CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

Bestemmingsplan

RAAD: Raadsvergadering 30 mei 2024, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: Bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg20.203 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn vastgesteld Projectnr. 0479579.100 Revisie 00 Datum 26 maart 2024

Auteur(s): VdV KD

datum vrijgave beschrijving revisie 26 maart 2024 vastgesteld

goedkeuring AK

vrijgave JF

Copyright © 2014 Antea Nederland B.V. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Inhoudsopgave Toelichting

blad 3 van 53

5

Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4

Inleiding Aanleiding en doel Ligging en begrenzing plangebied Leeswijzer Overzicht verricht onderzoek

7 7 7 8 8

Hoofdstuk 2 2.1 2.2

Planbeschrijving Huidige situatie Beoogde situatie

11 11 13

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4

Beleidskader Rijksbeleid Provinciaal Beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

15 15 19 22 22

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14

Omgevingsaspecten Archeologie Landschap en culturhistorie MER Bedrijven en milieuzonering Bodem Ecologie Stikstof Luchtkwaliteit Geluid Water Externe veiligheid Kabels en leidingen Magneetvelden Niet gesprongen explosieven

25 25 27 29 30 31 33 37 38 39 40 41 42 43 44

Hoofdstuk 5 5.1 5.2

Juridische planopzet Inleiding Toelichting op de regels

45 45 45

Hoofdstuk 6 6.1 6.2

Economische en maatschappelijkeuitvoerbaarheid Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid

49 49 50

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

blad 4 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Toelichting

blad 5 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

blad 6 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Hoofdstuk 1 1.1

Inleiding Aanleiding en doel Aanleiding TenneT TSO B.V. (hierna: TenneT) is landelijke netbeheerder van het hoogspanningsnet. Aanpassingen en uitbreidingen van het hoogspanningsnet zijn noodzakelijk. Dit is nodig om de energietransitie mogelijk te maken en het sterk stijgende aanbod van duurzame elektriciteitsproductie, zoals zonne- en windenergie op het netwerk te kunnen aansluiten en te transporteren. Daarnaast is uitbreiding van het hoogspanningsnet noodzakelijk om op termijn te kunnen voldoen aan de verwachte groei van de vraag naar elektriciteit. De groei van duurzame opwekking in Nederland overtreft ruimschoots de eerdere verwachtingen. In het noorden van Nederland, voornamelijk in de provincies Groningen en Drenthe, zijn er veel verkenningen / initiatieven op het gebied van nieuwe zonne-parken. De verwachte groei in deze gebieden is zo sterk, dat deze niet gefaciliteerd kan worden op het huidige 110kV net. Wanneer deze hoeveelheden zonne-energie vermogen op het huidige 110kV net worden aangesloten, zullen ernstige overbelastingen in het 110 kV net optreden. Om deze redenen dient het 110 kV net aangepast te worden, en dienen extra koppelingen met het 380 kV hoogspanningsnet gerealiseerd te worden.

Daarom gaat Tennet de volgende maatregelen treffen om het bestaande net te versterken: De bouw van twee nieuwe hoogspanningsstations, Veenoord Boerdijk en Musselkanaal; het opdelen van de 380kV lijn Zwolle-Meeden in drie afzonderlijke 380 kV lijnen, en; het omvormen van het meerendeel van de 1-circuit 110 kV verbindingen in 2-circuit verbindingen. Onderdeel van deze netversterking vormt het versterken van de bestaande 110kV verbinding 'Zwolle-Meeden' tussen masten 097 en 201. Dit om te zorgen voor een goede aan- en afvoer van elektriciteit van het (verstopte) onderliggende 110kV-hoogspanningsnet op het hoofdnet (380kV). Aanpassing en/of verzwaring van verschillende masten, opstijgpunten en verbindingen op dit deel van het tracé is daarom nodig. Doel Dit bestemmingsplan maakt de aanleg van een ondergrondse hoogspanningsverbinding vanaf het station Musselkanaal Zandberg naar mast 181 mogelijk. Na realisatie zal de bovengrondse verbinding op dit stuk verdwijnen. Bij deze mast worden nieuwe opstijgpunten gebouwd. Deze ondergrondse verbinding zal als extra verbinding in noordelijke richting doorgetrokken worden (ook in de gemeente Westerwolde) zodat het net in dit gebied versterkt wordt. Daarnaast biedt het plan de mogelijkheid om het station Musselkanaal Zandberg dichter te bebouwen ten behoeve van de netversterking

1.2

Ligging en begrenzing plangebied Voorliggend bestemmingsplan heeft betrekking op het hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg (MSKZ) en de hoogspanningsverbinding tot aan de gemeentegrens. De ligging van deze locatie is afgebeeld in figuur 1. Het gehele project bevindt zich in twee gemeentes, de gemeente Borger Odoorn en de gemeente Westerwolde. Dit bestemmingsplan heeft alleen betrekking op de gemeente Borger Odoorn. De volgende werkzaamheden zijn binnen het plangebied voorzien:

blad 7 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Uitbreiden van station Musselkanaal- Zandberg 110kV (MSKZ110). In het vigerende bestemmingsplan opgenomen bebouwingspercentages is momenteel onvoldoende toereikend. Amoveren van mast 1 (portaal). Verkabeling van mast 181 naar station Musselkanaal - Zandberg (MSKZ110). Aanpassen van mast 181. Verkabelen mast 181 - station Musselkanaal (MSKZ 110) (tot aan de gemeentegrens).

Figuur 1 : Ligging plangebied in Borger Odoorn (met in het paars de gemeentegrens)

1.3

Leeswijzer In hoofdstuk twee wordt een beschrijving van het plan gegeven. Hierbij komen de huidige en de beoogde situatie aan bod. In hoofdstuk drie wordt het relevante ruimtelijke beleid van het Rijk, de provincie Drenthe en de gemeente beschreven. In hoofdstuk vier wordt ingegaan op de verschillende omgevingsaspecten. In hoofdstuk vijf wordt een toelichting gegeven op de planregels en de verbeelding. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de uitvoerbaarheid van het plan.

1.4

Overzicht verricht onderzoek Ter voorbereiding van het bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg, zijn diverse onderzoeken verricht en adviezen gegeven. De conclusies uit de onderzoeken en adviezen zijn verwerkt in de toelichting.

blad 8 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Ter voorbereiding van het bestemmingsplan zijn de volgende onderzoeken verricht: Ecologisch onderzoek Archeologisch onderzoek Onderzoek naar stikstofdepositie Bodemonderzoek Watertoets Onderzoeken naar ontplofbare oorlogsresten Aanmeldnotitie MER.

blad 9 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

blad 10 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Hoofdstuk 2

Planbeschrijving

2.1

Huidige situatie In het plangebied gelden een aantal bestemmingsplannen, deze zijn in de volgende tabel weergegeven. Tabel 1: Overzicht bestemmingsplannen

Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg (MSKZ) wordt momenteel verbonden met mast 181 door middel van een bovengrondse lijnverbinding. Het hoogspanningsstation en bijbehorende ondergrondse verbindingen vallen binnen het plangebied van 'Inpassingsplan Windpark Drentse Monden - Oostermoer'. De bovengrondse lijnverbinding, mast 181 en toekomstige tracé vallen binnen het plangebied van het bestemmingsplan 'Buitengebied' van de gemeente Borger-Odoorn. Hoogspanningsstation MSKZ valt binnen het Rijks inpassingsplan 'Windpark de Drentse Monden - Oostermoer en heeft momenteel de bestemming 'Bedrijf - Nutsvoorziening' binnen de huidige bestemmingsgrenzen geldt een maximaal bebouwingspercentage van 20%.

