3. Algemene beschouwingen Leefbaar Borger-Odoorn
Tekst van het document
Geachte voorzitter, aanwezigen en luisteraars thuis. Voor ons ligt de begroting van 2023. Dit is elk jaar weer een mooi moment om met elkaar vast te stellen welke keuzes we gaan maken om datgene te doen wat voor onze inwoners het beste is. In het coalitieakkoord, ‘Samen denken, samen doen’, zijn veel ambities opgenomen. Ambities die we nu vertaalt zien in de begroting 2023. Leefbaar Borger-Odoorn wil haar oprechte waardering uitspreken over de vertaalslag die is gemaakt in deze sluitende begroting. Een document dat uitgaat van ambities gebaseerd op een toekomstvisie. Gelukkig heeft dit college gekozen om juist nu te blijven investeren in de toekomst van Borger- Odoorn, zonder af te doen aan alle dagelijkse onrust. Deze begroting voldoet dan ook aan veel wensen van Leefbaar, er is gekozen om te gaan investeren en niet stil te blijven staan. Een groot compliment, en hoe mooi is het dat de provincie deze begroting heeft beoordeeld met een 8,9. Hier mogen we met elkaar best trots op zijn. Iedereen doet mee in Borger-Odoorn. Dat het goed gaat met Borger-Odoorn zien we ook terug in onze inwonersaantallen. Tegenwoordig zijn we een groeigemeente. Leefbaar heeft nooit geloofd in krimp en ziet de rekenmodellen, die jarenlang van toepassing zijn geweest, het liefst zo snel mogelijk in de prullenbak verdwijnen.
In die rekenmodellen zouden we zelfs in het somberste geval een woningoverschot hebben en voorzieningen niet levensvatbaar. Gelukkig is echter het tegendeel waar. Ten opzichte van 2021 hebben we zelfs een groei van het aantal jongeren binnen onze gemeente. Het gaat dus goed met ons, maar wat goed is wil je ook goed houden en daar waar mogelijk zelfs nog beter maken. Echter zijn er ook zorgen, de snel veranderende economie en de torenhoge inflatie zijn voelbaar voor iedereen. Wij waarderen het dan ook dat er binnen de voorliggende begroting veel aandacht is voor armoede, de energiecrisis en de zorg voor medemensen die in onze gemeente een veilig onderkomen zoeken. Echter zien wij ook een grote groep inwoners met een middeninkomen, ondernemers en agrariërs die grote financiële zorgen hebben omdat hun hun bestaanszekerheid in gevaar is. !Wij komen dan ook samen met de PVDA met een amendement om de strekking op het gebied van armoede in het UMO op het gebied van armoede aan te vullen met bestaanszekerheid.!
Onze gemeenschappelijke regelingen trekken al jaren een grote wissel op onze begroting. Leefbaar blijft dan ook een groot voorstander van het in eigen beheer nemen van deze reintegratie voorzieningen. Wij zien vooral kansen nu wij een grote maatschappelijke opgave hebben op het gebied van het huisvesten van statushouders en asielzoekers. Wij zien kansen om deze nieuwe inwoners snel te laten integreren en zo kosten te besparen. !Kan de wethouder aangeven of er mogelijkheden of misschien zelfs al ontwikkelingen zijn met betrekking tot een eigen gemeentelijke sociale werkvoorziening waar mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt maar ook statushouders een plek geboden zou kunnen worden?! Leefbaar hecht ook veel waarde aan goed ondernemerschap en goede voorzieningen, zo koesteren wij onze agrarische ondernemers en ons midden een kleinbedrijf. Zij zijn de grondleggers en het DNA van onze gemeenschap, deze groepen zien wij nog onvoldoende vertegenwoordigd bij de maatschappelijke urgent opgaven. Wij dienen dan ook samen met de PVDA een motie in om meer zicht te krijgen in de behoefte van deze groep ondernemers.
