat de normen voor een goed woonklimaat worden overschreden. Hiervoor kan gebruik worden gemaakt van de Grootschalige Concentratiekaarten Nederland 2011. De meest relevante luchtkwaliteitseisen voor ruimtelijke plannen zijn stikstofdioxide (NO2 ) en fijn stof (PM10 ). Getoetst dient te worden aan de norm voor NO2 per 1 januari 2015. Vanaf die datum moet blijvend aan de norm van NO2 worden voldaan. Per 21 juni 2011 moet aan de grenswaarden voor fijn stof worden voldaan. De jaarnorm voor zowel NO2 als PM10 bedraagt 40 µg/m3 .

Uit de Grootschalige Concentratiekaarten blijkt dat in het plangebied de achtergrondniveaus voor NO2 in zowel 2015 als 2020 ruimschoots onder de grenswaarden liggen. De achtergrondniveaus voor PM10 liggen ook ruimschoots onder de grenswaarden. Conclusie Het plan moet worden beschouwd als een nibm-project. Uit de achtergrondniveaus blijkt dat deze ruim onder de wettelijke normen blijven. Nader onderzoek naar luchtkwaliteit kan achterwege blijven.

4.3

Milieuzonering

Toetsingskader Milieuzonering zorgt voor voldoende afstand tussen milieubelastende activiteiten (zoals bedrijven, maar ook scholen) en milieugevoelige functies (zoals woningen) in ruimtelijke plannen. Het doel hiervan is om reeds in ruimtelijke plannen milieuhinder bij 'gevoelige functies' zoals woningen te voorkomen en tegelijkertijd aan bedrijven voldoende milieuruimte te bieden voor het uitoefenen van hun bedrijfsactiviteiten. Regels voor milieuzonering zijn opgenomen in de VNG-publicatie Bedrijven en Milieuzonering (2009). Hierin wordt, onderscheiden naar omgevingstypen waarvoor een bepaalde mate van milieuhinder aanvaardbaar wordt geacht, een richtafstand tot woningen per bedrijfstype aangegeven. Voor een scala aan milieubelastende activiteiten zijn richtafstanden aangegeven ten opzichte van een rustige wijk. In de lijsten wordt onderscheid gemaakt voor de ruimtelijk relevante milieuaspecten geur, stof, geluid en gevaar. De grootste van deze vier richtafstanden is bepalend voor de indeling van een activiteit in een milieucategorie. Indien de aard van de omgeving dit rechtvaardigt, kan gemotiveerd een kleinere afstandrichtlijn worden aangehouden, omdat gezien de aanwezige functiemenging of ligging nabij drukke wegen al een hogere milieubelasting aanwezig is. Onderzoek De school valt onder categorie 2 met een richtafstand van maximaal 30 m voor het aspect geluid.

De meest nabijgelegen milieugevoelige functies (woningen) liggen op meer dan 30 m afstand. Indien er nieuwbouw van woningen in Daalkampen zal plaatsvinden, zal deze eveneens op minimaal 30 m afstand ten opzichte van de bestemmingsgrenzen van de school moeten liggen, dan wel zal uit onderzoek moeten blijken dat de woningen op minder dan 30 m afstand geen onevenredige hinder van de school kunnen ondervinden. In de omgeving van de school is een brandweerkazerne met ambulancepost en enige (lichte) bedrijvigheid (dienstverlening) gevestigd. De afstand tussen de lichte bedrijvigheid en de school is voldoende om geen

30

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

onevenredige belemmeringen te geven. De brandweerkazerne met ambulancepost liggen dichterbij de school. Hiervoor is een onderzoek in het kader van het activiteitenbesluit verricht (Bijlage 3 Akoestisch onderzoek brandweerkazerne). Uit het onderzoek blijkt dat wordt voldaan aan de gehanteerde grenswaarde van 50 dB(A). Het maximale geluidsniveau op de school is 70 dB(A) als gevolg van het rijden van een zware brandweerauto. In de dagperiode wordt voldaan aan de waarde van 70 dB(A). Bij gebruik van de signalering zal het piekgeluid op de gevel 78 dB(A) bedragen. Gezien het beperkte karakter van deze activiteit overdag gedurende openingstijden van de school voor mogelijk 2 keer per maand en de wetenschap dat deze activiteit mogelijk is, zal naar verwachting geen onacceptabele hinder ontstaan. Overigens zijn de maximale geluiden van een brandweer tijdens de uitruk uitgesloten van beoordeling in het kader van het Activiteitenbesluit.