blad 11 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Figuur 2: Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg

Figuur 3: Locatie mast 181 in het bestemmingsplan Buitengebied

blad 12 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Figuur 4: Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg (links) en mast 181 en mast 1 (portaal)

2.2

Beoogde situatie Mast 181 (lijn Zwolle-Meeden) krijgt vier nieuwe opstijgpunten en het station MSKZ wordt uitgebreid t.b.v. de aanleg van een nieuwe ondergrondse kabelverbinding naar mast 181. Deze kabel komt in plaats van de bestaande bovengrondse lijnverbinding. Vanaf mast 181 zal een tweede kabel naar het noorden (richting nieuw hoogspanningsstation Musselkanaal) aangelegd worden, deze loopt verder buiten de gemeentegrenzen. Het maximale bebouwingspercentage van hoogspanningsstation MSKZ wordt tevens verhoogd naar 100%, het hele terrein wordt een bouwvlak wat volledig mag worden bebouwd.

Figuur 5: Toekomstige situatie ondergrondse kabelverbinding

blad 13 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Figuur 6 : Uitsnede verbeelding

blad 14 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Hoofdstuk 3

Beleidskader

3.1

Rijksbeleid

3.1.1

Nationale omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kan worden ingespeeld op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050, brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Het Rijk wil sturen op en richting geven aan nationale belangen. Die komen samen in vier prioriteiten: Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie. Duurzaam economisch groeipotentieel. Sterke en gezonde steden en regio's. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen.

Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. De NOVI benoemt 21 nationale belangen en opgaven waarop de nationale overheid zich in de NOVI richt. Eén van deze belangen is het 'realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in 2050 CO2-arm is, en de daarbij benodigde hoofdinfrastructuur. Hoogspanningsverbindingen vanaf 110kV behoren tot het landelijk hoogspanningsnet en zijn onderdeel van dit nationale belang.

Conclusie De voorgenomen ontwikkeling past binnen de ambities van de NOVI, omdat het plan op integrale wijze een kwalitatief hoogwaardige bijdrage levert aan het verbeteren van de energie-infrastructuur en energiezekerheid biedt. Daarmee sluit het aan bij het nationale belang 'realiseren van een betrouwbare, betaalbare en veilige energievoorziening, die in

blad 15 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

2050 CO2-arm is.

3.1.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Het beleid dat in de SVIR is geformuleerd, is in het Besluit Algemene Regels Ruimtelijke Ordening (hierna: Barro) vastgelegd in regelgeving. In het Barro zijn nationale belangen vastgelegd waar provincies en gemeenten rekening mee moeten houden als zij inpassingsplannen en bestemmingsplannen opstellen. De elektriciteitsvoorziening is aangemerkt als een nationaal belang. Voor hoogspanningsverbindingen, waaronder ook de hoogspanningsstations vallen, zijn de volgende regels opgenomen in het Barro: Een bestemmingsplan dat betrekking heeft op een hoogspanningsverbinding bevat het tracé van die hoogspanningsverbinding en laat het gebruik als hoogspanningsverbinding toe. Een bestemmingsplan wijst geen ander tracé van de hoogspanningsverbinding aan. In afwijking van het tweede punt kan, na schriftelijk advies van de beheerder van het hoogspanningsnet, een ander tracé voor de hoogspanningsverbinding worden aangewezen, mits de hoogspanningsverbinding als zodanig in het bestemmingsplan wordt gehandhaafd, het bestemmingsplan het gebruik van dat gewijzigde tracé als hoogspanningsverbinding toelaat en het tracé aansluit op het tracé van de hoogspanningsverbinding in de naastliggende bestemmingsplannen. Conclusie Het voorliggende bestemmingsplan is niet in strijd met de regels van het Barro.

3.1.3

Besluit ruimtelijke ordening Het Besluit ruimtelijke ordening (hierna: Bro) geeft regels waar concrete ruimtelijke projecten aan moeten voldoen. Zo is in het Bro de ladder voor duurzame verstedelijking verankerd. Deze ladder is gericht op vraaggericht programmeren en het zorgvuldig benutten van ruimte. Hierbij moet ten eerste de behoefte aan de ontwikkeling worden beschreven en ten tweede moet bij buitenstedelijke ontwikkelingen worden gemotiveerd waarom deze niet binnenstedelijk plaats kan vinden. Indien er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling dan moet er getoetst worden aan de ladder voor duurzame verstedelijking. Er is sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling indien een project ziet op de ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen. Bij de beoordeling of er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling wordt gekeken of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in beginsel sprake als een nieuw ruimtelijk besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was of volgens het voorheen geldende planologische regime kon worden gerealiseerd.

Indien de ladder voor duurzame verstedelijking van toepassing is moet worden beschreven in hoeverre de voorgenomen stedelijke ontwikkeling voorziet in een behoefte. Hoogspanningslijnen inclusief koppelpunten en stations worden niet als nieuwe stedelijke ontwikkeling beschouwd. Een toetsing aan de ladder voor duurzame verstedelijking kan daarom achterwege blijven. Het voorliggend bestemmingsplan voorziet in het uitbreiden en ondergronds verkabelen van hoogspanning verbindingen die al op de locatie bestaan. Deze vernieuwing vindt plaats op gronden die in de bestaande situatie reeds bestemd zijn

blad 16 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

met de dubbelbestemming 'Leiding - Hoogspanningsverbinding' en 'Bedrijf - Nutvoorziening'.

3.1.4

Klimaatakkoord Op 28 juni 2019 is het Klimaatakkoord gepresenteerd. Het centrale doel is het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen in Nederland met 49 % in 2030 ten opzichte van 1990. Het akkoord is opgesteld door het Klimaatberaad waarin voorzitters van de sectortafels en maatschappelijke organisaties, medeoverheden en niet-gouvernementele organisaties vertegenwoordigd zijn en bevat meer dan 600 afspraken om de doelstellingen te bereiken. Ook de nog lopende afspraken uit het Energieakkoord voor duurzame groei zijn integraal opgenomen in het Klimaatakkoord. Inmiddels is het Klimaatakkoord door een breed scala aan bedrijven en (branche)organisaties ondertekend. De afspraken in het Klimaatakkoord zijn opgesplitst in vijf pijlers zoals in de volgende tabel opgenomen. Tabel 2 :Pijlers en ambities van het Klimaatakkoord

Conclusie De voorgenomen ontwikkeling betreft het realiseren van een ondergrondse 110kV-kabelverbinding, opstijgpunten en uitbreiding van MSKZ. Deze netaanpassing is nodig om de transportcapaciteit te verhogen en aan de groeiende vraag naar en aanbod van elektriciteit te kunnen voldoen. Dit is het gevolg van een toename in elektriciteitsverbruik en de toegenomen opwekking van duurzame energie. De voorgenomen ontwikkeling in het plangebied houdt op deze manier verband met in ieder geval drie pijlers. Elektrisch rijden uit de pijler 'Mobiliteit' en duurzame verwarming van woningen uit de pijler 'Gebouwde omgeving' leiden tot extra elektriciteitsverbruik. Verder wordt er in de pijler 'Elektriciteit' gesproken over toenemende opwekking van hernieuwbare energie. Dit zal in grote mate decentraal worden ingevoerd op het hoogspanningsnet waardoor op veel plaatsen een grotere transportcapaciteit van het net noodzakelijk is. Dit plan sluit goed aan bij het Klimaatakkoord.

