1. TAM-omgevingsplan H22b Exloo, De Gloep - Motivering
Tekst van het document
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Inhoudsopgave
Motivering
5
Hoofdstuk1 Inleiding 1.1 Aanleiding 1.2 Plangebied 1.3 Het omgevingsplan 1.4 Leeswijzer
6 6 6 7 7
Hoofdstuk2 Planbeschrijving 2.1 Huidige situatie 2.2 Voorgenomen ontwikkeling 2.3 Beeldkwaliteitsplan
8 8 10 11
Hoofdstuk3 Beleid en regelgeving 3.1 Rijk 3.2 Provincie 3.3 Gemeente
12 12 14 14
Hoofdstuk4 Aspecten fysieke leefomgeving en milieu 4.1 Mer-beoordeling 4.2 Ladder voor duurzame verstedelijking 4.3 Beschermingszones radioastronomie 4.4 Duurzaamheid 4.5 Gezondheid 4.6 Verkeer en parkeren 4.7 Natuur 4.8 Luchtkwaliteit 4.9 Geluid 4.10 Geur 4.11 Omgevingsveiligheid 4.12 Trilling 4.13 Welstand 4.14 Archeologie, cultuurhistorie en landschap 4.15 Bodem 4.16 Water 4.17 Aardkundige waarden
16 16 16 17 18 19 20 23 24 25 26 28 30 30 31 32 33 36
Hoofdstuk5 Juridische vormgeving 5.1 Wijziging omgevingsplan 5.2 Artikelsgewijze toelichting
38 38 38
Hoofdstuk6 Financieel-economische uitvoerbaarheid 6.1 Wettelijke kaders 6.2 Toetsing
40 40 40
Hoofdstuk7 Voorbereiding & Participatie 7.1 Verkennen initiatief (vooroverleg) 7.2 Intake- en omgevingstafel 7.3 Vooroverleg ketenpartners 7.4 Participatie 7.5 Ter visielegging
41 41 41 41 42 42
Bijlagen
2
Inhoudsopgave (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Bijlage 1
Beeldkwaliteitsplan
Bijlage 2
Aanmeldnotitie mer-beoordelingsnotitie
Bijlage 3
Advies GGD Drenthe
Bijlage 4
Stikstofonderzoek
Bijlage 5
Quickscan flora en fauna
Bijlage 6
Akoestischonderzoek wegverkeer en industriegeluid
Bijlage 7
Archeologisch onderzoek
Bijlage 8
Verkennend bodemonderzoek
Bijlage 9
Ontwerpbeschikking ODD
Bijlage 10
Evaluatieverslag Fabrieksstraat te Exloo
Bijlage 11
Nota van zienswijzen
Inhoudsopgave (vastgesteld)
3
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
4
(vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Motivering
Motivering (vastgesteld)
5
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Hoofdstuk 1 1.1
Inleiding
Aanleiding
Aan De Gloep te Exloo geldt het bestemmingsplan Exloo - Fabrieksstraat vastgesteld op 17-12-2020. Dit bestemmingsplan is sinds 1 januari 2024 opgenomen in het Omgevingsplan Borger-Odoorn. Vanwege een veranderde opzet van de kavels wordt het bestemmingsplan Exloo - Fabrieksstraat gedeeltelijk vervangen door het voorliggende TAM-omgevingsplan. Het gedeelte dat al wordt ontwikkeld, wordt niet herzien. De reden voor de herziening van het overige deel is dat de bestemde woningen niet meer aansluiten op de veranderde woningbehoefte in Exloo. De planontwikkeling bestaat uit twee fases. Voorliggende TAM-omgevingsplan is alleen van toepassing op fase 1. In deze eerste fase worden 4 aaneengesloten woningen in een rij, 8 twee-onder-een-kapwoningen en 3 vrije kavels mogelijk gemaakt. De bouw van de woningen past niet binnen het omgevingsplan. Om de realisatie van de woningen juridisch-planologisch mogelijk te maken, is dit TAM-omgevingsplan opgesteld.
1.2
Plangebied
Het plangebied ligt aan de noordoostzijde van Exloo. Rondom wordt het gebied begrensd door bestaande bebouwing, bestaande uit woningen en één bedrijf aan de zuidzijde van het plangebied.
Figuur 1.1 Ligging Projectgebied (Bron: PDOK viewer)
6
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
1.3
Het omgevingsplan
Op 1 januari 2024 is de Omgevingswet in werking gegaan. Daarmee zijn alle geldende en in procedure zijnde bestemmingsplannen opgegaan in het 'Omgevingsplan van rechtswege'. Dit betekent niet dat de bestemmingsplannen hun geldigheid verliezen. Voor de locaties die onderdeel zijn van het voorliggende TAM-omgevingsplan geldt het volgende bestemmingsplan: Exloo - Fabrieksstraat (vastgesteld 17 december 2020) De Bruidsschatregels zijn opgenomen in Hoofdstuk 22 van het omgevingsplan. Ook deze regels gelden van rechtswege.
