Bestemmingsplan Buitengebied, Boermastreek Exloerveen - bijlagen toelichting
Tekst van het document
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Landschappelijk inpassingsplan
No. Datum
20045 27-01-2021 gew.09-04-2021
Pagina 1 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Boermastreek – locatie toekomstig woonhuis (Streetview)
Inleiding Het betreffende perceel aan de Boermastreek is reeds een lang familiebezit en op het perceel zijn bescheiden schuren gerealiseerd t.b.v. beheer van de agrarische gronden. De familie A. Siebring heeft het voornemen op het perceel een woonhuis te realiseren. Het woonhuis landschappelijk in te passen in het gebied.
Pagina 2 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Hunzedal Boermastreek is een lint aan de oostzijde van het Hunzedal nabij Exloo. Het gebied is agrarisch, in het lint liggen voornamelijk woonhuizen , deels met een agrarische oorsprong als kleine boerderijtjes. In het lint liggen (op grotere afstand) enkele agrarische erven met grotere bebouwing.
Luchtfoto Exloo - Boermastreek (Google Earth)
Pagina 3 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Boermastreek – locatie toekomstig woonhuis (Streetview)
Bestaande locatie Boermastreek is een weg in het buitengebied welke wordt gekarakteriseerd door het lint van bomen, gedeeltelijk bomen aan beide zijden van de weg, gedeeltelijk bomen aan één zijde. Aan de oostzijde zicht op het Hunzedal en de Hondsrug in de verte, naar het oosten toe het weidse zicht op het grootschalige agrarische veenlandschap. De erven met de woningen zijn veelal omzoomd met houtsingels met bomen en struiken, zo ook aan de noordzijde het naastgelegen woning op het perceel Boermastreek 20. Aan de zuidzijde wordt het perceel gemarkeerd door een sloot, passend in het karakter van de veenontginningen. Pagina 4 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Op het perceel zijn langs de houtsingel aan de noordzijde bescheiden schuren en overkappingen gerealiseerd.
Luchtfoto Boermastreek (Google Earth)
Nabij no. 20 wordt het perceel vanaf de openbare weg Boermastreek met een dam ontsloten, direct voor de aanwezige schuren. De weg en de berm zijn wat hoger gelegen dan het agrarische perceel (hoogteverschil plm. 75 cm) , de overgang wordt gevormd door een bescheiden greppel. Pagina 5 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Het perceel is voorzien van een eenvoudige afrastering van houten paaltjes met gaas en draad, afrastering is in verval en behoefd onderhoud. Het agrarische perceel is momenteel in gebruik als grasland.
Locatie Boermastreek – toegang perceel (Streetview)
Pagina 6 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
Perceel Boermastreek – locatie te bouwen woonhuis (Google Earth)
Pagina 7 van 18
-
landschappelijk inrichtingsplan
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Analyse en concept In Drenthe strekt het dal van de Hunze zich uit langs de oostzijde van de Hondsrug. Hoewel er zeker sprake is van agrarische schaalvergroting in het Hunzedal van de 20e eeuw is toch het kleinschalige karakter van het gebied langs de beek afleesbaar. Door natuurontwikkeling in de laatste decennia ontstaat een steeds aantrekkelijker gemengd landschap langs de voet van de Hondsrug.
Pagina 8 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Boermastreek ligt ter hoogte van Exloo in de oostzijde van het Hunzedal tussen Valthe en Buinen en is een dun bebouwd lint met (voormalige) boerderijen en woonhuizen.. De kleinschalige percelen aan de oostzijde van de Boermastreek grenzen aan de oostzijde aan het grootschalige Veenkoloniale Cultuurlandschap. Een grootschalig gebied met de karakteristieke structuur van monden en wijken.
Pagina 9 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Het perceel voor het te ontwikkelen woonhuis is gelegen in het dunne lint aan de oostzijde van Boermastreek en grenst aan de oostzijde middels een strakke sloot aan het grootschalige Veenkoloniale landschap. Het perceel is in 2 zones in te delen : een zone van het erf langs Boermastreek en het achterliggend agrarische gebied.
Pagina 10 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
De bestaande erven langs de Boermastreek zijn te herkennen als groene erven het groenontwikkeling en houtwallen en daarachter de agrarische percelen van bescheiden omvang grenzend aan het grootschalige gebied. Het contrast van deze zones is te versterken door de landschappelijke aanleg van groen waarmee het toekomstige erf wordt gevormd en verankerd in de omgeving. Naast groenontwikkeling bij het woonerf ook bescheiden landschappelijk groen langs het agrarisch achtererf waarmee op bescheiden wijze onderscheid gemaakt wordt tussen het kleinschalige agrarische perceel van de Boermastreek en het naastgelegen grootschalige lege cultuurlandschap. Het erf en de omgeving Het beeld van de Boermastreek is karaktervol met de bescheiden weg en het aantrekkelijke bomenlint. De positie van de ontsluiting is geschikt voor ontsluiting van het erf met het woonhuis. De dichts bij de straat staande schuur is vitaal en kan worden gebruikt als bijgebouw voor het woonhuis. De daarachter gelegen schuurtjes en overkappingen kunnen in de toekomst worden verwijderd. De sloot aan de zuidzijde is bescheiden, echter karakteristiek voor het gebied en kan in stand gehouden worden. Het open landschap naar het oosten is waardevol.
Pagina 11 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Schets bestaande situatie – analyse (KR8architecten)
De diepte van het erf met het nieuwe woonhuis te beperken tot de diepte van het naastgelegen erf met woonhuis Boermastreek 20 dat is omgeven met een houtsingel. Het woonhuis te positioneren rond het midden van de kavel, vorm te geven als een huis met een kap met de nokrichting haaks op de weg. De voorzijde van het woonhuis in lijn met het naastgelegen woonhuis, plm. 5,00 m van de kadastrale erfgrens en plm. 18,00 m vanaf de rijbaan van de Boermastreek. Ruimtelijke kwaliteit Het kleinschalige land schap van het Hunzedal contrasteert met het grootschalige landschap van het oostelijk gelegen Veenkoloniaal gebied. Het landschap van het Hunzedal is de laatste jaren versterkt Pagina 12 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
door verschillende natuurontwikkelingsprojecten, o.m. De Zoerschelanden en stroomafwaarts hermeandering van het achterste diep met fraaie inpassing van Lofar in het landschap. Daarbij zijn hele percelen ingeplant en ontstaat er door het hogere groen een 3e dimensie. Bij de kleinschalige agrarische erven in het Hunzegebied is de landschappelijke ontwikkeling erg bescheiden en beperkt zich veelal tot groen rond de erven van de lintbebouwing met bomen langs de weg. De achtererven zijn leeg, net zo leeg als het Veenkoloniaal gebied.
Luchtfoto kadastraal perceel (Kadastralekaart.nl)
Pagina 13 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Daar ligt een kans voor ontwikkeling van het stroomdallandschap waarmee de ruimtelijke kwaliteit verbeterd kan worden. Door in het stroomdallandschap de 3e dimensie, het opgaande groen te versterken, ontstaat een duidelijker en aantrekkelijk contrast t.o.v. het open Veenkoloniaal gebied. Bij de introductie van een nieuw erf de 3e dimensie het opgaand groen goed aan te zetten waarmee het erf een voorbeeld functie gaat vervullen voor ruimtelijke ontwikkelingen op bewoonde erven in het stroomdalgebied van het Hunzedal.
Concept erf Hunzedal
Pagina 14 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Het erf wordt ter plaatse van het woonerf ingeplant met een stevige houtwal van 10,00 m breed, in te planten met inheemse soorten, struiken en enkele boomvormers, soorten met bessen aantrekkelijk voor vogels. De sloten in het landschap te handhaven. Bij dit erf is deze van voldoende omvang, bij andere erven zijn aanwezige greppels te versterken tot volwaardige sloten. Bij het open achtererf langs de sloten een passende en open reeks elzen of knotwilgen. Meer bescheiden van afmeting dan de houtwal langs het erf maar subtielere beplanting in het landschap waarmee het verschil met het open veenkoloniaal landschap wordt geïllustreerd. Het groen-concept voor de erven – bescheiden groene omzoming van het voorerf, stevige houtwal bij het erf, sloten met open reeks bomen langs de sloten – in de toekomst uit te rollen over het gebied bij toekomstige plannen.
