Adviesmodel Raadsvoorstel
Tekst van het document
45053-2022:365122
VOORSTEL AAN DE GEMEENTERAAD Behandelend ambtenaar: E. Gringhuis Afdeling/cluster: BCO / VSO team OOV Portefeuillehouder: J. Seton
Registratienummer: 45053-2022:365122
Onderwerp: Veiligheidsregio Drenthe: Jaarstukken 2021, voorstel begrotingswijziging 2022 en Ontwerpbegroting 2023 Voorgestelde wijze van afdoening: Besluitvorming Beslispunten: 1. De Jaarstukken 2021 Veiligheidsregio Drenthe voor kennisgeving aan te nemen; 2. Omtrent het voornemen tot wijziging van de Begroting 2022 Veiligheidsregio Drenthe geen zienswijzen in te dienen; 3. Omtrent de Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe geen zienswijzen in te dienen.
Inleiding De gemeenteraad heeft van het Dagelijks Bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe stukken ontvangen welke zien op: • de Jaarstukken 2021 Veiligheidsregio Drenthe • een voorstel tot wijziging van de Begroting 2022 Veiligheidsregio Drenthe; • de Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe. Traditiegetrouw ontvangt uw raad van ons college een raadsvoorstel om u behulpzaam te zijn bij de passende afdoening van deze stukken. De door u van de verschillende gemeenschappelijke regelingen ontvangen stukken vormden de basis van de Zomermarkt die de samenwerkende griffies in ZO-Drenthe voor de gemeenteraden van Borger-Odoorn, Coevorden en Emmen op 25 april 2022 organiseerden. In een aantal ronden konden raadsleden bij een gemeenschappelijke regeling langsgaan om de stukken toegelicht te krijgen en het management daarop te bevragen. Voor de Veiligheidsregio Drenthe stonden twee ronden open; bij beide ronden waren onze accounthouder voor de Veiligheidsregio Drenthe alsook uw interim-griffier als waarnemer aanwezig. Van de gemeente Borger-Odoorn heeft één raadslid deelgenomen aan de zomermarkt, maar dit raadslid heeft er voor gekozen om aan te sluiten bij (een) andere gemeenschappelijke regeling(en) dan de Veiligheidsregio Drenthe.
Dit beeld past in een lijn die we in de achterliggende jaren in de relatie tussen uw raad en de Veiligheidsregio Drenthe steeds hebben gezien: een gemeenschappelijke regeling die open, transparant en toegankelijk naar de gemeenteraden opereert en die op een groot
draagvlak kan rekenen bij die raden. Want ook de tijdens de Zomermarkt in de carrousel met de Veiligheidsregio Drenthe aanwezige raadsleden van Coevorden en Emmen acteerden vooral belangstellend en lieten zich de noodzaak van de voorgenomen forse begrotingsuitzetting toelichten zonder daar beletselen tegen te uiten. In het navolgende nemen we u mee op de drie onderdelen van het door u van de Veiligheidsregio Drenthe ontvangen stukkenpakket. A. Jaarstukken 2021 Veiligheidsregio Drenthe De stukken bestaan uit de jaarstukken en een opleggerbrief die de essentie van de jaarstukken bevat. Geconstateerd kan worden (bladzijde 32 jaarstukken) dat er een incidenteel exploitatieresultaat is behaald van € 118.000,-, waarbij de winstwaarschuwing wordt gegeven dat hier echt sprake is van een ‘gelukje’ en dat dit ook een ‘tegenvaller’ had kunnen zijn. Tijdens de Zomermarkt is toegelicht dat we in de afgelopen jaren minder branden hebben gehad, waarmee ook de uit te keren vrijwilligersvergoeding lager was. Waren er echter meer branden geweest dan was het exploitatieresultaat naar verwachting op negatief uitgekomen. Op bladzijde 23 wordt ook benoemd om twee bestemmingsreserves op te heffen (Beleidsimpuls en Oefenen GHOR).
