20220517 haalbaarheidsonderzoek sportaccommodaties Exloo Odoorn Valthe - definitief
Tekst van het document
Binnensportaccommodaties Exloo, Odoorn & Valthe
Haalbaarheidsonderzoek Opdrachtgever: Gemeente Borger-Odoorn
Auteurs: Datum: Versie:
Igor Grevers & Arjan Grootkarzijn 17 mei 2022 Definitief 1.0
Inhoud 1
2
Inleiding ........................................................................................................................................... 4
1.1
Aanleiding onderzoek .............................................................................................................. 4
1.2
Doel onderzoek........................................................................................................................ 4
1.3
Leeswijzer ................................................................................................................................ 4
Huidige staat .................................................................................................................................... 5 2.1
2.1.1
Kenmerken....................................................................................................................... 5
2.1.2
Technische staat .............................................................................................................. 5
2.1.3
Functionele staat ............................................................................................................. 6
2.2
Odoorn..................................................................................................................................... 7
2.2.1
Kenmerken....................................................................................................................... 7
2.2.2
Technische staat .............................................................................................................. 7
2.2.3
Functionele staat ............................................................................................................. 9
2.3
3
Exloo ........................................................................................................................................ 5
Valthe..................................................................................................................................... 10
2.3.1
Kenmerken..................................................................................................................... 10
2.3.2
Technische staat ............................................................................................................ 10
2.3.3
Functionele staat ........................................................................................................... 11
2.4
Bezetting ................................................................................................................................ 12
2.5
Beheer & Exploitatie .............................................................................................................. 12
2.6
Financieel ............................................................................................................................... 13
2.6.1
Boekwaarde ................................................................................................................... 13
2.6.2
Exploitatiekosten ........................................................................................................... 13
Ontwikkelingen .............................................................................................................................. 15 3.1
Leerlingenprognoses PO ........................................................................................................ 15
3.2
(extra) Ruimtebehoefte ......................................................................................................... 15
3.2.1
Toekomstige ontwikkelingen: ........................................................................................ 15
3.2.2
Sportverenigingen.......................................................................................................... 15
3.3
Randvoorwaarden en doelstellingen voor gebouw/locatie ................................................... 16
4
Toetsingscriteria ............................................................................................................................ 17
5
Scenario’s....................................................................................................................................... 18 5.1
Exloo ...................................................................................................................................... 19
5.1.1
Scenario 1: Instandhouding 10 jaar ............................................................................... 19
5.1.2
Scenario 2: Renovatie BENG – 25 jaar ........................................................................... 20
5.1.3
Scenario 3: Renovatie ENG – 25 jaar.............................................................................. 20
5.1.4
Scenario 4: nieuwbouw sportzaal .................................................................................. 21
5.2
Odoorn................................................................................................................................... 22
5.2.1
Scenario 1: Instandhouding 10 jaar ............................................................................... 22
kenmerk: 20220517
2
5.2.2
Scenario 2: Renovatie BENG – 25 jaar ........................................................................... 23
5.2.3
Scenario 3: Renovatie ENG – 25 jaar.............................................................................. 23
5.2.4
Scenario 4: nieuwbouw gymzaal .................................................................................... 24
5.3
Valthe..................................................................................................................................... 25
5.3.1
Scenario 1: Instandhouding 10 jaar ............................................................................... 25
5.3.2
Scenario 2: Renovatie BENG – 25 jaar ........................................................................... 26
5.3.3
Scenario 3: Renovatie ENG – 25 jaar.............................................................................. 26
5.3.4
Scenario 4: nieuwbouw gymzaal .................................................................................... 27
5.4
Scenario 5: clustering van accommodaties ............................................................................ 28
5.4.1
Nieuwbouw sporthal...................................................................................................... 28
5.4.2
Nieuwbouw 2 sportzalen ............................................................................................... 29
5.5
Structurele lasten .................................................................................................................. 30
5.6
Kansen ................................................................................................................................... 30
5.6.1
Subsidies ........................................................................................................................ 30
5.6.2
BTW (SPUK of BOSA-regeling) ........................................................................................ 31
6
Analyse........................................................................................................................................... 32
7
Conclusie en vervolgstappen ......................................................................................................... 33
8
Bijlagen .......................................................................................................................................... 34 8.1
Bezettingsschema .................................................................................................................. 35
8.2
Verslaglegging werksessies .................................................................................................... 36
kenmerk: 20220517
3
1 Inleiding 1.1 Aanleiding onderzoek
De toekomstvisie binnensportaccommodaties is gepresenteerd aan de gemeenteraad van BorgerOdoorn en vastgesteld. Een van de opgaven uit deze toekomstvisie betreft het multifunctioneel en toekomstbestendig maken van de binnensportaccommodaties in Exloo, Odoorn & Valthe. De aanleiding voor deze opgave is gelegen in de leeftijd van de accommodaties (jaren ‘70, einde economische en technische levensduur, en een (licht) groeiende behoefte vanuit het onderwijs. Deze opgave vraagt om een nadere uitwerking in een haalbaarheidsonderzoek. Vanuit de gemeente is aan Vundamenz gevraagd om samen met de gemeente en de diverse gebruikers (sportverenigingen & scholen) een haalbaarheidsonderzoek op te stellen naar toekomstbestendige en multifunctionele binnensportaccommodaties.
1.2 Doel onderzoek
Het haalbaarheidsonderzoek moet inzicht bieden in de diverse scenario’s die mogelijk zijn om te komen tot multifunctionele en toekomstbestendige sportvoorzieningen. Grofweg zal daarbij gekeken worden naar scenario’s waarbij sprake is van renovatie, levensduur verlengende renovatie en nieuwbouw. Aanvullend wordt ook onderzocht of clustering van deze gebouwen een realistische optie is. Hierbij is gebruik gemaakt van de diverse rapporten die in het verleden zijn gemaakt, het MJOP, een schouw van de locatie en diverse tekeningen van het gebouw. Daarnaast is gesproken met de gebruikers van de gebouwen (onderwijs en sportverenigingen).
bron Toekomstvisie binnensport Borger-Odoorn
1.3 Leeswijzer
In dit haalbaarheidsonderzoek zijn diverse scenario’s onderzocht. Om een duidelijk beeld van de situatie te krijgen is in het tweede hoofdstuk allereerst de huidige situatie beschreven en geanalyseerd per locatie. In hoofdstuk 3 zijn diverse ontwikkelingen ten aanzien van het gebruik en ruimtebehoefte en de doelstellingen voor de nieuwe situatie beschreven. In hoofdstuk 4 zijn toetsingscriteria uiteengezet waarna in hoofdstuk 5 de verschillende scenario’s worden beschreven en uitgewerkt. De scenario’s worden tegen de toetsingscriteria afgezet in hoofdstuk 6. In hoofdstuk 7 zijn de conclusie en vervolgstappen beschreven.
kenmerk: 20220517
4
2 Huidige staat 2.1 Exloo 2.1.1 Kenmerken
Sportzaal Exloo is gelegen aan de Hoofdstraat 58A in Exloo. Het gebouw dateert uit het jaar 1973. Het gebouw is gelegen in het centrum van Exloo in de nabijheid van andere maatschappelijke functies. Het gebouw is verbonden met de school, dorpshuis en kantine en kleedruimten van de voetbalvereniging (vv HOC) en ligt naast het gemeentehuis. Achter en naast de sportzaal zijn parkeerplaatsen gelegen, deze worden gezamenlijk gebruikt. Het complex heeft een sportzaal met zaalafmeting van 16 m x 28 m. Daarnaast is er een tribune en beschikt de sportzaal over bergingen en de bijbehorende kleed- en doucheruimten. Voor de beschrijving en analyse van de huidige situatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen: MJOP opgesteld door Linthorst, d.d. 14-04-2021; Conditiemeting opgesteld door Alpha Consultancy, d.d. 25-03-2022; Werksessie sportverenigingen en onderwijs, d.d. 21-03-2022.