Ontwerp van het erf Het woonhuis midden op de kavel te ontsluiten vanaf de dam aan de noordzijde, op het erf enkele parkeerplaatsen te situeren en mogelijkheid om te keren zodat op veilige wijze de Boermastreek kan worden opgereden. Het woonhuis met bescheiden afmetingen heeft contact het de staatzijde vanuit het zitgedeelte, met het landschap vanuit de keuken en het huis heeft middels een serre aan de zonnige zuidzijde binding met tuin en terras.
Pagina 15 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
Schets erfinrichting (KR8architecten)
Pagina 16 van 18
-
landschappelijk inrichtingsplan
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
Aan de noordzijde blijft de houtsingel bestaan op het naastgelegen perceel. Aan de zuidzijde wordt het nieuwe erf met woonhuis in het gebied verankerd met een robuuste houtwal, breedte 10,00 m welke wordt ingeplant met inheemse streekeigen soorten. De houtwal strekt zich uit langs de naastgelegen bestaande sloot over de diepte van het nieuwe erf. Bij de overgang naar het agrarische achtererf wordt de houtwal voortgezet als een ijle en transparant groene lijn in het landschap. De groene lijn wordt gevormd door een rij knotwilgen langs de sloot, wiens aanwezigheid het kleinschalige karakter van het Hunzedal illustreren in subtiel contrast met de grootschalige leegte van het naastgelegen grootschalige gebied. De tuin wordt aan de straatzijde omzoomd met een beukenhaag, op het erf enkele laagstam fruitbomen. De houtsingel wordt ingeplant met streekeigen struiken en bomen (sleedoorn, veldesdoorn, hazelaar, lijsterbes, vogelkers, zomereik), aantrekkelijk voor vogels.
Pagina 17 van 18
woonhuis Siebring Boermastreek Exloërveen
-
landschappelijk inrichtingsplan
door : J.W. de Reus jwdereus@kr8architecten.nl 06 5122 5049 ------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Pagina 18 van 18
Sigma Bouw & Milieu Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen Tel. (0591) 65 91 28 Fax (0591) 65 93 25 www.sigma-bm.nl E-mail info@sigma-bm.nl
januari ’21
Onderwerp:
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 aan de Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
Projectnummer:
20-M9633
Opdrachtgever:
dhr. A. Siebring
Datum:
11 januari 2021
0
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
onderwerp
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
datum
11 januari 2021
projectnummer
20-M9633
in opdracht van
dhr. A. Siebring p/a/ Nautilusstraat 7b 7821 AG Emmen
uitgevoerd door
Sigma Bouw & Milieu Phileas Foggstraat 153 7825 AW Emmen tel: (0591) 659128 fax:(0591) 659325
Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens de norm NEN-EN-ISO 9001:2015, het uitvoeren van milieukundige bodemonderzoeken en geotechnische onderzoeken Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Monsterneming Bouwstoffenbesluit SIKB 1000 protocol 1001: Monsterneming grond voor partijkeuringen”
Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek SIKB 2000 protocollen 2001, 2002 en 2018”
Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens “Beoordelingsrichtlijn voor het procescertificaat Milieukundige begeleiding (water)bodemsaneringen en nazorg SIKB 6000, protocol 6001: Milieukundige begeleiding landbodemsanering met conventionele methoden” (het onderhavige onderzoek heeft uitsluitend betrekking op de beoordelingsrichtlijn BRL SIKB 2000, protocol 2001 en 2002)
Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar worden gemaakt door middels van druk, fotokopie, microfilm of anderszins zonder voorafgaande, schriftelijke toestemming van de opdrachtgever of Sigma Bouw & Milieu.
januari ’21
1
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN 5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
Inhoud 1
2
INLEIDING ....................................................................................................................................... 3 1.1
Algemeen ................................................................................................................................. 3
1.2
Aanleiding van het bodemonderzoek ...................................................................................... 3
1.3
Doel van het onderzoek ........................................................................................................... 3
1.4
Referentiekader van het onderzoek ........................................................................................ 4
1.5
Opbouw van het rapport .......................................................................................................... 4
VOORONDERZOEK ........................................................................................................................ 5 2.1
3
4
Hypothese en onderzoeksstrategie ....................................................................................... 12
VELDONDERZOEK ....................................................................................................................... 13 3.1
Uitvoering van het veldonderzoek ......................................................................................... 13
3.2
Resultaten van het veldonderzoek ........................................................................................ 14
CHEMISCH-ANALYTISCH ONDERZOEK .................................................................................... 16 4.1
Onderzoeksprogramma chemisch-analytisch onderzoek ..................................................... 16
4.2
Toetsingscriteria .................................................................................................................... 17
grond en grondwater (NEN-5740+A1) ............................................................................................... 17 4.3
Analyseresultaten en interpretatie ......................................................................................... 18
4.3.1
Milieuhygiënische kwaliteit grond .......................................................................................... 18
4.3.2
Milieuhygiënische kwaliteit grondwater ................................................................................. 21
5
CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN .......................................................................................... 24
6
LITERTUURLIJST .......................................................................................................................... 28
7
COLOFON ...................................................................................................................................... 29
Bijlagen 1. Topografisch overzicht 1A.Historisch topografisch overzicht 2. Onderzoekslocatie met boorplan (1:500) 3. Beschrijvingen inspectiegaten/boringen/foto’s 4. Analysecertificaten 5. Onafhankelijkheidsverklaring
januari ’21
2
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
1
INLEIDING
1.1
Algemeen
In opdracht van dhr. A. Siebring is in de periode november/december 2020 door Sigma Bouw & Milieu een verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 uitgevoerd op een deel van de locatie aan de Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) naast huisnr. 20 te Exloërveen (gemeente Borger-Odoorn). De plaats en situering van de onderzoekslocatie is weergegeven in bijlage 1 en 2. In dit onderzoek worden allereerst de locatiegegevens, de historische gegevens ofwel het bodemgebruik in het verleden evenals de resultaten van eventuele voorgaande bodemonderzoeken besproken. Vervolgens wordt de bodemopbouw, geologie en geohydrologie besproken. Op basis van de resultaten van het vooronderzoek is een onderzoekshypothese opgesteld. Het verdere onderzoek is op basis van deze hypothese uitgevoerd. De onderzoeksresultaten worden geïnterpreteerd. Aan de hand van de interpretatie van de onderzoeksresultaten wordt een eindconclusie geformuleerd. kwaliteitsborging: Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd volgens de norm NEN-EN-ISO 9001:2015. Het verkennend milieukundig bodemonderzoek is uitgevoerd volgens de richtlijnen uit het besluit uitvoeringskwaliteit Bodembeheer (KWALIBO).
Zo is de gehanteerde onderzoeksstrategie opgesteld volgens de normen NEN-5725 en NEN-5740 en zijn de veld- en laboratoriumwerkzaamheden uitgevoerd volgens geldende beoordelingsrichtlijnen en accreditatieschema’s. De veldwerkzaamheden van Sigma Bouw & Milieu zijn verricht onder het procescertificaat BRL SIKB 2000 (Veldwerk bij milieuhygiënisch bodemonderzoek) waarvoor Sigma Bouw & Milieu is gecertificeerd en erkend door het ministerie van I&W. In het kader van het onderhavige onderzoek zijn de protocollen 2001 (plaatsen van handboringen en peilbuizen t.b.v. het nemen van grond- en grondwatermonsters) en 2002 (het nemen van grondwatermonsters). Sigma Bouw & Milieu verklaart bij deze volledig onafhankelijk te zijn in de uitvoering van het onderzoek en op geen enkele wijze gerelateerd te zijn aan de eigenaar van het te onderzoeken terrein.
1.2
Aanleiding van het bodemonderzoek
Aanleiding tot de uitvoering van dit verkennend milieukundig bodemonderzoek vormt de geplande herontwikkeling en nieuwbouw van een woning op de onderzoekslocatie.