1.4
Leeswijzer
Dit TAM-omgevingsplan bestaat uit 7 hoofdstukken. Na de inleiding in hoofdstuk 1 wordt in hoofdstuk 2 zowel de huidige als de toekomstige situatie beschreven. In hoofdstuk 3 wordt het geldende Rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid samengevat. Alleen het beleid dat van toepassing is op het voorliggende initiatief wordt in dit hoofdstuk benoemd en toegelicht. Specifiek beleid (Rijk, provincie, regio en gemeente) voor omgevingsaspecten zoals archeologie, cultuurhistorie en natuur worden in hoofdstuk 4 (aspecten fysieke leefomgeving en milieu) besproken. In hoofdstuk 5 wordt specifieker ingegaan op de werking van een TAM-omgevingsplan en worden de regels juridisch toegelicht. In hoofdstuk 6 wordt ingegaan op de financieel-economische uitvoerbaarheid. Ten slotte wordt in hoofdstuk 7 ingegaan op de voorbereiding en participatie.
Motivering (vastgesteld)
7
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Hoofdstuk 2 2.1
Planbeschrijving
Huidige situatie
Het plangebied wordt aan de west- en noordzijde grotendeels begrensd door de woningen aan de Fabrieksstraat. Aan de oostzijde ligt de Buinerweg. Deze weg verbindt de dorpen Exloo en Buinen. Langs de Buinerweg ligt een oude spoordijk, waardoor de Buinerweg vanuit het plangebied niet zichtbaar is. Het kleinschalig woonwagenkamp langs de Buinerweg verwijst met zijn naam, de Wissel, ook naar het historische verleden van deze plek. Het gebied ten westen van het plangebied ligt hoog en behoort tot de rand van de Noorder Esch. Het plangebied zelf behoorde oorspronkelijk tot een ontgonnen veengebied. De ligging in een voormalig veengebied verklaart de lagere ligging van de locatie. Door de aanleg van de spoorweg, het station en de Buinerweg is het plangebied geen onderdeel meer van het open gebied. Het plangebied is hierdoor bij het dorp getrokken. Opvallend zijn de goed waarneembare hoogteverschillen in het terrein. De randen van het plangebied liggen relatief hoog, terwijl het middendeel relatief laag ligt. Het meest noordelijke deel van het plangebied ligt duidelijk hoger.
Afbeelding 2.1 Hoogtekaart en historische kaart locatie
Het projectgebied is in de huidige situatie onbebouwd. De eerder aanwezige (bedrijfs)bebouwing is inmiddels gesloopt en gesaneerd. Ten behoeve van de woning- en kavelverkoop is het terrein ontdaan van begroeiing, deels geëgaliseerd en er is een nieuwe straat aangelegd inclusief riolering. Dit is ook goed te zien op afbeelding 2.2 en 2.3.
8
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Afbeelding 2.2 Huidige situatie: zicht op Fabrieksstraat
Motivering (vastgesteld)
9
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Afbeelding 2.3 Huidige situatie: zicht op De Gloep
2.2
Voorgenomen ontwikkeling
2.2.1
Stedenbouwkundig plan
Voor de locatie is een stedenbouwkundig plan opgesteld. Dit stedenbouwkundig plan sluit aan op de bestaande wegen en verbindt de Fabrieksstraat met De Gloep. De ontwikkeling van dit woningbouwproject gebeurt in twee fases. Voor de eerste fase is het voorliggende TAM-omgevingsplan opgesteld. In deze fase worden er 15 woningen toegevoegd. Er komt één rij van in totaal 4 woningen, 8 twee-onder-een-kapwoningen en 3 vrije kavels. Het stedenbouwkundig ontwerp sluit aan bij het dorpse en groene karakter van Exloo en wordt een aantrekkelijke woonlocatie. Daarbij wordt ingezet op een dorpse mix van woningen met zowel een lage als een hoge goothoogte met verschillende bouwhoogtes, maar altijd met een kap wat kenmerkend is in Exloo. De variëteit helpt om een speels en aantrekkelijk straatbeeld te creëren. De natuurlijke inrichting en hoogteverschillen van het binnengebied en het stevig begroeide (verhoogde) tracé van de naastliggende voormalige spoorlijn zijn aantrekkelijke kenmerken. Het plangebied heeft een waterbufferend vermogen door de aanleg van wadi's en afvoer van hemelwater vanaf het verhard oppervlak richting en vanaf de wadi. De waterhuishouding wordt integraal meegenomen in het omgevingsontwerp. Het groene karakter in het midden van het plan zorgt voor ontmoeting en waterinfiltratie door het gebruik van de wadi.