2.1.2 Technische staat
De sportzaal is gebouwd in 1973. De sportzaal is daarmee bijna 50 jaar oud. Daarmee is de economische levensduur (vaak gekoppeld aan een afschrijvingstermijn van 40 jaar) overschreden en nadert het gebouw ook het einde van zijn technische levensduur (met planmatig onderhoud 40-50 jaar). De gemiddelde technische conditie is 3. De gemiddelde energetische conditie is 51. Bouwkundig De sportzaal is voorzien van een niet geïsoleerde betonnen vloer boven kruipruimte ter plaatse van de niet sportzaal delen. Vermoedelijk ligt de vloer van de sportzaal op zand. De gymzaal is opgebouwd in metselwerk en deels staalconstructie, de spouwmuren zijn niet geïsoleerd. In de gevels zijn houten en aluminium kozijnen geplaatst voorzien van enkel glas. Algemeen zijn de energetische waarden van de bouwkundige onderdelen laag. Installaties Warmteopwekking vindt plaats via 2 gasgestookte CV ketels uit 2013, de distributie via radiatoren in overige ruimten en de sportzaal via een stralingsplafond. Warm tapwater wordt bereidt met een 1 Door middel van het vaststellen van een conditiescore is de technische en energetische staat van een gebouw in beeld te brengen en ook
te vergelijken met andere gebouwen. Deze methodiek is vastgelegd in de NEN 2767. Conditie 1 is gelijk aan nieuwbouw, conditie 5 is zeer slecht. Hierbij wordt gekeken naar de aard van de gebreken (gering – ernstig), intensiteit (beginstadium of eindstadium) en de omvang waarin het voorkomt. De technische en energetische conditie is voor alle gebouwen in beeld gebracht. Bij de scenario’s is ook aan gegeven in welke mate dit de conditiescores van het gebouw verbetert.
kenmerk: 20220517
5
direct gas gestookte boiler uit 2017. Er wordt geventileerd middels balansventilatie en afzuiging maar zonder warmteterugwinning. Er is traditionele TL-verlichting. Uit het MJOP en de conditiemeting blijkt dat de huidige technische staat van de accommodatie op onderdelen nog voldoende is, maar ook op onderdelen slecht is. De laatste jaren is het onderhoud gericht op instandhouding en niet op verbetering. Dit zal de komende jaren leiden tot steeds meer klachten en hogere kosten voor calamiteitenonderhoud. Om dit te voorkomen zullen de komende jaren investeringen gedaan moeten worden om de sporthal technisch in voldoende conditie te houden. Een aantal belangrijke posten zijn dan: Herstel van metselwerk en met name het voegwerk; Schilderwerk buitenzijde gebouw; Schilderwerk binnenzijde gebouw; Reinigen, herstel en reparaties aluminium kozijnen; Vervanging van de dakbedekking; Vernieuwing van tegelwerk etc. van de kleed- en doucheruimten en sanitair; Vervangen van diverse andere vloerafwerking; Vervanging van diverse technische installaties. Aanvullend hierop komen vanuit de werksessie klachten over het binnenklimaat van de ruimten. Dit heeft dan betrekking op akoestiek (in dit geval de nagalmtijd), ventilatie en temperatuurregeling. Dit zijn bekende veel voorkomende problemen bij sportaccommodaties van deze leeftijd.
Ook is er een beperkte inrichting in de sportzaal aanwezig. Daarnaast voldoet het gebouw niet meer aan de huidige energie-eisen, heeft het hogere exploitatiekosten en is het niet duurzaam en gasloos. Werksessies: In de werksessie is gebruikers ook gevraagd naar technische kwaliteiten van de sportaccommodatie die men graag wil behouden. Hierbij wordt de houten sportvloer genoemd. Samengevat: de technische staat van sportzaal Exloo is onvoldoende (op korte termijn is een renovatie nodig en het gebouw is niet duurzaam).
2.1.3 Functionele staat
Bij beoordeling van de functionele staat van de accommodatie wordt met name gekeken naar de afmetingen van ruimten en onderlinge relaties. Daarbij kan ook gekeken worden naar de eisen die zijn opgesteld door NOC*NSF met betrekking tot sportaccommodaties en door de KVLO2 met betrekking tot sportaccommodaties voor bewegingsonderwijs. Vanuit dit kader is ook gekeken naar de functionele staat van de sportzaal in Exloo. De focus ligt hierbij op de belangrijkste sportruimten: de sportzaal, de kleed- en doucheruimten en de toestellenberging. Een aantal belangrijke constateringen zijn: De zaalafmeting van 16 x 28 meter voldoet aan de eisen van NOC NSF voor een B.1 sportzaal. Daarnaast is de zaalafmeting ook groter dan de omvang van 308 m2 die conform KVLO richtlijnen gevraagd wordt. De sportzaal beschikt over 2 kleedruimten van ca. 28 en 32 m2 (KVLO: 25 m2) en 2 doucheruimten incl. toilet van ca. 23 m2 (KVLO: 12 m2 incl. toilet). De sportzaal beschikt over een toestellenberging van ca. 80 m2. Echter hier loopt ook een vluchtweg doorheen, waardoor de effectieve bergruimte lager is. Uitgaande van de vereiste
2 KVLO staat voor Koninklijke Vereniging van leraren Lichamelijke Opvoeding. Deze organisatie heeft een handboek opgesteld met normen
voor bewegingsonderwijs. Voor dit rapport is gebruikt gemaakt van de versie herziening september 2019.
kenmerk: 20220517
6
bergruimte uit het handboek sportaccommodaties dan is dat bij een sportzaal van deze omvang: 95m2 (40m2 basis + 35m2 onderwijs + 20m2 gymnastiek). Overige functionele opmerkingen: Relatie met kantine en kleedruimten voetbal / kantine dorpshuis kan verder geoptimaliseerd worden. Werksessies: In de werksessie is gebruikers ook gevraagd naar kwaliteiten van de sportaccommodatie die men graag wil behouden. Belangrijke elementen daarbij zijn: het onderzoeken welke mogelijkheden er zijn omtrent beheer en exploitatie met gebruikers, verenigingen en dorpshuis, mede ook omdat de voetbal vertrekt naar Odoorn. Ook de relatie met de school wordt als kwaliteit genoemd. Bovendien biedt de buitenruimte rondom de sportzaal kansen om ook daar buitensport te organiseren (o.a. free run). Samengevat: de functionele staat van de sportzaal is redelijk tot goed (zaal en kleedruimten voldoen aan de afmetingen, bergruimte is beperkt te klein). Inrichtingspakket zal vernieuwd moeten worden. Gebruikers en verenigingen zien kansen op deze locatie om beheer en exploitatie te verbeteren en de buitenruimte ook in te zetten voor sport en bewegen.
2.2 Odoorn 2.2.1 Kenmerken
Gymzaal Odoorn is gelegen aan de Goorns 26 in Odoorn. Het gebouw dateert uit het jaar 1976. Het gebouw is gelegen aan de rand van Odoorn in een woonwijk in de nabijheid van de school. Het gebouw is vrijstaand en voor het gebouw zijn enkele parkeerplaatsen. Rondom het gebouw ligt groen wat slecht onderhouden is. Het complex heeft een gymzaal met de minimale zaalafmeting van 12 m x 21 m. Daarnaast zijn er de bijbehorende kleed- en doucheruimten en een berging. Voor de beschrijving en analyse van de huidige situatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen: MJOP opgesteld door Linthorst, d.d. 14-04-2021; Conditiemeting opgesteld door Alpha Consultancy, d.d. 25-03-2022; Werksessie sportverenigingen en onderwijs, d.d. 21-03-2022.
