Beleidskader preventie sociaal domein
Tekst van het document
Beleidskader preventie sociaal domein Gemeente Borger-Odoorn
1
Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: Inleiding .............................................................................................................................3 1.1 Aanleiding......................................................................................................................................3 1.2 Totstandkoming visie op preventie ...............................................................................................3 1.3 Leeswijzer ......................................................................................................................................4 Hoofdstuk 2: Wettelijke kader ................................................................................................................4 2.1 Zorgwetten ....................................................................................................................................4 2.2 Jeugdwet (Jw) ................................................................................................................................5 2.3 Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs).............................................................................5 2.4 Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015......................................................................5 2.5 Educatie
.........................................................................................................................................6 Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (OKE) ..............................................................6 2.6 Participatiewet (PW) .....................................................................................................................6 2.7 Beleidsplannen ‘De gemeente als nuchtere naober 2015-2016’ en Vanzölf saomen! 2017-2020’ .............................................................................................................................................................6 Hoofdstuk 3: Visie op preventie ..............................................................................................................7 Hoofdstuk 4: Uitgangspunten preventie .................................................................................................8 4.1 Versterken eigen kracht en sociale cohesie ..................................................................................8 4.2 Normaliseren en de-medicaliseren ...............................................................................................8 4.3 Positieve gezondheid.....................................................................................................................9 4.4 Werken vanuit de bedoeling
.........................................................................................................9 4.5 Kostenbeheersing..........................................................................................................................9 4.6 Integrale samenwerking ................................................................................................................9 4.7 Minder regeldruk professionals ..................................................................................................10 4.8 Inclusieve samenleving................................................................................................................10 Hoofdstuk 5: Opdracht preventieagenda sociaal domein.....................................................................10 Hoofdstuk 6: Tot slot: ............................................................................................................................11
2
Hoofdstuk 1: Inleiding “Voorkomen is beter dan genezen”. Het is een oud spreekwoord, maar binnen het sociaal domein is dit nog steeds een zeer actueel thema. Vanaf de decentralisatieslag in 2015 zetten wij in BorgerOdoorn al stevig in op preventie voor onze inwoners en ook hun netwerk. Onder preventie verstaan wij het voor onze inwoners voorkomen van problemen of als er problemen zijn, voorkomen dat deze erger worden of herhaling ervan voorkomen. Voor u ligt het beleidskader preventie sociaal domein van de gemeente Borger-Odoorn voor de komende jaren. In dit beleidskader verwoorden we ons denken en handelen van de afgelopen jaren in het sociaal domein en de beleidsterreinen die daar dicht tegen aan schuren zoals sport en (volks)gezondheid, onderwijs, cultuur, schulden en (generatie)armoede. Wij bekrachtigen hiermee de ingeslagen weg. Wij zijn ons er van bewust dat inzet op preventie op de lange(re) termijn pas haar vruchten afwerpt. Vaak gaat hier minimaal één generatie overheen. Uiteraard zijn ook landelijke, regionale inzichten en thema’s, die de aandacht verdienen, hierin meegenomen. In dit beleidskader beschrijven we hoe we preventie in het sociaal domein zien en benoemen hiervoor uitgangspunten. Op basis van deze uitgangspunten maken wij onze keuzes voor het inrichten en het verder ontwikkelen van preventie in het sociaal domein voor de komende jaren.
1.1 Aanleiding In 2019 heeft onderzoeksbureau Pro Facto een evaluatie uitgevoerd over de uitvoering van het sociaal domein en het werken met het Regenboogmodel. Een aantal aanbevelingen uit dit evaluatierapport richten zich op preventie in het sociaal domein. Preventie vindt veelal plaats in het voorliggend veld. Met het voorliggend veld bedoelen we alle voorzieningen voor (hulp)vragen van onze inwoners die toegankelijk zijn zonder indicatie van bijvoorbeeld een huisarts of Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn. Dit kan gaan om professionele, maar ook informele ondersteuning. Deze laatste vorm van ondersteuning wordt vaak door familie, vrienden, buren of vrijwilligers gegeven, waarvoor niet wordt betaald. Dit aanbod van preventieve activiteiten en voorzieningen sociaal domein in het voorliggend veld blijkt in Borger-Odoorn versnipperd en niet in samenhang georganiseerd. Daarbij is het huidige aanbod onvoldoende gebruiksvriendelijk ingericht. Dit zien wij in de praktijk terug in: • • • •
De mate van zelfredzaamheid van een deel van de inwoners; Het ontbreken van een integrale visie op preventie met daarbij geformuleerde uitgangspunten; Het ontbreken van integraliteit in de samenwerking en uitvoering; Een onvolledig beeld van de sociale kaart van preventieve voorzieningen en ook de onbekendheid hiermee voor zowel professionals als inwoners en hun netwerk, waardoor er (soms) onnodig dure voorzieningen worden ingezet.