Binnen het plan zijn verschillende parkeerkoffers, zodat parkeren niet opvalt in het straatbeeld. Op sommige plekken in het plangebied is er ruimte om op grasbetonstroken langs de straat te parkeren. Aan de noordzijde van de locatie wordt op de plaats van de voormalige melkfabriek een appartementencomplex met 12 appartementen gerealiseerd. Omdat dit appartementencomplex nog steeds binnen het bouwvlak van het bestemmingsplan Exloo - Fabrieksstraat valt, ligt dit appartementencomplex buiten de scope van het voorliggende TAM-omgevingsplan. Dit geldt ook voor de
10
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep kavels die al verkocht zijn. Wel zijn de te realiseren bergingen voor dit appartementencomplex aan de locatie toegevoegd. Deze bergingen krijgen een natuurlijke uitstraling. De ontwikkeling in het zuiden valt buiten het plangebied van dit TAM-Omgevingsplan. In een latere fase worden hier zeven woningen gerealiseerd. In het ontwerp van de openbare ruimte is al wel rekening gehouden met de bouw van deze 7 woningen.
2.3
Beeldkwaliteitsplan
Voor het gehele fabrieksterrein is in 2020 het beeldkwaliteitsplan 'Woningbouw fabrieksterrein De Gloep Exloo' opgesteld en vastgesteld. Dit beeldkwaliteitsplan is in 2020 vastgesteld ten behoeve van het bestemmingsplan 'Exloo - Fabrieksstraat'. Een deel van het woningbouwplan is inmiddels gerealiseerd of wordt in de toekomst gerealiseerd. Voor het nog niet ontwikkelde deel is een nieuw stedenbouwkundig plan opgesteld. Aangezien het stedenbouwkundig plan is aangepast, is voor dit deel ook een nieuw beeldkwaliteitsplan opgesteld. In het beeldkwaliteitsplan wordt de variatie in de woningen verder uitgebreid door verschillende gevelmaterialen en kleuren te gebruiken die goed aansluiten bij de natuurlijke omgeving. Het gebruik van hout en natuursteen benadrukt de verbinding met de natuur. Het beeldkwaliteitsplan is opgenomen als bijlage 1 bij dit TAM-omgevingsplan. Dit beeldkwaliteitsplan zal parallel aan de besluitvorming over voorliggend TAM-omgevingsplan, als onderdeel van het welstandsbeleid van de gemeente Borger-Odoorn worden vastgesteld.
Motivering (vastgesteld)
11
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Hoofdstuk 3
Beleid en regelgeving
3.1
Rijk
3.1.1
Nationale Omgevingsvisie
Met de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. Uitgangspunt in de nieuwe aanpak is dat ingrepen in de leefomgeving niet los van elkaar plaatsvinden, maar in samenhang. Om dit te kunnen bewerkstelligen laat het Rijk de inrichting van de fysieke leefomgeving meer over aan de decentrale overheden en komt de gebruiker centraal te staan. Het Rijk blijft verantwoordelijk voor het systeem van de fysieke leefomgeving. Daarnaast kan een rijksverantwoordelijkheid aan de orde zijn indien: een onderwerp nationale baten en/of lasten heeft en de doorzettingsmacht van provincies en gemeenten overstijgt, bijvoorbeeld het reserveren van ruimte voor militaire activiteiten en het stellen van opgaven in de stedelijke regio's rondom de mainports, brainports, greenports en valleys; over een onderwerp internationale verplichtingen of afspraken zijn aangegaan, bijvoorbeeld het stimuleren van biodiversiteit, duurzame energie, watersysteemherstel of het beschermen van werelderfgoed; een onderwerp provincie- of landsgrensoverschrijdend is ofwel een hoog afwentelrisico kent ofwel in beheer bij het Rijk is. Bij dit laatste gaat het bijvoorbeeld om de hoofdnetten van weg, spoor, water en energie, maar ook de bescherming van de gezondheid van inwoners is op rijksniveau relevant.
Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: 1. 2. 3. 4.
ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; duurzaam economisch groeipotentieel; sterke en gezonde steden en regio's; toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven is om combinaties te maken en win-win situaties te creëren, dit is echter niet altijd mogelijk. In die gevallen dienen belangen te worden afgewogen. Hiervoor gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: in het verleden is scheiding van functies te vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI zoeken we naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van onze ruimte. 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere. 3. Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat onze samenleving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van toekomstige generaties. Toetsing Dit TAM-omgevingsplan raakt geen Rijksbelangen zoals deze genoemd zijn in de NOVI. Met dit woningbouwproject worden 15 woningen in het bestaand stedelijk gebied toegevoegd. De huidige en de toekomstige aangewezen functie en activiteit is wonen. 3.1.2
Instructieregels Rijk (AMvB's)
3.1.2.1 Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) In hoofdstuk 5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staan instructieregels voor een omgevingsplan. Het grootste deel heeft betrekking op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (afdeling 5.1 Bkl). Deze instructieregels zijn van toepassing op het stellen van regels in het omgevingsplan als bedoeld in artikel 4.2, eerste lid, van de Omgevingswet. Aan deze regels mogen geen economische motieven ten grondslag liggen, die leiden tot strijd met de dienstenrichtlijn (artikel 5.1a Bkl).
12
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Het Bkl bevat instructieregels voor de volgende hoofdonderwerpen: Waarborgen van veiligheid (paragraaf 5.1.2); Beschermen van waterbelangen (paragraaf 5.1.3); Beschermen van gezondheid en milieu (paragraaf 5.1.4), waaronder instructieregels voor de kwaliteit van de buitenlucht, trillingen, geluid en geur en bodemkwaliteit; Beschermen van landschappelijke of stedenbouwkundige waarden en cultureel erfgoed (paragraaf 5.1.5), waaronder de ladder voor duurzame verstedelijking; Het behoud van ruimte voor toekomstige functies (paragraaf 5.1.6) voor autowegen, buisleidingen, natuur- en recreatiegebieden; Het behoeden van de staat en werking van infrastructuur of voorzieningen voor nadelige gevolgen van activiteiten (paragraaf 5.1.7), waaronder landsverdediging en nationale veiligheid, elektriciteitsvoorziening, rijksvaarwegen en luchtvaart, fiets- en wandelroutes, aanwijzing van woningbouwcategorieën; Het bevorderen van de toegankelijkheid van de openbare buitenruimte voor personen (paragraaf 5.1.8). Daarnaast bevat afdeling 5.2 van het Bkl instructieregels voor de uitoefening van taken voor de fysieke leefomgeving. Daarbij gaat het onder meer om het voorkomen van belemmeringen van gebruik en beheer van spoorwegen en rijkswegen.
Instructieregels van afdeling 5.1 Bkl gelden alleen voor de omgevingsplanregels die nodig zijn met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Het grootste deel van de Bkl-instructieregels is dus niet van toepassing op omgevingsplanregels met een ander oogmerk. Over de onderwerpen waarvoor het Bkl geen instructieregels heeft opgenomen (onderwerpen die buiten het toepassingsbereik van de instructieregels vallen) is de gemeente vrij om regels te stellen, mits dat past binnen de andere kaders natuurlijk. Het Rijk hanteert verschillende typen instructieregels, die meer of minder afwegingsruimte bieden: 1. Betrekken bij: de gemeente moet aandacht schenken aan feiten of verwachtingen over feiten, maar heeft daarbij veel keuzeruimte; 2. Rekening houden met: deze formulering stuurt inhoudelijk de belangenafweging; als de gemeente daar goede redenen voor heeft, is afwijken gemotiveerd toegestaan; 3. In acht nemen of een vergelijkbare dwingende formulering: de gemeente moet zich bij de uitoefening van de bevoegdheid aan de achterliggende norm houden. Een belangrijke verbeterdoelstelling van de Omgevingswet is dat decentrale overheden meer bestuurlijke afwegingsruimte krijgen. Deze afwegingsruimte is in de instructieregels van het Bkl vormgegeven door voor een aantal thema´s (geluid, geur en trillingen) standaardwaarden en grenswaarden op te nemen.
Overname van de standaardwaarde kan in beginsel zonder aanvullende motivering. Gebruikmaking van de ruimte tussen standaard- en grenswaarde vergt wel een aanvullende motivering. Samenvattend is de afwegings- of beslisruimte afhankelijk van: 1. het type instructieregel (zie hierboven); 2. de aard van de norm (open of gesloten); en 3. flexibiliteitsopties die binnen de instructieregel worden geboden. Toetsing De verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid ligt voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen. Voor het realiseren van 15 woningen op deze nieuwbouwlocatie zijn geen Rijksinstructieregels van toepassing die niet zijn gedecentraliseerd via Provinciale instructieregels in de Provinciale omgevingsverordening of in het gemeentelijk beleid. 3.1.3
Conclusie
Voorliggend plan raakt geen Rijksbelangen zoals deze genoemd zijn in de NOVI. Gelet op de aard, omvang en locatie is het project niet in strijd met het Bkl.