2.2.2 Technische staat
De sportzaal is gebouwd in 1976. De sportzaal is daarmee bijna 50 jaar oud. Daarmee is de economische levensduur (vaak gekoppeld aan een afschrijvingstermijn van 40 jaar) overschreden en nadert het gebouw ook het einde van zijn technische levensduur (met planmatig onderhoud 40-50 jaar). De gemiddelde technische conditie is 3. De gemiddelde energetische conditie is 5.
kenmerk: 20220517
7
Bouwkundig De gymzaal is voorzien van een niet geïsoleerde betonnen vloer boven kruipruimte t.p.v. de niet sportzaal delen. Vermoedelijk ligt de vloer van de sportzaal op zand. De gymzaal is opgebouwd in metselwerk en deels staalconstructie, de spouwmuren zijn deels geïsoleerd en deels niet geïsoleerd. In de gevels zijn houten en aluminium kozijnen geplaatst voorzien van enkel glas. Vermoedelijk is het dak een keer na geïsoleerd. Algemeen zijn de energetische waarden van de bouwkundige onderdelen laag. Installaties Warmteopwekking vindt plaats via een direct gestookt gas luchtverwarmingssysteem uit 2003. Deze staat in de technische ruimte. Lucht wordt verwarmd ingeblazen en afgevoerd door afzuigventilatoren. Warm tapwater wordt bereidt met een direct gas gestookte boiler uit 2011. Er wordt lucht afgezogen in de sanitaire-, kleedruimten en gymzaal. Er is traditionele TL-verlichting. Uit het MJOP en de conditiemeting blijkt dat de huidige technische staat van de accommodatie op onderdelen nog voldoende is, maar ook op onderdelen slecht is. De laatste jaren is het onderhoud gericht op instandhouding en niet op verbetering. Dit zal de komende jaren leiden tot steeds meer klachten en hogere kosten voor calamiteitenonderhoud. Om dit te voorkomen zullen de komende jaren investeringen gedaan moeten worden om de sporthal technisch in voldoende conditie te houden.
Een aantal belangrijke posten zijn dan: Herstel van metselwerk en met name het voegwerk; Schilderwerk buitenzijde gebouw; Schilderwerk binnenzijde gebouw; Vervangen gordijnen; Reinigen, herstel en reparaties aluminium kozijnen; Vervanging van de dakbedekking; Vernieuwing van tegelwerk etc. van de kleed- en doucheruimten en sanitair; Vervangen van diverse andere vloerafwerking; Vervanging van diverse technische installaties (o.a. de luchtverwarmer). Aanvullend hierop komen vanuit de werksessie klachten over het binnenklimaat van de ruimten. Dit heeft dan betrekking op akoestiek (in dit geval de nagalmtijd), ventilatie (blaast in het gezicht) en temperatuurregeling (te warm/ te koud). Dit zijn bekende veel voorkomende problemen bij sportaccommodaties van deze leeftijd. Daarnaast scoort de gymzaal ook slecht op het onderdeel hygiëne. Dit kan te maken hebben met schoonmaak, maar ook met verouderde materialen in kleeden doucheruimten, waardoor er slecht schoon te maken is. Daarnaast voldoet het gebouw niet meer aan de huidige energie-eisen, heeft het hogere exploitatiekosten en is het niet duurzaam en gasloos. Werksessies: In de werksessie is gebruikers ook gevraagd naar kwaliteiten van de sportaccommodatie die men graag wil behouden. Hier zijn geen technische aspecten naar voren gekomen.
kenmerk: 20220517
8
Samengevat: de technische staat van gymzaal Odoorn is op onderdelen onvoldoende (op korte termijn is een renovatie nodig). Bovendien is het gebouw niet duurzaam.
2.2.3 Functionele staat
Bij beoordeling van de functionele staat van de accommodatie wordt met name gekeken naar de afmetingen van ruimten en onderlinge relaties. Daarbij kan ook gekeken worden naar de eisen die zijn opgesteld door NOC*NSF met betrekking tot sportaccommodaties en door de KVLO met betrekking tot sportaccommodaties voor bewegingsonderwijs. Vanuit dit kader is ook gekeken naar de functionele staat van de gymzaal in Odoorn. De focus ligt hierbij op de belangrijkste sportruimten: de zaal, de kleed- en doucheruimten en de toestellenberging. Een aantal belangrijke constateringen zijn: De zaalafmeting van 12 x 21 = 252 m2 is de kleinst mogelijke gymzaal, welke destijds conform de VNG modelverordening voor onderwijshuisvesting zijn gebouwd. Deze zaalmaat wordt door KVLO als te klein omschreven voor het geven van hedendaags bewegingsonderwijs. Het minimale advies vanuit KVLO is een gymzaal met een omvang van 308 m2 (14 x 22 m). De gymzaal beschikt over 2 kleedruimten (incl. toilet) van ca 30 m2 (KVLO: 25 m2) en 2 doucheruimten van ca. 17 m2 (KVLO: 12 m2 incl. toilet). Het aantal m1 zitbank voldoet niet aan de norm. De gymzaal beschikt over een toestellenberging van ca. 65 m2. Echter hier loopt ook een vluchtweg doorheen, waardoor de effectieve bergruimte lager is (ca. 60 m2).
Uitgaande van de vereiste bergruimte uit het handboek sportaccommodaties dan is dat bij een sportzaal van deze omvang: 75m2 (20m2 basis + 35m2 onderwijs + 20m2 gymnastiek). Overige functionele opmerkingen: Geen kantinefunctie aanwezig. Binnensport en buitensport liggen niet bij elkaar. Werksessies: In de werksessie is gebruikers ook gevraagd naar kwaliteiten van de sportaccommodatie die men graag wil behouden. Dit zijn: omvang van de toestellenberging, dichtbij de school. Samengevat: de functionele staat van de gymzaal is onvoldoende (de zaal voldoet niet aan de afmetingen conform KVLO en bergruimte is te klein (hoewel door gebruikers niet als te klein ervaren). Bij nieuwbouw zien gebruikers kansen voor andere activiteiten indien er een grotere zaal wordt gerealiseerd (o.a. zaalvoetbal, dynamic tennis, bewegen in relatie tot zorgaanbod in Odoorn).
kenmerk: 20220517
9
2.3 Valthe 2.3.1 Kenmerken
Gymzaal Valthe is gelegen aan de Hoofdstraat 54A in Valthe. Het gebouw dateert uit het jaar 1979. Het gebouw is gelegen aan de rand van Valthe, achter het dorpshuis en in de nabijheid van de school. Naast en achter het gebouw zijn parkeerplaatsen. Het complex heeft een gymzaal met de minimale zaalafmeting van 12 m x 21 m. Daarnaast zijn er de bijbehorende kleed- en doucheruimten en een berging. Voor de beschrijving en analyse van de huidige situatie is gebruik gemaakt van de volgende bronnen: MJOP opgesteld door Linthorst, d.d. 14-04-2021; Conditiemeting opgesteld door Alpha Consultancy, d.d. 25-03-2022; Werksessie sportverenigingen en onderwijs, d.d. 21-032022.
2.3.2 Technische staat
De sportzaal is gebouwd in 1979. De sportzaal is daarmee ruim 40 jaar oud. Daarmee is de economische levensduur (vaak gekoppeld aan een afschrijvingstermijn van 40 jaar) overschreden en nadert het gebouw ook het einde van zijn technische levensduur (met planmatig onderhoud 40-50 jaar). De gemiddelde technische conditie is 3. De gemiddelde energetische conditie is 5. Bouwkundig De gymzaal is voorzien van een niet geïsoleerde betonnen vloer boven kruipruimte t.p.v. de niet sportzaal delen. Vermoedelijk ligt de vloer van de sportzaal op zand. De gymzaal is opgebouwd in metselwerk en deels staalconstructie, de spouwmuren zijn niet geïsoleerd. In de gevels van de gymzaal zijn aluminium kozijnen geplaatst voorzien van enkel glas, voor het overige zijn het kozijnen van hout met houten deuren en voorzien van standaard dubbel glas. Vermoedelijk is het dak een keer na geïsoleerd. Algemeen zijn de energetische waarden van de bouwkundige onderdelen laag. Installaties Warmteopwekking vindt plaats via een direct gestookt gas luchtverwarmingssysteem uit 1999. Deze staat in de technische ruimte. Lucht wordt verwarmd ingeblazen en afgevoerd door afzuigventilatoren. Warm tapwater wordt bereidt met een direct gas gestookte boiler uit 1999. Er wordt lucht afgezogen in de sanitaire-, kleedruimten en gymzaal. Er is traditionele TL-verlichting.