blad 17 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

3.1.5

Elektriciteitswet 1998 De Elektriciteitswet 1998 stelt gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en heeft betrekking op de productie, het transport en de levering van elektriciteit. De mogelijkheden voor opwekking, levering en in- en uitvoer van elektriciteit en voor het gebruik van leidinggebonden elektriciteitswerken zijn hierin opgenomen, met inachtneming van het belang van het betrouwbaar, duurzaam, doelmatig en milieuhygiënisch verantwoord functioneren van de elektriciteitsvoorziening. Voortkomend uit de Elektriciteitswet is de Netcode vastgesteld, waarin de voorwaarden voor de gedragingen van netbeheerders en afnemers staan. Op grond van de Netcode en de Elektriciteitswet 1998 is TenneT verantwoordelijk voor een veilig, betrouwbaar en doelmatig hoogspanningsnet in Nederland. Op basis van de Elektriciteitswet 1998 moet Enexis daarnaast onder andere de door haar beheerde netten in stand houden en aansluitingen aanbieden en realiseren voor degenen die daarom verzoeken. Rijkscoördinatieregeling De rijksoverheid kan bij projecten van nationaal belang de besluitvorming coördineren. Projecten op het gebied van energie-infrastructuur die van nationaal belang zijn, worden op grond van de Elektriciteitswet 1998 gecoördineerd door de minister van Economische Zaken en Klimaat.

In de rijkscoördinatieregeling (RCR) worden de verschillende besluiten (vergunningen en ontheffingen) die voor een project nodig zijn tegelijkertijd en in onderling overleg genomen. Het gaat naast vergunningen en ontheffingen vaak ook om een rijksinpassingsplan. Voor hoogspanningsprojecten geldt dat projecten die bijdragen aan uitbreidingen en verzwaringen van het landelijk hoogspanningsnet op een spanningsniveau van 220 kilovolt (kV) of hoger onder de RCR vallen. Op het project dat door het voorliggende bestemmingsplan mogelijk wordt gemaakt, is de RCR niet van toepassing. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling die mogelijk wordt gemaakt door middel van dit bestemmingsplan voorziet in de verantwoordelijkheden die voor TenneT zijn opgelegd in de Elektriciteitswet 1998 en de Netcode. De RCR niet van toepassing op dit planvoornemen.

3.1.6

Omgevingswet De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking. De Omgevingswet betreft een wet die een verregaande vereenvoudiging van het stelsel van wetgeving voor de ontwikkeling en het beheer van de leefomgeving (omgevingsrecht) beoogt, door tientallen op dit moment vigerende wetten en honderden regels te bundelen in 1 nieuwe wet. De wet betekent een aanzienlijke inhoudelijke reductie van regels op het terrein van water, lucht, bodem, natuur, infrastructuur, gebouwen en cultureel erfgoed. Het overgangsrecht in de Invoeringswet Omgevingswet (IOw) en het Invoeringsbesluit Omgevingswet regelt de verhouding tussen nieuwe en bestaande regelgeving. Paragraaf 11.2 van de IOw bevat het overgangsrecht voor de kerninstrumenten van de Ow: de Omgevingsvisie, programma's, het omgevingsplan, de omgevingsverordening en waterschapsverordening, algemene rijksregels, de omgevingsvergunning, het projectbesluit en instructieregels. De uitwerking van het overgangsrecht kan overigens nog wijzigen in de parlementaire behandeling van het wetsvoorstel voor de Invoeringswet Omgevingswet. Procedure Voor bestemmingsplannen geldt dat het oude recht van toepassing is op bestemmingsplannen waarvan de procedure van de terinzagelegging vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet is gestart. Op dit bestemmingsplan is derhalve de Omgevingswet nog niet van toepassing, omdat de officiële procedure van de

blad 18 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

terinzagelegging van dit bestemmingsplan plaatsvindt vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024. Ook is het overgangsrecht nu zo ingestoken dat alles wat in bestemmingsplannen, beheersverordeningen en omgevingsvergunningen is geregeld in beginsel gewoon geldig blijft na 1 januari 2024 als onderdeel van het omgevingsplan. Conclusie Het huidige recht blijft van toepassing op de procedure voor het opstellen van dit bestemmingsplan, omdat het ontwerpbestemmingsplan vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet ter inzage wordt gelegd. Bij de invoering van de Omgevingswet gaat dit bestemmingsplan over in het omgevingsplan. Hiermee vormt de Omgevingswet geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkelingen in dit bestemmingsplan.

3.1.7

Conclusie De voorgenomen ontwikkeling is niet in strijd met het Rijksbeleid.

3.2

Provinciaal Beleid

3.2.1

Omgevingsvisie provincie Drenthe De Omgevingsvisie is hét strategische kader voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe. De visie formuleert de belangen, ambities, rollen, verantwoordelijkheden en sturing van de provincie in het ruimtelijke domein. De Omgevingsvisie beschrijft de ruimtelijk-economische ontwikkeling van Drenthe in de periode tot 2030, met in sommige gevallen een doorkijk naar de periode daarna. Als in de tekst wordt gesproken over 'lange termijn', betreft het de periode na 2030. De Omgevingsvisie heeft voor de provincie vooral een interne binding. Dit betekent dat de provincie bij de uitoefening van haar taken aan de Omgevingsvisie gebonden is. Missie De missie van de provincie is het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe, passend bij de kernkwaliteiten. Deze missie is ingegeven door wat inwoners, medeoverheden en maatschappelijke partners belangrijk vinden voor de toekomst van Drenthe. De kernkwaliteiten zijn samen met partners en de inwoners van Drenthe benoemd, te weten landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. Kernkwaliteiten De kernkwaliteiten zijn de kwaliteiten die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe.

Samen met vertegenwoordigers van overheden, belangengroepen, marktpartijen en inwoners heeft de provincie de volgende kernkwaliteiten van Drenthe benoemd : rust, ruimte, natuur en landschap; oorspronkelijkheid (authenticiteit, Drents eigen); noaberschap; kleinschaligheid (Drentse schaal); menselijke maat; veiligheid. Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de

blad 19 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

kernkwaliteiten. In hoofdstuk 4 van de Omgevingsvisie is voor alle kernkwaliteiten een uitwerking naar meer concrete indicatoren gemaakt, namelijk landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. Zorgvuldig Ruimtegebruik In Drenthe kunnen mensen nog ruimte beleven. Dat wil de provincie bewaken, ook wanneer er nieuwe ontwikkelingen zijn. Zorgvuldig ruimtegebruik is van provinciaal belang. Milieu- en leefomgevingskwaliteit De provincie streeft naar een gezonde en veilige leefomgeving voor mens, plant en dier. Het beschermen van de kwaliteit van milieu en leefomgeving is veelal op Europees en nationaal niveau geregeld. Daarbij zijn diverse taken en verantwoordelijkheden bij de provincies neergelegd. Deze taken, gericht op het beschermen van de kwaliteit van lucht, water en bodem en het verbeteren van de verkeersveiligheid, waterveiligheid en externe veiligheid, zijn daarmee van provinciaal belang. Kaarten en doelstellingen Op kaarten behorende bij de Omgevingsvisie Drenthe zijn de kernkwaliteiten nader weergegeven. Op een aantal kaarten (wanneer relevant) is het plangebied als volgt aangeduid: Aardkundige waarden Aardkundige waarden die bijdragen aan het specifieke Drentse karakter wil de provincie behouden en, waar mogelijk, herstellen.

Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteit aardkundige waarden. De provincie wil inhoud geven aan ruimtelijke kwaliteit, om de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe te behouden en te versterken. Het doel is de archiefwaarde van de bodem te behouden en de landvormen, die karakteristiek zijn voor het Drentse landschap, te behouden en te versterken, als onderdeel van de kernkwaliteit oorspronkelijkheid. Het plangebied heeft een generiek beschermingsniveau voor aardkundige waarden. In deze gebieden wil de provincie de lokale, aardkundige kenmerken voor de toekomst bewaren. De provincie verwacht dat gemeenten deze waarden beschermen in bestemmingsplannen en initiatieven hierop beoordelen. Conclusie Het provinciaal beleid vormt geen belemmering voor het plan voornemen.

3.2.2

Provinciale omgevingsverordening Met de Provinciale Omgevingsverordening Drenthe vertaalt de provincie haar Omgevingsvisie Drenthe 2018 door naar een verordening voor zover het planologisch relevante aspecten betreft. De verordening bevat regels voor de fysieke leefomgeving in de provincie Drenthe. De Omgevingsverordening 2018 bevat twee relevante bepalingen met betrekking tot energie-infrastructuur: 1. 2.

blad 20 van 53

het is verboden met leidingen voor het transport van elektriciteit die worden gekoeld met olie of chemicaliën een grondwaterbeschermingsgebied te doorkruisen; elektrische en elektronische apparatuur zendt, onbedoeld, radiogolven uit en kan

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

ASTRON systemen storen. Deze soort storing valt in de categorie Elektro-Magnetische Compatibiliteit (EMC). Vanwege genoemd effect is er een veilige minimumafstand nodig tussen radiogolven uitzendende apparatuur en LOFAR. Een ruimtelijk plan dat een gebied bestrijkt dat valt binnen zone I en II van de radiotelescoop of LOFAR, dient te worden voorzien van een advies van ASTRON. Dit geldt eveneens voor ruimtelijke plannen die voorzien in ontwikkelingen binnen een straal van 2 kilometer rondom een LOFARbuitenstation. De voorgenomen ontwikkeling voorziet niet in leidingen die worden gekoeld met olie of chemicaliën, en ligt niet in grondwaterbeschermingsgebied, zone I en II van een radiotelescoop of LOFAR en >2 km van LOFARbuitenstations. Het voornemen voldoet derhalve aan de relevante bepalingen met betrekking tot energieinfrastructuur. Conclusie Het provinciaal beleid vormt geen belemmering voor het plan voornemen.

3.2.3

Energietransitie-agenda 2020 - 2023 In mei 2020 is de energietransitie-agenda 2020 - 2023 vastgesteld door de Provinciale Staten van Drenthe. De agenda laat zien hoe de provincie Drenthe de energietransitie wil versnellen en waar Drenthe wil staan in 2030 en 2050. Drenthe wil in 2030 40 % van het energiegebruik hernieuwbaar produceren en in 2050 energieneutraal zijn. Dit houdt in dat net zoveel hernieuwbare energie wordt geproduceerd als wordt gebruikt om te wonen, leven en werken. In de agenda zijn vijf speerpunten opgenomen: 1.

2.

3.

4.

5.

het speerpunt 'Gebouwde omgeving' stelt centraal dat de energietransitie woonlastenneutraal verloopt. De focus ligt op het ondersteunen van dorps- en wijkinitiatieven met energiecoöperaties, het faciliteren en ondersteunen van gemeenten en de regie op een levendige netwerkorganisatie; het speerpunt 'Mkb en industrie' focust op het versnellen van de energietransitie via energieadvies en kennisontwikkeling en door het stimuleren van innovatieve projecten en verdienmodellen. Verder investeren we meer in energietoezicht; het speerpunt 'Hernieuwbare energie' wil met het ontwikkelfonds lokaal eigenaarschap bevorderen en de energiecoöperaties ondersteunen in het voortraject van projecten voor hernieuwbare energie. Dit speerpunt richt zich verder op het faciliteren en ondersteunen van grootschalige hernieuwbare energieproductie; het speerpunt 'Energiesysteem van Drenthe' richt zich op een adequaat elektriciteitsnet dat de groei van hernieuwbare energie aankan. Wij ondersteunen de ontwikkeling van het Drentse energiesysteem van de toekomst.

Daarnaast richt het zich op de mogelijkheden van waterstof als nieuwe energiedrager, onder meer door het ondersteunen van innovaties; het speerpunt 'Communicatie' richt zich op het bieden van handelingsperspectief: inzicht geven in de mogelijkheden van burgers en ondernemers om bij te dragen aan de energietransitie, bij te dragen aan de doelstellingen van de Energietransitie-agenda en samen te werken met alle belanghebbende partijen.

Het vierde speerpunt 'Energiesysteem van Drenthe' heeft het meeste raakvlak met het planvoornemen. De provincie richt zich op de volgende drie punten: adequaat netwerk; het energiesysteem van de toekomst; waterstof als nieuwe energiedrager. De provincie wil voorbereid zijn op de uitdagingen van de toekomst. Zo wordt benoemd dat nieuwe hoogspanningsinfrastructuur nodig is.

blad 21 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Conclusie De energietransitie-agenda 2020 - 2023 van de provincie Drenthe biedt ruimte voor het planvoornemen. De ontwikkeling draagt bij aan het realiseren van aansluitende elektriciteitsinfrastructuur voor een stabiel en betrouwbaar netwerk, waarmee de doelstellingen van de provincie behaald kunnen worden.

3.2.4

Conclusie De voorgenomen ontwikkeling is niet in strijd met het provinciaal beleid.

3.3

Regionaal beleid

3.3.1

RES 1.0 regio Drenthe In de Regionale Energiestrategie (RES) 1.0 van regio Drenthe is de gezamenlijke energiestrategie van alle overheden in de regio Drenthe vastgelegd. In de RES 1.0 is het bod gedaan om in 2030 3,45 TWh elektriciteit op te wekken door windenergie en grootschalige zonne-energie. De impact van de bijdrage van de RES-regio Drenthe op de energie-infrastructuur is doorgerekend door Enexis, RENDO en TenneT. Met de doorrekening hebben de netbeheerders een indicatie van de netimpact gegeven op: de tijd die het kost om uitbreidingen van het netwerk te realiseren; de ruimtelijke inpassing die nodig is voor nieuwe infrastructuur; de maatschappelijke kosten die worden gemaakt om eventuele knelpunten op te lossen. De netbeheerders hebben in de RES 1.0 aangegeven dat er stevig moet worden geïnvesteerd om de ambitie van de RES-regio Drenthe te kunnen realiseren. Om knelpunten op te lossen moeten er vier nieuwe hoogspanning- en middenspanningstations (HS/MS-stations) worden gerealiseerd en dienen 15 bestaande stations te worden uitgebreid. Conclusie De RES 1.0 vormt geen belemmering voor de voorgenomen ontwikkeling. De ontwikkeling voorziet in het uitbreiden van de elektriciteitsnet van TenneT en vervult daarmee een essentiële rol in het behalen van de doelstelling voor duurzame elektriciteitsopwekking in de provincie Drenthe.