Motivering (vastgesteld)
13
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
3.2
Provincie
3.2.1
Omgevingsvisie Drenthe
De Omgevingsvisie provincie Drenthe 2022 (geactualiseerd d.d. 28 september 2022) is het strategische kader voor de ruimtelijk-economische ontwikkeling van de provincie Drenthe. Op het moment dat de Omgevingswet in werking is getreden, is deze Omgevingsvisie van rechtswege aangemerkt als omgevingsvisie in de zin van de Omgevingswet. Dit volgt uit artikel 4.10, tweede lid, van de Invoeringswet Omgevingswet. Met de Omgevingsvisie zet de provincie in op "het waarderen van de Drentse kernkwaliteiten en het ontwikkelen van een bruisend Drenthe passend bij deze kernkwaliteiten." De kernkwaliteiten zijn de kwaliteiten die bijdragen aan de identiteit en aantrekkelijkheid van Drenthe. Het gaat om: rust, ruimte, natuur en landschap; oorspronkelijkheid (authenticiteit, Drents eigen); noaberschap; kleinschaligheid (Drentse schaal); menselijke maat; veiligheid. Het provinciaal belang ligt in het behouden en, waar mogelijk, ontwikkelen van de kernkwaliteiten. In de Omgevingsvisie is voor alle kernkwaliteiten een uitwerking naar concrete indicatoren gemaakt, namelijk voor landschap, cultuurhistorie, aardkundige waarden, archeologie, rust en natuur. Aanvullend geeft de provincie aan dat 'zuinig ruimtegebruik' en het bewaken van een goede 'milieu- en leefomgevingskwaliteit' van provinciaal belang zijn. 3.2.2
Omgevingsverordening provincie Drenthe
In de Omgevingsverordening provincie Drenthe (20 februari 2025) is het beleid uit de Actualisatie Omgevingsvisie Drenthe 2022 vertaald naar juridische regels. Gekoppeld aan de Omgevingsvisie heeft de provincie een Omgevingsverordening opgesteld. In de Omgevingsverordening worden regels gesteld ten aanzien van het provinciaal belang. Op het voorliggende initiatief zijn de aspecten aardkundige waarden, cultuurhistorie en radioastronomie van toepassing. Ook dient dit TAM-omgevingsplan getoetst te worden aan het provinciale woonbeleid. In hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de aspecten aardkundige waarden en cultuurhistorie. Toets provinciaal woonbeleid Het woningbouwproject ligt in het bestaand stedelijk gebied. Het voorliggende TAM omgevingsplan vervangt een deel van het op 17 december 2020 vastgesteld bestemmingsplan 'Exloo - Fabrieksstraat'. Dit bestemmingsplan voorzag al in woningbouw. Door de veranderde markt is er meer behoefte aan andere type woningen. Dit is afgestemd met de gemeente en conform het gemeentelijk woonbeleid. Toets Zonering radioastronomie Het plangebied is in de provinciale omgevingsverordening aangewezen als 'Zonering radioastronomie zone II'. Conform de bepalingen in de verordening is per mail op 10 augustus 2023 ASTRON gevraagd om een reactie te geven op dit woningbouwproject.
ASTRON heeft op 11 augustus 2023 per mail aangegeven dat zij geen bezwaren tegen dit project hebben. Conclusie Het plangebied ligt in bestaand stedelijk gebied en speelt in op de gewijzigde woningbouwbehoefte. Het woningbouwproject conflicteert niet met belangen van ASTRON. Op de kernkwaliteiten aardkundige waarden en cultuurhistorie wordt in hoofdstuk 4 verder ingegaan.