Uit het MJOP en de conditiemeting blijkt dat de huidige technische staat van de accommodatie op onderdelen nog voldoende is, maar ook op onderdelen slecht is. De laatste jaren lijkt het onderhoud gericht op instandhouding en niet op verbetering. Dit zal de komende jaren leiden tot steeds meer klachten en hogere kosten voor calamiteitenonderhoud. Om dit te voorkomen zullen de komende jaren investeringen gedaan moeten worden om de sporthal technisch in voldoende conditie te houden. Een aantal belangrijke posten zijn dan: Herstel van metselwerk en met name het voegwerk; Schilderwerk buitenzijde gebouw;
kenmerk: 20220517
10
Reinigen, herstel en reparaties aluminium kozijnen; Partieel herstel golfplaten dak; Schilderwerk binnenzijde gebouw; Vervangen gordijnen; Vernieuwing van tegelwerk etc. van de kleed- en doucheruimten en sanitair; Vervangen van diverse andere vloerafwerking; Vervanging van diverse technische installaties (o.a. de luchtverwarmer, ventilatoren, boiler).
Aanvullend hierop komen vanuit de werksessie klachten over het binnenklimaat van de ruimten. Dit heeft dan betrekking op akoestiek (in dit geval de nagalmtijd), ventilatie en temperatuurregeling. Dit zijn bekende, veel voorkomende problemen bij sportaccommodaties van deze leeftijd. Daarnaast voldoet het gebouw niet meer aan de huidige energie-eisen, heeft het hogere exploitatiekosten en is het niet duurzaam en gasloos. Werksessies: In de werksessie is gebruikers ook gevraagd naar kwaliteiten van de sportaccommodatie die men graag wil behouden. Hier zijn geen technische aspecten benoemd. Samengevat: de technische staat van gymzaal Valthe is op onderdelen onvoldoende (op korte termijn is een renovatie nodig). Bovendien is het gebouw niet duurzaam.
2.3.3 Functionele staat
Bij beoordeling van de functionele staat van de accommodatie wordt met name gekeken naar de afmetingen van ruimten en onderlinge relaties. Daarbij kan ook gekeken worden naar de eisen die zijn opgesteld door NOC*NSF met betrekking tot sportaccommodaties en door de KVLO met betrekking tot sportaccommodaties voor bewegingsonderwijs. Vanuit dit kader is ook gekeken naar de functionele staat van de gymzaal in Valthe. De focus ligt hierbij op de belangrijkste sportruimten: de zaal, de kleed- en doucheruimten en de toestellenberging. Een aantal belangrijke constateringen zijn: De zaalafmeting van 12 x 21 = 252 m2 is de kleinst mogelijke gymzaal, welke destijds conform de VNG modelverordening voor onderwijshuisvesting zijn gebouwd. Deze zaalmaat wordt door KVLO als te klein omschreven voor het geven van hedendaags bewegingsonderwijs. Het minimale advies vanuit KVLO is een gymzaal met een omvang van 308 m2 (14 x 22 m). De gymzaal beschikt over 2 kleedruimten (incl. toilet) van ca 30 m2 (KVLO: 25 m2) en 2 doucheruimten van ca. 15 m2 (KVLO: 12 m2 incl. toilet). Het aantal m1 zitbank voldoet niet aan de norm. De gymzaal beschikt over een toestellenberging van ca. 70 m2. Echter hier loopt ook een vluchtweg doorheen, waardoor de effectieve bergruimte lager is (ca. 65 m2).
Uitgaande van de vereiste bergruimte uit het handboek sportaccommodaties dan is dat bij een sportzaal van deze omvang: 75m2 (20m2 basis + 35m2 onderwijs + 20m2 gymnastiek). Overige functionele opmerkingen: Door de koppeling met het dorpshuis kan het dorpshuis een kantinefunctie invullen voor de gymzaal. Niet alle verenigingen maken hier gebruik van. Dit is een kans om verder op te pakken. Werksessies: In de werksessie is gebruikers ook gevraagd naar kwaliteiten van de sportaccommodatie die men graag wil behouden. Hier zijn geen aspecten genoemd. Wel is aangegeven dat de zaal te klein is voor
kenmerk: 20220517
11
wedstrijden/competitie, de zaal is te laag, er is geen plek voor tribunes. De inrichting is veroudert en er is te weinig bergruimte. Samengevat: de functionele staat van de gymzaal is onvoldoende (de zaal voldoet niet aan de afmetingen conform KVLO en bergruimte is te klein). Ook de gebruikers en verenigingen ervaren beperkingen bij de afmetingen van de zaal.
2.4 Bezetting
De bezetting van de drie sportaccommodaties is in beeld gebracht. De gedetailleerde uitkomsten hiervan zijn opgenomen in bijlage 1. Hierbij is gekeken naar de reguliere wekelijkse bezetting van de sporthal en de spelzaal (exclusief vakanties). Incidenteel gebruik van andere partijen of incidenteel extra gebruik voor bijv. toernooien is niet meegenomen in deze analyse. De werkelijke bezetting met incidenteel gebruik zal derhalve wat hoger liggen. Ruimten Uren % bezetting bezetting bezetting weekend onderwijs verenigingen 8:30-14:30
15:00-23:00
9:00-22:00
Sportzaal Exloo
46,0
56%
49%
46%
Gymzaal Odoorn
23,5
38%
34%
0%
Gymzaal Valthe
34,0
37%
61%
0%
De bezetting kan op verschillende manieren beoordeeld worden. Het bezettingsschema, de uren en het bezettingspercentage geven een goede indicatie hoeveel een accommodatie gebruikt wordt. Een volledige bezetting van een sportaccommodatie is vrijwel niet mogelijk. Dit komt mede vanwege vakanties, sportseizoenen die wisselen, seizoensinvloeden met buitensport. Daarnaast zijn er uren die lastig inzetbaar zijn, bijv. de middaguren na schooltijd, de late avonduren na 21:00/21:30 uur en avonden in het weekend. Daarnaast moet er ruimte zijn voor wisselingen van groepen/verenigingen, schoonmaak en eventueel onderhoud. Voor de beschikbare capaciteit voor bewegingsonderwijs sluiten we aan bij de modelverordening voorzieningen huisvesting onderwijs van de VNG. Deze hanteert een maximale capaciteit, gerelateerd aan de schooltijden van het onderwijs van 26 klokuren voor het PO en 40 klokuren voor het VO. De sportzaal Exloo laat overall de hoogste bezetting zien. De beide gymzalen in Valthe en Odoorn laten overdag een zeer lage bezetting zien voor onderwijsgebruik. Het huidig gebruik is gezamenlijk nog geen volledige bezetting. Het avondgebruik voor gymzaal Valthe ligt vrij hoog. Er is enkel weekendgebruik in de sportzaal Exloo. Samengevat: de 3 sportaccommodaties hebben allen een vrij lage bezetting.
2.5 Beheer & Exploitatie
De gemeente is verantwoordelijk voor de uitvoer van het groot onderhoud en stelt het meerjarenonderhoudsplan (mjop) op. In de 3 sportaccommodaties zijn geen eigen kantines opgenomen. In Exloo is er de combinatie met het dorpshuis en de kantine van de voetbal. In Valthe is er de combinatie met het dorpshuis. Qua beheer is er in Exloo en Valthe geen directe relatie met het beheer van de sportaccommodaties. De schoonmaak is niet ondergebracht bij de beheerder, maar uitbesteed aan een extern schoonmaakbedrijf. Verbeterpunten liggen op het vlak van: Verbetering uitvoermogelijkheden schoonmaak (eenvoudiger/sneller/materialen);
kenmerk: 20220517
12
Na keuze voor een scenario wordt bij uitwerking verder ingezoomd op optimalisatie van de exploitatie. Dit zowel aan de kant van de eigenaarslasten, voornamelijk groot onderhoud, alsook de gebruikerslasten. Dit laatste door enerzijds gericht te kijken naar optimalisatiekansen van het (maatschappelijk) ondernemerschap middels het bieden van ruimte voor extra activiteiten en verbreding van horecaconcept van de sportkantine (Exloo & Valthe). Anderzijds wordt middels energetische verduurzaming en materialisatie gekeken naar het inverdieneffect voor energielasten, onderhoud en schoonmaak.