1.2 Totstandkoming visie op preventie Op 25 en 26 oktober 2021 zijn er in het kader van de doorontwikkeling van het sociaal domein twee inspirerende dagen georganiseerd. Tijdens de ‘snelkookpansessies’ hebben verschillende (maatschappelijke) organisaties, de Adviesraad sociaal domein, inwoners en medewerkers van de gemeente onder andere meegedacht over de visie op het sociaal domein en daarbinnen ook de visie op preventie met bijbehorende uitgangspunten. In dit beleidskader preventie is ook de opbrengst van deze dagen als input meegenomen.
3
1.3 Leeswijzer In hoofdstuk 2 behandelen we de verschillende wettelijke kaders en beleidsstukken waarin het thema preventie voorkomt. Vervolgens beschrijven we in hoofdstuk 3 het belang van preventie en daarna definiëren we de visie op preventie zoals wij haar zullen hanteren binnen de gemeente Borger-Odoorn. In hoofdstuk 4 beschrijven we vervolgens de uitgangspunten bij de visie op preventie waarop wij de keuzes die we maken omtrent preventie baseren. Daarna beschrijven we in hoofdstuk 5 de opdracht voor het schrijven van de preventieagenda. In hoofdstuk 6 wordt het tijdspad van het bestuurlijk besluitvormingsproces beschreven voor het beleidskader preventie en de preventieagenda.
Hoofdstuk 2: Wettelijke kader Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de uitvoering van veel verschillende taken in het sociaal domein. Bij het oplossen van maatschappelijke vraagstukken vervullen gemeenten vaak een regierol. Preventie is een onderwerp dat in veel wetten en beleidsstukken terugkomt. Hieronder beschrijven wij verschillende wetten, waarin preventie is opgenomen. Ook verbinden wij de wettelijke kaders aan de beleidskaders, waarmee wij in Borger-Odoorn uitvoering geven aan deze wetten. Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) is preventief werken in brede zin een wettelijke taak.
2.1 Zorgwetten Wet publieke gezondheid (Wpg)
De Wet publieke gezondheid gaat over de publieke gezondheidszorg. De publieke gezondheidszorg betreft de gezondheid van de samenleving en risicogroepen. Alle activiteiten die binnen de wet publieke gezondheid vallen zijn gericht op het bevorderen van gezondheid en preventie. Momenteel zijn de speerpunten voor het Rijk: het tegengaan van roken, vermindering van alcoholgebruik, de bestrijding van overgewicht, depressiepreventie en het tegengaan van diabetes.
Nationaal Preventieakkoord
De ambitie van het Nationaal Preventieakkoord is het gezonder maken van Nederland. In Nederland moeten kinderen een goede start kunnen maken zodat ze daar hun leven lang profijt van hebben. Daarnaast is het van belang dat volwassenen actief zijn, zodat ze fit hun pensioen in gaan. Als laatste is het belangrijk dat ouderen gezonde levensjaren hebben en zolang mogelijk mee kunnen doen in de samenleving. Om dit voor elkaar te krijgen is er een pakket aan maatregelen opgesteld die zouden moeten bijdragen aan het gezonder maken van Nederland. De maatregelen in dit pakket zijn onder andere gericht op het terugdringen van roken, overgewicht en problematisch alcoholgebruik. Dit komt overeen met de speerpunten van het Rijk voor de Wet publieke gezondheid.
Meerjarenbeleidsprogramma samen gezond in beweging
In Drenthe is er op het gebied van sport en gezondheid het meerjarenbeleidsprogramma samen gezond in beweging opgesteld. Dit is een integraal document dat is gericht op sport, bewegen en preventie. Het doel hiervan is om de ervaren gezondheid van Drenten te verhogen in een omgeving die uitnodigt tot een gezonde leefstijl. Het draait binnen het meerjarenbeleidsprogramma om het meedoen aan de maatschappij, mentale en lichamelijke gezondheid, dagelijks functioneren, zingeving in het leven en de kwaliteit van leven. Dit komt overeen met de Wet publieke gezondheid, aangezien die ook gericht is op het bevorderen van gezondheid en preventie.