4.4

Bodem

Toetsingskader Voor de beoordeling van de bodemkwaliteit vormen de Wet bodembescherming (Wbb) en het (bijbehorende) Besluit bodemkwaliteit het toetsingskader. Gestreefd wordt naar een duurzaam gebruik van de bodem. Bij een ruimtelijk plan moet de bodemkwaliteit van het betreffende gebied inzichtelijk worden gemaakt. Het uitgangspunt wat betreft de bodem in het plangebied is dat de kwaliteit ervan zodanig moet zijn dat er geen risico's zijn voor de volksgezondheid bij het gebruik van het plangebied voor de voorgenomen functie. Onderzoek Bodemonderzoek wordt ten tijde van het bouwplantraject verricht. Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat de grond zodanig vervuild is, dat planontwikkeling onevenredig wordt belemmerd.

4.5

Archeologie en cultuurhistorie

Kader De Monumentenwet 1988 is per 1 juli 2016 vervallen. Een deel van de wet is op deze datum overgegaan naar de Erfgoedwet. Het deel dat betrekking heeft op de besluitvorming in de fysieke leefomgeving gaat over naar de Omgevingswet, wanneer deze in werking treedt. Vooruitlopend op de datum van ingang van de Omgevingswet zijn deze artikelen te vinden in het Overgangsrecht in de Erfgoedwet, waar ze ongewijzigd van toepassing blijven zolang de Omgevingswet nog niet van kracht is. De Erfgoedwet bundelt en wijzigt een aantal wetten op het terrein van cultureel erfgoed. De kern van deze wet is dat wanneer de bodem wordt verstoord, de archeologische resten intact moeten blijven (in situ). Wanneer dit niet mogelijk is, worden archeologische resten opgegraven en elders bewaard (ex situ). Daarnaast moet ieder ruimtelijk plan een analyse van de overige cultuurhistorische waarden van het plangebied bevatten. Voor zover in een plangebied sprake is van erfgoed, moet op grond van voorgaande dan ook worden aangegeven op welke wijze met deze cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten archeologische waarden rekening wordt gehouden. Archeologie De gemeente beschikt over een archeologische beleidsadvieskaart die in 2011 is vastgesteld en in 2014 is gewijzigd.

Het plangebied en omgeving heeft op grond van de beleidsadvieskaart (middel)hoge archeologische (verwachtings)waarden. Deels is het gebied inmiddels onderzocht. Het resterende deel wordt op afzienbare termijn onderzocht. Hiervoor is een Plan van Aanpak met werkwijze opgesteld.

31

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Uitsnede archeologische waardenkaart plangebied en omgeving Cultuurhistorie De gemeente beschikt over een cultuurhistorische waardenkaart. Deze kaart wordt gebruikt als informeel toetsingskader, omdat deze formeel niet is vastgesteld. Op dit moment is de Nota Cultuurhistorie in voorbereiding, welke te zijner tijd het formele toetsingskader zal zijn. De locatie is gesitueerd in het historisch cultuurlandschap wat getypeerd wordt als kampontginningen met plaatselijk essen. Dit zijn oude complexen van akkerland, vaak wat hoger in het landschap gelegen met daardoor een bodemtype dat geschikt was voor akkerbouw. Het akkerland werd vaak omzoomd door houtwallen en/of houtsingels, waaruit gebruikshout werd geoogst. De locatie ligt midden op de oude Borger es Daalkampen. De zuid- en westzijde van deze es grenzen aan het beekdal landschap. De essen waren onbebouwd. In het plangebied wordt dan ook geen historische bouwkunst of stedenbouw aangetroffen. Halverweg de vorige eeuw zijn de provinciale wegen de N34, de N374 en de N857 over de es aangelegd. Het dorp Borger verloor door de aanleg van de N34 haar natuurlijke relatie met de es. Eind vorige eeuw is met de aanleg van de wijk Daalkampen een aanvang gemaakt met de uitbreiding van Borger op de es ten westen van de N34 . De provinciale weg de N374, waar de locatie aan gelegen is loopt als een kortsluiting dwars over de es.