2.6 Financieel 2.6.1 Boekwaarde
De gebouwen bezitten de volgende boekwaarde per 1-1-2022. Sportzaal Exloo Gymzaal Odoorn Gymzaal Valthe
€ 3.955 € 57.252 € 23.528
Deze boekwaarden zijn relatief laag. Uitgaande van een doorlooptijd van het project van 2 tot 3 jaar zal dit bedrag de komende jaren nog wat verder gaan afnemen waardoor een zeer beperkte boekwaarde resteert bij een eventuele keuze voor een scenario waarbij sprake is van nieuwbouw.
2.6.2 Exploitatiekosten
De exploitatiekosten van een accommodatie worden vaak onderverdeeld in een aantal categorieën. Onderstaand lichten we enkele onderdelen toe. Energie Onderstaand een analyse van de energiekosten bestaande uit gas, elektriciteit en water. Deze energiekosten verschillen per locatie van € 16 p/m2 bvo in Odoorn tot € 27 p/m2 in Valthe. In Exloo zitten in de periode 2015 t/m 2018 grote schommelingen. Het gemiddelde over alle jaren is overeenkomstig 2019. De energiekosten liggen vrij hoog en zitten boven de benchmark. Gezien de stijging in energieprijzen wordt voor de komende jaren een verdere stijging verwacht van de kosten. In verhouding tot nieuwbouw (BENG of ENG) ligt hier een aanzienlijke besparing.
Exloo Gas Electra Water Totaal
2015 -5.152 2.589 2.567 4
2016 1.964 3.634 2.338 7.936
2017 46.690 3.810 2.155 52.655
2018 4.799 7.581 3.130 15.510
2019 10.200 6.965 3.055 20.220
2020
2015 3.527 2.736 1.186 7.449
2016 4.207 2.008 1.294 7.508
2017 5.324 1.961 1.117 8.402
2018 4.848 1.559 1.507 7.914
2019 4.674 3.712 1.674 10.060
2020
2015 5.207 3.451 350 9.007
2016 18.200 4.329 660 23.189
2017 9.685 2.718 660 13.063
2018 10.369 4.650 206 15.225
2019 12.616 454 41 13.111
2020
0
Gemiddeld p.j. € 11.700 € 4.916 € 2.649 € 19.265
Gemiddeld per m2 bvo € 12,83 € 5,39 € 2,90 € 21,12
Gemiddeld p.j. € 4.516 € 2.395 € 1.356 € 8.267
Gemiddeld per m2 bvo € 8,79 € 4,66 € 2,64 € 16,08
Gemiddeld p.j. € 11.215 € 3.120 € 383 € 14.719
Gemiddeld per m2 bvo € 20,32 € 5,65 € 0,69 € 26,66
Odoorn Gas Electra Water Totaal
0
Valthe Gas Electra Water Totaal
kenmerk: 20220517
0
13
Onderhoud Onderstaand een analyse van de onderhoudskosten. Dit betreft de kosten voor planmatig onderhoud, preventief onderhoud en klachtenonderhoud (correctief onderhoud). De afgelopen jaren is ingezet op instandhouding. De gemiddelde kosten over de afgelopen 5 jaar verschillen per accommodatie en liggen tussen de €17,- en €33,- per m2/bvo. Dit ligt rond de benchmark van gemiddelde onderhoudskosten. Exloo Werkelijke kosten 2015 2016 2017 2018 2019 € 11.508 € 19.953 € 18.855 € 6.783 € 90.911 Prognose kosten* 2021 2022 2023 2024 2025 € 109.512 € 90.957 € 12.650 € 82.053 € 38.927 * obv 1.000 m2 bvo (incl. deel voetbal) sportzaal is 912 m2
2020
2026 € 110.554
2027 € 19.072
2028 € 15.080
2029 € 155.558
2030 € 18.464
Gemiddeld p.j. € 29.602
Gemiddeld per m2 bvo € 32,46
Gemiddeld p.j. € 65.283
Gemiddeld per m2 bvo € 71,58
Gemiddeld p.j. € 8.608
Gemiddeld per m2 bvo € 16,75
Gemiddeld p.j. € 41.023
Gemiddeld per m2 bvo € 79,81
Gemiddeld p.j. € 11.163
Gemiddeld per m2 bvo € 20,22
Gemiddeld p.j. € 37.767
Gemiddeld per m2 bvo € 68,42
Odoorn Werkelijke kosten 2015 2016 € 11.598 € 10.273 Prognose kosten 2021 2022 € 47.594 € 24.743
2017
2018
2019
€ 5.145
€ 2.277
€ 13.748
2023 € 9.807
2024 € 84.228
2025 € 10.317
2020
2026 € 77.629
2027 € 18.949
2028 € 11.339
2029 € 115.046
2030 € 10.577
Valthe Werkelijke kosten 2015 2016 2017 2018 2019 2020 € 7.965 € 7.134 € 3.298 € 6.026 € 31.391 Prognose kosten 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 € 50.949 € 17.438 € 9.617 € 49.469 € 10.227 € 62.845 € 18.551 Opgesteld op basis van de informatie uit: MJOP Lindhorst, d.d. 14-4-2021, incl. btw
2028 € 17.318
2029 € 129.771
2030 € 11.481
Als we echter kijken naar het toekomstig onderhoud op basis van de gemaakte meerjarenonderhoudsplanningen dan zien we dat dit oploopt naar gemiddeld € 70,- tot € 80,- per m2/bvo. Dit ligt ver boven de benchmark. Jaarlijks zal circa € 100.000,- extra aan onderhoud moeten worden uitgegeven om de accommodaties te blijven onderhouden. Dit betreft enkel de kosten voor 1 op 1 vervanging. Hier is dus geen rekening gehouden met functionele aanpassingen of verduurzaming. Schoonmaak/overig Onderstaand een korte analyse van de schoonmaakkosten.
Exloo Schoonmaak
2015 12.239
2016 13.385
2017 12.951
2018 14.171
2019 9.353
Gemiddeld p.j. € 12.465
Gemiddeld per m2 bvo € 13,67
2015
2016
2017 9.654
2018 9.939
2019 6.454
Gemiddeld p.j. € 8.682
Gemiddeld per m2 bvo € 16,89
2015 7.700
2016 7.700
2017
2018
2019 7.825
Gemiddeld p.j. € 7.763
Gemiddeld per m2 bvo € 14,06
Odoorn Schoonmaak
Valthe Schoonmaak
De gemiddelde schoonmaakkosten liggen op € 14 tot € 17 per/m2 bvo. Dit is overeenkomstig de benchmark.
kenmerk: 20220517
14
3 Ontwikkelingen In dit hoofdstuk zijn de diverse ontwikkelingen en doelstellingen beschreven die relevant zijn voor het haalbaarheidsonderzoek. Dit zijn diverse thema’s die onderstaand zijn omschreven.
3.1 Leerlingenprognoses PO
De leerlingenprognoses zijn uitgebreid in beeld gebracht in de Toekomstvisie Binnensport met de informatie die door Planning Verband Groningen (2019) is aangereikt. Op dit moment wordt een nieuwe prognose gemaakt. Zodra deze informatie beschikbaar is, zal worden gekeken in hoeverre dit afwijkt van de huidige prognose. In de toekomstvisie werd een lichte daling voorzien voor het primair onderwijs in de gemeente Borger-Odoorn van 3%. In deze haalbaarheidsstudie is gerichter gekeken naar de ontwikkeling van de leerlingaantallen en groepen op de scholen die gebruik maken van genoemde 3 sportaccommodaties. Dit is in onderstaande tabel weergegeven. Deze prognose laat zien dat de leerlingaantallen licht stijgen en het aantal groepen gelijk blijft. De hoeveelheid uren bewegingsonderwijs wordt gerelateerd aan het aantal groepen. Wat opvalt is dat de scholen in Exloo en Valthe een kleine omvang hebben. De omvang ligt ruim boven de instandhoudingsnorm van 26 leerlingen voor de gemeente Borger-Odoorn. Relevant is de visie van de schoolbesturen op instandhouding van beide kleinere scholen. Leerlingprognoses 2019-2037 Buro Planning Verband Groningen
Odoorn - De Weiert Exloo - De Zweng Valthe - De Linderakkers Totaal
aantal leerlingen 2020 2035 165 175 71 76 56 57 292 308
aantal groepen 2020 2035 7 7 4 4 3 3 14 14
3.2 (extra) Ruimtebehoefte 3.2.1 Toekomstige ontwikkelingen:
Extra bewegingsonderwijs voor PO? Op dit moment loopt landelijk de discussie of het wettelijk verplichte bewegingsonderwijs voor het Primair Onderwijs niet verhoogd moet worden naar 3 uur per week per groep in plaats van de huidige 2 uur (gebaseerd op klokuren van 45 minuten). Voor de 3 sportaccommodaties betekent dit ongeveer 14 klokuren extra bewegingsonderwijs. Deze ruimte is ruimschoots beschikbaar binnen de huidige sportaccommodaties. Groei in plaats van krimp In de gehanteerde leerlingenprognose was voor Borger Odoorn in totaal een lichte krimp voorzien. Voor de 3 genoemde scholen is deze krimp niet in de leerlingenprognose te zien, maar is het een lichte stijging. Het is de vraag of deze stijging zich verder doorzet in de toekomst bij nieuwe prognoses.