4
Lokaal sport- en gezondheidsakkoord
In Borger-Odoorn hebben wij ook een sport- en gezondheidsakkoord gesloten, waarin onze lokale ambities en afspraken staan. Er gebeurt veel op het gebied van bewegen, sport, buitenspelen en een gezonde leefstijl. Dat willen we graag zo houden en uitbreiden. Bewegen is leuk en kan veel opleveren. Denk aan gezelligheid, ontspanning, saamhorigheid, gezondheid, een gezonde ontwikkeling van onze kinderen, het tegengaan van eenzaamheid en erbij horen. Als gemeente willen we graag alles uit de inzet van bewoners en verenigingen halen.
Zorgverzekeringswet (Zvw)
De Zorgverzekeringswet gaat over de zorgverzekering in Nederland. Deze wet zorgt ervoor dat iedereen in Nederland toegang heeft tot gezondheidszorg. Volgens de wet zijn zorgverzekeraars verplicht om ervoor te zorgen dat er voldoende basiszorg voor iedereen beschikbaar is. Onderdeel van de basisverzekering zijn geïndiceerde- en zorg gerelateerde preventie. Dit houdt in dat bij mensen die beginnende klachten hebben er wordt voorkomen dat het erger wordt. Bij mensen die bijvoorbeeld een ziekte hebben wordt voorkomen dat de ziekte leidt tot complicaties.
Wet langdurige zorg (Wlz)
Wanneer 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht nodig is, kan iemand op basis van de Wet langdurige zorg hiervoor in aanmerking komen. Bij deze wet gaat het namelijk over zware, intensieve zorg voor kwetsbare ouderen, mensen met een handicap en mensen met een psychische aandoening. De verantwoordelijkheid voor de wet langdurige zorg ligt niet bij de gemeente, maar bij zorgkantoren en andere wet langdurige zorg organisaties. Zij kunnen dus bijvoorbeeld zorg gerelateerde preventie inzetten.
2.2 Jeugdwet (Jw) Gemeenten zijn verantwoordelijk voor uitvoering van de Jeugdwet en daarmee verantwoordelijk voor alle vormen van jeugdhulp. Deze wet is gericht op het voorkomen van en hulp bij opgroei- en opvoedproblemen en psychische problemen en uitvoering van kinderbescherming en jeugdreclassering. Het doel van de Jeugdwet is om versnippering te voorkomen en zorg en hulp dichterbij het gezin te organiseren.
2.3 Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) De Wet gemeentelijke schuldhulpverlening regelt dat gemeenten een zorgplicht hebben om inwoners door middel van integrale schuldhulpverlening te helpen bij het oplossen van schulden en het voorkomen ervan.
2.4 Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) 2015 Met de Wmo kunnen gemeenten ondersteuning thuis bieden, waardoor er voor gezorgd kan worden dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Het gaat dus om de ondersteuning van mensen die niet meer zelfredzaam zijn. Hierbij kan worden gedacht aan mensen die begeleiding en dagbesteding nodig hebben, maar ook aan ondersteuning van mantelzorgers om die tijdelijk te kunnen ontlasten. Preventie komt bij de Wmo ook duidelijk naar voren in het feit dat inzet plaatsvindt om zwaardere zorg te voorkomen.
5
2.5 Educatie Wet passend onderwijs (Wpo)
Volgens de Wet passend onderwijs verdient ieder kind (ook met een specifieke onderwijsbehoefte) een zo passend mogelijke plek in het onderwijs. Dit betekent dat er wordt uitgegaan van de mogelijkheden van kinderen en dat er rekening wordt gehouden met hun beperkingen. Wanneer het kan, gaan kinderen met een beperking naar regulier onderwijs. Het speciaal onderwijs blijft bestaan voor kinderen waarvoor dit nodig is. Als het gaat om preventie, dan zijn scholen de plek om problematiek vroeg te signaleren. Partners die zich in Borger-Odoorn met de uitvoering van deze wet bezighouden zijn: Schoolbesturen Primenius, OPO Borger-Odoorn en CKC Drenthe, het samenwerkingsverband 22.02 primair onderwijs voor Emmen en Borger-Odoorn, het Esdal College en het samenwerkingsverband Sterk voortgezet onderwijs Zuidoost Drenthe.
Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (OKE) Het doel van de Wet ontwikkelingskansen door kwaliteit en educatie (Wet OKE) is om de taalontwikkeling van jonge kinderen te stimuleren en de kwaliteit van de peuterspeelzalen te verbeteren. Kinderen verdienen een goede voorbereiding op hun schoolloopbaan en hun functioneren in onze maatschappij. Hierdoor hebben ze positieve leerervaringen en kunnen ze hun talenten maximaal ontwikkelen. Vooral jonge kinderen met een risico op een taalachterstand in de Nederlandse taal hebben een goede voorbereiding nodig, voordat ze de stap maken naar de basisschool. Juist dán is extra aandacht voor deze kinderen nodig. Voor- en vroegschoolse educatie (vve) speelt hierin een belangrijke rol. Het doel van vve is het voorkomen, vroegtijdig opsporen en aanpakken van taal- en onderwijsachterstanden bij jonge kinderen. Hoe eerder met die extra inzet wordt begonnen, hoe groter het positieve effect op het voorkomen van achterstanden, die anders later moeilijk in te halen zijn. De uitvoering van deze wet krijgt onder andere vorm in de lokale educatieve agenda van BorgerOdoorn.
2.6 Participatiewet (PW) Onder participatie verstaan we het mee doen in de samenleving via bijvoorbeeld arbeid, onderwijs, onderlinge hulp of vrijwilligerswerk. Iedereen moet kunnen meedoen: jong of oud, met of zonder beperking, ongeacht gender. De participatiewet is er in principe op gericht om uit te stromen naar werk. Op het moment dat iemand (tijdelijk of langdurig) niet in staat is om zelf in inkomen te voorzien, dan geldt de participatiewet als een vangnet voor het inkomen.
2.7 Beleidsplannen ‘De gemeente als nuchtere naober 2015-2016’ en Vanzölf saomen! 2017-2020’ Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de uitvoering van de Jeugdwet, Wmo en de Participatiewet. Op basis van deze decentralisatie hebben we het beleidsplan ‘De gemeente als nuchtere naober’ opgesteld. In dit beleidsplan wordt de relatie met de inwoners benoemd als die van 'nuchtere naober'. Dit houdt in dat we van de inwoners eigen kracht, eigen inzet en samenredzaamheid verwachten. Ook willen we in Borger-Odoorn samen zaken aanpakken, in naoberschap. We versterken de kracht van gemeenschappen en dorpen. Concreet komt dit erop neer dat we steeds samen naar een passende oplossing zoeken. We vinden dat het aan de mensen zelf (en hun omgeving) is om iedereen op een gezonde wijze te laten meedoen, jong en oud, gezin of alleenstaande. Waar dit echt niet lukt, ondernemen we aanvullende acties.
6
Het beleidsplan ‘Vanzölf saomen’ geeft een verdere verdieping op ‘De gemeente als nuchtere naober’. De focus ligt ook weer op samenwerking, maar de rol van de gemeente is hierin sinds 2015 wel veranderd. We zijn vanuit de gemeente (meer en meer) regie in het sociaal domein gaan voeren. Daarbij kijken we meer naar wat de inwoner nodig heeft in plaats van naar wat de inwoner vraagt. We zijn dus gekanteld van zorgen vóór naar zorgen dát. We kijken in een vroeg stadium naar de wensen en behoeften van inwoners. We leggen verbindingen met onze partners, maar de uitvoering laten we waar mogelijk over aan de inwoners, waar nodig aan professionals. De inzet van zwaardere en langdurige zorg- en hulpverlening willen we hiermee zoveel mogelijk voorkomen.
