2022.12.15 Richtlijnen beleidskaders Participatiewet vastgesteld college
Tekst van het document
Richtlijnen beleidskader Participatiewet Gemeente Borger-Odoorn
InhoudsOPGAVE
INLEIDING ............................................................................................ 1 Geschiedenis van de Particiaptiewet........................................................................................................ 1 De bedoeling van de Participatiewet ....................................................................................................... 2 De uitvoering van de Participatiewet ....................................................................................................... 3 Vigerende regelgeving .............................................................................................................................. 4 Rijksregelgeving ................................................................................................................................ 4 Gemeentelijk beleid inkomen/Rechtmatigheid ............................................................................... 4 Gemeentelijk beleid re-integratie/Doelmatigheid ........................................................................... 4 Afgestemd beleid ARbeidsmarktregio .............................................................................................. 5 Andere wetgeving ....................................................................................................................................
5 Voorbeeldfunctie Gemeente .................................................................................................................... 5
VISIE OP DE PARTICIPATIEWET ............................................................. 6 Algemene doelstelling .............................................................................................................................. 6 Doelgroepen ............................................................................................................................................. 7 Afstand tot de arbeidsmarkt .................................................................................................................... 8 Proces ....................................................................................................................................................... 8 Inzet voorzieningen .................................................................................................................................. 9 Inzet instrumenten ................................................................................................................................... 9 Monitoren ................................................................................................................................................ 9
UITVOERING & SAMENWERKING ........................................................10 Gemeente Emmen Rechtmatigheid ....................................................................................................... 10 Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn ................................................................................................. 10 Arbeidsmarktregio Drenthe.................................................................................................................... 11 Ontwikkelbedrijven Emco en Wedeka ................................................................................................... 11
BIJLAGE 1 WERKPROCES....................................................................... 1
INLEIDING De Participatiewet bevat twee verschillende taken voor een gemeente. Enerzijds het verstrekken van de bijstandsuitkering en anderzijds het ondersteunen bij het participeren in de maatschappij al dan niet met een baan. De gemeente Borger-Odoorn heeft de uitvoering van de Participatiewet uitbesteed. Het verstrekken van de uitkering (de rechtmatigheid) wordt uitgevoerd door de gemeente Emmen en de re-integratie (doelmatigheid) vanaf 2018 door de Stichting Sociale Teams BorgerOdoorn (SSTBO). Ten aanzien van de rechtmatigheid volgt de gemeente grotendeels de visie en kaders die in BOCEverband zijn vastgesteld, omdat de uitvoering hiervan gezamenlijk wordt opgepakt. Op onderdelen heeft de gemeente Borger-Odoorn eigen beleidsregels vastgesteld, de gemeente Emmen houdt daar in de uitvoering rekening mee. In 2021 is de uitvoering doelmatigheid door de SSTBO geëvalueerd en gebleken dat er behoefte is aan kaders. In dit document spreekt het college zich uit over haar visie op de Participatiewet en geeft daarmee richting aan het nog te formuleren beleid. Centraal staat de vraag “wat willen we bereiken met de uitvoering van de Participatiewet?”. Vervolgens formuleren we op basis van dit document een – door de raad vast te stellen - beleidsnota waarin we de kaders beschrijven.
Vanuit deze kaders kan de Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn zelf invulling geven aan het realiseren van die doelstelling. Hierbij werken we vanuit de bedoeling. Een integrale benadering op alle leefgebieden van de inwoner binnen het Sociaal Domein. Wet- en regelgeving integraal toepassen om maatwerk te kunnen leveren bij multidisciplinaire vraagstukken.