3.2.2 Sportverenigingen
Vanuit de sportverenigingen is tijdens de werksessie aangegeven dat er geen behoefte is aan extra capaciteit. Binnen de sportaccommodaties is momenteel nog ruimte beschikbaar. De verenigingen proberen onderling ook samen te werken door niet allemaal dezelfde activiteiten aan te bieden.
kenmerk: 20220517
15
3.3 Randvoorwaarden en doelstellingen voor gebouw/locatie
Duurzaamheid: aardgasvrij in 2030 Duurzaamheid is een kernthema voor de gemeente Borger-Odoorn. In lijn met mondiale, landelijke en provinciale afspraken rond vermindering van CO2-uitstoot en de transitie naar duurzame energiebronnen, werkt de gemeente aan de transitievisie warmte waarin wordt geschetst hoe de gemeente de komende jaren deze doelstellingen wil realiseren. Hieruit volgt de opdracht: voor 2030 het grootste deel van het maatschappelijk vastgoed, dus ook binnensportaccommodaties, transformeren naar aardgasvrije accommodaties en de accommodaties met andere maatregelen verduurzamen. NOC*NSF NOC*NSF heeft normen opgesteld voor sportaccommodaties. De norm heeft betrekking op overdekte multidisciplinaire sportaccommodaties. Sportaccommodaties kunnen het predicaat NOC*NSF goedgekeurd ontvangen na positieve beoordeling door een erkend keuringsinstituut. De norm maakt onderscheid in verschillende categorieën wedstrijdruimten. Als kleinste wedstrijdruimte (A.1) wordt het gymnastieklokaal genoemd. Deze heeft een afmeting van 14m bij 22m = 308 m2, wat overeenkomst met het advies voor een gymzaal van KVLO. De sportzaal (B.1) heeft een zaalafmeting van 16m bij 28m. Als kleinste wedstrijdruimte met de definitie sporthal (C.1) wordt een zaalafmeting aangehouden van 24m bij 44m.
KVLO De Koninklijke Vereniging voor Lichamelijke Opvoeding (KVLO) is de belangenvereniging voor alle professionals die kinderen in en rond de school goed leren bewegen. De KVLO heeft een handboek uitgegeven met richtlijnen voor sportaccommodaties waar ook bewegingsonderwijs wordt gegeven. Door veel gemeenten worden deze richtlijnen gehanteerd bij nieuwbouw van sportaccommodaties. De gemeente Borger-Odoorn heeft aangegeven dat deze richtlijnen ook uitgangspunt zijn in dit haalbaarheidsonderzoek.
kenmerk: 20220517
16
4 Toetsingscriteria Om de scenario’s op objectieve wijze te kunnen toetsen en tegen elkaar af te kunnen zetten zijn op basis van de randvoorwaarden en doelstellingen die in het voorgaande hoofdstuk zijn beschreven een aantal toetsingscriteria vastgesteld. De toetsingscriteria worden in dit hoofdstuk toegelicht. Per criterium zijn de kansen waarop ingespeeld kan worden en de risico’s beschreven. In hoofdstuk 5 zijn de scenario’s afgezet tegen onderstaande toetsingscriteria. 1. Functioneel gebruik Het gebouw is geschikt om modern toekomstbestendig bewegingsonderwijs en sportbeoefening te faciliteren voor het onderwijs en de sportverenigingen in Borger en nabije omgeving. Dit door de huisvesting functioneel aan te laten sluiten bij de richtlijnen van KVLO en de normen van NOC*NSF. De minimale theoretische ruimtebehoefte vanuit de sportverenigingen is: 1 sportzaal (16m bij 28m) en beschikbaarheid van separaat zaaldeel (14m bij 22m). Totaal ca. 60 uur gebruik. Bij 2 zaaldelen is 80 uur beschikbaar. Dit zal echter leiden tot grote aanpassingen in het rooster en gebruik op minder gewenste tijdstippen (later op de avond). In de praktijk zal een ruimtebehoefte van 3 zaaldelen (waarvan 1 sportzaal en 2 gymzaaldelen) beter aansluiten op de behoefte. De ruimtebehoefte vanuit bewegingsonderwijs en overig gebruik overdag is: 2 zaaldelen (14m bij 22m).
o 26,5 uur bewegingsonderwijs PO (van 3 locaties); o 7,5 uur overig gebruik (van 3 locaties); o 13-14 uur extra gebruik PO (ontwikkelingen 3.3); 2. Multifunctioneel gebruik De gebouwen zijn geschikt voor multifunctioneel gebruik. Primair voor het gebruik door sportverenigingen en onderwijs, maar secundair ook door andere partijen. De gebouwen staan in verbinding met de omgeving en hebben een toegevoegde waarde. Multifunctioneel gebruik is mogelijk door ruimten op te delen in meerdere ruimten en het creëren van voldoende bergruimte in de accommodaties. 3. Duurzaamheid & technische kwaliteit Het gebouw is duurzaam en wordt energieneutraal. Daarnaast kan er aandacht zijn voor het toepassen van circulaire materialen en/ of circulaire sloop en klimaatadaptatie. 4. Proces & planning Hieronder vallen een aantal onderdelen m.b.t. de locatie van de accommodaties en beschikbaarheid van tijdelijke huisvesting. Kan het sporten ongehinderd doorlopen tijdens de bouw? Hoeveel overlast is er van de werkzaamheden? Is de locatie op relatief korte termijn beschikbaar en zijn er bezwaren t.a.v. bestemmingsplanwijzigingsprocedures te verwachten? 5. Financieel De investering in nieuwbouw- of renovatiekosten komt voor rekening van de gemeente. Naast deze kapitaalslasten wordt ook gekeken naar de exploitatielasten.
De kosten zijn nu en op termijn te dragen door de gemeente Borger-Odoorn en de tarieven zijn betaalbaar door de verenigingen. Uitgangspunt is een rekenrente van 2,5%. Daarnaast zijn de kapitaalslasten in beeld gebracht bij een afschrijftermijn van 50 jaar.
kenmerk: 20220517
17
5 Scenario’s In dit hoofdstuk zijn de mogelijke scenario’s beschreven. Elk scenario is voorzien van een korte beschrijving, een weergave van de belangrijkste punten op gebied van functionaliteit, duurzaamheid, proces en een raming van de kosten. De volgende vier scenario’s zijn per locatie uitgewerkt: 1. In stand houden om nog 10 jr. te exploiteren; 2. Verduurzamen BENG (25 jaar); 3. Verduurzamen ENG (25 jaar); 4. Nieuwbouw (50 jaar); 5. Clustering van accommodaties. Per scenario zijn onderstaand de belangrijkste punten voor de volgende 4 onderdelen beschreven: Functioneel en multifunctioneel gebruik; Duurzaamheid & technische kwaliteit; Proces & planning; Investeringskosten. De uiteindelijke investeringskosten zijn afhankelijk van diverse factoren, een meer concrete bepaling van de investeringskosten moet plaatsvinden in de definitiefase van gekozen voorkeursscenario. Dan worden zowel programma alsook ambitie verder uitgewerkt en kunnen de investeringskosten nauwkeuriger worden geraamd. Daarnaast zijn de uiteindelijke kosten ook afhankelijk van de ontwikkelingen in de markt, prijsstijgingen van materiaal en arbeid en het aanbestedingsklimaat. Deze aspecten kunnen zowel positief als negatief uitpakken. Deze bovenstaande effecten worden meegenomen bij het bepalen van het uiteindelijk aan te vragen investeringskrediet.