Hoofdstuk 3: Visie op preventie In het manifest ‘visie op het sociaal domein’ staat dat in Borger-Odoorn alle inwoners de kans hebben om mee te doen en een goed en gelukkig leven te leiden. Daaraan dragen we bij door onder andere altijd in te zetten op preventie. Hierbij is het van belang dat inwoners de regie over hun eigen leven houden en dat interventies daarop zijn gericht. Preventie is van belang op veel gebieden. We doen in Borger-Odoorn al veel aan preventieve activiteiten. Daarbij werken we met het Regenboogmodel. Dit model bestaat uit verschillende bogen, namelijk: het gezin, het sociaal netwerk, algemene voorzieningen, collectieve voorzieningen en individuele voorzieningen. Er zit een bepaalde volgorde in, waarbij de onderste bogen (het gezin, sociaal netwerk) de lichtere vormen van zorg weergeven. Het doel is om een zo licht mogelijke vorm van zorg in te zetten. Wanneer een boog niet of onvoldoende een oplossing aan de inwoner biedt, dan kan er naar voorzieningen in de hogere bogen worden gekeken. Het is echter niet altijd nodig om eerst ondersteuning vanuit de onderste bogen te bieden. Soms is hulp vanuit de hogere bogen meteen noodzakelijk. Het is goed om op te merken dat preventie in alle bogen van dit model een rol kan spelen. Preventie kan op elk moment, bij elke behoefte of vraag van de inwoner, worden ingezet.
Huidige situatie We zien in de praktijk dat inwoners of iemand uit het netwerk van de inwoners vaak nog te laat aan de bel trekken als er iets niet goed gaat. Ook weten inwoners, professionals en het netwerk in de omgeving van de inwoners vaak niet goed de weg naar hulp te vinden. Daarnaast hangt het ene probleem vaak met het andere samen. Preventief werken gebeurt vaak nog vanuit de eigen organisatie en binnen het eigen domein. Wij hebben in de afgelopen jaren met verschillende samenwerkingspartners al stappen met verschillende voorzieningen en projecten gezet. We constateren, onder andere ook in het evaluatierapport van Pro Facto, wel dat het breed preventief werken en signaleren in Borger-Odoorn nog meer vorm moet krijgen. Gewenste situatie Wij zien dat onze veranderopgave voor het sociaal domein en ook de beleidsvelden aanpalend hieraan er op gericht blijft om ‘een beweging naar de voorkant’ te maken. Hoe eerder we met preventie erbij zijn, hoe meer we kunnen voorkomen dat problemen ontstaan of verergeren. Daarmee willen we mogelijke inzet van zwaardere, langdurige en vaak duurdere zorg en ondersteuning verminderen of niet nodig laten zijn.
7
Onze visie op preventie is voor de komende jaren als volgt: ‘In Borger-Odoorn hebben alle inwoners de kans om mee te doen en een goed en gelukkig leven te leiden. Met preventie versterken we in Borger-Odoorn altijd de eigen kracht van onze inwoners. We voorkomen problemen voor onze inwoners door vroegtijdig te signaleren. Als er problemen zijn, voorkomen we dat deze erger worden of worden herhaald. Naast de inwoners richten we ons ook op het (sociaal) netwerk van de inwoners, omdat die een cruciale rol kunnen spelen in vroegsignalering. Hiermee verminderen we, ook vanuit financieel oogpunt, de inzet en afhankelijkheid van zwaardere zorg en ondersteuning’.
Hoofdstuk 4: Uitgangspunten preventie Op basis van de tweedaagse sessies, onze ervaringen uit de praktijk en regionale en landelijke inzichten hebben wij 8 uitgangspunten voor preventie geformuleerd. Wij baseren onze keuzes voor de inzet van preventie op deze uitgangspunten. Dit geldt voor toekomstige preventie-activiteiten, maar ook voor de activiteiten, die we al doen. De uitgangspunten lichten wij hieronder in willekeurige volgorde verder toe.
4.1 Versterken eigen kracht en sociale cohesie Met het versterken van eigen kracht willen we dat onze inwoners in staat zijn om hun eigen problemen op te lossen en waar mogelijk te voorkomen in de toekomst. Hierbij kijken wij naar de sterke kanten en de innerlijke kracht van inwoners. De eigen regie van de inwoner staat hierbij centraal. Daarnaast investeren wij in een sterk sociaal netwerk. Iets wat kan bijdragen aan een sociaal netwerk is sociale cohesie. Met sociale cohesie bedoelen we de mate waarin inwoners zich verbonden voelen met hun omgeving en gemeenschap en zich verantwoordelijk voelen voor elkaars welzijn. Hoe krachtiger de gemeenschap, hoe meer inwoners een netwerk hebben dat hen kan helpen. Inwoners nemen de verantwoordelijkheid voor hun omgeving en de mensen om hen heen. Zij kijken naar elkaar om en helpen elkaar. Daardoor kunnen ze samen vragen oplossen en omgaan met tegenslagen. Dit kan het ontstaan van grotere problemen tegengaan.