GESCHIEDENIS VAN DE PARTICIAPTIEWET In 1965 is de Algemene bijstandswet (Abw) ingevoerd. Deze wet regelde de bijstandsverlening, d.w.z. de financiële hulpverlening vanwege de gemeentelijke overheid aan allen die niet op een andere wijze konden beschikken over de noodzakelijke financiële middelen om een menswaardig bestaan te leiden. Tot 1965 werd de financiële hulpverlening in Nederland geregeld door de Armenwet van 1912, waarbij deze financiële hulpverlening in eerste instantie werd overgelaten aan kerkelijke en particuliere instellingen van weldadigheid. Per 1 januari 1996 werd de ingrijpend gewijzigde en heringerichte algemene bijstandswet (Abw) van kracht. In de acht jaar dat de nieuwe wet van kracht is geweest is deze 61 keer gewijzigd. Op 1 januari 2004 is deze wet vervangen door de Wet werk en bijstand. In maart 1999 heeft het kabinet bekendgemaakt de Arbeidsvoorzieningsorganisatie op te willen splitsen in een publiek en privaat deel. De bemiddeling van mensen naar werk werd met de inwerkingtreding van de Wet structuur uitvoering werk en inkomen (SUWI) per 1 januari 2002 overgenomen door het CWI. De verantwoordelijkheid voor de re-integratie van bijstandsgerechtigden kwam met de invoering van de Wet werk en bijstand bij de gemeente te liggen. In 2011 werd de Wet werken naar vermogen aangekondigd.
Deze wet moest een samenvoeging worden van de Wet arbeidsongeschiktheidsuitkering jonggehandicapten (Wajong), Wet sociale werkvoorziening (WSW), Wet werk en bijstand (WWB) en de Wet investeren in jongeren (WIJ). De wet zou op 1 januari 2013 van kracht worden, maar werd in mei 2012 als gevolg van een nieuw kabinet ingetrokken.
In de tussentijd zijn – op basis van de wet SUWI – in 2012 de arbeidsmarktregio’s ontstaan ondersteund door de Programmaraad Regionale Arbeidsmarkt. In Drenthe zijn de gemeenten Emmen (Centrumgemeente), Borger-Odoorn, Coevorden, De Wolden, Hoogeveen en Midden-Drenthe samen met het UWV het samenwerkingsverband AMRD Drenthe aangegaan. Daarop voortbordurend is de Participatiewet ontstaan. Deze wet is sinds 1 januari 2015 van kracht. In 2022 wordt deze wet geëvalueerd. De eerste uitkomsten zijn samengevat in het document Participatiewet in Balans in het kader van het Breed Offensief van het kabinet Rutte IV. Hierin staat dat ongeveer de helft van de mensen met een arbeidsbeperking nog geen werk heeft. En ongeveer 1 op de 12 werkgevers heeft iemand met een arbeidsbeperking in dienst. Met het breed offensief heeft het kabinet maatregelen voorgesteld om meer mensen met een beperking aan een baan helpen en aan het werk houden. De nieuwe invoeringsdatum voor Breed offensief, het wetsontwerp dat meer mensen met een arbeidsbeperking aan werk moet helpen, is 1 juli 2023.
DE BEDOELING VAN DE PARTICIPATIEWET Met de uitvoering van de Participatiewet beoogt de gemeente Borger-Odoorn inwoners financieel te ondersteunen als het de betrokkene niet lukt om zelfstandig in het inkomen te voorzien én er geen voorliggende voorzieningen (meer) zijn. Bij deze uitvoering toetsen we of iemand terecht deze ondersteuning krijgt. Dit noemen we bij in de uitvoering van de Participatiewet rechtmatigheid. Iedereen moet mee kunnen doen in de samenleving Daarnaast ondersteunen we inwoners met het recht op een Participatiewet uitkering, dan wel recht op een voorziening in het kader van de Participatiewet uitkering, bij het (weer) verwerven van een eigen inkomensbron. Omdat het niet voor alle betrokkenen mogelijk is (weer) een betaalde baan of andere vorm van inkomen te verwerven worden voor diegenen waarop dit van toepassing is voorzieningen in het kader van Maatschappelijke Participatie aangeboden. Hierbij staat de persoonlijke ontwikkeling van betrokkene centraal, maar is ook de wederkerigheid binnen de gedachte “iedereen doet mee” van toepassing. Niemand hoeft aan de kant te staan, uitgesloten te worden of zichzelf te onttrekken van de gemeenschap als ze recht doen gelden op ondersteuning van deze gemeenschap. De overtuiging van meerwaarde van meedoen in de maatschappij voor zowel psychische als fysieke gezondheid van het individu speelt hierbij een rol.