1.3
Doel van het onderzoek
Het verkennend bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 heeft tot doel inzicht te verkrijgen in de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem en vast te stellen of er sprake is van bodemverontreiniging. Aan de hand van dit onderzoek wordt inzicht verkregen in hoeverre het bodemgebruik van de locatie heeft geleid tot verontreiniging. Op basis van de onderzoeksresultaten kan een milieuhygiënische beoordeling worden gegeven ten aanzien van de beoogde c.q. de toekomstige gebruiksmogelijkheden van de locatie. Indien uit de onderzoeksresultaten blijkt dat er sprake is van bodemverontreiniging zal worden beoordeeld of vervolgonderzoek noodzakelijk geacht wordt.
januari ’21
3
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
1.4
Referentiekader van het onderzoek
Teneinde de kwaliteit van de grond op de onderhavige locatie juist in te schatten is de onderzoeksopzet van het bodemonderzoek gebaseerd op de onderzoeksstrategie voor verkennend bodemonderzoek, onderzoeksnorm NEN 5740+A1 (literatuur 1). 1.5
Opbouw van het rapport
In het voorliggende rapport komen de volgende aspecten aan de orde: • vooronderzoek, (hoofdstuk 2) • veldonderzoek, (hoofdstuk 3) • chemisch-analytisch onderzoek, (hoofdstuk 4) • conclusies en aanbevelingen, (hoofdstuk 5).
januari ’21
4
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
2
VOORONDERZOEK
Het vooronderzoek wordt voorafgaand aan het feitelijke onderzoek (veld- en chemisch-analytisch onderzoek) uitgevoerd. Het vooronderzoek omvat het verzamelen van informatie over het vroegere en huidige gebruik van de onderzoekslocatie en de omgeving, onder meer gericht op het vinden van mogelijke bronnen van bodembelasting. De uitwerking van het vooronderzoek is gebaseerd op de onderzoeksnorm NEN 5725, strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek (literatuur 9). In de NEN-5725 (2017) zijn zeven aanleidingen tot vooronderzoek naar landbodems geformuleerd. Voor elke afzonderlijke aanleiding tot vooronderzoek dienen verschillende onderzoeksvragen te worden beantwoord. De verplicht te onderzoeken aspecten zijn per aanleiding omschreven in tabel 1. tabel 1: onderzoeksaspecten milieuhygiënisch vooronderzoek Onderzoeksaspecten 1. Locatiegegevens
Aanleiding tot vooronderzoek Eigendomssituatie
A 0
B 0
C
D
3. Verwachting t.a.v. de bodemkwaliteit
F
G
✓
Hoogteligging 2. Bodemopbouw en geohydrologie
E
Bodemopbouw
✓
✓
✓
✓
✓
✓
Antropogene lagen in de bodem
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
Geohydrologie
✓
✓
Geval van ernstige bodemverontreiniging?
✓
✓
✓
✓
✓
✓
Kwaliteit o.b.v. BKK
✓
0
✓
✓
✓
✓
✓
O.b.v. uitgevoerde bodemonderzoeken
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
0
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
✓
0 ✓
✓
4. Gebruik en beïnvloeding van de locatie, verdachte situatie, activiteiten, ongewoon voorval Voormalig Huidig Toekomstig Asbestverdacht?
✓
✓
✓
✓
✓
5. Terreinverkenning ✓ Verplicht onderzoeksaspect. Indien dit onderzoeksaspect niet van toepassing is, behoort dit in het rapport te worden vermeld en gemotiveerd 0 Optioneel
januari ’21
5
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
aanleiding vooronderzoek Het onderhavige bodemonderzoek betreft een verkennend bodemonderzoek in het kader van de voorgenomen herinrichting van en de geplande nieuwbouw van een woning op de onderzoekslocatie. Het vooronderzoek is uitgevoerd op basis van aanleiding A, conform paragraaf 6.2.1 “opstellen hypothese bodemkwaliteit ten behoeve van een bodemonderzoek” uit de NEN-5725 (2017). geraadpleegde bronnen in het kader van het vooronderzoek Voor het vooronderzoek zijn de volgende bronnen geraadpleegd: • informatie verstrekt door de opdrachtgever/eigenaar; • informatie van de gemeente Borger-Odoorn (email d.d. 16-12-2020); • informatie van Bodemloket.nl; • informatie van Geoportaal Drenthe; • www.Topotijdreis.nl; • Kadaster/BAG Viewer; • grondwaterkaart van Nederland; • AHN.nl; • Dinoloket.nl; • handelsbestand van de Kamer van Koophandel; • terreininspectie voorafgaand aan de veldwerkzaamheden. Het uitgevoerde vooronderzoek heeft betrekking tot de onderhavige onderzoekslocatie alsmede de aangrenzende percelen binnen een straal van 25 meter. De onderzoeksvragen voor het opstellen van de onderzoekshypothese en de gekozen onderzoeksstrategie zijn, voor zover relevant, in de onderstaande paragrafen nader uitgewerkt. locatiegegevens In tabel 2 is een overzicht van de basisinformatie/locatiegegevens weergegeven.
tabel 2: overzicht basisinformatie Adres Plaats Gemeente Topografisch overzicht Coördinaten Kadastrale aanduiding Eigendomssituatie Oppervlakte onderzoekslocatie Algemene omschrijving
Boermastreek naast nr. 20 Exloërveen Borger-Odoorn Zie bijlage 1 X = 257.009 Y= 545.084 (middelpunt) Gemeente Odoorn, sectie N nr. 1207 (ged.) Niet nagegaan. ca. 1.475 m2 De onderzoekslocatie betreft een deel van het perceel sectie N nr. 1207 (ged.) gelegen aan de Boermastreek naast nr. 20 te Exloërveen. Op het noordelijk deel van de onderzoekslocatie bevinden zich momenteel twee schuurtjes (zie figuur 1). Voor het overige is de locatie onbebouwd. De onderzoekslocatie is onverhard en grotendeels braakliggend/gras. Een deel van de onderzoekslocatie is als moestuin in gebruik. De opdrachtgever is voornemens om op de locatie een nieuwe woning te realiseren. Het onderhavige onderzoek heeft betrekking op het te ontwikkelen terreindeel, zoals opgenomen in bijlage 2 en figuur 1.
januari ’21
6
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
figuur 1: situatie t.p.v. de onderzoekslocatie (plangebied) Bebouwing en bouwjaar (Kadaster BAG) Terreinverharding Ondergrondse infrastructuur Archeologische waarden Geplande herinrichting bijzonderheden: -
De onderzoekslocatie is grotendeels onbebouwd. Op een klein deel van de locatie staan twee kleine schuurtjes Het terrein is onverhard. Geen informatie, bij grondwerk dient een KLIC-melding gedaan te worden. De locatie heeft op basis van de archeologische waardenkaart (IKAW) de vermelding "lage trefkans". Geplande nieuwbouw van een woning.
afbakening onderzoekslocatie Het onderhavige onderzoek, het geografisch besluitvormingsgebied, betreft het onderzochte deel van de onderzoekslocatie, zoals weergegeven in bijlage 2.
januari ’21
7
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
bodemgebruik op basis van topografische kaarten In de onderstaande tabel 3 is de beschikbare informatie weergegeven over het historisch, huidig en toekomstig gebruik van de onderzoekslocatie en de directe omgeving. tabel 3: beschrijving bodemgebruik op basis van topografische kaarten Omschrijving
Gebruik
Potentieel bodembedreigende activiteiten en situaties
Onderzoekslocatie Historisch (op basis van topografische kaarten, Topotijdreis)
Op topografische kaarten vanaf 1987 is aan de rand van de locatie vermoedelijk enige bebouwing (schuurtje) zichtbaar op de onderzoekslocatie. Vanaf het jaar 1900 is de bebouwing van naastgelegen nummer 20 voor het eerst zichtbaar. Tussen 1929 en 1953 is deze bebouwing niet meer te herkennen. Vanaf 1953 tot heden is het gebouw op nr. 20 weer te herkennen. Opgemerkt wordt dat historische kaarten enkele jaren kunnen afwijken. Huidig De onderzoekslocatie betreft een braakliggend perceel waarop zich momenteel twee kleine schuren bevinden. Toekomstig De opdrachtgever is voornemens om op de locatie een nieuwe woning te realiseren. Directe omgeving (<25 m) Historisch (op Vanaf rond 1900 is in de directe omgeving van de basis van onderzoekslocatie reeds enige bebouwing te herkennen. topografische Deze bebouwing is in de loop der jaren verder uitgebreid. kaarten, Topotijdreis) Huidig en Noordzijde: grenzend aan de Boermastreek nr. 20 toekomstig Oostzijde: agrarische grond Zuidzijde: agrarische grond Westzijde: grenzend aan de Boermastreek (weg).
januari ’21
Geen.