Met het vrijvallen van deze reserves plus het positief exploitatieresultaat zou op grond van de jaarrekening er een aan de gemeenten terug te storten bedrag van ruim € 513.000,- beschikbaar komen. Het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe heeft echter besloten dit bedrag niet terug te storten maar om te zetten naar een bestemmingsreserve Versterking VRD – begroting 2023 ter matiging van de forse uitzetting die bij de Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe wordt voorzien. Relevant is om acht te slaan op hetgeen op bladzijde 23 van de jaarstukken staat: door het ten gevolge van het rapport Samen werken aan Drenthe van de Vereniging van Drentse Gemeenten geïnitieerde terugbrengen van het weerstandsvermogen van gemeenschappelijke regeling van 5% naar 2,5% ontstaat een onderdekkingsrisico (te weinig weerstandsvermogen binnen de gemeenschappelijke regeling) dat bij tegenvallers verhaald zal moeten worden op de aangesloten gemeenten. Dit zal dan in de vorm van een voorstel tot begrotingswijziging plaatshebben wat voor zienswijzen aan de raden moet worden voorgelegd. Het aandeel in de onderdekking (dus hetgeen bij de aangesloten gemeenten ‘verhaald’ zal worden) wordt voor Borger-Odoorn geprognotiseerd op € 28.000,-.
In gewone taal: door het terugbrengen van het weerstandsvermogen zal in toenemende mate de Veiligheidsregio Drenthe bij reële tegenvallers worden geconfronteerd met een niet- toereikende weerstandsreserve en daarmee moeten teruggrijpen op de aangesloten gemeenten. Een teruggrijpen dat extra bestuurlijke drukte creëert die er tot nu toe niet was. Een ervaren raadslid zei dan ook herkenbaar tijdens de Zomermarkt in de sessie met de Veiligheidsregio Drenthe dat het terugbrengen van het weerstandsvermogen ‘voor de GGD en de Veiligheidsregio Drenthe’ misschien niet zo’n heel goed idee is geweest’. Gelet op het sterke personeel- en materieelafhankelijke karakter van de Veiligheidsregio Drenthe achten wij de inschatting reëel dat de aangesloten gemeenten in de komende periode regelmatig met een niet-toereikend weerstandsvermogen van de Veiligheidsregio Drenthe te maken gaan krijgen met navenant regres op en extra bestuurlijke drukte bij de aangesloten gemeenten. Met betrekking tot de jaarstukken heeft uw raad geen formele rol in de richting van
het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe; daarom stellen wij u voor de jaarstukken voor kennisgeving aan te nemen. B. Voorstel tot wijziging Begroting 2022 Veiligheidsregio Drenthe Het stuk betreft een brief van de Veiligheidsregio Drenthe waarin het voornemen van het Algemeen Bestuur tot aanpassing van de Begroting 2022 Veiligheidsregio Drenthe wordt geschetst en gedetailleerd wordt aangegeven wat de aanleiding daartoe is. Wellicht iets te gedetailleerd voor een raadsbrief, maar wel inzichtelijk. Zoals in de brief staat heeft het Algemeen Bestuur in de vergadering van 23 maart 2022 onderkend dat er een noodzaak is om de informatiebeveiliging en de privacyprotocollen bij de Veiligheidsregio Drenthe versneld op orde te brengen en daartoe een voorziening te treffen middels een begrotingswijziging. Binnen het bestuur behoorde Borger-Odoorn tot de overgrote geleding die overtuigd was van deze noodzaak en bijbehorende stappen. In ons raadsvoorstel bij de Ontwerpbegroting 2022 Veiligheidsregio Drenthe gaven wij uw raad de winstwaarschuwing af dat wij verwachtten dat op enig moment ‘na corona’ de tijd van positieve exploitatieresultaten en min of meer gelijkblijvende begrotingen bij de Veiligheidsregio Drenthe tot een eind zou komen. Dat wordt nu bewaarheid met dit voorstel en de hierna nog te bespreken Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe.