Dit aanbieden van voorzieningen (in de vorm van trajecten en instrumenten) noemen we – in de uitvoering van de Participatiewet - doelmatigheid. De uitvoering van de rechtmatigheid (het verstrekken en juridisch toetsten van de bijstandsuitkering) is dus vooral het volgen van wettelijke regelgeving waarvoor veel (juridische) kennis nodig is. We hebben dat goed geborgd bij de gemeente Emmen. De uitvoering van de doelmatigheid (werk en participatie) is veel meer maatwerk en passend in een integrale aanpak binnen het Sociaal Domein. Daarom is die uitvoering ondergebracht bij de SSTBO.
2
DE UITVOERING VAN DE PARTICIPATIEWET De gemeente Borger-Odoorn heeft dus (grote delen van) de uitvoering van de Participatiewet belegd bij de gemeente Emmen (rechtmatigheid). Hierbij is in BOCE verband het beleid zoveel mogelijk afgestemd en vastgelegd in de beleidsregels Participatiewet 2018 van de gemeente Emmen. Binnen dit document is – zoals eerder vermeld – op onderdelen eigen beleid van de gemeente BorgerOdoorn mogelijk ook al vastgelegd. De doelmatigheid (werk en Participatie heeft Borger-Odoorn ondergebracht bij Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn. Hier wordt invulling gegeven aan trajecten naar werk en participatie. Ook participeert de stichting namens de gemeente Borger-Odoorn in het Werkgevers Service Punt (WSP) en adviseert werkgevers op het gebied van de (inclusieve) arbeidsmarkt. De gemeente zelf blijft altijd verantwoordelijk (wettelijke taak) en formuleert daarom de kaders voor de uitvoering. Deze kaders worden door het college, dan wel de raad bekrachtigd.
3
VIGERENDE REGELGEVING Het vigerend beleid is in een aantal gevallen door wet- en regelgeving achterhaald. Zo zijn er na de invoering van de Participatiewet in 2015 nieuwe ontwikkelingen (bijv. het Breed Offensief). Bovendien biedt het – met name op het gebied van doelmatigheid – te weinig houvast voor de uitvoering. In de periode 2022 – 2024 willen we het beleid en gemeentelijke regelgeving actualiseren. Hiermee creëren we duidelijkheid voor belanghebbenden en werkbare kaders voor de professionals. Bij de actualisering maken we onderscheid in verordening, beleid(sregels) en nadere regels. In de verordening legt de raad vast wat de opdracht aan het college is. De huidige verordening is in 2017 voor het laatst herijkt. Het college legt – ten minste eens per vier jaar - in een beleidsplan vast of en hoe ze invulling geeft aan de kan-bepalingen (beleidsregels) en – indien gewenst – welke voorwaarden (nadere regels) ze aan deze opdracht verbindt. Beleidsregels geven richting aan het handelen van de uitvoering, maar zijn niet voor bezwaar vatbaar. Nadere regels bepalen de voorwaarden waarbinnen de uitvoering de dienstverlening realiseert. Een belanghebbende kan rechten ontlenen aan deze voorwaarden. Daarom is het belangrijk deze verschillende regels duidelijk in een beleidskader vast te stellen.
Op het moment van vaststellen van deze visie zijn in ieder geval de volgende (gemeentelijke) documenten vigerend. Dit houdt in dat het beleid en de regelgeving welke in het verleden door college en/of raad is vastgesteld op dit moment van kracht is. Daarbij ook de regelgeving die is afgestemd in de arbeidsmarktregio. Eind 2022 vindt een nadere harmonisaties van deze regelgeving plaats.