Om onze gemeente leefbaar te houden is het van belang dat er een goed evenwicht ontstaat in onze bevolkingssamenstelling. Het moment om te investeren in de toekomst van onze jongeren, beginnen bij de bron, en dat betekent een goed onderwijsklimaat. Onze schoolgebouwen dateren nog uit de vorige eeuw, de oudste dateert zelfs uit 1930. De meeste scholen zijn nodig aan vervanging toe en het binnenklimaat is nog STEEDS niet op orde. Wij wachten dan ook met smart op de uitkomsten van het IHP en de prioritering daarin. Daarnaast zien wij op dit moment nog weinig ontwikkelingen met betrekking tot de motie over het herbestemmen van panden. Leefbaar ziet, met betrekking tot de woningnood hier op korte termijn nog steeds kansen. Wij missen zicht op de ontwikkelingen hiervan. Ook willen wij hoog inzetten op het zo snel als mogelijk verduurzamen van ons maatschappelijk vastgoed. De tijd dringt. Wij zijn dan ook blij met de uitwerking van het MJIP. Daarnaast blijft een goede ontsluiting van onze gemeente van essentieel belang, de Nedersaksenlijn staat hoog op de agenda. Naast goede overheidsvoorzieningen vinden wij een veilige leefomgeving een must. Het aantal verkeersongevallen binnen onze gemeente is toegenomen, volgens de laatste cijfers
zien we dan ook een stijging van 18.7%. Ook de hoge parkeerdruk in onze toeristendorpen verdient een hoge prioriteit. Gezien de toename van de parkeerbehoefte in Exloo zien wij een verstoring tussen onze citta slow gedachte en onze gastvrijheid. Wij zijn een toeristische gemeente, we zien een forse toename aan toeristen maar dan moeten onze voorzieningen ook op orde zijn. Tijdens de oordeelsvormende raadsvergadering van 13 oktober heeft de wethouder een toezegging gedaan om samen met het college het parkeerprobleem in Exloo aan te pakken. Wil je verder ontwikkelen in het dorp Exloo zul je de infrastructuur op orde moeten hebben. !Wij willen hebben voor de behandeling van de Kadernota 2024 een afgerond onderzoek hebben en daar als de raad over geïnformeerd worden! Bij elke Begrotingsraad staat de ophoging van de Toeristenbelasting en de OZB ter discussie. Leefbaar is de partij geweest die een groot voorstander was van het ophogen van de toeristenbelasting en na uitvoering van de motie zien we dat de toerist niet is weggebleven maar juist dat er een toename is geweest en de opbrengsten zijn verhoogd met maar liefst 300.000 euro. De ophoging van het OZB-tarief is voor Leefbaar altijd een heikel punt geweest. Leefbaar graat principieel uit van de zgn. 0-lijn.
Als coalitiepartner hebben wij bij het tot stand komen van het akkoord laten weten mee te kunnen bewegen met een verhoging zoals deze nu in de begroting is verwerkt op grond van de inflatiecijfers. Werd daar in het begin nog lacherig over gedaan, tegenwoordig is het de keiharde waarheid! De inflatiecijfers waren nog nooit zo hoog, Daarnaast blijven wij altijd kritisch en zijn we van mening dat het structureel maken van de dorpsbudgetten een mooi gebaar is maar ook een risico met zich meebrengt, We geven een deel van ons budget recht uit handen aan de dorpsraden en of belangenbehartigers. Wij vinden het dan ook niet meer dan logisch dat verordening over deze budgetten wordt uitgebreid met een concrete budgetverantwoording achteraf. Daarnaast is vanuit de evaluatie van de dorpsbudgetten gebleken dat de dorpsbelangenorganisaties communicatie en participatie omtrent de beschikbaarheid van de dorpsbudgetten nog lastig vinden. Leefbaar ziet graag dat de verordening van de dorpsbudgetten wordt aangepast en het college komt met een voorstel richting de raad zodat deze een besluit kan nemen omtrent de wijzigingen.
Daarnaast is ons gevraagd een keuze te maken in de scenario’s omtrent de Koel, de keuze van Leefbaar is gevallen op scenario 4b. Tot slot voorzitter, kunnen wij u melden dat Leefbaar kan instemmen met de voorliggende beslispunten en willen onze bijzondere waardering uitspreken over deze begroting en danken een ieder die heeft bijgedragen bij het tot stand komen hiervan. Veel ambitie, geen onttrekkingen aan de VAR een hoge solvabiliteit van 32% en een overschot van € 1.3 miljoen Chapeau