3.3
Gemeente
3.3.1
Omgevingsvisie BuitenGewoon Borger-Odoorn
De Omgevingsvisie BuitenGewoon Borger-Odoorn (vastgesteld 19 oktober 2023) is de visie op de fysieke leefomgeving van de gemeente Borger-Odoorn. De visie bestaat uit de volgende vijf onderdelen: 1. Het deel 'Visie'. Hierin is het toekomstbeeld voor 2040 opgenomen, evenals de ambities voor de korte en lange termijn en de manier waarop er onder de Omgevingswet wordt (samen)gewerkt. 2. Het deel 'Gebiedskompassen en leefgebieden'. In dit deel zijn de ambities verder uitgewerkt en zijn de belangrijkste gebiedswaarden omschreven. Daarvoor is de gemeente opgedeeld in drie
14
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep deelgebieden: Het grootse Veen; Hart van het Hunzedal; De oorspronkelijke Hondsrug. Voor elk deelgebied is een gebiedskompas opgesteld, bestaande uit een beschrijving van het karakter, aanduiding van de meest bijzondere waarden en een overzicht van verwachte ontwikkelingen. 3. Het deel 'Van idee naar plan'. Hierin is een stappenplan opgenomen aan de hand waarvan initiatiefnemers van een eerste idee naar een concreet plan kunnen toewerken. 4. Het deel 'Achtergronden'. Hierin wordt ingegaan op de vier milieubeginselen en de uitgangspunten voor milieukwaliteit die bij de totstandkoming van de Omgevingsvisie zijn gehanteerd. 5. Het deel 'Uitvoering en bijsturing'. In dit deel wordt ingegaan op de beleidscyclus en op de manier waarop de Omgevingsvisie wordt uitgewerkt en bijgestuurd. Toetsing De algemene geformuleerde doelstellingen uit de Omgevingsvisie zijn toegepast op het voorliggende TAM-omgevingsplan. Het woningbouwprogramma dat met dit TAM-omgevingsplan mogelijk wordt gemaakt, voldoet beter aan de woningbouwbehoefte die voor Exloo geldt. Ook is rekening gehouden met een goede openbare inrichting en is door het aanleggen van een wadi een watervoorziening in het plangebied aangelegd. 3.3.2
Programma's
3.3.2.1 Woonvisie 2022+ Vooruitlopend op de Omgevingsvisie is met de Woonvisie 2022+ een programma ontwikkeld gericht op de woningvoorraad. Er is in Borger-Odoorn veel ruimte voor toevoeging van nieuwbouw. Tot 2030 kunnen wel 500 huishoudens bijkomen, mits tijdig aan de huidige woonvraag kan worden voldaan. Flexibiliteit en kwaliteit van het aanbod zijn in deze tijd doorslaggevend. De nieuwbouw moet iets toevoegen aan het bestaande aanbod. Er is vooral vraag naar betaalbare en naar toekomstbestendige koopwoningen. Flexibel levensloopbestendige woningen bijvoorbeeld, met een bad- en slaapkamer beneden. Of beschutte woonvormen, voor ouderen of voor andere kwetsbare doelgroepen. Met deze toevoegingen is Borger-Odoorn op woongebied klaar voor een gezonde toekomst. Toetsing Voor Exloo geldt dat de potentie voor nieuwbouw hoog is. De combinatie van voorzieningen en bereikbaarheid in levendige dorpen omringd door groen is aantrekkelijk. Inbreiding en vervanging op maat dragen daaraan bij. Borger heeft een hoge groeipotentie, gevolgd door Odoorn en Exloo. Het historische onderscheid tussen bebouwde essen en omliggend groen blijft kenmerkend voor deze streek. Er is in Exloo voornamelijk vraag naar koopwoningen. Daarnaast is er een beperkte vraag naar sociale huurwoningen.
Volgens de woonvisie blijkt dat in Exloo op basis van het scenario 'Hoog' de vraag naar koopwoningen rond de 30 tot 40 woningen bedraagt. In Exloo geldt dat de voorkeur uitgaat naar vrijstaand, rij (nadruk prijsklasse tot €250.000) en 2 onder 1 kap. Patio heeft de voorkeur boven appartementen. Met dit woningbouwproject worden (levensloopbestendige) woningen gerealiseerd. In het aangepaste stedenbouwkundig plan worden 4 rijwoningen, 8 twee-onder-een-kapwoningen en 3 vrijstaande woningen gerealiseerd. Dit sluit aan op de behoefte zoals die beschreven is in de Woonvisie.
Motivering (vastgesteld)
15
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Hoofdstuk 4
Aspecten fysieke leefomgeving en milieu
4.1
Mer-beoordeling
4.1.1
Wettelijk kader
De wetgeving omtrent de milieueffectrapportage (mer) is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V van het Omgevingsbesluit. Of een besluit over een project mer-plichtig of me-beoordelingsplichtig is, kan worden afgeleid uit bijlage V van het Omgevingsbesluit, in samenhang met de artikelen 11.6 en 11.8 van het Omgevingsbesluit. Bijlage V heeft als ingang (eerste kolom) de omschrijving van het project. In de vierde kolom staan de besluiten genoemd waarvoor mer-verplichtingen gelden. Het gaat om besluiten waarmee de toestemming voor het project wordt verleend. In dit geval is dat het omgevingsplan. Of er voor het besluit een mer-plicht of een mer-beoordelingsplicht geldt, volgt uit de tweede en derde kolom. Als het project voldoet aan de voorwaarden van de tweede kolom, geldt een mer-plicht. Anders geldt een mer-beoordelingsplicht, tenzij ook in de derde kolom voorwaarden staan. 4.1.2
Toetsing
Een stedelijk ontwikkelingsproject is onder J11 opgenomen in bijlage V van het Omgevingsbesluit. In het oordeel van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State moet worden gekeken naar de concrete omstandigheden van het project. Onder meer de aard, de omvang en de milieugevolgen van de stedelijke ontwikkeling zijn relevant. Als een ontwikkeling negatieve milieugevolgen heeft dan is er sprake van een stedelijk ontwikkelingsproject. Aangezien met dit TAM-omgevingsplan 15 woningen worden bestemd, is er sprake van een stedelijk ontwikkelingsproject. Het aantal verkeersbewegingen en de oppervlakteverharding neemt toe. Om te bepalen of voor dit ontwikkelingsproject aanzienlijke milieueffecten zijn uitgesloten, is een mer-beoordelingsnotitie (aanmeldnotitie) opgesteld. In deze mededeling staat de informatie die het bevoegd gezag nodig heeft om te bepalen of de initiatiefnemer een MER moet maken. Deze mer-beoordelingsnotitie is als bijlage 2 bij deze motivering opgenomen. 4.1.3
Conclusie
In de mer-beoordelingsnotitie is aangetoond dat gelet op de aard, omvang en de milieugevolgen voor dit woningbouwproject geen MER hoef te worden opgesteld.