RIJKSREGELGEVING • • •
Participatiewet Wet Structuur Uitvoering Werk en Inkomen Wet Banenafspraak en quotum arbeid beperkten
GEMEENTELIJK BELEID INKOMEN/RECHTMATIGHEID • • • • • • •
GB021 - Beleid Bijzondere Bijstand 2016 2.0 GB101 - Beleidsregels Bbz 2004 GB019 - Verordening individuele inkomenstoeslag gemeente Borger-Odoorn 2015 GB018 - Verordening individuele studietoeslag gemeente Borger-Odoorn 2015 GB003 - Afstemmingsverordening Participatiewet, IOAW en IOAZ Borger-Odoorn 2016 GB103 - Beleidsregels tijdelijke ondersteuning noodzakelijke kosten gemeente BorgerOdoorn 2021 Verordening cliëntenparticipatie sociaal domein Borger-Odoorn 2016 (overheid.nl)
GEMEENTELIJK BELEID RE-INTEGRATIE/DOELMATIGHEID • • • • • •
4
GB020 - Re-integratieverordening Participatiewet Borger-Odoorn 2017 GB017 - Verordening loonkostensubsidie Participatiewet Borger-Odoorn 2015 GB016 - Verordening tegenprestatie gemeente Borger-Odoorn 2015 GB022 - Nadere regels persoonlijke ondersteuning Gemeente Borger-Odoorn 2018 GB023 - Nadere regels plaatsingssubsidie 2019 Borger-Odoorn GB102 - Nadere regels vouchers Vitaal Platteland
AFGESTEMD BELEID ARBEIDSMARKTREGIO • •
Arbeidsmarkt beleidskader 2020 Projecten op basis van landelijke en regionale thema’s o Perspectief op Werk o Leren en Werken o Regionaal Mobiliteitsteam o Etc.
ANDERE WETGEVING Los van de integrale benadering binnen het Sociaal Domein, bestaande uit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de Jeugdzorgwet en de Participatiewet, zijn – voor de doelmatigheid – andere wetten van grote invloed op de uitvoering van de Participatiewet. De belangrijkste zijn: • • •
Wet Structuur Uitvoering Werk en Inkomen (SUWI) Leerplichtwet Inburgeringswet
In deze visie houden we hier specifiek rekening mee. In de Wet SUWI wordt geregeld hoe gemeenten de doelmatigheid (inzet van voorzieningen) in de arbeidsmarktregio met het UWV moeten afstemmen als het gaat om de werkgeversdienstverlening. In de Leerplichtwet is geregeld wat de voorliggende voorzieningen zijn voor jongeren die een beroep doen op ondersteuning vanuit de Participatiewet. De Inburgeringswet bereidt nieuwkomers uit het buitenland voor op een leven als Nederlands staatsburger. Eenmaal Nederlander (dan wel statushouder) kan de nieuwkomer een beroep doen op de Participatiewet.
VOORBEELDFUNCTIE GEMEENTE De gemeente is niet alleen verantwoordelijk voor de uitvoering van de Participatiewet, zij is zelf ook een (grote) werkgever. Vanuit de uitvoering van de Participatiewet vragen we ondernemers en instanties om – als werkgever - bij te dragen aan een inclusieve arbeidsmarkt. Wij zijn van mening dat de eigen organisatie – als werkgever en samenwerkingspartner - een voorbeeldfunctie heeft. Deze taak is niet weggelegd bij de uitvoering van de Participatiewet maar bij het eigen personeelsbeleid. Vanuit deze visie vraagt het college dan ook concrete invulling van het beschikbaar stellen van functies voor de doelgroep uit de Participatiewet, het ontwikkelen van leerwerkplekken en voldoende stage en- of participatie mogelijkheden. Dit houdt ook in, dat we willen onderzoeken hoe Wsw-medewerkers zo inclusief mogelijk binnen de gemeente geplaatst kunnen worden. Bijvoorbeeld in plaats van gedetacheerd bij de gemeente in een begeleid werken constructie in dienst bij de gemeente.