Geen. Geen.
Geen.
Het is op voorhand onbekend of activiteiten in de directe omgeving negatieve invloed hebben (gehad) op de bodemkwaliteit t.p.v. de onderhavige onderzoekslocatie.
8
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
bedrijfsmatige activiteiten, bodembedreigende activiteiten en calamiteiten In tabel 4 staat een overzicht weergegeven van de potentieel bodembedreigende activiteiten en calamiteiten op basis van de beschikbare informatie. tabel 4: overzicht potentieel bodembedreigende activiteiten en calamiteiten Gebruik
De onderzoekslocatie betreft een deel van het perceel gelegen aan de Boermastreek naast nr. 20 te Exloërveen. Op het noordelijk deel van de onderzoekslocatie bevinden zich momenteel twee schuurtjes (zie figuur 1). Voor het overige is de locatie onbebouwd. De locatie is onverhard en grotendeels braakliggend/gras. Een deel van de onderzoekslocatie is als moestuin in gebruik. Het perceel is in het verleden voor zover na te gaan in gebruik geweest als agrarische grond. Er is geen andere informatie omtrent evt. (voormalige) potentieel bodembedreigende activiteiten/calamiteiten (verbranding afval, opslag van gevaarlijke stoffen etc.) op de onderzoekslocatie.
Bouwvergunning
De opdrachtgever is voornemens om op de locatie een nieuwe woning te realiseren. Het onderhavige onderzoek heeft betrekking op het te ontwikkelen terreindeel, zoals opgenomen in bijlage 2. Niet bekend.
Milieuvergunning
Niet bekend.
Handelsregister
De locatie wordt in het handelsregister van de Kamer van Koophandel niet vermeld. Er is geen informatie omtrent de eventuele aanwezigheid of voormalige aanwezigheid van boven- of ondergrondse brandstoftanks op de onderzoekslocatie. Er bestaat altijd de mogelijkheid dat boven- en ondergrondse brandstoftanks in het verleden geplaatst zijn zonder melding, de aanwezigheid van dergelijke tanks blijkt niet uit de verkregen informatie. Op basis van de gemeentelijk asbestdakenkaart geldt voor de daken van de bestaande bebouwing dat deze niet verdacht zijn voor aanwezigheid van asbesthoudend materiaal.
Aanwezigheid brandstoftanks
Aanwezigheid asbest
De aanwezigheid van asbesthoudend materiaal in de bestaande bebouwing is voor zover te beoordelen niet aanwezig maar niet uit te sluiten (niet onderzocht). Er is geen informatie bekend omtrent de evt. aanwezigheid van asbest in de bodem t.p.v. de onderzoekslocatie. Er bestaat altijd de mogelijkheid dat asbest (afval/puin) ed. is begraven. Op voorhand is hiervan geen informatie bekend. januari ’21
9
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
Ophogingen/dempingen/ stortingen
Niet gesprongen explosieven
Calamiteiten
PFAS-verdachtheid
Gebruik omgeving < 25 m
Er is geen informatie omtrent evt. met bodemvreemd materiaal gedempte watergangen/ sloten t.p.v. de onderzoekslocatie (binnen het onderzochte terreindeel). Er is geen informatie omtrent evt. opgebrachte gebiedsvreemde grond (ophogingen), verhardingsmateriaal, puinmateriaal en/of afval op de onderzoekslocatie. Geen informatie, in Nederland zijn er niet gesprongen explosieven (NGE) uit de Tweede Wereldoorlog in de grond achtergebleven. De (potentiële) aanwezigheid van niet gesprongen explosieven kan een bedreiging inhouden bij grondroerende werkzaamheden en kan tot vertraging leiden bij planvorming en uitvoering van werkzaamheden. NGE's worden met name aangetroffen ter plaatse van 'strategische doelen' zoals binnensteden, verbindingswegen, spoorwegen, bruggen en havens. De gemeente is op basis van regelgeving verantwoordelijk voor het opsporen en ruimen va niet gesprongen explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. Voor aanvullende informatie wordt verwezen naar de gemeente. Voor zover bekend is er geen verdere informatie over eventuele calamiteiten die hebben plaatsgevonden waarbij de bodem verontreinigd kan zijn geraakt. Op of nabij de onderzoekslocatie bevinden zich geen locaties die de bodem verdacht maken voor PFAS en GenX verbindingen als gevolg van puntbronnen. De kans op verontreiniging met PFAS in de grond t.p.v. de onderzoekslocatie t.g.v. puntbronnen wordt gering geacht.
De bovengrond, diepere geroerde bodemlagen en de waterbodem zijn op basis van het Tijdelijk Handelingskader PFAS in heel Nederland verdacht op het diffuus voorkomen van PFAS als gevolg van atmosferische depositie. Verwacht wordt dat de bodem van de onderzoekslocatie diffuus onverdacht is voor PFAS en onverdacht is op GenX. In de directe omgeving van de onderzoekslocatie bevinden zich diverse agrarische bedrijven/woningen Het is op voorhand onbekend of activiteiten in de directe omgeving negatieve invloed hebben (gehad) op de bodemkwaliteit t.p.v. de onderhavige onderzoekslocatie.
voorgaande bodemonderzoeken In tabel 5 is een overzicht van voorgaande bodemonderzoeken en informatie van de bodemkwaliteitskaart weergegeven. tabel 5: overzicht voorgaande bodemonderzoeken en bodemkwaliteitskaart voorgaande bodemonderzoeken Onderzoekslocatie
►Niet bekend.
Omgeving <25 m
►Niet bekend.
Vermoeden van (een geval van ernstige) bodemverontreiniging op de locatie of een deel daarvan informatie bodemkwaliteitskaart
►Niet bekend.
januari ’21
►De locatie is gelegen in de zone buitengebied.
10
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
bodemopbouw, geohydrologie en antropogene beïnvloeding De ondiepe geologie in het onderzoeksgebied is afgeleid van de Grondwaterkaart van Nederland (Dienst grondwaterverkenning TNO/DGGV) en ontleend aan het dinoloket (www.dinoloket.nl). De bovenste laag, de deklaag, heeft een hoogte van ca. 8-10 m+NAP. In tabel 6 staat de geohydrologische opbouw weergegeven. tabel 6: geohydrologische opbouw diepte m-mv 0-6 6-8 8-21 21-40 40-60
beschrijving
formatie
Middelfijne zanden, weinig zandige klei, sporen klei, veen en grind Zandige klei, middelfijne zanden, weinig klei, veen en grof zand Middelfijne zanden, weinig zandige klei en grof zand, een spoor klei, veen en grind Middelgrove zanden, weinig zandige klei, fijn zand en grind en een spoor klei Middelgrove zanden, weinig fijn zand en grind en een spoor zandige klei en veen
Boxtel Boxtel Boxtel Drente Urk
De stromingsrichting van het ondiepe grondwater van het eerste watervoerend is in het kader van dit onderzoek niet vastgesteld. Opgemerkt dient te worden dat de stromingsrichting van het grondwater beïnvloed kan worden door drainagepatroon, ligging van sloten, riolering, kabels, leidingen en funderingen. (financieel-) juridische situatie In tabel 7 zijn de financieel- juridische aspecten weergegeven. tabel 7: financieel/juridische aspecten kadastrale gegevens opdrachtgever/ belanghebbende rechtspersonen
Gemeente Odoorn, sectie N nr. 1207 (ged.) Niet nagegaan.