Bij het ramen van de investeringskosten zoals onderstaand opgenomen, zijn de volgende uitgangspunten gehanteerd: Prijspeil april 2022; Raming op basis van landelijke kengetallen van sportaccommodaties; Bandbreedte +/- 15%. Opgenomen in de geraamde investeringskosten: Bouwkosten (bouwkundig, constructief, e-installaties, w-installaties, vaste inrichting, terrein); 5% onvoorzien voor de uitvoeringsfase; Advieskosten ontwerp & engineering (architect, constructeur, adviseur installaties, bouwfysica, akoestiek, brandveiligheid, geotechniek); Advieskosten bouwbegeleiding (opstellen PvE, aanbestedingen, projectmanagement, directievoering, toezicht); Bijkomende kosten (leges, NUTS-aansluitingen, benodigde onderzoeken, project onvoorzien); BTW. Niet opgenomen in de geraamde investeringskosten: Grondkosten; Asbest; Infrastructurele aanpassingen buiten de kavel; Tijdelijke huisvesting; Verhuiskosten; Losse inrichting. De huidige markt is zeer volatiel en dat is ook terug te zien in de huidige kostenstijgingen. In het haalbaarheidsonderzoek is rekening gehouden met een beperkte prijsstijging tot aan start bouw (fictieve datum). Hoewel de gehanteerde bedragen betrouwbaar zijn berekend (prijspeil april 2022) is het van
kenmerk: 20220517
18
belang om, gelet op de huidige markt, rekening te houden met mogelijke prijsstijgingen. Dit geldt voor alle scenario’s en maakt voor de onderlinge vergelijking dan ook weinig tot geen verschil. Bij de verdere uitwerking en actualisering van een scenario en start van het desbetreffende project adviseren wij om aan de hand van de dan actuele marktomstandigheden het investeringsbedrag te actualiseren.
5.1 Exloo 5.1.1 Scenario 1: Instandhouding 10 jaar
Scenario 1 gaat uit van het in stand houden van het gebouw voor een periode van 10 jaar. Hiervoor wordt het achterstallig onderhoud en het omvangrijk planmatig onderhoud (bouwkundig en installaties) uitgevoerd wat gepland staat voor de komende 5 jaar. Er worden geen energetische verbeteringen uitgevoerd. 5.1.1.1 Functioneel en multifunctioneel gebruik Afmetingen De huidige sportzaal voldoet aan de NOC*NSF richtlijn voor wat betreft de afmetingen van de sportzaal (16m x 28m) en qua afmeting ook aan de KVLO richtlijn. Ook de kleed- en doucheruimten voldoen. Enig aandachtspunt is de bergruimte. De sportzaal beschikt over een toestellenberging van ca. 80 m2. Echter hier loopt ook een vluchtweg doorheen, waardoor de effectieve bergruimte lager is. Uitgaande van de vereiste bergruimte uit het handboek sportaccommodaties dan is dat bij een sportzaal van deze omvang: 95m2 (40m2 basis + 35m2 onderwijs + 20m2 gymnastiek). Er is in dit scenario geen uitbreiding opgenomen. Mogelijk biedt het vertrek van de voetbal ook kansen om een deel van deze ruimte in te zetten om de bergruimte te vergroten. Ruimtebehoefte De huidige bezetting biedt voldoende ruimte overdag, in de avond en in het weekend. Er is geen aanleiding om extra capaciteit te creëren. Overige aanpassingen Door het vertrek van de voetbal ontstaat er ruimte (kantine en kleedruimten).
Dit biedt mogelijk een kans om in de samenwerking met het dorpshuis het multifunctioneel gebruik van de accommodatie te vergroten. 5.1.1.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit Het huidige gebouw is verouderd en gedateerd, maar nog in redelijke conditie. De isolatiewaarde van het gebouw is niet heel hoog en de warmteopwekking vindt plaats via verouderde gasgestookte ketels. Het gebouw is op dit moment technisch nog in redelijke staat, bij dit scenario worden de noodzakelijke werkzaamheden uitgevoerd. Deze renovatie zal minimaal bestaan uit de volgende onderdelen: Renoveren van de sanitaire ruimten; Vervangen vloertegelwerk overige ruimten. De gemiddelde technische conditie stijgt naar score 2. De gemiddelde energetische conditie blijft score 5. 5.1.1.3 Proces en planning De impact van de voorgestelde werkzaamheden is beperkt. Dit is uit te voeren in een zomerperiode en/of andere vakantieperioden. 5.1.1.4 Investeringskosten De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd.
kenmerk: 20220517
19
Raming kosten scenario 1 Omvang Instandhouding 10 jaar Inrichting sportzaal Sloop / inzet kantine kleedruimten Terreinaanpassingen/Buitensport Totale raming
Eenheidsprijs Kosten 912 € 690,€ 630.000,€ 75.000,pm,€ 100.000,€ 805.000,-
5.1.2 Scenario 2: Renovatie BENG – 25 jaar
Het tweede scenario betreft levensduur verlengende renovatie waardoor het gebouw weer 25 jaar mee kan. Hierbij wordt het gebouw ook verduurzaamd zodat het voldoet aan de BENG-criteria. 5.1.2.1
Functioneel & multifunctioneel gebruik
Gelijk aan scenario 1 & 3.
5.1.2.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit In dit scenario wordt naast het noodzakelijk onderhoud uit scenario 1, ook gekeken naar verbetermaatregelen om het gebouw Bijna Energie Neutraal te maken. Het gebouw zal gas blijven gebruiken voor ruimteverwarming en warm tapwater. De verduurzaming is te realiseren door de gebouwschil te isoleren(dak, gevels, vloeren, kozijnen en beglazing), ventilatie met warmteterugwinning toe te passen, LED verlichting aan te brengen, PV panelen te plaatsen. Het energieverbruik zal hierdoor aanzienlijk afnemen. De gemiddelde technische conditie gaat naar score 2. De gemiddelde energetische conditie stijgt ook naar score 2. 5.1.2.3 Proces en planning De impact van de voorgestelde werkzaamheden is ingrijpender dan bij scenario 1. Naar verwachting is dit echter nog wel uit te voeren in een langere zomerperiode (mei – oktober) en/of andere vakantieperioden. 5.1.2.4 Investeringskosten De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd. Raming kosten scenario 2 Omvang Levensduur verlengende renovatie Inrichting sportzaal Sloop / inzet kantine kleedruimten Terreinaanpassingen/Buitensport Totale raming
912
Eenheidsprijs Kosten € 1.725,€ 1.575.000,€ 75.000,pm,€ 100.000,€ 1.750.000,-
5.1.3 Scenario 3: Renovatie ENG – 25 jaar
Het derde scenario betreft levensduur verlengende renovatie waardoor het gebouw weer 25 jaar mee kan. Hierbij wordt het gebouw ook verduurzaamd zodat het voldoet aan de ENG-criteria. 5.1.3.1
Functioneel & multifunctioneel gebruik
Gelijk aan scenario 1 & 2.