5
VISIE OP DE PARTICIPATIEWET Wij zien bijstandsverstrekking als een logische ondersteuning voor hen die zelf (tijdelijk) niet in staat zijn een eigen inkomen te verwerven. Hierin blijven wij binnen de wettelijk voorgeschreven normen bij voorkeur binnen de beschikbare budgetten. We zullen streng en rechtvaardig het recht op een uitkering toetsen, maar geen regelgeving verzwaren die iedereen treft om hen die misbruik maken te kunnen straffen. De kleine minderheid die misbruik maakt kan niet maatgevend zijn voor regelgeven voor de grote meerderheid die terecht een beroep op ondersteuning doet. Wel willen we misbruik en fraude op individueel niveau stevig bestrijden, één en ander ook vastgelegd in het VTH (Vergunningen, Toezicht en Handhaving) uitvoeringsprogramma 2022. Ondersteuning in het kader van de Participatiewet is er voor iedereen die dat nodig heeft en daar recht op heeft. In onze visie betekent dat een zo breed mogelijk scala aan voorzieningen ingezet wordt voor een zo breed mogelijke doelgroep. Iedereen die wil zal ondersteuning geboden worden. Ook in het kader van de doelmatigheid zullen we individueel streng zijn voor hen die willens en wetens niet mee willen werken aan de eigen persoonlijke ontwikkelingen. Naar onze mening moet de meeste aandacht en energie gestoken worden in positieve trajecten om inwoners te ondersteunen richting de arbeidsmarkt.
Soms zal het nodig zijn belanghebbenden aan te spreken op het meewerken aan re-integratie verplichtingen en bij moedwillige tegenwerking moeten gepaste sancties en/of maatregelen worden genomen. Het is niet de bedoeling om trajecten te creëren en inwoners te dwingen daaraan deel te nemen enkel en alleen om te voldoen aan de reintegratie verplichting, een realistische en haalbare doelstelling is de basis van ieder traject. Het is een professionele afweging van de regisseur werk de intensiteit van ondersteuning af te stemmen op een haalbare doelstelling.
ALGEMENE DOELSTELLING “Iedereen moet mee kunnen doen in de samenleving” is al jaren het adagium van de gemeente Borger-Odoorn. Wij onderschrijven dit volledig. Iedereen doet mee en belangrijker nog iedereen telt mee. Participatie kan op vele wijzen worden geïnterpreteerd. Wij achten het verwerven van een eigen inkomen door middel van arbeid het primaire doel van de Participatiewet. Indien of zolang dat niet mogelijk is, dan vinden wij maatschappelijke participatie gewenst om een grotere afstand tot de arbeidsmarkt te voorkomen en de persoonlijke ontwikkeling en het welzijn van belanghebbenden te vergroten. Vormen van maatschappelijke participatie werken we uit in de beleidskaders.
6
DOELGROEPEN Het definiëren van doelgroepen heeft enkel zin als daaraan specifieke dienstverlening gekoppeld wordt. Belangrijk daarbij, één inwoner kan onder meerdere doelgroepen vallen. Het gaat daarom niet om de vraag of iemand een bepaalde voorziening mag krijgen omdat de betrokkene tot een doelgroep behoort, maar meer om de vraag of het zinvoller is voor een grotere (doel)groep voorzieningen en instrumenten te ontwikkelen dan maatwerk te bieden. We beginnen met de afstand tot de arbeidsmarkt en maken daarbij onderscheid in drie groepen. Diegenen die naar oordeel van de professional (regisseur werk) :
1. (DIRECT) PLAATSBAAR ZIJN OP DE ARBEIDSMARKT 2. MET INTENSIEVE ONDERSTEUNING – NAAR VERWACHTING – OP TERMIJN PLAATSBAAR ZIJN OP DE ARBEIDSMARKT 3. OOK MET INTENSIEVE ONDERSTEUNING – NAAR VERWACHTING – NIET IN STAAT ZIJN ZELFSTANDIG IN HUN INKOMEN TE KUNNEN VOORZIEN.