In het kader van onderhavig bodemonderzoek is behoudens de opgenomen kadastrale gegevens geen nadere financieel juridische informatie verzameld. Het uitvoeren van een daadwerkelijke juridische toets maakt geen deel uit van onderhavig bodemonderzoek.
januari ’21
11
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
2.1
Hypothese en onderzoeksstrategie
Volgens de onderzoeksnorm NEN 5740 dient, m.b.t. de aanwezigheid van eventuele bodemverontreiniging, vooraf een onderzoekshypothese te worden opgesteld. De hypothese kan worden opgesteld op basis van bekende (historische) gegevens, uit de betrokken informatie kan blijken dat de onderzoekslocatie, vooraf, als “verdacht” of “onverdacht” wordt aangemerkt. Op basis van de historische informatie uit het vooronderzoek blijkt dat op de onderzoekslocatie aan de Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) behoudens twee aanwezige schuurtjes in het verleden niet eerder bebouwd is geweest. De locatie is onverhard en grotendeels braakliggend/gras. Een deel van de onderzoekslocatie is als moestuin in gebruik. Het perceel is in het verleden voor zover na te gaan in gebruik geweest als agrarische grond. Er is geen informatie omtrent evt. (voormalige) (bedrijfs)matige activiteiten op de onderzoekslocatie. Er is geen andere informatie over (voormalige) potentieel verdachte deellocaties (bronnen), (voormalige) bodembedreigende activiteiten of evt. (voormalige) potentieel bodembedreigende calamiteiten t.p.v. de onderzoekslocatie (t.p.v. het onderzoeksgebied). De opdrachtgever is voornemens om op de locatie de nieuwbouw van een woning te realiseren. Het onderhavige onderzoek heeft betrekking op het te ontwikkelen terreindeel, zoals opgenomen in bijlage 2.
De onderzoekslocatie betreft het onbebouwde terreindeel (plangebied). De onderzoekslocatie, het beoogde plangebied, is in eerste aanleg als milieuhygiënisch "onverdacht" aangemerkt. Op basis van deze hypothese is het bodemonderzoek t.p.v. de onderzoekslocatie uitgevoerd conform de bijbehorende onderzoeksstrategie, volgens NEN 5740+A1, paragraaf 5.1, strategie voor onverdachte locaties (ONV-NL) (literatuur 1). In tabel 8 is de gehanteerde onderzoeksstrategie weergegeven. tabel 8: gehanteerde onderzoeksstrategie
(deel)locatie NEN-5740+A1 plangebied (ca. 1.475 m2)
mogelijke verontreiniging grond
grondwater
onderzoeksstrategie
-
-
ONV-NL
Op basis van bekende informatie zijn geen gegevens bekend dat op de locatie sprake zou kunnen zijn van een bodemverontreiniging met asbest. Op voorhand is geen concrete informatie bekend waaruit blijkt dat t.p.v. de onderzoekslocatie asbesthoudend materiaal in de bodem aanwezig is. Er is in dit onderzoek vooralsnog geen onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in grond uitgevoerd. Het opgeboorde monstermateriaal op de onderzoekslocatie is in dit onderzoek visueel beoordeeld op de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal. Opgemerkt dient te worden dat asbestanalyses geen deel uitmaken van uitgevoerde analyses in het kader van de NEN-5740+A1. Onderhavig onderzoek betreft geen asbest onderzoek in bodem volgens NEN-5707+C2 of NEN-5897+C2. Er bestaat echter altijd de mogelijkheid dat asbest (afval/puin) ed. in de bodem terecht gekomen is of is begraven. Alleen een verkennend onderzoek asbest in grond volgens NEN-5707+C2 of onderzoek asbest in puin volgens NEN-5897+C2 kan een uitspraak doen over de evt. aanwezigheid van asbest in de bodem. Tevens dient opgemerkt te worden dat aanwezig puinmateriaal en/of (half)verhardingsmaterialen niet chemisch-analytisch zijn onderzocht.
januari ’21
12
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
3
VELDONDERZOEK
In dit hoofdstuk wordt het uitgevoerde veldwerkonderzoeksprogramma beschreven. Daarnaast worden de resultaten van het veldonderzoek weergegeven. 3.1
Uitvoering van het veldonderzoek
Het veldonderzoek is uitgevoerd onder procescertificaat BRL SIKB 2000 en conform de eisen uit de protocollen 2001 en 2002. Het onderzoeksprogramma is ruimtelijk weergegeven in bijlage 2. In deze bijlage zijn alle geplaatste boringen geprojecteerd. Het uitvoeren van boringen, het plaatsen van de peilbuis, het nemen van grondmonsters heeft plaatsgevonden op 26 november 2020. Het bemonsteren van het grondwater is (conform NEN-5740+A1) ruime tijd na plaatsing van de peilbuis op 15 december 2020 uitgevoerd. De veldwerkzaamheden zijn uitgevoerd door dhr. H. van Kuik en dhr. A.D.M. van Wuykhuyse erkende en geregistreerde veldwerkers van Sigma Bouw & Milieu te Emmen en dhr. D. de Wilde veldwerker in opleiding van Sigma Bouw & Milieu te Emmen. Bedrijfs- en persoonerkenningen zijn weergegeven op de internetsite van Bodem+ (https://www.bodemplus.nl/aanvragen/erkenningen/zoekmenu). Een onafhankelijkheidsverklaring is opgenomen in bijlage 5. Voorafgaand aan het plaatsen van boringen is een locatie-inspectie gehouden. Hierbij zijn op de onderzoekslocatie geen bijzonderheden waargenomen. Alle geplaatste boringen zijn zodanig ruimtelijk verspreid over de onderzoekslocatie dat een zo representatief mogelijke indruk van de onderzoekslocatie wordt verkregen. De positionering van alle boringen is weergegeven in bijlage 2. Het veldwerkprogramma staat weergegeven in tabel 9.
tabel 9: veldwerkprogramma
Onderdeel
Boringen Peilbuis
Aantal boringen
Diepte (m-mv)
Nummers
6
ca. 0.5
3 t/m 8
1
ca. 2.0
2
1
ca. 2.7
1
De geplaatste peilbuis is opgebouwd uit 1 meter HDPE peilfilter omstort met filtergrind. Het filtergrind zorgt voor een goede instroming van het grondwater in het filter, daarnaast voorkomt het dat het filter dichtslibt. Het peilfilter bevindt zich 0,5 meter beneden het grondwaterniveau. Boven het peilfilter bevindt zich blinde HDPE opzetbuis, omstort met bentoniet (zwelklei). De zwelklei dient ervoor te zorgen dat toestroming vanuit de bovengrond wordt voorkomen. De peilbuis is geplaatst conform de eisen uit het protocol 2001.
