CConstaterende datBorger-Odoorn
Koppel je AI →
Document · PDF

4. TAM-omgevingsplan H22b Exloo, De Gloep - Bijlage 1 Beeldkwaliteitsplan

RAAD: Raadsvergadering 12 maart 2026, gemeente Borger-OdoornBij agendapunt: TAM-Omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep2.780 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Fabrieksstraat (De Gloep) Exloo B E E L D K WA L I T E I T S P L A N

Bron: Cyclomedia

Inhoudsopgave 01

I N L E I D I N G 0 5

02

P L A N G E B I E D 0 6

03

S T E D E N B O U W K U N D I G P L A N 0 9

04

B E E L D K WA L I T E I T B E B O U W I N G 1 0

05

B E E L D K WA L I T E I T T E R R E I N 1 6

Colofon 18

BUI NER WE G

FA BR IE KS ST RA AT

IJ D E D U O

De Gloep

K

Blauw: plangebied geldend voor dit BKP

Bron: Cyclomedia 4

Rood: Nog (deels) te realiseren bebouwing vallend onder ‘Woningbouw fabrieksterrein De Gloep Exloo’ Beeldkwaliteitsplan 29 juni 2020

01

Inleiding

Aanleiding

Leeswijzer

Voor een deel van het oude fabrieksterrein De Gloep te

Dit beeldkwaliteitsplan voorziet in beeldkwaliteitseisen

Hoofdstuk

Exloo is een nieuw stedenbouwkundig plan gemaakt. In

voor de bebouwing en de inrichting van de openbare

Hoofdstuk 2 gaat in op de ruimtelijke context en

2020 is reeds een stedenbouwkundig plan gemaakt voor

ruimte. Het document dient als inspiratiebron voor de

hoofdstuk 3 gaat in op het stedenbouwkundig plan en

deze locatie. Dit ontwerp bleek uiteindelijk niet passend

ontwikkelaar van het gebied en de architect(en) die de

de verankering ervan in de omgeving. In hoofdstuk 4

voor de vraag naar woningbouw in Exloo. Een deel van het

woningen gaan ontwerpen.

zijn beeldkwaliteitseisen en referentiebeelden voor de

plan uit 2020 zal wel tot uitvoering gebracht worden, of is al

1

bestaat

uit

een

algemene

inleiding.

vormgeving van de bebouwing opgenomen. Hoofdstuk 5

gerealiseerd. Zie het rode vlak op de plattegrond hiernaast.

Tevens vormt het document het welstandskader en

geeft beeldkwaliteitseisen en referentiebeelden voor de

Aanvullend op het momenteel vigerende beeldkwaliteitsplan

geeft het document heldere criteria voor de toetsing van

inrichting van het terrein/de openbare ruimte.

is dit plan geschreven zodat deze naadloos aansluit bij de

de bouwplannen. Het document is/wordt hiertoe door

huidige ontwikkeling. Zie ook het blauwe vlak op de kaart

de gemeenteraad als onderdeel van de welstandsnota

hiernaast.

vastgesteld.

Het nieuwe plan biedt maatwerk voor de locatie en

Afspraken

met

voorziet een nauwkeurige aansluiting op de bestaande

verlichting,

hekwerken,

bebouwingsstructuur, toekomstige ontwikkeling op de

worden

locatie van de melkfabriek en het dorpskarakter van

onderdeel van de omgevingsvergunning. De kwaliteit

Exloo.

van de inrichting van de omgeving en aansluiting op de

betrekking

vastgelegd

in

tot

groen, een

parkeren, bomen,

bestrating, paden

etc.

terreininrichtingsplan

als

openbare ruimte moet blijken uit dit inrichtingsplan dat door de gemeente wordt beoordeeld.

5

02

Plangebied

Huidige situatie Het plangebied strekt zich in noordelijke richting uit en

Een groot deel van de bebouwing op het oude fabrieksterrein

wordt hoofdzakelijk aan de westkant begrensd door de

is gesloopt. Opvallend zijn de duidelijke hoogteverschillen

achtertuinen van woningen die aan de Fabrieksstraat liggen.

in het terrein die goed waarneembaar zijn (zie bladzijde 8).