4.2 Normaliseren en de-medicaliseren Wanneer wij preventief werken, willen we inzetten op het normaliseren van problemen. Bij normaliseren (ook wel het versterken van het gewone leven genoemd) gaan wij problematiseren tegen. Wij kijken eerst naar het eigen netwerk van inwoners en naar het voorliggend veld. Wanneer dit onvoldoende helpt, dan gaan wij kijken naar professionele hulp. Daarnaast houdt normaliseren ook in dat er niet te snel een etiket op iemand moet worden geplakt. Zo richten we ons op wat standaarden zijn om te duiden wat bij bepaalde levensfases hoort. Een druk kind op school heeft niet gelijk ADHD. Daarnaast is de-medicaliseren van belang. De-medicaliseren focust zich op dat lang niet alle klachten die mensen ervaren een medische oorzaak hebben. Dit betekent dus ook dat niet alles medisch hoeft worden opgelost. De-medicaliseren is dus een vorm van normaliseren en niet een op zichzelf staand iets. 8
4.3 Positieve gezondheid Bij preventief werken leggen wij de focus op de benadering van positieve gezondheid. We kijken naar wat de inwoner wel kan, belangrijk vindt en eventueel wil veranderen, in plaats van dat er wordt gekeken naar wat iemand niet meer kan. Daarnaast willen we beschermende factoren, zoals bijvoorbeeld het hebben van een sociaal netwerk, versterken. Bovendien gaat het niet alleen om de lichamelijke kanten van gezondheid, maar ook om het aanpassingsvermogen, welbevinden, eigen regie, veerkracht, participatie en zingeving.
4.4 Werken vanuit de bedoeling Bij preventief werken vanuit de bedoeling staat de bedoeling centraal: “Wat heeft de inwoner nodig om een gelukkig leven te leiden?”, Er wordt integraal gekeken naar wat een inwoner daadwerkelijk nodig heeft, want daar ligt vaak de sleutel tot een passende, duurzame oplossing die echt helpt. Vervolgens kijken we wat er in de omgeving is om deze oplossing voor elkaar te krijgen. Uiteraard spelen zaken als rechtmatigheid, privacy of het efficiënt inrichten van processen dan nog steeds een rol. Maar binnen werken vanuit de bedoeling is dit nooit het startpunt, maar een middel en dienend aan de bedoeling.
4.5 Kostenbeheersing De kosten in het sociaal domein zijn in de afgelopen jaren toegenomen en de verwachting is dat deze blijven stijgen. Het is dus zaak om zo effectief en efficiënt mogelijk te gaan werken. Een manier om dit te doen is de juiste zorg of preventie op het juiste moment te bieden. De essentie hiervan is namelijk het voorkomen van (duurdere) zorg, bijvoorbeeld door zorg zo dichtbij huis als mogelijk te bieden. We beseffen dat de inzet op preventie vaak niet op korte termijn al resultaat oplevert. Daarbij is het financiële resultaat van preventie moeilijk te berekenen. Het meten van resultaten en effecten zal voor de langere termijn ook lastig blijven, omdat er verschillende factoren invloed kunnen hebben op de uitkomst. Te denken valt aan maatschappelijke, technologische en digitale ontwikkelingen en trends. Desondanks investeren wij bewust in preventie met onze blik op de langere termijn gericht. Bij het uitvoeren van de activiteiten voor preventie kijken we steeds hoe we zo goed als mogelijk de resultaten en effecten kunnen meten. Dit doen wij ook tussentijds als het kan, zodat we kunnen bijsturen.
4.6 Integrale samenwerking Inwoners hebben vaak hulpvragen op meerdere leefgebieden. Die vragen werken op elkaar in. Het oplossen van het ene probleem heeft effect op het andere. We stellen de inwoner vanuit de brede context, waarin hij leeft, centraal. We willen integraal samenwerken, waarin we deze vragen in samenhang benaderen vanuit de verschillende wettelijke kaders en met verschillende samenwerkingspartijen, om zo bij te dragen aan het vroegtijdig signaleren, of als er problemen zijn voorkomen we dat ze erger worden of worden herhaald.