3.4

Gemeentelijk beleid

3.4.1

Omgevingsvisie Buitengewoon Borger- Odoorn Op 19 oktober 2023 is de omgevingsvisie vastgesteld. Deze Omgevingsvisie geeft het toekomstbeeld voor Borger-Odoorn en geeft aan waar kansen worden gezien en met welke opgaven de gemeente aan de slag willen. Het toekomstbeeld kijkt ver vooruit én beschrijft de kansen en opgaven als de eerste stappen om het toekomstbeeld te realiseren. Deze visie stelt over energietransitie dat Borger-Odoorn met de aanwezige zonneparken en windturbines al een forse bijdrage levert aan de opwekking van duurzame energie in de regio. Dit maakt dat in ieder geval tot 2030 geen grootschalige wind- en zonneparken ontwikkeld worden binnen de gemeente. De aandacht gaat de komende periode uit naar isoleren en besparen. En naar lokale initiatieven vanuit de inwoners, energiecoöperaties en ondernemers voor duurzame opwek. Het liefst op daken en bouwwerken of aansluitend bij

blad 22 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

infrastructuur waar dat kan. Los van de omvang wordt er altijd ingezet op een eerlijke verdeling van de opbrengsten. Niet langer alleen de lasten maar zeker ook de lusten voor onze inwoners en ondernemers. Van groot belang is het verhogen van de netcapaciteit. Dat vormt nu niet alleen het obstakel voor nieuwe opwek maar ook voor verduurzaming van bestaande woningen en bedrijven en de realisatie van nieuwe, aardgasloze woningen en gebouwen. Conclusie De voorgenomen ontwikkeling is niet in strijd met gemeentelijke omgevingsvisie.

blad 23 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

blad 24 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Hoofdstuk 4

Omgevingsaspecten In dit hoofdstuk wordt de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan onderbouwd aan de hand van de relevante milieu- en omgevingsaspecten. Per aspect wordt kort ingegaan op het relevante kader. Vervolgens wordt per aspect, mede op basis van uitgevoerde onderzoeken, de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan aangetoond.

4.1

Archeologie Kader In de Erfgoedwet is de bescherming van het archeologisch erfgoed geregeld. Deze wet verplicht om bij de bestemming van de in het bestemmingsplan begrepen gronden, rekening te houden met de in de bodem aanwezige, dan wel te verwachten archeologische waarden. Archeologische waarden zijn in Nederland veelal onzichtbaar, aangezien ze grotendeels verborgen liggen in de bodem. Hierdoor zijn ze niet eenvoudig te karteren. Voor de onbekende waarden heeft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de Indicatieve Kaart van Archeologische Waarden (IKAW) opgesteld. Voor de bekende waarden is de Archeologische Monumentkaart (AMK) opgesteld. Bij bodemverstoringen dient getoetst te worden of de archeologische waarden niet verstoord of beschadigd worden. Analyse Op de locatie van het plangebied is een dubbelbestemming 'Waarde -Archeologie 4' en gedeeltelijk 'Waarde - Archeologie 1'aanwezig. Met de geplande ingrepen zullen de vrijstellingsgrenzen worden overschreden, en geldt er voor de werkzaamheden een vergunningsplicht. In het plangebied kunnen archeologische resten worden verwacht uit de perioden laat-paleolithicum tot en met de nieuwe tijd. Hierbij geldt de hoogste verwachting voor de prehistorie en de bronstijd. Deze resten zullen zich voornamelijk bevinden op de hoger gelegen dekzandruggen.

Bij verscheidene archeologische onderzoeken in de (directe) nabijheid van het plangebied is gebleken dat de (dekzand)bodem mogelijk deels intact is.

blad 25 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Figuur 7: Archeologische verwachtingskaart gemeente Borger-Odoorn Selectie(advies) Er is een archeologisch (bureau) onderzoek opgesteld door Antea Group. In het rapport 'Antea Group Archeologie, 2022/264, bureauonderzoek, Netversterking Noordoost Nederland 110kV, uitbreiding station MSKZ110 en amoveren mast 001 te Zandberg, gemeente Borger-Odoorn d.d. 6 april 2023' zijn de resultaten hiervan beschreven. Dit rapport is als bijlage 1 aan deze toelichting toegevoegd. Onderstaand zijn de conclusies weergegeven van dit onderzoek. Het uitgevoerde bureauonderzoek adviseert om een vervolgonderzoek in de vorm van een inventariserend veldonderzoek door middel van boringen, verkennende fase, uit te voeren. Met het uitvoeren van een verkennend booronderzoek wordt de in het bureauonderzoek opgestelde verwachtingsmodel getoetst en kan de bodemopbouw voor het gehele plangebied worden bepaald, inclusief de mate van verstoring. Daarnaast kan met het booronderzoek de diepteligging van het dekzand en de aard van eventuele bodemvorming hierin worden bepaald. Naar aanleiding van de resultaten van het verkennend booronderzoek kan vervolgonderzoek in de vorm van bijvoorbeeld een proefsleuvenonderzoek (variant archeologische begeleiding) worden geadviseerd. Dit is een advies. Het nemen van een selectiebesluit is voorbehouden aan het bevoegd gezag, in dezen Borger-Odoorn.

De gemeente heeft het volgende gereageerd: Bureauonderzoeken akkoord en het advies voor vervolgonderzoek in de vorm van verkennende archeologische boringen wordt onderschreven'. Archeologisch vervolgonderzoek Naar aanleiding van het bureauonderzoek is er specifiek veldonderzoek uitgevoerd door middel van boringen. In het onderzoek 'Netversterking Noordoost Nederland 110kV, blad 26 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

uitbreiding station MSKZ110 en amoveren mast 001 te Zandberg, gemeente Borger-Odoorn, d.d. 29 februari 2024' staan hiervan de resultaten beschreven. Dit onderzoek is als bijlage 2 in zijn geheel aan deze toelichting toegevoegd. Libau heeft dit rapport namens de gemeente beoordeeld (d.d. 12 februari 2024) en constateert dat de deels intacte podzolprofielen in niet aaneensluitende boorlocaties zijn gevonden en dat er daarom geen aanleiding bestaat om de aanwezigheid van intacte vindplaatsen te vermoeden. In het selectiebesluit wordt het terrein daarom vrijgegeven ten gunste van het voorgenomen plan. Nader archeologisch onderzoek is niet nodig. Conclusie Het aspect archeologie vormt geen beperking voor de uitvoerbaarheid van het bestemmingsplan.

4.2

Landschap en culturhistorie Kader Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening is het verplicht om in een bestemmingsplan een beschrijving op te nemen van de manier waarop er rekening is gehouden met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden (gebouwd erfgoed, cultuurlandschap en archeologie). Hierbij gaat het om zowel beschermde objecten en structuren, als niet beschermde objecten als structuren. Daarnaast dient in het kader van een goede ruimtelijke ordening in de planvorming rekening te worden gehouden met het aspect landschap. Hierbij gaat het om kenmerkende ruimtelijke patronen/structuren, karakteristieke beplantingsvormen en gebruikte soorten, de ruimtelijke opbouw van bebouwing in een gebied en natuurwaarden in de omgeving. De bescherming van archeologisch en cultureel erfgoed in Nederland is vastgelegd in de Erfgoedwet, die op 1 juli 2016 in werking is getreden. De Erfgoedwet is in de plaats gekomen van zes wetten en regelingen op het gebied van cultureel erfgoed, waaronder de Monumentenwet 1988. Onderdelen van de Monumentenwet, die van toepassing waren op de fysieke leefomgeving gaan naar de Omgevingswet, die naar verwachting in 2023 van kracht wordt. Voor deze onderdelen is daartoe in de Erfgoedwet voor de periode 2016 - 2023 een overgangsregeling opgenomen.