In de coronatijd en de prominente rol die GGD Drenthe en de Veiligheidsregio Drenthe daarin speelden zijn deze gemeenschappelijke regelingen extra in de focus gekomen van hackers, ontwrichters en speurneuzen naar gevoelige informatie. De beide gemeenschappelijke regelingen delen infrastructuur, hebben onderkend dat ze de boel niet op orde hebben en trekken uit efficiencyvoordeel gezamenlijk op in het op orde brengen. Waar de beide gemeenschappelijke regelingen mee geconfronteerd worden is niet nieuw; de Drentse gemeenten werden op deze aspecten voor hun eigen organisatie al met deze vraagstukken geconfronteerd en hebben daar toen extra investeringen in menskracht en andere middelen moeten doen. De noodzaak tot aanpak door de Veiligheidsregio Drenthe en het daartoe noodzakelijk moeten doen van investeringen wordt door ons dan ook herkend als noodzakelijk. Het gaat niet om ‘leuk nieuw beleid’ maar om het noodzakelijk versterken van de dijken omdat deze anders zullen doorbreken of het water er overheen stromen. Voor de aanpak is voor 2022 incidenteel geld nodig en voor de jaren 2022 en verder structureel geld, waarvoor binnen de huidige Begroting 2022 Veiligheidsregio Drenthe geen toereikende middelen bestaan.
Het gaat voor dit jaar om een uitzetting van deelnemersbijdrage van de gemeente Borger-Odoorn voor 2022 van € 12.698,-, waarvan € 4085,- incidenteel en € 8598,- structureel. Het structurele deel is voor de jaren 2023 en verder verwerkt in de Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe welke hierna aan de orde komt. U wordt door de Veiligheidsregio Drenthe in de gelegenheid gesteld uw eventuele zienswijzen omtrent de voorgenomen begrotingswijziging kenbaar te maken. Gelet op de noodzakelijkheid van de zaken waarvoor de begrotingswijziging wordt voorgesteld doen wij de voordracht aan u hieromtrent geen zienswijzen in te dienen.
C. Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe De stukken bestaan uit de ontwerpbegroting en een opleggerbrief die de essentie van de ontwerpbegroting bevat. In dat laatste document is te onderkennen dat op een vijftal vlakken volgens de Veiligheidsregio Drenthe extra actie nodig is en waarom: ▪ Crisisbeheersing een kennis- en capaciteitsimpuls geven; ▪ Brandweerzorg: investering in voldoende brandweervrijwilligers; ▪ Informatievoorziening en -veiligheid: data en informatie als cruciale componenten; ▪ Verbeterplan informatieveiligheid & privacy; ▪ Risicobeheersing als expertisepartner op fysieke veiligheid. Dit gaat gepaard met een uitzetting van de begroting. De Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe is geagendeerd geweest in de vergadering van het Algemeen Bestuur van 23 maart 2022. In de toen besproken versie werd nog uitgegaan van een begrotingsuitzetting van bijna anderhalf miljoen euro voor deze acties ten opzichte van de eerdere raming. In de bestuursvergadering is het overgrote deel van het Algemeen Bestuur tot de overtuiging gekomen dat deze acties noodzakelijk zijn. Het gaat ook nu weer niet om ‘leuk nieuw beleid’ maar om het noodzakelijk versterken van de dijken omdat deze anders zullen doorbreken of het water er overheen stromen. Tot de genoemde overgrote meerderheid van het Algemeen Bestuur behoorde ook de vertegenwoordiger van Borger-Odoorn.
Wel werd in de bestuursvergadering zorg geuit omtrent de forse begrotingsuitzetting en de haalbaarheid om daar draagvlak voor te krijgen. Er is opdracht verleend om daar nog een kritisch en met inventiviteit naar te kijken. En met resultaat: in de ontwerpbegroting die nu bij u voorligt is de uitzetting teruggebracht naar ruim 1 miljoen euro. Dit is gerealiseerd door: ▪ het positief exploitatiesaldo en de opheffing van twee reserves bij de jaarrekening 2021 niet uit te keren maar om te zetten in een bestemmingsreserve ten dienste van de begroting 2023; ▪ beperkt onttrekken van middelen aan andere begrotingsposten; ▪ het aandeel van van het Rijk voor de coördinatie van opvang Oekraïners ontvangen gelden dat niet nodig is1 aan te wenden voor VRD-doeleinden. Van het ‘uitzetbedrag’ van ruim 1 miljoen is voor ongeveer € 625.000,- sprake van loon- en prijscompensatie. U kunt zich uit uw eigen privé-huishouding (schaarste op wereldmarkt door corona en Oekraïneconflict; sterke prijsstijging voor arbeid en diensten) wel een voorstelling maken van de sterk gestegen lasten voor personeel, materieel en energie waar de Veiligheidsregio Drenthe mee wordt geconfronteerd. U wordt door de Veiligheidsregio Drenthe in de gelegenheid gesteld uw eventuele zienswijzen omtrent de ontwerpbegroting kenbaar te maken.