In het beleidskader werken we dit verder uit. Dwars door deze indeling heen treffen we diverse andere doelgroepen aan, waarvoor het zinvol is specifieke voorzieningen en instrumenten in te zetten. Denk hierbij aan • • • • • •
Jongeren (27-) Ouderen (55+) Alleenstaande ouders Inwoners met een niet westerse afkomst Inwoners met medische (fysieke of psychische) belemmeringen Etc.
In onze visie is het enkele feit dat ze tot deze doelgroep behoren geen doorslaggevend argument voor de beoordeling van de afstand tot de arbeidsmarkt. De afstand tot de arbeidsmarkt is leidend voor de grote lijnen van de uitvoering van de Participatiewet. In uitersten: bij een korte afstand is het traject enkel gericht op werk, bij een grote afstand meer op preventie en maatschappelijke participatie. De in 2010 door het VNG ontwikkelde Participatieladder geeft een goede indicatie voor de in te zetten voorzieningen en instrumenten. Deze Participatieladder is een set vragen waarmee de economische participatie en het groeipotentieel van een burger op zes 'treden' kan worden vastgesteld. Vanaf 2018 is de Participatieladder door de uitvoering gebruikt om een formele indeling van het uitkeringsbestand te maken. Maar net als bij de indeling in groepen is het geen sturend kader waarbinnen de voorzieningen en instrumenten moeten worden ingezet. De Participatieladder kan voor de uitvoering richtinggevend zijn, maar is voor de gemeente niet kader stellend.
7
AFSTAND TOT DE ARBEIDSMARKT Een veel gebruikt middel om de afstand tot de arbeidsmarkt te duiden is de Participatieladder. In combinatie met de genoemde definiëring van de doelgroepen is dit een goed uitgangspunt voor het formuleren van doelstellingen van de Participatiewet. Met een goede uitvoering van de Participatiewet beogen we inwoners zoveel mogelijk mee te laten doen in de maatschappij, waarbij het zelfstandig verkrijgen van een inkomen op de arbeidsmarkt als hoogst haalbaar doel is gedefinieerd. Wij beseffen ons, dat dit doel niet voor alle inwoners – die een beroep doen op de Participatiewet – realistisch is. Voor hen willen we ondersteuning inzetten om de afstand tot die arbeidsmarkt zo klein mogelijk te maken/houden.
PROCES Inkomensverstrekking (rechtmatigheid) We volgen het proces voor inkomensverstrekking die in BOCE-verband zijn vastgesteld. Specifieke afspraken, dan wel couleur locale van Borger-Odoorn, leggen we vast in de Dienstverleningsovereenkomst. Re-integratie en participatie (doelmatigheid) Het hoofdproces start altijd met de instroom van een belanghebbende in de Participatiewet en eindigt altijd met de uitstroom uit de Participatiewet. Daarbinnen zijn heel veel sub-processen te duiden. In onze visie maken we onderscheid tussen beleidsprocessen, uitvoeringsprocessen en administratieve processen. De beleidsprocessen beschrijven we in de voorgeschreven (wettelijke) verordeningen en het beleidskader (waaronder beleidsregels) voor de gemeentelijke invulling. Hierin formuleren we daarmee de kaders en voorzieningen voor de uitvoering die we bij de Stichting Sociale Teams BorgerOdoorn hebben ondergebracht.