Het uitgangspunt bij ruimtelijke ontwikkelingen is om het binnen een plangebied aanwezige cultuurhistorische erfgoed te behouden. Dit houdt in dat bescherming moet worden geboden aan de aanwezige Rijksmonumenten, provinciale en gemeentelijke monumenten. Met als doel cultuurhistorische belangen te laten meewegen in de ruimtelijke ordening is per 1 januari 2012 het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd. Daarmee zijn gemeenten verplicht in een bestemmingsplan een beschrijving op te nemen van de wijze waarop met de in het gebied aanwezige cultuurhistorische waarden rekening is gehouden. Dat betekent dat een analyse moet worden verricht naar de cultuurhistorische waarden in een bestemmingsplangebied en dat daar conclusies aan moeten worden verbonden die in een bestemmingsplan verankerd worden. Cultuurhistorisch Kompas Drenthe (CHK) In de Provinciale Omgevingsverordening heeft de provincie Drenthe kernkwaliteiten benoemd, die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Het gaat om archeologie, aardkundige waarden, cultuurhistorie, landschap, rust en natuur. Een ruimtelijk plan kan in principe geen nieuwe activiteiten toestaan die kernkwaliteiten significant aantasten.

blad 27 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Wat 'significant' (een term uit artikel 2.6 lid 4 Omgevingsverordening) is, wordt bepaald door de contouren die de Omgevingsvisie voor de omgang met kernkwaliteiten stelt. Een ontwikkeling leidt dus niet tot significante aantasting, wanneer rekening wordt gehouden met de kernkwaliteiten conform de Omgevingsvisie en uitwerkingen als het Cultuurhistorisch Kompas. Twee doelstellingen staan centraal in het Cultuurhistorisch Kompas Drenthe: herkenbaar houden van de cultuurhistorie; versterken van de ruimtelijke identiteit. Dit doet de provincie door ruimtelijke ontwikkelingen te sturen vanuit samenhangende cultuurhistorische kwaliteiten, met respect en durf. Daarin is ruimte voor inspiratie en eigen afwegingen van partners. Als kernkwaliteiten worden de thema's en gebieden aangewezen zoals die zijn neergelegd op de bij deze verordening behorende kaarten voor de kernkwaliteiten archeologie, aardkundige waarden, cultuurhistorie, landschap (en de beschermingszone radioastronomie en landbouwgebied), waarbij voor Kernkwaliteit landschap geldt dat van een provinciaal belang alleen sprake is in de situaties zoals in de Omgevingsvisie omschreven.

Als bij een ruimtelijk plan kernkwaliteiten betrokken zijn: wordt in het ruimtelijk plan uiteengezet dat met het desbetreffende plan wordt bijgedragen aan behoud en ontwikkeling van de bij het plan betrokken kernkwaliteiten conform het provinciaal beleid en de sturingsniveaus zoals die zijn verwoord in de Omgevingsvisie; maakt het desbetreffende ruimtelijk plan geen nieuwe activiteiten dan wel wijziging van bestaande activiteiten mogelijk die deze kernkwaliteiten significant aantasten. Het plangebied is gelegen binnen deelgebied 4 'De Drentse Monden - de economie van de rechte lijn'. In dit deelgebied wil de provincie specifiek sturen op: Het zichtbaar houden van de ordening en samenhang tussen de ontginningsassen, die tot uitdrukking komt in enkele en dubbele lintdorpen en bebouwde en onbebouwde ontginningsassen. Het herkenbaar houden van de ordening en samenhang binnen een lintdorp, zoals boerderijen en woningen die elk aan een zijde van het kanaal staan. Het beleefbaar houden van het verschoven lint van Roswinkel, mede door de open ruimte tussen de oude en de nieuwe weg te handhaven. Het benadrukken van de oude veenloop tussen Valthermond en Nieuw-Weerdinge door de afwijkende onregelmatige verkaveling en de duidelijke begrenzingen.

Onderzoek In het plangebied liggen geen Rijks-, provinciale of gemeentelijke monumenten en is geen sprake van beschermde stads- of dorpsgezichten. Voor aardkundige waarden geldt een generieke bescherming vanuit de provinciale Omgevingsverordening. Het plangebied ligt niet binnen de Cultuurhistorische Hoofdstructuur (CHS), aangewezen in de provinciale Omgevingsverordening. De CHS verbindt alle elementen, structuren en gebieden die in hun onderlinge samenhang van provinciaal belang worden geacht. Voor dit gebied staan twee provinciale doelstellingen centraal: herkenbaar houden van de cultuurhistorie; versterken van de ruimtelijke identiteit.

blad 28 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Conclusie Het plan voorziet niet in de wijziging of wezenlijke aantasting van beeldbepalende of belangrijke (cultuurhistorische) landschapselementen. De opstijgpunten worden gerealiseerd bij bestaande mast 181 en het bestaande station MSKZ, alle nieuw kabels komen ondergronds te liggen. De definitieve vormgeving van zowel de aanpassingen aan het bestaande hoogspanningsstation en bestaande hoogspanningsmast zijn nog niet bekend. Er kan wel worden gesteld dat de openheid van het gebied niet wordt aangetast door de voorgenomen ontwikkeling. Bovendien bestaat tenslotte de mogelijkheid voor het college om binnen de bedrijfsbestemmingen een nadere afweging te maken op grond van de nadere eisen regeling die is opgenomen in artikel 3 en 4. Hierom vormen de aspecten landschap en cultuurhistorie geen belemmering voor dit plan.

4.3

MER Voor plannen en besluiten die ontwikkelingen bevatten die (mogelijk) belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu kunnen hebben, geldt de verplichting om de procedure voor milieueffectrapportage te doorlopen of te beoordelen of het doorlopen van een dergelijke procedure noodzakelijk is (een m.e.r.-beoordeling). Op die manier krijgt milieu een volwaardige rol in de afweging van belangen. De milieueffectrapportage is geregeld in de Wet milieubeheer en nader uitgewerkt in de AMvB Besluit m.e.r. De categorieën van activiteiten waarbij deze verplichting aan de orde is, zijn vastgelegd in het Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.). Het Besluit m.e.r. bestaat uit een hoofddeel en een bijlage. De activiteiten die belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu kunnen hebben, staan genoemd in de bijlagen van het Besluit milieueffectrapportage. Het gaat om de C-lijst en de D-lijst waarin alle activiteiten staan genoemd waarvoor m.e.r.-verplichtingen kunnen gelden. De aard en omvang van de activiteit bepaalt in belangrijke mate welke verplichtingen gelden ten aanzien van de rapportages. Er is sprake van een vormvrije m.e.r.-beoordeling, een m.e.r.-beoordeling of een m.e.r.-plicht. De gevallen waarvoor een milieueffectrapportage verplicht is, staan in onderdeel C. De gevallen waarvoor een m.e.r.-beoordeling verplicht is, staan in onderdeel D.