9
4.7 Minder regeldruk professionals Professionals besteden veel tijd aan administratie, waardoor ze minder tijd hebben voor hulpvragen van inwoners. We willen onderzoeken welke regels onnodig zijn en alleen gericht zijn op controle. We willen ervoor zorgen dat de professionals minder regeldruk ervaren en meer tijd aan de inwoners kunnen besteden.
4.8 Inclusieve samenleving In een inclusieve samenleving kan iedereen mee doen en wordt niemand uitgesloten, ongeacht leeftijd, sekse, beperking, seksuele voorkeur, opleidingsniveau, etniciteit of godsdienst. Een goed voorbeeld hierbij is dat in een inclusieve samenleving mensen met een beperking dezelfde dingen kunnen doen als mensen zonder een beperking. Alle voorzieningen zijn zo toegankelijk mogelijk voor iedereen en iedereen kan er zelfstandig gebruik van maken.
Hoofdstuk 5: Opdracht preventieagenda sociaal domein Om uitvoering te geven aan dit beleidskader werken wij een preventieagenda sociaal domein uit. Het doel van deze integrale agenda is om de komende jaren de ‘beweging naar voren’ te kunnen maken aan de hand van de geformuleerde uitgangspunten. Hoe eerder we immers met preventie erbij zijn, hoe meer we kunnen voorkomen dat problemen ontstaan of verergeren. Als eerste stap is dit beleidskader preventie sociaal domein geschreven. Vervolgens inventariseren we wat er op dit moment al aan preventie vanuit de verschillende beleidsterreinen wordt gedaan. Tot slot geven wij op basis van deze inventarisatie als derde stap advies over het vormgeven van een integrale preventieagenda. Onderdelen van deze agenda kunnen onderwerpen zijn als: • •
• • • • •
•
de ambities en thema’s van preventie in het sociaal domein en aanpalende beleidsterreinen, die inspelen op de trends en ontwikkelingen (bijvoorbeeld vergrijzing) in Borger-Odoorn; het in kaart brengen van de huidige, maar ook gewenste preventieve voorzieningen en projecten (sociale kaart). Hierbij leggen we de verbinding met de verschillende vormen van preventie, doelgroepen en samenwerkingspartners; de samenwerking met en tussen de verschillende samenwerkingspartners in Borger-Odoorn en daarbuiten; de communicatiestrategie voor het thema preventie; het professionaliseren van medewerkers en samenwerkingspartners, bijvoorbeeld op het gebied van integrale preventie en vroeg signaleren; de inzet van ervaringsdeskundigheid, bijvoorbeeld voor generatiearmoede; de financiën voor integrale preventie. We denken bijvoorbeeld aan het instellen van een budget om gericht maatwerk te kunnen leveren of ruimte om te experimenteren en/of in te kunnen spelen op de actuele trends en ontwikkelingen; het inrichten van monitoring voor preventie, ter ondersteuning van de ontwikkeldoelen.
10
Hoofdstuk 6: Tot slot: Besluitvorming beleidskader preventie en preventieagenda sociaal domein 2022 Beleidskader op preventie sociaal domein Datum 25 en 26 oktober 2021 13 december 2021 21 december 2021 22 december 2021 – 16 februari 2022 29 maart 2022
30 maart 2022 7 april 2022 21 april 2022 28 april 2022
Preventieagenda sociaal domein Datum Februari 2022 – november 2022
12 december 2022 20 december 2022
Taak/ actie Tweedaagse doorontwikkeling sociaal domein Stuurgroep doorontwikkeling sociaal domein Besluitvorming college: vaststelling concept beleidskader preventie t.b.v. inspraak Adviesraad Adviestermijn adviesraad sociaal domein, voorleggen aan maatschappelijke partners Definitieve besluitvorming college: collegevoorstel + raadvoorstel inclusief beantwoording advies aan Adviesraad sociaal domein Deadline stukken griffie Agendacommissie Info/ bijpraatsessie Bespreking beleidskader preventie in oordeelsvormende raad Bespreking en besluitvorming beleidskader preventie in raad
Taak/ actie • Inventarisatie preventie (in samenwerking met o.a. (maatschappelijke) partners) • Advies over inrichting en uitvoering preventieagenda Portefeuillehoudersoverleg Besluitvorming college: de inventarisatie met advies over de preventieagenda ter kennisname aan de raad te sturen
11