5.1.3.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit Aanvullend op scenario 2 zal in dit scenario het gebouw geen gas meer gebruiken voor ruimteverwarming en warm tapwater. Voor de nieuwe beglazing wordt uitgegaan van tripple
kenmerk: 20220517
20
beglazing. Voor de verwarming wordt uitgegaan van opwekking middels warmtepompen. Voor de distributie kan worden gedacht aan laag temperatuur zoals bijvoorbeeld vloerverwarming of stralingspanelen. Daarnaast zullen er meer PV panelen worden geplaatst (andere daken of op maaiveld). De gemiddelde technische conditie gaat naar score 2. De gemiddelde energetische conditie stijgt naar score 1. Het bestaande gebouw heeft enkele beperkingen die in dit scenario blijven bestaan. Dit betreft o.a. de vloer op zand van de sportzaal welke niet geïsoleerd wordt. Ook op het onderdeel gevels na-isoleren wordt een lagere score dan bij nieuwbouw behaald. 5.1.3.3 Proces en planning De ingrepen in dit scenario zijn ingrijpender dan bij scenario 2. Onderzocht zal moeten worden of een fasering rondom vakanties mogelijk is. Bijvoorbeeld vanaf mei tot oktober, als er ook veel buiten gesport kan worden / als er zomerstop is. 5.1.3.4 Investeringskosten De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd. Raming kosten scenario 3 Omvang Levensduur verlengende renovatie Inrichting sportzaal Sloop / inzet kantine kleedruimten Terreinaanpassingen/Buitensport Totale raming
Eenheidsprijs Kosten 912 € 2.415,€ 2.200.000,€ 75.000,pm,€ 100.000,€ 2.375.000,-
5.1.4 Scenario 4: nieuwbouw sportzaal
Dit scenario omvat sloop van de huidige sportzaal en nieuwbouw van een nieuwe sportzaal op deze locatie. De nieuwbouw gaat uit van een gelijke omvang. 5.1.4.1 Functioneel & multifunctioneel gebruik Met een nieuwe sportzaal is invulling te geven aan de gestelde eisen voor sportgebruik. De routing en logistiek kan worden verbetert en de bergruimte kan voldoen aan de richtlijnen. 5.1.4.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit Met nieuwbouw van de sportzaal is optimaal invulling te geven aan de eisen omtrent duurzaamheid (Energieneutraal). Er zijn geen beperkingen van een bestaand gebouw en dit kan integraal worden ontworpen. Daarnaast kan bij een nieuwbouwopgave ook breder worden gekeken naar het thema duurzaamheid. Onder andere door aandacht te hebben voor circulair bouwen en klimaatadaptatie. Ook bij de sloop van de bestaande sportzaal kan circulariteit worden meegenomen door uit te gaan van circulaire sloop en mogelijk hergebruik van materialen voor de nieuwbouw. Er is een goede technische kwaliteit te realiseren. Bij het opstellen van het PvE en ontwerp zal voldoende aandacht moeten zijn voor het realiseren van een functioneel en doelmatig sportgebouw waarbij goed gekeken wordt naar de levensduur van de toe te passen materialen en zal bij voorkeur gekozen moeten worden voor zo onderhoudsvriendelijk mogelijke materialisatie en detailleringen.
Te denken valt aan toepassen van aluminium kozijnen, voorkomen van schilderwerk. De gemiddelde technische conditie gaat naar score 1. De gemiddelde energetische conditie stijgt ook naar score 1. 5.1.4.3 Proces en planning Vanwege de impact van de sloop en nieuwbouw zal in dit scenario voor minimaal 1 jaar tijdelijke huisvesting benodigd zijn indien op dezelfde locatie wordt gebouwd. Echter de locatie biedt ook
kenmerk: 20220517
21
kansen om het gebouw op de parkeerplaats te realiseren en het buitengebied anders in te richten. Hiermee zijn de kosten van tijdelijke huisvesting te voorkomen. 5.1.4.4 Financiën De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd. Raming kosten scenario 1 Omvang Sloopkosten Nieuwbouw Inrichting sportzaal Huur tijdelijke huisvesting Terreinaanpassingen/Buitensport Totale raming
912 912
Eenheidsprijs Kosten € 60,€ 55.000,€ 3.450,€ 3.150.000,€ 115.000,pm,€ 100.000,€ 3.420.000,-
5.2 Odoorn 5.2.1 Scenario 1: Instandhouding 10 jaar
Scenario 1 gaat uit van het in stand houden van het gebouw voor een periode van 10 jaar. Hiervoor wordt het achterstallig onderhoud en het omvangrijk planmatig onderhoud (bouwkundig en installaties) uitgevoerd wat gepland staat voor de komende 5 jaar. Er worden geen energetische verbeteringen uitgevoerd. 5.2.1.1 Functioneel en multifunctioneel gebruik Afmetingen De huidige gymzaal voldoet niet aan de NOC*NSF eis en KVLO richtlijn. De zaalafmeting is op basis van een standaard gymzaal zoals opgenomen in de VNG verordening voor onderwijshuisvesting. Echter vergroten van de gymzaal naar KVLO afmetingen is niet eenvoudig te realiseren. Ook de kleed- en doucheruimten voldoen, enkel het aantal m1 zitbank voldoet niet, maar is oplosbaar. Enig aandachtspunt is de bergruimte. De gymzaal beschikt over een toestellenberging van ca. 65 m2. Echter hier loopt ook een vluchtweg doorheen, waardoor de effectieve bergruimte lager is. Uitgaande van de vereiste bergruimte uit het handboek sportaccommodaties, dan is dat bij een gymzaal van deze omvang: 75m2 (20m2 basis + 35m2 onderwijs + 20m2 gymnastiek). Er is in dit scenario geen uitbreiding opgenomen. Ruimtebehoefte De huidige bezetting biedt voldoende ruimte overdag, in de avond en in het weekend. Er is geen aanleiding om extra capaciteit te creëren.
5.2.1.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit Het huidige gebouw is verouderd en gedateerd, maar nog in redelijke technische conditie. De isolatiewaarde van het gebouw is niet heel hoog en de warmteopwekking vindt plaats via verouderde gasgestookte ketels. Bij dit scenario worden de noodzakelijke werkzaamheden uitgevoerd. Deze renovatie zal minimaal bestaan uit de volgende onderdelen: Renoveren van de sanitaire ruimten; Vervangen vloertegelwerk overige ruimten.
kenmerk: 20220517
22
De gemiddelde technische conditie stijgt naar score 2. De gemiddelde energetische conditie blijft score 5. 5.2.1.3 Proces en planning De impact van de voorgestelde werkzaamheden is beperkt. Dit is uit te voeren in een zomerperiode en/of andere vakantieperioden. 5.2.1.4 Investeringskosten De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd. Raming kosten scenario 1 Omvang Instandhouding 10 jaar Inrichting gymzaal Totale raming
Eenheidsprijs Kosten 514 € 690,€ 355.000,€ 65.000,€ 420.000,-
5.2.2 Scenario 2: Renovatie BENG – 25 jaar
Het tweede scenario betreft levensduur verlengende renovatie waardoor het gebouw weer 25 jaar mee kan. Hierbij wordt het gebouw ook verduurzaamd zodat het voldoet aan de BENG-criteria. 5.2.2.1
Functioneel & multifunctioneel gebruik
Gelijk aan scenario 1 & 3.
5.2.2.2 Duurzaamheid & technische kwaliteit In dit scenario wordt naast het noodzakelijk onderhoud uit scenario 1, ook gekeken naar verbetermaatregelen om het gebouw Bijna Energie Neutraal te maken. Het gebouw zal gas blijven gebruiken voor ruimteverwarming en warm tapwater. De verduurzaming is te realiseren door de gebouwschil te isoleren(dak, gevels, vloeren, kozijnen en beglazing), ventilatie met warmteterugwinning toe te passen, LED verlichting aan te brengen, PV panelen te plaatsen. Het energieverbruik zal hierdoor aanzienlijk afnemen. De gemiddelde technische conditie gaat naar score 2. De gemiddelde energetische conditie stijgt ook naar score 2. 5.2.2.3 Proces en planning De impact van de voorgestelde werkzaamheden is ingrijpender dan bij scenario 1. Naar verwachting is dit echter nog wel uit te voeren in een langere zomerperiode (mei – oktober) en/of andere vakantieperioden. 5.2.2.4 Investeringskosten De kosten van dit scenario zijn op hoofdlijnen geraamd. Raming kosten scenario 2 Omvang Levensduur verlengende renovatie Inrichting gymzaal Totale raming
Eenheidsprijs Kosten 514 € 1.725,€ 890.000,€ 65.000,€ 955.000,-
5.2.3 Scenario 3: Renovatie ENG – 25 jaar
Het derde scenario betreft levensduur verlengende renovatie waardoor het gebouw weer 25 jaar mee kan. Hierbij wordt het gebouw ook verduurzaamd zodat het voldoet aan de ENG-criteria. 5.2.3.1