Plan van Aanpak Met het Plan van Aanpak verantwoordt de SSTBO de uitvoering van individuele casussen. Hierin worden de door de gemeente geformuleerde voorzieningen ingezet ten einde de maximaal haalbaar geachte doelstelling per individu. Het uitvoeringsproces start altijd met een intake en plan van aanpak. In het plan van aanpak wordt de doelstelling van het traject met de belanghebbende afgesproken. Op dit plan van aanpak ontvangt de belanghebbende een beschikking. Omdat in het plan van aanpak al een duidelijke doelstelling is geformuleerd en afspraken worden gemaakt welke voorzieningen hiervoor ingezet kunnen worden is het niet nodig deze voorzieningen dan wel de inzet van instrumenten binnen deze voorzieningen afzonderlijk te beschikken. Hiervoor zullen binnen het beleidskader duidelijke richtlijnen en nadere regels worden vastgelegd. Zie bijlage 1 voor het totale werkproces Participatiewet
8
INZET VOORZIENINGEN Onder voorzieningen verstaan wij de set aan maatregelen die binnen de Participatiewet ingezet kunnen worden om belanghebbenden te ondersteunen bij de doelmatigheid van de uitkering. Voorzieningen zijn opgenomen in de re-integratieverordening, nadere regels en beleidsregels van de gemeente. De volgende- niet limitatieve - voorzieningen zijn of worden verder uitgewerkt in de verordening of beleidskader: • • • • • • • • • • • •
Detacheringsbaan Plaatsingssubsidie Proefplaatsing Persoonlijke ondersteuning No-Risk polis Werkplek aanpassing Werkstage Leerwerkplek Scholing Participatieplaats Participatievoorziening Beschut Werk Sociale Activering
INZET INSTRUMENTEN Onder instrumenten verstaan wij dienstverlening wat ingezet kan worden om de doelstelling en uitgangspunten van voorzieningen te realiseren. Het inzetten van deze instrumenten is een uitvoeringstechnische afweging van onze professionals. De werkregisseur moet daarbij niet alleen kijken naar de verplichting van de belanghebbende om mee te werken aan zijn/haar traject (vastgelegd in het plan van aanpak). Het moet ook een overweging van de werkregisseurs zijn of het zinvol is een instrument in te zetten wat niet aansluit bij de ontwikkelingsmogelijkheden van betrokkene.
MONITOREN Naast de wettelijk voorgeschreven registraties in de Statistiek Re-integratie Gemeenten willen wij vooral inzage hebben in het aantal trajecten richting de arbeidsmarkt, het aantal trajecten ten behoeve van persoonlijke ontwikkeling en het aantal casussen waarin bewust geen actief traject ingezet wordt. Het aantal (succesvolle) trajecten richting arbeidsmarkt dient afgezet te worden tegen het totaal aantal belanghebbenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt op 1 januari van enig jaar aangevuld met de instroom in dat jaar. De verhouding tussen de bovengenoemde groepen willen we eens per jaar inzichtelijk hebben. In het beleidskader zullen we hiervoor een peildatum vastleggen. Aanvullend op de inzet van voorzieningen binnen de Participatiewet willen in het jaarverslag van de uitvoering inzage in het bereik van de doelgroep met de grootste afstand tot de arbeidsmarkt. Iedereen doet mee en telt mee! Het gaat dan niet om een uitgebreide verantwoording, maar vooral om het aanbod wat deze groep wel heeft gekregen.
9
UITVOERING & SAMENWERKING De gemeente Borger-Odoorn heeft de uitvoering van de rechtmatigheid en doelmatigheid van de Participatiewet uitbesteed aan de gemeente Emmen en de Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn. Op basis van de Wet SUWI werken wij in de Arbeidsmarktregio Drenthe samen met gemeenten Emmen, Coevorden, Hoogeveen, De Wolden, Midden-Drenthe en het UWV. Op grond van de Wet Sociale Werkvoorziening zijn wij deelnemer in de gemeenschappelijke regelingen EMCO en Wedeka.
GEMEENTE EMMEN RECHTMATIGHEID De uitvoering van het toekennen en verstrekken van de uitkeringen Participatiewet (rechtmatigheid) besteden we uit aan de gemeente Emmen. Het vergt veel specialistische, wetstechnische en juridische kennis en een solide en betrouwbare financiële verwerking van de uitkeringen. De gemeente Emmen kan dit – BOCE verband - efficiënter uitvoeren dan de eigen organisatie. Zelf invulling geven aan de uitvoering van de rechtmatigheid is voor het relatief kleine volume te kwetsbaar. We willen in de uitvoering een vast aanspreekpunt voor de gemeente en de Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn hebben en houden.