4.2
Ladder voor duurzame verstedelijking
4.2.1
Wettelijk kader
De ladder voor duurzame verstedelijking is een instructieregel voor zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand. Artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) regelt dat bij een wijziging van het omgevingsplan voor een nieuwe stedelijke ontwikkeling toepassing van de ladder is vereist. Een stedelijke ontwikkeling is gedefinieerd als "de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandel voorziening of een andere stedelijke voorziening en die voldoende substantieel is." Als een omgevingsplan voorziet in een nieuwe stedelijke ontwikkeling, wordt rekening gehouden met: a. de behoefte aan die stedelijke ontwikkeling; en b. als die stedelijke ontwikkeling is voorzien buiten het stedelijk gebied of buiten het stedelijk groen aan de rand van de bebouwing van stedelijk gebied: de mogelijkheden om binnen dat stedelijk gebied of binnen dat stedelijk groen in die behoefte te voorzien. 4.2.2
Toetsing
Stedelijke ontwikkeling Voordat de Ladder van de duurzame verstedelijking wordt doorlopen, moet de vraag worden beantwoord of er wel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Een stedelijke ontwikkeling is de
16
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelsvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is. Met dit TAM-omgevingsplan wordt de realisatie van 15 woningen mogelijk gemaakt. Hiermee kan gesteld worden dat dit nieuwbouwproject een stedelijke ontwikkeling is. Nieuwe Stedelijke ontwikkeling De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Hiervoor moet beoordeeld worden of er een nieuw of groter beslag op de ruimte is. Dus of het ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan het geldende omgevingsplan toestaat. Dit gaat over bestaande bebouwing, maar ook over de bebouwing die nog kan worden gebouwd volgens het omgevingsplan, mits hiervoor de Ladder is toegepast. Het aangepaste stedenbouwkundig plan voorziet in een groter beslag op de ruimte. Er worden meer woningen toegestaan. Deze woningen worden toegestaan op locaties die nu zijn aangewezen met de functie 'Groen'. Dit nieuwbouwproject is daarom aan te merken als een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Behoefte Het voorliggende nieuwbouwproject maakt de bouw van 15 kwalitatief hoogwaardige woningen mogelijk, die levensloopbestendig zijn en voor meerdere doelgroepen geschikt zijn.
De nieuwbouw past binnen het regionale en gemeentelijke beleid zoals beschreven in paragraaf 3.3. Het bouwproject voorziet in de vraag naar dit type woningen. Gesteld kan worden dat het project voorziet in een behoefte. Bestaand stedelijke gebied De omgevingsplanlocatie is in 2020 al bestemd als woningbouwlocatie. De locatie bevindt zich binnen bestaand stedelijk gebied en is inmiddels al bouwrijp gemaakt. 4.2.3
Conclusie
Uit het voorgaande blijkt dat de ontwikkeling voldoet aan de voorwaarden die in het kader van toetsing aan de Ladder voor duurzame verstedelijking relevant zijn. Het initiatief is dan ook in overeenstemming met de Ladder voor duurzame verstedelijking.
4.3
Beschermingszones radioastronomie
4.3.1
Wettelijk kader
Rijk In de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) heeft het Rijk 21 nationale belangen geformuleerd (zie ook paragraaf 3.1.1). Dit zijn belangen die het lokale, regionale en provinciale niveau ontstijgen en vragen om nationale politiek-bestuurlijke aandacht. Eén van die belangen is het waarborgen en versterken van een aantrekkelijk ruimtelijk-economisch vestigingsklimaat. Voor dit vestigingsklimaat is de radioastronomie van belang. De NOVI geeft hierover aan: "Nederland wil in verschillende vakgebieden (onder andere radioastronomie) tot de wereldtop blijven behoren. De opgave in deze is om essentiële grootschalige wetenschappelijke infrastructuur, die voor haar functioneren afhankelijk is van een storingsvrije omgeving, te beschermen door een storingsvrije omgeving te waarborgen." Het Rijk ziet erop toe dat de kwaliteit van deze infrastructuur binnen de leefomgeving gewaarborgd blijft. Provincie De provincie wil garanderen dat de radioastronomie zich kan blijven ontwikkelen en dat verstoring van activiteiten die daarmee samenhangen wordt voorkomen. Om dat te bewerkstelligen, liggen er beschermingszones rondom de LOFAR-radiotelescoop, waar beperkingen gelden inzake de ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden ter voorkoming van elektromagnetische straling. Een kernbegrip hierbij is het begrip 'verstoring'.