De Fabrieksstraat buigt noordwaarts af en biedt toegang

De randen van het plangebied liggen relatief hoog, terwijl

tot enkele woningen. De Fabrieksstraat transformeert in

het centrale deel lager ligt. Het noordelijkste deel van het

noordelijke richting van een verharde weg met huizen en een

plangebied ligt zelfs nog aanzienlijk hoger, waar op dit

oud fabrieksgebouwen naar een halfverhard pad met huizen

moment nog de laatste bebouwing van het fabrieksterrein

en percelen die naar het plangebied zijn gericht, waarbij de

aanwezig is: de voormalige melkfabriek. Ter voorbereiding op

tuinen georiënteerd zijn op het plangebied. De Fabrieksstraat

de vorige plannen is in het gebied al een wadi gerealiseerd.

aan de noordzijde, gaat over in een weelderige groene

Deze zal ook onderdeel uitmaken van de nieuwe plannen.

Oude melkfabriek gelegen aan de Fabrieksstraat.

openbare ruimte. In de huidige situatie is het plangebied op twee punten Langs de zuidelijke en zuidwestelijke zijde wordt het terrein

verbonden met het dorp en de directe omgeving. Het

begrensd door bedrijfsgebouwen en een paar woningen aan

noordelijke deel heeft toegang via de Fabrieksstraat. In

De Gloep. Aan de oostkant wordt het terrein afgebakend door

noordoostelijke richting is er een informele aansluiting

het kleinschalige woonwagenkamp De Wissel, het wandel-/

op de Buinerweg. Het centrale deel van het gebied wordt

fietspad genaamd De Wissel en de oude spoordijk. Deze

in zuidelijke richting ontsloten via De Gloep.

Het plangebied gezien vanaf De Gloep

spoordijk valt op door zijn verhoogde ligging en de aanwezige weelderige begroeiing. Als gevolg van deze spoordijk is de Buinerweg niet zichtbaar vanuit het plangebied.

Noordelijke begrenzing aan de Fabrieksstraat. Bron: Cyclomedia

6

Ruimtelijke analyse Exloo is een dorp in de Nederlandse provincie Drenthe, gemeente Borger-Odoorn, op de Hondsrug. Het plangebied ligt op de grens van hoog en laag gebied. Het gebied ten westen van het plangebied ligt hoog en behoort tot de rand van de Noorder Esch. Het plangebied zelf behoorde oorspronkelijk tot een ontgonnen veengebied dat gekenmerkt werd door een 1850

optrekkende verkaveling haaks op het Exlosche Diep. De ligging in een voormalig veengebied verklaart ook de lagere ligging van het plangebied. Exloo is een karakteristiek esdorp op de Drentse zandgronden. Het landschap rond Exloo kenmerkt zich door essen (zie de afbeelding uit 1850), bossen (Boswachterijen Exloo en Odoorn, Hunzebos), heide (Molenveld) en veen (Zoersche Landen). Door de aanleg van de spoorweg, het station en de Buinerweg is het plangebied afgesneden geraakt van het open gebied en is een geïsoleerd laag liggend gebied ontstaan. Het voormalige station is nog aanwezig. Een klein deel van dit gebied is in de

1950

loop van de tijd bebouwd geraakt. De bebouwing is door de jaren heen gegroeid langs de meerder ontsluitingsroutes die het dorp heeft (zie de afbeelding uit 1950). Gedurende een korte periode heeft er in het gebied ook een weg/pad gelegen ten westen van het spoor; ongeveer waar nu het wandel-/fietspad De Wissel ligt. Later zijn enkele uitbreidingswijken ontstaan die zichtbaar zijn in de verbeelding van 2022, aan de oostzijde van het dorp.

2022 Bron: Topotijdreis.nl

7

Het gebied ten westen van het plangebied ligt hoog en behoort tot de rand van de Noorder Esch. Het plangebied zelf

behoorde

oorspronkelijk

tot

een

ontgonnen

veengebied. De ligging in een voormalige veengebied verklaart ook de lagere ligging van het plangebied. Door de aanleg van de spoorweg, het station en de Buinerweg is het plangebied geen onderdeel meer van het open gebied, maar bij het dorp getrokken. Opvallend zijn de goed waarneembare hoogteverschillen in het terrein. De randen van het plangebied liggen relatief hoog, terwijl het middendeel relatief laag ligt. Het meest noordelijke deel van het plangebied ligt duidelijke hoger en is bebouwd met een verwaarloosd, maar markant fabriekspand (voormalige melkfabriek). Het terrein is deels al klaargemaakt voor woningbouw. Bron: www.ahn.nl

Een deel van de bebouwing is al gesloopt, de riolering is aangelegd en op het lage middendeel is al een wadi gerealiseerd. De oude melkfabriek staat er nog wel.