STICHTING SOCIALE TEAMS BORGER-ODOORN In 2018 is de uitvoering van de doelmatigheid van Emmen overgebracht naar de Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn. Een van de belangrijkste redenen was dat wij meer invulling wilden geven aan “Iedereen moet mee kunnen doen in de samenleving “. Emmen wilde vóór en in 2018 geen aandacht besteden aan de Doelgroep B, zoals kansarmen op de arbeidsmarkt destijds werden aangeduid. Daarnaast kiezen we voor een integrale benadering van inwoners die beroep doen op meerdere onderdelen van het Sociaal Domein. Een gezin, een plan, een aanspreekpunt. Met het positioneren van de doelmatigheid bij de Stichting is deze aanpak te waarborgen. De Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn heeft de noodzakelijke expertise opgebouwd en heeft laten zien dat invulling aan de doelmatigheidsopdracht van de gemeente Borger-Odoorn gegeven kan worden, waarbij ook voldoende aandacht is voor belanghebbenden met weinig tot geen kansen op de arbeidsmarkt. Wel geeft zij aan behoefte te hebben aan (ruime) kaders waarbinnen de professionals de ruimte hebben maatwerk te bieden voor de individuele trajecten. Wij achten dit ook noodzakelijk en daarvoor zullen we het beleidskader doelmatigheid Participatiewet vastleggen.
10
ARBEIDSMARKTREGIO DRENTHE Binnen de arbeidsmarktregio willen we zoveel mogelijk onze voorzieningen (en instrumenten) op elkaar afstemmen. Hiermee creëren we eenduidigheid van dienstverlening voor werkgevers op de arbeidsmarkt binnen onze gemeentegrenzen. Dit doen we ook om zo min mogelijk onderlinge concurrentie voor werkgevers en belanghebbenden te realiseren. Doelstelling binnen de arbeidsmarktregio is het zo duurzaam mogelijk plaatsen van inwoners (met en zonder uitkering) op de arbeidsmarkt ongeacht woonplaats. De beste match op de arbeidsmarkt maken biedt ons inziens meer kansen op langere termijn voor alle werkloos werkzoekende inwoners van onze gemeente.
ONTWIKKELBEDRIJVEN EMCO EN WEDEKA EMCO en Wedeka zijn van oorsprong Sociale Werkplaatsen in het kader van de Wsw. Door allerlei overheidsmaatregelen, bezuinigingen en het bevriezen van de instroom in de Wsw is deze oorspronkelijke doelstelling onmogelijk kostenneutraal uit te voeren. Dit is in doorn in het oog van de directies en besturen van beide bedrijven. Deelnemende gemeenten dragen al decennia bij in de tekorten op de Wsw. We hebben geconstateerd, dat de overheidsbijdrage Wsw te laag is voor een gezonde bedrijfsvoering voor de uitvoering van de Wsw. Wsw bedrijven moeten vervolgens de tekorten in de markt verdienen. De gemeente is zowel eigenaar als marktpartij (denk bijvoorbeeld aan opdrachten in het openbaar groen) Vanaf de invoering van de WWB en de Participatiewet hebben EMCO en Wedeka zich getransformeerd tot “ontwikkelbedrijf”. Los van de uitvoering van de Wsw is de infrastructuur en kennis van het begeleiden van een bijzondere doelgroep zeer goed breder in te zetten. Hiermee is ook een ander verdienmodel aangeboord. Een financieel tekort op de uitvoering van de Wsw mag echter niet leidend zijn voor de inkoop van dienstverlening bij EMCO en/of Wedeka. Dit geldt zowel voor het inkopen van trajecten bij het ontwikkelbedrijf als dienstverlening op andere gebieden zoals Groen, Schoonmaak etc. EMCO en Wedeka zijn wel preferente partners en worden op kwaliteit beoordeeld.
Wij willen de samenwerking op het gebied van de Participatiewet intensiveren. Dit houdt praktisch in dat we in afstemming met Stichting Sociale Teams Borger-Odoorn, Wedeka, EMCO en ondernemers een langetermijnstrategie vormgeven voor het ontwikkelen van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt.
VASTGESTELD IN HET COLLEGE VAN 13 DECEMBER 2022
11
BIJLAGE 1 WERKPROCES