januari ’21
13
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
monstername grond Het vrijkomende bodemmateriaal is zintuiglijk beoordeeld op bodemkundige eigenschappen, o.a. de korrelgrootteverdeling (textuur), kleur en eventueel aanwezige verontreinigingskenmerken. Na de zintuiglijke beoordeling is het bodemmateriaal in trajecten van 0.5 meter of per afwijkende bodemlaag bemonsterd. Grondmonsters t.b.v. analyse op vluchtige aromaten zijn m.b.v. een steekbus bemonsterd. Grondmonsters zijn genomen conform de eisen uit het protocol 2001. monstername grondwater Om een representatief grondwatermonster te verkrijgen is de peilbuis, na plaatsing en voor monstername, grondig (3 maal de inhoud van het peilfilter) afgepompt. Voorafgaand aan de bemonstering is de grondwaterstand t.o.v. het maaiveld ingemeten. Grondwatermonsters zijn genomen conform de eisen uit het protocol 2002 en NEN-5744 (literatuur 11). Tijdens de monstername van het grondwater is in het veld de zuurgraad (pH) en de elektrische geleidbaarheid (EGV) bepaald. 3.2
Resultaten van het veldonderzoek
bodemopbouw De boorprofielbeschrijvingen van alle verrichte boringen met bijbehorende zintuiglijke waarnemingen zijn grafisch uitgewerkt en opgenomen in bijlage 3. In tabel 10 is op basis van de waarnemingen de lokale bodemopbouw beschreven. tabel 10: lokale bodemopbouw bodemlaag m-mv 0.0-0.6 0.6-2.0 2.0-2.7
hoofdbestanddeel
toevoeging
kleur
zand zand zand
matig fijn matig fijn matig fijn
bruin/grijs geel/creme lichtgrijs
veldmetingen grondwater De resultaten van de veldwaarnemingen van het grondwater zijn weergegeven in tabel 11. tabel 11: veldwaarnemingen grondwater Peilbuis
filtertraject m-mv
grondwaterstand m-mv
voorpompen liter
pH
1
1.7-2.7
1.12
5
6.1
EGV geleidingsvermogen µS/cm 480
troebelheid (NTU) 27.1
In het genomen grondwatermonster is een hogere troebelheid gemeten dan voor natuurlijke troebelheid verwacht wordt (≥10 NTU). De peilbuis heeft voldoende rusttijd gehad na plaatsing (minimaal een week). Ook is de peilbuis zorgvuldig en met een voldoende laag debiet afgepompt zodat de grondwaterstand in de peilbuis slechts gering is gedaald tijdens afpompen (< 50 cm). Daarom wordt aangenomen dat er geen sprake is geweest van een verstoord bodemevenwicht tijdens monsterneming, en dat de gemeten waarde voor troebelheid een natuurlijke oorzaak hebben (zwevende stoffen als lutum of silt in het grondwater). Zwevende delen kunnen leiden tot verhoogde meetwaarden in het grondwater als gevolg van matrixstoringen bij de analyse en ab- en adsorptie organische verbindingen en zware metalen aan deze zwevende delen
januari ’21
14
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
zintuiglijke waarnemingen grond Het bij de boringen vrijkomende bodemmateriaal is zintuiglijk beoordeeld op eventuele afwijkingen. De zintuiglijke waarnemingen zijn omschreven en grafisch weergegeven in bijlage 3. Op basis van zintuiglijke waarnemingen zijn in het opgeboorde monstermateriaal geen bodemvreemde afwijkingen waargenomen welke duiden op een vorm van bodemverontreiniging. grondwater Het bemonsterde grondwater bevatte geen zintuiglijk waarneembare afwijkingen. asbest Tijdens de locatie-inspectie is aandacht geschonken aan de aanwezigheid van asbest op het maaiveld, hierbij is op het maaiveld geen asbestverdacht materiaal aangetroffen. Het opgeboorde monstermateriaal (grond) is zintuiglijk beoordeeld op de aanwezigheid van asbesthoudend materiaal. Op basis van zintuiglijke waarnemingen van het opgeboorde monstermateriaal is geen asbestverdacht materiaal aangetroffen (indicatieve waarneming). Hierbij wordt opgemerkt dat in dit onderzoek handboringen zijn uitgevoerd met een 5 cm edelman boor de trefkans op het aantreffen van asbesthoudend materiaal (t.g.v. verdringing van materiaal) is kleiner dan bij het graven van inspectiegaten volgens NEN-5707+C2. Bij het graven van proefgaten of proefsleuven ontstaat een beter beeld van eventueel aanwezig bodemvreemd materiaal.
Met nadruk wordt vermeld dat onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in de bodem/puin geen onderdeel uitmaakt van het onderhavige onderzoek dat volgens NEN-5740+A1 is uitgevoerd. Het onderhavige onderzoek kan daarom geen uitspraak doen over de aan- of afwezigheid van asbest in de bodem op de onderhavige locatie. Opgemerkt dient te worden dat geen asbestanalyses van grond en/of puin e.d. hebben plaatsgevonden. Asbestanalyses maken geen deel uit van verkennend bodemonderzoek in het kader van de NEN-5740+A1. Tevens wordt opgemerkt dat de zintuiglijke beoordeling op asbest en de locatie-inspectie niet opgevat dient te worden als een onderzoek uitgevoerd op basis van NEN-5707+C2 (asbestonderzoek in grond) en/of NEN-5897+C2 (monsterneming en analyse van asbest in onbewerkt bouw- en sloopafval en recyclinggranulaat). Alleen een asbestonderzoek volgens NEN-5707+C2 / NEN-5897+C2 geeft meer zekerheid over de aanwezigheid van asbest in de bodem resp. puin. De chemische samenstelling van eventueel aanwezig verhardingsmateriaal is niet in dit onderzoek onderzocht.
januari ’21
15
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
4
CHEMISCH-ANALYTISCH ONDERZOEK
In dit hoofdstuk worden de uitvoering, het toetsingskader en de resultaten van de chemische analyses besproken. Vervolgens worden de resultaten van het chemisch-analytisch onderzoek geïnterpreteerd Het chemisch onderzoek van grond is uitgevoerd door het NEN-EN-ISO 17025 geaccrediteerde milieulaboratorium van Eurofins Omegam. Alle analyses zijn geanalyseerd volgens het accreditatieschema AS3000 “laboratoriumanalyses voor milieuhygiënisch bodemonderzoek”, waarvoor Omegam is geaccrediteerd en erkend door het ministerie van I&W. De conservering van grond- en grondwatermonsters is uitgevoerd conform SIKB protocol 3001 “conserveringsmethoden en conserveringstermijnen voor milieumonsters”. 4.1
Onderzoeksprogramma chemisch-analytisch onderzoek
grond Teneinde in het kader van het verkennend bodemonderzoek een indruk te krijgen van de algemene kwaliteit van de grond zijn de grondmonsters, welke tijdens het veldonderzoek zijn genomen, in het laboratorium met elkaar gemengd tot grondmengmonsters. grondwater Uit de geplaatste peilbuis is een grondwatermonster genomen en geanalyseerd. In onderstaande tabel 12 wordt de samenstelling van de grondmengmonsters, grondwatermonsters, de monsternamediepte en de uitgevoerde analyses weergegeven. tabel 12: analyseschema Monstercode
boringnummer(s)
diepte (m-mv)
zintuiglijke waarnemingen
analysepakket
MM1
1 t/m 8
0.0-0.5
-
NEN-grond(*)+AS3000
MM2
1+2
0.6-2.0
-
NEN-grond(*)+AS3000
grondwater Pb 1
1
1.7-2.7
-
NEN-grondwater(**)
grond
verklaring van de gebruikte afkortingen en codes:(1) * NEN-grond = Standaard Pakket Grond omvat AS3000 voorbehandeling, 9 zware metalen, PAK (10-VROM), minerale olie (GC), PBC’s, droge stof, organische stof en lutum; **NEN-water = Standaard Pakket Grondwater omvat AS3000 voorbehandeling zware metalen, vluchtige aromaten (incl. naftaleen), chloorhoudende oplosmiddelen, chloorbenzenen, minerale olie, styreen en bromoform; Zware metalen = barium (Ba)/cadmium (Cd)/Cobalt(Co)/koper (Cu)/lood (Pb)/nikkel (Ni)/zink (Zn)/Molybdeen (Mo)/kwik(Hg); PCB = Polychloorbifenylen; PAK = Polycyclische Aromatische Koolwaterstoffen; VOH = Vluchtige gehalogeneerde koolwaterstoffen. Bromoform = Tribroommethaan
januari ’21
16
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
4.2
Toetsingscriteria
grond en grondwater (NEN-5740+A1) Om de kwaliteit van de bodem en de mate van verontreiniging te kunnen beoordelen, zijn de analyseresultaten van grondmonsters getoetst aan de geldende toetsingswaarden; 1) de achtergrondwaarde (AW-2000) zoals opgenomen in bijlage B van “de Regeling Bodemkwaliteit” (Staatscourant 22335, 02 november 2012) (literatuur 5) 2) de interventiewaarde zoals opgenomen in tabel 1 van “de Circulaire Bodemsanering”, (Staatscourant 16675, 27 juni 2013) (literatuur 6) De toetsing van de meetresultaten is uitgevoerd middels BoToVa, de Bodem Toets Validatie Service van de overheid voor grond, grondwater en waterbodem. BoTova gaat uit van het wettelijk kader dat per 1 juli 2013 van kracht is. In de BoToVa toetsing worden de meetwaarden gecorrigeerd/teruggerekend voor de “standaard bodem” (humus=10% en lutum=25%). Generiek toetsingskader Voor de beoordeling van de analyseresultaten van de grond- en grondwatermonsters wordt gebruik gemaakt van de achtergrondwaarden grond zoals opgenomen in de Regeling bodemkwaliteit, de streefwaarden grondwater en interventiewaarden grond en grondwater zoals opgenomen in de Circulaire bodemsanering.