Bron: Topotijdreis.nl

8

03

Stedenbouwkundig plan

Ontwerp Het ontwerp bestaat uit een dorpse mix van verschillende woningbouwtypes. De ontsluitingsroute loopt door het midden van het terrein, waarbij ook een ruime groene ruimte is gesitueerd. Deze route is tevens belangrijk voor het afvoeren van regenwater in extreme situaties. De voormalige spoordijk wordt doorbroken zodat overtollig regenwater het plangebied kan verlaten. Daarbij geeft deze een doorkijk naar lager gelegen polder. Naast het appartementengebouw is een ruime wadi gelegen die een groot deel van het water opvangt wat naar het plangebied stroomt. Aan de zuidzijde, net onder de locatie van de oude melkfabriek zal een woonwijk gerealiseerd worden dat bestaat uit een mix van rijwoningen, levensloopbestendige woningen, twee-onder-een-kapwoningen en vrije kavels. Het ontwerp sluit aan bij het dorpse en groene karakter van Exloo en wordt een aantrekkelijke woonlocatie. Daarbij wordt ingezet op een dorpse mix van woningen met zowel een lage als een hoge goothoogte met verschillende bouwhoogtes, maar altijd met een kap wat kenmerkend is in Exloo. De variëteit helpt om een speels en aantrekkelijk straatbeeld te creëren. De variatie in de woningen wordt verder uitgebreid door verschillende gevelmaterialen en kleuren te gebruiken die goed aansluiten bij de natuurlijke omgeving. Het gebruik van hout en natuursteen, benadrukt de verbinding met de natuur.

Het groene karakter in het midden van het plan zorgt voor ontmoeting en waterinfiltratie door het gebruik van een wadi. Parkeren Binnen het plan zijn verschillende parkeerkoffers, zodat parkeren niet opvalt in het straatbeeld. Op sommige plekken in het plangebied is er ruimte om op grasbetonblokken langs de straat te parkeren.

Stedenbouwkundig plan (Ad Fontem)

9

04

Beeldkwaliteit bebouwing

Welstandscriteria en beeldkwaliteitseisen

Twee gebieden Het plangebied is opgedeeld in twee verschillende deelgebieden. Hieronder staan ze kort beschreven. Voor beide gebieden geldt een andere uitwerking met welstandscriteria. Op de volgende bladzijde wordt “De Brink” als eerste behandeld, daarna is “De Straat” aan bod. “De Brink” De woningen in dit deel van het gebied oriënteren allemaal op

“De Straat”

de nieuwe Brink. De woningen dienen in samenhang ontworpen te worden. Er bevinden zich twee twee-onder één kap woningen in dit gebied. Er is een rijwoning bestaande uit vier woningen en een rij met vijf woningen. Op de volgende bladzijde zijn de welstadscriteria voor dit deelgebied te zien. “De Straat” In dit deelgebied bevinden zich drie twee onder een kap woningen en een drietal vrijstaande woningen. De woningen staan allemaal aan de centrale straat. Op bladzijde 13 staan de welstandscriteria voor dit gebied.

10

“De Brink”

Deelgebied “De Brink” Ligging

Kleur & materiaalgebruik

•

De woningen zijn georiënteerd op de straat

•

Rijwoningen zijn uitgevoerd in metselwerk met natuurlijke en aardse tinten (zie voorbeelden);

•

De woningen staan parallel aan de straat.

•

Rijwoningen hebben een dorpse- en landelijke uitstraling, dit kan door het toevoegen van rollagen, reliëf in het metselwerk of overstekken.

• Massa & vorm

Door combinaties van kleuren, details of reliëf in metselwerk ontstaat er differentiatie tussen de woningen;

•

Woningen hebben een eigentijdse en dorpse architectuur;

•

Accenten of bijgebouwen kunnen uitgevoerd worden in een andere kleurtint of hout;

•

Aan– en uitbouwen, serres, pergola’s en dakkappelen zijn ondergeschikt en in duidelijke

•

Daken zijn bedekt met keramische pannen (of vergeklijkbaar) in een gedekte donkere (matte)

samenhang met het hoofdgebouw ontworpen; •

De rijwoningen hebben een beelddominante kap waarbij de toegestane kapvormen een

kleur of in antraciet/zwart; •

zadeldak of een schilddak zijn; • •

Daken zijn uitgevoerd in niet uitlogende materialen, zoals geprepatineerd zink, rvs of gecoat aluminium;

De rijwoningen hebben een hoge goothoogte. De goothoogte bedraagt niet meer dan 6 m

•

Dakpanplaten zijn niet toegestaan;

conform het TAM IMRO omgevingsplan;

•

Voortuinen aan de openbare ruimte hebben een lage (ca. 90 cm) haag;

Volgens het TAM IMRO omgevingsplan voor Exloo - Fabrieksstraat mag de bouwhoogte niet

•

Achtertuinen aan de openbare ruimte hebben een hoge groene erfafscheiding, zoals een

meer dan 10,5 m bedragen;

haag of andere groene erfafscheiding; •

Hekwerken van hout of staal waarbij klimbeplanting het hekwerk begroeit zijn toegestaan.