De gevallen in onderdeel D zijn overigens indicatief. De verplichting voor een m.e.r.-beoordeling geldt ook wanneer op grond van de selectiecriteria in bijlage III bij de EEG-richtlijn milieu-effectbeoordeling niet kan worden uitgesloten dat de activiteit belangrijke nadelige gevolgen voor het milieu kan hebben. Deze omstandigheden zijn: 1.

2.

3.

de kenmerken van de projecten (omvang project, gebruik van natuurlijke hulpbronnen, productie van afvalstoffen, verontreiniging en hinder, risico en ongevallen en de cumulatie met andere projecten); de plaats van de projecten (bijzondere gebieden, bestaand grondgebruik, rijkdom/kwaliteit/regeneratievermogen van natuurlijke hulpbronnen van het gebied, het opnamevermogen van het natuurlijk milieu); de kenmerken van de potentiële effecten (in samenhang met de eerste twee criteria: bereik, grensoverschrijdende karakter van het effect, orde/grootte/complexiteit effect, waarschijnlijkheid effect, duur/frequentie/onomkeerbaarheid van het effect).

Gelet op de wetswijziging per 16 mei 2017 moet er voor de aanleg van een ondergrondse hoogspanningsleiding op grond van het Besluit m.e.r. bijlage D een aanmeldingsnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling door de initiatiefnemer worden opgesteld, op basis waarvan de gemeente een besluit neemt over de m.e.r.-beoordelingsplicht.

blad 29 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Onderzoek Er is een vormvrije m.e.r.-beoordeling opgesteld door Antea Group. In het rapport 'Aanmeldingsnotitie vormvrije m.e.r.-beoordeling, locatie 4 – gemeente Borger-Odoorn d.d. 22 november 2023 zijn de resultaten hiervan beschreven. Dit rapport is als bijlage 9 aan deze toelichting toegevoegd. Onderstaand zijn de conclusies weergegeven van dit onderzoek. In het kader van deze notitie en de onderzoeken in het kader van de ruimtelijke onderbouwing (toelichting bestemmingsplan) is in voldoende mate inzicht gekregen in de milieugevolgen van de beoogde ontwikkeling. Gelet op de kenmerken van het project, de locatie van het project en de kenmerken van de effecten van het project, moet worden geconcludeerd dat het project niet leidt tot milieueffecten van dusdanige omvang dat sprake kan zijn van 'belangrijke nadelige milieugevolgen'. Er is daarom geen aanleiding of noodzaak voor het doorlopen van een formele m.e.r.-beoordelingsprocedure of m.e.r. procedure. Na dit besluit zijn er nog aanvullende onderzoeken uitgevoerd die aan deze toelichting zijn toegevoegd. Ook hieruit zijn geen nadelige milieugevolgen naar voren gekomen op basis waarvan er in het MER traject eventueel vervolgstappen nodig zouden kunnen zijn. Er is geen sprake van nadelige milieugevolgen.

Conclusie Gelet op het voorstaande wordt voorgesteld om op basis van deze aanmeldnotitie te besluiten dat geen milieueffectrapportage nodig is.

4.4

Bedrijven en milieuzonering Kader Zowel de ruimtelijke ordening als het milieubeleid stellen zich ten doel een goede kwaliteit van het leefmilieu te handhaven en te bevorderen. Dit gebeurt onder andere door milieuzonering. Milieuzonering betekent het aanbrengen van een voldoende ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende bedrijven of inrichtingen enerzijds en milieugevoelige functies (zoals wonen en recreëren) anderzijds. De ruimtelijke scheiding bestaat doorgaans uit het aanhouden van een bepaalde afstand tussen milieubelastende en milieugevoelige functies. De onderlinge afstand moet groter zijn naarmate de milieubelastende functie het milieu sterker belast. Milieuzonering heeft twee doelen: het zoveel mogelijk beperken of voorkomen van hinder en gevaar bij woningen en andere gevoelige functies; het bieden van voldoende zekerheid aan bedrijven zodat zij hun activiteiten duurzaam onder aanvaardbare voorwaarden kunnen verrichten.

blad 30 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Onderzoek Bovengrondse en ondergrondse hoogspanningsverbindingen vallen niet onder de functies die milieuhinder veroorzaken en zijn daarom niet opgenomen in de handreiking van de VNG. Daarnaast zijn hoogspanningsverbindingen niet milieuhindergevoelig. Eventueel in de omgeving aanwezig zijnde milieuhinder veroorzakende bedrijven of functies vormen enerzijds geen belemmering voor de realisatie van de benodigde verbindingen en de ontwikkeling van deze bedrijven of functies wordt anderzijds niet belemmerd. Het totale transformatorvermogen wordt niet uitgebreid. Momenteel heeft station MSKZ een vermogen van 172 MVA (2x77 + 18). Transformatorstations met een vermogen tussen 100 en 200 MVA zijn volgens de VNG handreiking Bedrijven en Milieuzonering een categorie 3.2 bedrijf. Hierbij geldt een richtafstand van 100 meter tot de dichtstbijzijnde woning in een 'rustige woonwijk' of een 'rustige buitengebied'. Het plangebied kan worden gezien als 'rustig buitengebied'. De dichtstbijzijnde woning ligt op ruim 275 meter afstand. Daarmee valt de woning buiten de richtafstanden voor geluid en gevaar. In dit plan worden overigens geen transformatoren gerealiseerd. Conclusie Het aspect bedrijven en milieuzonering vormt geen belemmering voor het planvoornemen.

4.5

Bodem Kader Op grond van het Besluit ruimtelijke ordening dient in verband met de uitvoerbaarheid van een plan rekening te worden gehouden met de bodemgesteldheid in het plangebied. Met andere woorden: is de milieuhygiënische kwaliteit van de bodem geschikt voor de beoogde bestemming(en)/functie(s)? Is er bodemverontreiniging is die de functiedoelen kan frustreren, levert dit gezondheidsrisico's, ecologische risico's of verspreidingsrisico's op en kan er tijdig iets aan gedaan worden? Uitgangspunt is dat de bodemkwaliteit geen onaanvaardbaar risico oplevert voor de gebruikers van de bodem. Bovendien mag de bodemkwaliteit niet verslechteren door grondverzet (bijvoorbeeld graafwerkzaamheden). Dit is het zogenaamde stand still-beginsel. Analyse In het plangebied is een historisch bodemonderzoek uitgevoerd door Antea Group. In het rapport 'Milieuhygiënisch vooronderzoek (NEN5725), Netversterking Noordoost Nederland 110 kV, locaties 1 t/m 5, d.d. 10 november 2022' zijn de resultaten hiervan beschreven. Dit rapport is als bijlage 3 aan deze toelichting toegevoegd. Uit het historisch bodemonderzoek is voortgekomen dat er op het werkterrein van mast 181, het kabeltracé, bij mast 1 (portaal) en de uitbreiding van het hoogspanningsterrein van MSKZ110 diverse gedempte kavelsloten aanwezig zijn uit de jaren '50 tot jaren '90 en enkele voormalige kavelpaden.