De karakteristieken van het historische cultuurlandschap 'kampontginningen met plaatselijk essen' bieden enkele handvatten voor de inrichting van het plangebied en haar omgeving. Elementen hiervoor zijn gerelateerd aan het wegpanaroma van de N374 zoals dat zich toont tussen de twee rotondes met de Rolderstraat en de N34 en aan enkele kenmerken van de esdorpen. Als verwijzing naar de es is een open en transparant wegbeeld langs de N374 gewenst. Passend bij het open en onverkavelde beeld van de es is dat de openbare groenstroken langs de weg en de aanliggende erven zich als één geheel tonen en naadloos in elkaar overlopen. En dat er veel doorkijken zijn naar de achterliggende ruimtes. Een passende referentie is het landschappelijke concept van de Parkway. Een kenmerk van de esdorpen is de losse en informele setting van gebouwen. Een nadrukkelijke presentatie van de gebouwen langs de N347 en een strakke rooilijn zijn ongewenst.

4.6

Ecologie

Toetsingskader

32

bestemmingsplan Locatie Esdal College Borger

Om de uitvoerbaarheid van het plan te toetsen, is een inventarisatie van natuurwaarden uitgevoerd. Het doel hiervan is om na te gaan of aanvullend onderzoek in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb) of het provinciaal ruimtelijk natuurbeleid noodzakelijk is. Uit het onderzoek blijkt het navolgende: Conclusie en aanbevelingen Op basis van het veldonderzoek d.d. 7 april 2021 (toetsing aan de soortenbescherming van de Wnb), het raadplegen van bronnen en gelet op de aard van het plan is een voldoende beeld van de natuurwaarden ontstaan, mits de groene structuur langs de Borgerveldweg in stand blijft. Blijft deze niet in stand dan is nader onderzoek nodig naar de functie als vliegroute voor vleermuizen. Uit de toetsing komt verder naar voren dat rekening moet worden gehouden met het broedseizoen van vogels. Een nadere analyse in het kader van de gebiedsbescherming van de Wnb of het provinciaal ruimtelijk natuurbeleid is niet noodzakelijk. Het plan heeft geen negatieve gevolgen voor de instandhoudingsdoelstellingen van natuurlijke habitats en soorten in Natura 2000-gebieden. Voor deze activiteit is daarom geen vergunning op grond van de Wnb nodig. Het plan is daarnaast op het punt van provinciaal natuurbeleid niet in strijd met de Provinciale Omgevingsverordening.

Volledigheidshalve is hieronder een Aerius-berekening uitgevoerd naar de stikstofdepositie op Natura 2000-gebieden. Aerius-berekening De depositie van stikstof in stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden ten gevolge van de emissie van NOx en NH3 van deze ontwikkeling, alsmede van het verkeer van en naar de locatie is berekend met het programmapakket AERIUS (15 oktober 2020). Uit de berekening (Bijlage 5) blijkt dat als gevolg van de stikstofdepositie van de aanleg- en gebruiksfase geen negatief effect in het kader van de Wet natuurbescherming (Wnb) beschermde Natura 2000-gebieden zal optreden. Een vergunning van de Wnb is in het kader van de stikstofdepositie is niet nodig. Uit bovenstaande onderzoeken blijkt dat het aspect ecologie geen belemmering vormt voor het plan.

4.7

Externe veiligheid

Toetsingskader Externe veiligheid betreft het risico dat aan bepaalde activiteiten verbonden is voor niet bij de activiteit betrokken personen. Het externe veiligheidsbeleid richt zich op het voorkomen en beheersen van risicovolle bedrijfsactiviteiten en van risicovol transport (onder andere van gevaarlijke stoffen). Het gaat daarbij om de bescherming van individuele burgers en groepen tegen ongevallen met gevaarlijke stoffen of omstandigheden. Risicobronnen kunnen worden onderscheiden in risicovolle inrichtingen (onder andere lpg-tankstations), vervoer van gevaarlijke stoffen (via wegen, spoorwegen, waterwegen) en leidingen (onder andere aardgas, vloeibare brandstof ). Om voldoende ruimte te scheppen tussen de risicobron en de personen of objecten die risico lopen (kwetsbare of beperkt kwetsbare objecten), moeten vaak afstanden in acht worden genomen. Ook ontwikkelingsmogelijkheden die ingrijpen in de personendichtheid kunnen om onderzoek vragen. Bij externe veiligheid wordt onderscheid gemaakt in het plaatsgebonden risico (PR) en het groepsrisico (GR). Het PR is de kans dat een persoon die (onafgebroken aanwezig en onbeschermd) op een bepaalde plaats overlijdt als gevolg van een calamiteit met een inrichting of een transportmodaliteit.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=fa210bf1-ae98-45d5-ba2e-c041af38bd90