•

Dichte houten en betonnen schuttingen of gebouwde erfafscheidingen zijn niet toegestaan.

Detaillering & gevelindeling •

Woningen hebben robuuste details, bijvoorbeeld stevige rollagen of royale overstek;

•

Woningen worden uitgevoerd zonder overstek óf met ruime overstek (> 60 cm);

•

Gevelopeningen zijn ondergeschikt aan de hoofdvorm waarbij verdiepingshoge ramen op de

Voorbeelden van kleurtinten metselwerk en houtaccenten

verdieping niet wenselijk zijn; •

Installaties en installatieonderdelen zijn geïntegreerd in het architectonische ontwerp en/of verdekt opgesteld;

11

Referenties voor deelgebied “De Brink”

Rollaag verbindt kozijnen en voorbeeld van Rijwoning met differentiatie door gevelgeleding

Hoekaccent door verdraaiing van de kap en pergola

horizontale gevelgeleding

Aardse tinten, betonnen kaders zorgen voor individualitiet, Rijwoning in aardse tinten en verticale verbinding raamkozijn bij dwarskap. Twee onder één kap ook met dwarskap mogelijk (zie stippellijnen)

12

kozijnen worden horizontaal verbonden door rollaag

Gemetselde kaders voor individualiteit

Deelgebied “De Straat” Ligging

Kleur & materiaalgebruik

•

De woningen zijn georiënteerd op de straat.

•

•

De woningen staan parallel aan de straat.

Massa & vorm

De tweekappers en vrijstaande woningen sluiten aan bij rijwoningen doordat ze gebruik maken van dezelfde kleurtinten;

•

Accenten of bijgebouwen kunnen uitgevoerd worden in een andere kleurtint of hout;

•

Daken zijn bedekt met keramische pannen (of vergeklijkbaar) in een gedekte donkere (matte)

•

Woningen kennen een eigentijdse en dorpse architectuur;

•

De woningen hebben een eenduidige massa-opbouw;

•

Aan– en uitbouwen zijn ondergeschikt en in samenhang met het hoofdgebouw ontworpen;

•

Elke woning wordt gekenmerkt door een beelddominant zadeldak;

•

Dakpanplaten zijn niet toegestaan;

•

Dakkapellen zijn meeontworpen met het hoofdvolume óf dakkapellen zijn ondergeschikt aan

•

Voortuinen aan de openbare ruimte hebben een lage (ca. 90 cm) haag;

het hoofdvolume, maar dienen uitgevoerd te worden in gedekte kleuren;

•

Achtertuinen aan de openbare ruimte hebben een hoge groene erfafscheiding, zoals een

• •

kleur of in antraciet/zwart; •

Daken zijn uitgevoerd in niet uitlogende materialen, zoals geprepatineerd zink, rvs of gecoat aluminium;

Woningen kunnen verschillende goothoogten hebben. De goothoogte bedraagt niet meer

haag of andere groene erfafscheiding;

dan 4,5 meter;

•

Hekwerken van hout of staal waarbij klimbeplanting het hekwerk begroeit zijn toegestaan.

Volgens het TAM IMRO plan voor Exloo - Fabrieksstraat mag de bouwhoogte niet meer dan

•

Dichte houten en betonnen schuttingen of gebouwde erfafscheidingen zijn niet toegestaan.

10,5 m bedragen. Detaillering •

Bij een hoeksituatie dienen de, naar de openbare weg of openbaar groen toegekeerde gevels,

Voorbeelden van kleurtinten metselwerk en houtaccenten

niet blind te zijn, bijvoorbeeld door ze te voorzien van ramen of de entree van de woning; •

Detaillering is robuust en eigentijds;

•

Detaillering in metselwerk; denk bijvoorbeeld aan vlakverdeling in metselwerk, rollagen of houten elementen;

•

Gevelpannen of knippannen zijn toegestaan;

•

Woningen worden uitgevoerd zonder overstek óf met ruime overstek (> 60 cm);

•

Installaties en installatieonderdelen zijn geïntegreerd in het architectonische ontwerp en/of verdekt opgesteld.