Achtergrondwaarde (AW-2000): De achtergrondwaarde (AW-2000) geeft de kwaliteit weer die 'van nature' voorkomt in de bodem van natuur- en landbouwgronden waarvoor geldt dat er geen sprake is van belasting door lokale verontreinigingsbronnen. De achtergrondwaarden zijn opgenomen in het Besluit Bodemkwaliteit en zijn gebaseerd op het onderzoek ‘Achtergrondwaarden 2000’. Hierin zijn gehalten vastgesteld van een groot aantal stoffen in bodem van natuur- en landbouwgronden in Nederland. De achtergrondwaarde (AW-2000) geeft het niveau aan waarbij sprake is van duurzame bodemkwaliteit. Bij overschrijding van de achtergrondwaarde is er sprake van bodemverontreiniging. Tussenwaarde/bodemindex-waarde >0,5: De gemiddelde waarde van de achtergrondwaarde en de interventiewaarde (S+I)/2, hierna te noemen 'tussenwaarde'(T), wordt gehanteerd om aan te geven dat bij overschrijding de kans aanwezig is dat er sprake is van een ernstige verontreiniging, ofwel dat nader onderzoek noodzakelijk is. De tussenwaarde heeft geen wettelijke status maar is een indicatieniveau voor het uitvoeren van aanvullend onderzoek. De tussenwaarde geeft het concentratieniveau aan waarboven onder bepaalde omstandigheden risico’s voor mens en milieu aan de orde kunnen zijn. De tussenwaarde is zodoende een indicatiewaarde voor nader onderzoek.
Bij overschrijding van de T-waarde of bodemindex waarde (>0,5) dient aanvullend/nader bodemonderzoek in overweging genomen te worden. Een nader onderzoek wordt uitgevoerd indien er een vermoeden bestaat dat er sprake is van een ernstig geval van bodemverontreiniging. Interventiewaarde: De interventiewaarde (I) geeft aan dat bij overschrijding van deze waarde de functionele eigenschappen die de bodem heeft voor mens, plant en dier ernstig zijn verminderd of dreigen te worden verminderd. Is er sprake van een ernstige bodemverontreiniging en wordt de interventiewaarde in meer dan 25 m3 grond of 100 m3 grondwater (bodemvolume) overschreden, dan kan er noodzaak zijn tot sanering. De saneringsurgentie wordt bepaald door blootstellingsrisico's van mens, dier en plant en de verspreidingsrisico's van de betreffende stoffen (actuele risico’s). De interventiewaarden zijn gebaseerd op de risico's voor de volksgezondheid en het milieu (onderzoek RIVM). Bij de beoordeling van bodemverontreiniging aan de hand van de genoemde toetsingswaarden spelen nog een aantal aspecten een rol. Rekening dient te worden gehouden met het feit dat de mobiliteit van stoffen in de bodem en daardoor de verspreiding van stoffen afhankelijk is van diverse bodemkenmerken.
Daarnaast speelt de bestemming en het gebruik van de locatie in de huidige situatie alsmede de toekomstige situatie, een grote rol bij de beoordeling van de risico's voor het milieu.
januari ’21
17
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
4.3
Analyseresultaten en interpretatie
In deze paragraaf zijn de resultaten van de chemische analyses van de grond- en grondwatermonsters, gerelateerd aan toetsingswaarden, weergegeven in tabelvorm. Na elke tabel worden de onderzoeksresultaten besproken. In bijlage 4 zijn van alle uitgevoerde analyses de analysecertificaten van Omegam opgenomen. 4.3.1
Milieuhygiënische kwaliteit grond
boven- en ondergrond (0.0-2.0 m-mv) In tabellen 13 wordt een volledig overzicht weergegeven van de analyseresultaten getoetst aan de toetsingswaarde. tabel 13: gemeten gehaltes (mg/kg d.s.) in grond met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Project OPID 24109714#20-M9633-Boermastreek perceel sectie Certificaten 1121003 Toetsing T.12 - Beoordeling kwaliteit van grond volgens Wbb Toetsversie BoToVa 3-1-2000 Toetsdatum: 5 januari 2021 12:53 Parameters
Toetsing
Analyse Eenheid Lutum/Humus Organische stof % (m/m ds) Lutum % (m/m ds) Droogrest droge stof % Metalen ICP-AES barium (Ba) mg/kg ds cadmium (Cd) mg/kg ds kobalt (Co) mg/kg ds koper (Cu) mg/kg ds kwik (Hg) (niet vluchtig) mg/kg ds lood (Pb) mg/kg ds molybdeen (Mo) mg/kg ds nikkel (Ni) mg/kg ds zink (Zn) mg/kg ds Minerale olie minerale olie (florisil clean-up) mg/kg ds Polycyclische koolwaterstoffen naftaleen mg/kg ds fenantreen mg/kg ds anthraceen mg/kg ds fluoranteen mg/kg ds benzo(a)antraceen mg/kg ds chryseen mg/kg ds benzo(k)fluoranteen mg/kg ds benzo(a)pyreen mg/kg ds benzo(ghi)peryleen mg/kg ds indeno(1,2,3-cd)pyreen mg/kg ds Sommaties som PAK (10) mg/kg ds Polychloorbifenylen PCB - 28 mg/kg ds PCB - 52 mg/kg ds PCB - 101 mg/kg ds PCB - 118 mg/kg ds PCB - 138 mg/kg ds PCB - 153 mg/kg ds PCB - 180 mg/kg ds Sommaties som PCBs (7) mg/kg ds
AW
Legenda @ x AW(WO) N.B.
T
I
Monster 6541152 Monster 6541153 MM1, 01: 0-50, 02: 0-50, 03: 0-50, 04: 0-50, 05: 0-40, 06:MM2, 0-50,01: 07:100-150, 0-30, 08: 01: 0-50150-200, 02: 60-100, 02: 100-150, 02: 150-200 Max. Bodemindex 0,082 Max. Bodemindex 0,004 Toetsoordeel Overschrijding Achtergrondwaarde Toetsoordeel Voldoet aan Achtergrondwaarde Ana.Res. Std.Res. T.Oordeel B.Index Ana.Res. Std.Res. T.Oordeel B.Index 19 1
10 25
64,9
64,9
@
0 0
0,7 1
10 25
0 0
0
80,1
80,1
@
0
190 0,6 15 40 0,15 50 1,5 35 140
555 6,8 102,5 115 18,075 290 95,75 67,5 430
920 13 190 190 36 530 190 100 720
65 0,48 <3 38 0,11 27 < 1.5 <4 110
250 0,46 < 7.4 50 0,14 32 < 1.0 <8 180
@ 0,082 0 0 1.2 AW(WO) 0,067 0 0 0 0 1.3 AW(WO) 0,069
< 20 < 0.2 <3 <5 < 0.05 < 10 < 1.5 <4 < 20
< 54 < 0.24 < 7.4 < 7.2 < 0.05 < 11 < 1.0 <8 < 33
@ -
0 0 0 0 0 0 0 0 0
190
2595
5000
230
120
-
0
< 35
< 120
-
0
0,07 0,53 0,35 0,95 0,37 0,5 0,41 0,41 0,25 0,32
0,037 0,28 0,18 0,5 0,19 0,26 0,22 0,22 0,13 0,17
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0
< 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05 < 0.05
< 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035 < 0.035
4,2
2,2
0,35
< 0.35
< 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 0,001 < 0.001 < 0.001
< 0.00037 < 0.00037 < 0.00037 < 0.00037 0,00053 < 0.00037 < 0.00037
0 0 0 0 0 0 0
< 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001 < 0.001
< 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035 < 0.0035
0,005
0,0027
0
0,005
< 0.024
1,5
0,02
20,75
0,51
40
1
1.5 AW(WO) 0,018
-
0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 -
0 0 0 0 0 0 0 0
-
0,004
Geen toetsoordeel mogelijk x maal Achtergrondwaarde (Wonen) <= Achtergrondwaarde De vermelde tussenwaarde is door MijnLab berekend en is niet afkomstig uit BoToVa
januari ’21
18
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
interpretatie onderzoeksresultaten grond In tabel 14 staat een samenvatting weergegeven van de toetsresultaten van de onderzochte mengmonsters. tabel 14: samenvatting toetsresultaten per mengmonster Mengmonster
Boringen
MM1
1 t/m 8
MM2
1+2
Zintuiglijk
>AW
>T
>I
Indicatieve toetsing Bbk*
0.0-0.5
-
koper, zink, PAK’s (som 10)
-
-
Wonen*
0.6-2.0
-
-
-
-
Achtergrondwaarde*
Diepte
Legenda >AW
overschrijding achtergrondwaarde (bodemindex =<0.5)
>T
overschrijding tussenwaarde (criteria voor nader onderzoek, bodemindex >0.5)
>I
overschrijding interventiewaarde (bodemindex >1)
Bbk
besluit bodemkwaliteit
*= beoordeling is excl. onderzoek naar PFAS-verbindingen, onderzoek naar deze verbindingen is vanaf 8 juli 2019 verplicht bij beoordeling van hergebruiksmogelijkheden van de grond
bovengrond (0.0-0.5 m-mv) Bovengrondmengmonster MM1 bevat een verhoogd gehalte koper, zink (zware metalen) en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s, som 10) t.o.v. de achtergrondwaarde. De verhoogd gemeten gehalten koper, zink (zware metalen) en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s, som 10) in bovengrondmengmonster MM1 zijn op basis van zintuiglijke waarnemingen niet duidelijk te relateren aan evt. bodemvreemde afwijkingen. In gebieden welke reeds langere tijd door de mens in gebruik zijn (o.a. langdurige bewoning of menselijk gebruik) worden vaker verhoogde gehalten aan o.a. zware metalen en PAK’s in de grond gemeten. In algemene zin wordt opgemerkt dat antropogene beïnvloeding van een locatie in de meeste gevallen een negatief effect heeft op de kwaliteit van de bodem. Zware metalen bezitten veelal een geringe mobiliteit in de bodem en hechten zich met name aan sliben kleideeltjes. Zware metalen komen van nature in bepaalde concentraties in de bodem voor. Deze concentraties kunnen verhoogd voorkomen in het stedelijk milieu. De afgifte vindt onder andere plaats door dakpannen, dakgoten, kabels en leidingen, verkeer en afval. Ook depositie van zware metalen op de bodem door industriële activiteiten is een mogelijke oorzaak van verhoogde concentraties.
Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK) omvat een groep van meer dan 200 stoffen, die bestaan uit twee of meer aan elkaar verbonden benzeenringen, die ontstaan bij de onvolledige verbranding van koolstofbevattende materialen. Het zijn teerachtige stoffen die ontstaan bij de onvolledige verbranding van koolstofhoudende materialen als hout, fossiele brandstoffen, tabak of levensmiddelen. De aanwezigheid van PAK’s in de bodem zijn vaak het gevolg van de aanwezigheid van teerhoudende of koolstofhoudende stoffen, zoals bv. koolas, verbrandingsresten of teerresten. Ze kunnen zowel een synthetische als een natuurlijke oorsprong hebben. PAK’s kunnen ook worden aangetroffen bij de vervaardiging en verwerking van rubber, kunststoffen, verf, lakken, minerale olie en teerproducten. In de chemische grondstoffenindustrie dienen ze als tussenproducten bij verschillende syntheses, bijvoorbeeld van verfstoffen en farmaceutica.
januari ’21
19
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
ondergrond (0.6-2.0 m-mv) Ondergrondmengmonster MM2 bevat geen van de onderzochte stoffen verhoogd t.o.v. de achtergrondwaarde en/of detectiewaarde.
Opmerking: Wanneer het gehalte van een parameter beneden de rapportagegrens van AS3000 ligt mag er, conform de Wijziging Regeling Bodemkwaliteit (Stc. 122, 27 juni 2008), voor de betreffende parameter vanuit worden gegaan dat deze voldoet aan de achtergrondwaarde (AW2000). Op basis van de circulaire bodemsanering 2009 zijn de toetsingswaarden voor barium (zware metalen) tijdelijk ingetrokken. Indien er op een locatie sprake is van een antropogene bron kan het gemeten gehalte barium indicatief worden getoetst aan de voormalige interventiewaarde.
januari ’21
20
verkennend milieukundig bodemonderzoek volgens NEN-5740+A1 Boermastreek perceel sectie N nr. 1207 (ged.) te Exloërveen
4.3.2
Milieuhygiënische kwaliteit grondwater
In tabel 15 wordt een volledig overzicht weergegeven van de analyseresultaten getoetst aan de toetsingswaarde. tabel 15: gemeten gehaltes (µg/l) in grondwater met beoordeling conform de Wet Bodembescherming Project Certificaten Toetsing Toetsversie Parameters
OPID 24456266#20-M9633-Boermastreek perceel sectie 1129904 T.13 - Beoordeling kwaliteit van grondwater volgens Wbb BoToVa 2-1-2000 Toetsdatum: 5 januari 2021 12:56 Toetsing
Analyse Eenheid S Metalen ICP-MS (opgelost) barium (Ba) µg/l 50 cadmium (Cd) µg/l 0,4 kobalt (Co) µg/l 20 koper (Cu) µg/l 15 Kwik (Hg) (niet vluchtig) µg/l 0,05 lood (Pb) µg/l 15 molybdeen (Mo) µg/l 5 nikkel (Ni) µg/l 15 zink (Zn) µg/l 65 Minerale olie minerale olie (florisil clean-up) µg/l 50 Vluchtige aromaten benzeen µg/l 0,2 ethylbenzeen µg/l 4 naftaleen µg/l 0,01 o-xyleen µg/l styreen µg/l 6 tolueen µg/l 7 xyleen (som m+p) µg/l Sommaties aromaten som xylenen µg/l 0,2 Vluchtige chlooralifaten 1,1,1-trichloorethaan µg/l 0,01 1,1,2-trichloorethaan µg/l 0,01 1,1-dichloorethaan µg/l 7 1,1-dichlooretheen µg/l 0,01 1,1-dichloorpropaan µg/l 1,2-dichloorethaan µg/l 7 1,2-dichloorpropaan µg/l 1,3-dichloorpropaan µg/l cis-1,2-dichlooretheen µg/l dichloormethaan µg/l 0,01 monochlooretheen (vinylchloride) µg/l 0,01 tetrachlooretheen µg/l 0,01 tetrachloormethaan µg/l 0,01 trans-1,2-dichlooretheen µg/l trichlooretheen µg/l 24 trichloormethaan µg/l 6 Sommaties som C+T dichlooretheen µg/l 0,01 som dichloorpropanen µg/l 0,8 Vluchtige gehalogeneerde alifaten - divers tribroommethaan (bromoform) µg/l Legenda @ xS xT N.B.
januari ’21
T
I
Monster 6564766 Pb1, 01-Pb1: 170-270 Max. Bodemindex Toetsoordeel Ana.Res. Std.Res.
337,5 3,2 60 45 0,175 45 152,5 45 432,5
625 6 100 75 0,3 75 300 75 800
270 0,24 6,7 22 < 0.05 <2 2,1 61 30
5.4 S 1.5 S 1.4 T -
0,383 0 0 0,117 0 0 0 0,767 0
325
600
< 50
-
0
15,1 77 35,005
30 150 70
-
153 503,5
300 1000
< 0.2 < 0.2 < 0.02 < 0.1 < 0.2 < 0.2 < 0.2
0 0 0 0 0 0 0
35,1
70
0,2
-
0
150,005 65,005 453,5 5,005
300 130 900 10
-
203,5
400
500,005 2,505 20,005 5,005
1000 5 40 10
262 203
500 400
< 0.1 < 0.1 < 0.2 < 0.1 < 0.2 < 0.2 < 0.2 < 0.2 0,2 < 0.2 < 0.2 1,7 < 0.1 < 0.1 0,5 < 0.2
-
0 0 0 0,006 0 0 0 0 0 0 0,026 0,042 0,006 0 0 0
10,005 40,4
20 80
0,3 0,4
30 S -
0,013 0
630
< 0.2
@
0
0,767 Overschrijding Tussenwaarde T.Oordeel B.Index