Gelet op de noodzakelijkheid van de in de ontwerpbegroting opgenomen actiepunten doen wij u de voordracht omtrent de Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe geen zienswijzen in te dienen. Beoogd effect
1 De Veiligheidsregio Drenthe behoort door de flexibiliteit in de eigen organisatie tot de efficiëntste
veiligheidsregio’s in Nederland, waardoor de kans dat zijn voor de uitvoering van Rijkstaken minder middelen nodig hebben aanwezig is.
Voorzien in een gezonde Veiligheidsregio Drenthe die is toegerust op de taken en risico’s die voor deze overheid gelden. Argumenten 2.1 + 3.1 De acties waarvoor de Begrotingswijziging 2022 wordt voorgesteld en waarvoor de Ontwerpbegroting 2023 sterk uitzet zijn noodzakelijk. In de door u ontvangen documenten van de Veiligheidsregio Drenthe en hiervoor in dit raadsvoorstel is uiteengezet waarom sprake is van noodzakelijke acties. Kanttekeningen 2.1 + 3.1 De extra lasten ten gevolge van de Begrotingswijziging 2022 en de Ontwerpbegroting 2023 zijn nominaal fors. Niet kan worden uitgevlakt dat het om forse extra financiële lasten voor de gemeente Borger-Odoorn gaat, die een extra opgaaf voor ons betekenen daarvoor dekking te vinden en ook de middelen voor vrije besteding van onze gemeente inperken. Maar zoals hiervoor aangegeven: wel noodzakelijk. Financiën • Voorstel tot wijziging Begroting 2022 Veiligheidsregio Drenthe De extra lasten voor Borger-Odoorn ten gevolge van de begrotingswijziging 2022 zijn in dat jaar € 12.698,- en zullen ter dekking in de gemeentelijke Bestuursrapportage-I worden opgenomen. •
Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe Door de afdeling Financiën is berekend in hoeverre de nu aan de orde zijnde (geprognosticeerde) begrotingsuitzetting van de Veiligheidsregio Drenthe voor de jaren 2023 en verder afwijkt van hetgeen de gemeente Borger-Odoorn daarvoor binnen de eigen (meerjaren)begroting had geraamd. VRD
2023
2024
2025
2026
Raming GR
1.527.642 1.584.038 1.641.262 1.696.566
Onze begroting
1.483.630 1.515.070 1.547.641 1.578.594 Verschil
44.012
68.968
93.621
117.972
Het verschil tussen de raming van de Veiligheidsregio Drenthe en wat wij tot nu toe in onze begroting hadden opgenomen zal worden verwerkt in de gemeentelijke Kadernota 2023. Communicatie Uitvoering Na besluitvorming door uw raad is aan de orde dat uw griffie uw besluit kenbaar maakt aan het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe. Ten behoeve daarvan hebben wij bij de stukken voorzien in een ontwerp van een antwoordbrief. Bijlagen • Opleggerbrief Veiligheidsregio Drenthe: Jaarstukken 2021 • Jaarstukken 2021 Veiligheidsregio Drenthe
•
Brief Veiligheidsregio Drenthe inhoudende een voornemen tot wijziging van de Begroting 2022 Veiligheidsregio Drenthe
• • •
Opleggerbrief Veiligheidsregio Drenthe: Ontwerpbegroting 2023 Ontwerpbegroting 2023 Veiligheidsregio Drenthe Oplegger specifiek voor Borger-Odoorn omtrent de hoedanigheid van Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Drenthe
•
Ontwerp-raadsbesluitblad
•
Ontwerp-antwoordbrief gemeenteraad Borger-Odoorn aan bestuur Veiligheidsregio Drenthe
Met vriendelijke groet, Burgemeester en wethouders van Borger-Odoorn, de secretaris, de burgemeester,
drs. D.C Rensen
mr. J. Seton