13

Referenties (voorbeelden) voor deelgebied “De Straat”

Dakkapel ondergeschikt aan hoofdmassa in gedekte kleuren

Eenduidige massa-opbouw, archetypische

Eenduidige massa-opbouw, archetypische

hoofdvorm en geen dakoverstekken

hoofdvorm en geen dakoverstekken

Toepassing van knippan

Dakkapel meeontworpen met hoofdmassa

Eenheid en verscheidenheid. Differentiatie in Vlakke keramische dakpannen, uitgevoerd in matgrijs/

Gevels op eigentijdse manier beeindigen met

antraciet. Houten accenten en aardse tinten metselwerk

rollaag, eventueel met gevelpannen

14

overstek en kleurtinten

Bergingen bij appartementencomplex: •

De bergingen staan minimaal 1 meter lager dan het appartementencomplex op het maaiveld.

•

Lichtbruine houtkleuren op donker achterhout;

•

Rustig ontwerp door eenvoudige massa, deuren meenemen in het ontwerp;

•

Voorbeeld houtkleur en latten

Het dak is voorzien van een sedumdak. Sedumdak

Locatie van de bergingen

15

05

Beeldkwaliteit terrein

Uitstraling omgeving

De natuurlijke inrichting en hoogteverschillen van het

Ontwerpuitgangspunten

binnengebied en het stevig begroeide (verhoogde)

•

Groene zones met waterbuffer, zoals wadi’s zorgen voor waterinfiltratie;

tracé van de naastliggende voormalige spoorlijn zijn

•

Verbeterde en aansluitend op de bestaande waterhuishouding;

aantrekkelijke kenmerken.

•

Een open vizier naar het lager gelegen buitengebied, met verwijzing naar de voormalige sporlijn;

Het gebied heeft een waterbufferend vermogen

•

Het openbaar gebied is groen en verzorgd;

door de aanleg van wadi’s en afvoer richting en

•

De biodiversiteit binnen de woonwijk wordt bevorderd;

vanaf de wadi. De waterhuishouding wordt integraal

•

Percelen hebben een groene terreinafscheiding;

meegenomen in het omgevingsontwerp.

•

Behoud en versterking van hoogteverschillen in het plangebied;

•

Bestaande bomen dienen in het ontwerp ingepast te worden;

•

Bestaande routes van slingerende paadjes in de omgeving zijn goed bereikbaar vanuit het

Ontwerpprincipe Het gebied is op te delen in twee delen, met ieder

“De Straat”

plangebied;

een eigen accent. Zo is er een gebied om de “Brink” en

•

Ecologische waarden worden versterkt;

“De Straat”. Het benuten van de bestaande natuurlijke

•

Verdekte parkeerplaatsen in koffers omlijst met groen heggen;

kwaliteiten rondom het gebied en het toevoegen

•

Nabij de groene zones wordt er geparkeerd op grasbetonblokken;

van nieuwe groene zones zullen een meerwaarde

•

Indien speelvoorzieningen geplaatst worden zijn deze uitgevoerd in natuurlijke materialen.

zijn voor het dorp en passend zijn bij het dorpse karakter van Exloo. Om de waterhuishouding op orde te krijgen bij extreme regenbuien is een doorbraak van de voormalige spoordijk nodig. Dit levert landschappelijke kwaliteit op, een ‘vizier’ naar het lager gelegen buitengebied. Er dient met respect omgegaan te worden met de historische spoordijk.

16

“De Brink”

Referenties voor het openbaargebied en parkeren

Wadi/greppel met weelderig gras

Voorbeeld van een wadi

Grasbetonklinkers t.b.v. parkeren

Straat met centrale molgoot en langsparkeren op grasklinkers

17

Colofon NAAM

Exloo Fabrieksstraat

PLANT YPE

Beeldkwaliteitsplan

S TAT U S

Definitief

D AT U M

18-02-2025

P R O J E C T N U M M E R

23AF051

O D P R A C H TG E V E R

SDprojecten, MM Vastgoed

OPSTELLER

Cas Verkade

CO N TA C T P E R S O O N

Ad Fontem 074 255 7020 info@ad-fontem.nl www.ad-fontem.nl

WIJ MAKEN PLANNEN BINNEN UW RUIMTE

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=BorgerOdoorn&id=8e6ab659-8e66-4c67-9e69-8d2a49242e38