In de regel zijn deze paden verhard geweest met puin. Deze locaties zijn asbestverdacht, evenals de dempingen. Op het kabeltracé tussen mast 181 en nieuw te bouwen station Musselkanaal 110 zijn nabij de Schaapsbergweg 60 een voormalige kurkwarenfabriek, kavelpad met puin (nog aanwezig) en twee voormalige kavelpaden en een demping aanwezig. Deze locaties zijn verdacht op standaard parameters en op asbest. Op de werkterreinen zijn verder diverse voormalige kavelpaden en dempingen uit de jaren '50 tot '80 aanwezig. Ook deze zijn potentieel asbestverdacht indien daar tijdens veldonderzoek puin wordt aangetroffen. Aanbevelingen

blad 31 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

Voor grondroerende werkzaamheden binnen de verdachte bodemlocaties zoals benoemd in het vooronderzoek dient verkennend bodemonderzoek op basis van de NEN 5740 of verkennend asbestonderzoek op basis van de NEN 5707/NEN 5897, te worden uitgevoerd om de milieuhygiënische bodemkwaliteit te bepalen. Volgens het onderzoeksprotocol van TenneT TSO B.V. worden eveneens de onverdachte delen van voorgenoemde deellocaties onderzocht middels strategie ONV-L of ONV-NL. Bij het aantreffen van (bijmengingen met) onvoorzien puin in het opgeboorde materiaal dient tevens een verkennend asbestonderzoek conform NEN 5707 of NEN 5897 uitgevoerd te worden. Het uitgangspunt is dat de locaties onverdacht zijn op PFAS met uitzondering van de bodem nabij de voormalige boomgaard bij mast 146. Voor de afvoer van grond kunnen de gemiddelde gehalten uit de bodemkwaliteitskaarten PFAS van de Provincie Drenthe worden gehanteerd voor de PFAS-onverdachte gebieden. Binnen de locaties zoals genoemd in dit rapport, dienen de te nemen veiligheidsmaatregelen voor het werken in of met verontreinigde grond conform CROW 400 bepaald te worden op basis van de hierboven genoemde onderzoeken. Bovenstaande aanbevelingen worden betrokken bij het aanvullende bodemonderzoek dat op dit moment uitgevoerd wordt. Verkennend bodemonderzoek Naar aanleiding van het historisch bodemonderzoek is een verkennend bodemonderzoek uitgevoerd.

In het rapport 'Verkennend bodemonderzoek, deellocatie 04 Netversterking Noordoost Nederland, Schaapsbergweg 58 Zandberg tot Jipsingboermussel 64 te Ter Apelkanaal, d.d. 22 februari 2024' zijn hiervan de resultaten beschreven. Dit rapport is als bijlage 4 toegevoegd aan deze toelichting. Het doel van het verkennend bodemonderzoek is het vaststellen van de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse van het werkgebied. Met het bodemonderzoek wordt vastgesteld of er sprake is van een bodemverontreiniging en zo ja, of deze een belemmering vormt voor de voorgenomen werkzaamheden. Het verkennend bodemonderzoek is gebaseerd op de richtlijnen uit de NEN 5740: 2023 (Onderzoeksstrategie bij verkennend onderzoek). Zintuigelijk waarnemingen Er zijn binnen het gehele projectgebied ter plaatse van de vermeende dempingen bijmengingen met hout, plantenresten en in een enkele boring, resten slib waargenomen in de zandige ondergrond. Ter plaatse van de dammen en kavelpaden is aan de Jipsingboermussel 54, 64 en Schaapsbergweg 60, puin aangetroffen. Grond Er zijn geen verhoogde gehalten aangetoond boven de interventiewaarde bodemkwaliteit in de boven- en de ondergrond met uitzondering van een sterk verhoogd gehalte aan PCB en asbest in de grond en het puin van het kavelpad aan de Jipsingboermussel 64.

Grondwater In het grondwater zijn geen componenten in concentraties boven de signaalwaarden van de Provincie aangetoond. Conclusie De onderzoeksresultaten geven aanleiding tot het uitvoeren van vervolgonderzoek ter plaatse van het kavelpad aan de Jipsingboermussel 54 en de baksteenhoudende blad 32 van 53

vastgesteld bestemmingsplan Buitengebied, Aanpassing Hoogspanningsstation Musselkanaal Zandberg Gemeente Borger-Odoorn Projectnummer 0479579.100

ondergrond ter plaatse van boring 4-100A. Dit wordt uitsluitend aanbevolen wanneer daadwerkelijk gegraven gaat worden in de kavelpaden en dieper dan 0,5 m-mv ter plaatse van genoemd boorpunt 4-100A. Op dat moment is ook een melding MBA Graven noodzakelijk (vanwege het sterk verhoogde gehalte aan PCB) en een melding Besluit Asbestwegen noodzakelijk voor werkzaamheden in het kavelpad bij nummer 6. Met onderhavig onderzoek is de actuele milieuhygiënische kwaliteit van de bodem ter plaatse van het overige werkgebied in voldoende mate vastgesteld.

4.6

Ecologie Kader Ontwikkelingen kunnen effect hebben op beschermde natuurwaarden. Dit betreft potentiële effecten op vogel- en vleermuissoorten, maar ook effecten op beschermde natuurgebieden zijn mogelijk. De Wet natuurbescherming (Wnb) bevat alle regels voor de bescherming van zowel soorten als natuurgebieden. In het kader van de Wet natuurbescherming is het noodzakelijk om inzicht te hebben in de mogelijke effecten van het bestemmingsplan op de beschermde natuurwaarden. Soortenbescherming De bescherming van in het wild voorkomende planten- en diersoorten is vastgelegd in de Wet natuurbescherming. De Europese Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn zijn voor Nederland geïmplementeerd in deze wet. Op grond van de Wet natuurbescherming gelden diverse verbodsbepalingen, zoals het doden van specifiek aangewezen vogel- en vleermuissoorten. Natura 2000 gebieden Natura 2000 is een netwerk van Europese natuurgebieden. Deze gebieden zijn aangewezen in het kader van de Europese Vogel- en Habitatrichtlijnen. In Nederland zijn deze richtlijnen geïmplementeerd in de Wet natuurbescherming. Nederland heeft ruim 160 Natura 2000-gebieden, waaronder het IJsselmeer en de Waddenzee. Per gebied zijn instandhoudingsdoelstellingen vastgelegd voor de soorten waarvoor het gebied een belangrijke functie heeft.

Activiteiten in Natura 2000-gebieden zijn alleen toegestaan als significant negatieve effecten op de gestelde instandhoudingsdoelstellingen zijn uitgesloten, of als een afweging heeft plaatsgevonden over alternatieven, dwingende redenen van groot openbaar belang en de inzet van compenserende maatregelen. In de passende beoordeling worden de effecten op de instandhoudingsdoelstellingen bepaald. Daarbij dient ook een eventuele externe werking van een initiatief op nabijgelegen Natura 2000-gebieden te worden bepaald. De Vogelrichtlijn en Habitatrichtlijn bieden een juridisch kader dat verzekert dat menselijke activiteiten worden ondernomen op een wijze die de integriteit van Natura 2000-gebieden niet negatief beïnvloeden. Natuurnetwerk Nederland Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is een samenhangend netwerk van bestaande en nog te ontwikkelen belangrijke natuurgebieden in Nederland. Wanneer (kleine) natuurgebieden en de daarin voorkomende soorten geïsoleerd komen te liggen, bijvoorbeeld door bebouwing en infrastructuur, bestaat het risico dat soorten niet kunnen overleven en het natuurgebied zijn waarde verliest. Door het aaneenschakelen van natuurgebieden wordt een bijdrage geleverd aan het voorkomen van deze achteruitgang van natuur en biodiversiteit (veelheid van soorten).

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=2b51fed7-cd98-4ffd-9c9d-82585e1229ca