Elektrische en elektronische apparatuur zendt, onbedoeld, radiogolven uit en kan de systemen van het Nederlands Instituut voor Radio Astronomie (ASTRON) storen. Deze soort storing valt in de categorie Elektro-Magnetische Compatibiliteit (EMC). Ook al voldoet de apparatuur aan de geldende EMC-emissie normen, toch kunnen ze zwakke signalen uit het heelal storen. Echter, voor dit soort zwakke signalen heeft LOFAR nu juist zijn grote gevoeligheid gekregen. Deze zeer zwakke signalen uit het heelal worden dan als het ware overstemd door de, op aarde geaccepteerde, signalen. Motivering (vastgesteld)
17
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep Vanwege genoemd effect is er een veilige minimumafstand nodig tot radiogolven uitzendende apparatuur en LOFAR. De mate van verstoring is dus gekoppeld aan elektromagnetische straling van een bron. Er is sprake van twee zones met elk een verschillend beschermingsniveau. Een ruimtelijk plan kan, voor zover deze locaties bestrijkt die op de bij de Provinciale omgevingsverordening Drenthe behorende werkingsgebied aangewezen zijn als 'Zonering radioastronomie zone I', alleen voorzien in nieuwe bebouwings- en gebruiksmogelijkheden als hierbij geen elektromagnetische straling ontstaat die een storend effect heeft op de waarnemingen van de radiotelescopen in die gebieden. Een ruimtelijk plan kan, voor zover dat locaties bestrijkt die op de bij de Provinciale omgevingsverordening Drenthe behorende werkingsgebied aangewezen zijn als 'Zonering radioastronomie zone II', alleen voorzien in bedrijfsvestiging, -uitbreiding, intensivering van verkeer en andere activiteiten als hierbij geen elektromagnetische straling ontstaat die een storend effect heeft op de waarnemingen van de radiotelescopen in die gebieden. Voor een ontwikkeling die binnen zone I en II van de LOFAR-radiotelescoop ligt, is een advies van ASTRON nodig.
Uit de Provinciale omgevingsverordening Drenthe volgt dat dit ook geldt voor een ruimtelijk plan die voorziet in ontwikkelingen binnen een straal van twee kilometer rondom een LOFAR-buitenstation. De locaties van deze buitenstations en de bijbehorende beschermingszones zijn aangegeven op de website van ASTRON. ASTRON ASTRON heeft op haar website tevens kaarten gepubliceerd met normen voor elektromagnetische straling (EMC). Deze zijn relevant voor windparken, zonneparken en kleine windmolens. Er wordt uitgegaan van groene, gele en rode zones. In de rode zones (Elektrische veldsterkte (flux) < 20 dBµV/m) moeten initiatiefnemers extra maatregelen treffen. Inmiddels is veel ervaring opgedaan met zonneparken in rode zones en is een radiostille windturbine ontwikkeld. Van kleine windmolens is bekend dat de meeste types in de rode zones kunnen worden geplaatst. In gele zones (Elektrische veldsterkte (flux) = 30-50 dBµV/m) zijn de maatregelen vaak beperkt. De meeste zonneparken kunnen aan de hier geldende norm voldoen. Voor een windturbine gaat het met name om het toepassen van een radiostille lamp voor de luchtvaartverlichting en eventueel extra afscherming van de sensoren in de nacelle. Van de kleine windmolens voldoen alle types reeds aan de gele norm en een enkele ook aan de rode norm.
In de groene zones (Elektrische veldsterkte (flux) = 30-50 dBµV/m) zijn meestal geen of zeer beperkte maatregelen nodig. In alle gevallen geldt dat voor windparken, zonneparken en kleine windmolens een advies van ASTRON nodig is en dat het omgevingsplan moet voorzien in een beschermende regeling. 4.3.2
Toetsing
Het plangebied is in de provinciale omgevingsverordening aangeduid als 'Zonering radioastronomie zone II'. Conform de bepalingen in de verordening is per e-mail op 10 augustus 2023 ASTRON gevraagd om een reactie te geven op dit woningbouwproject. ASTRON heeft op 11 augustus 2023 per mail aangegeven dat zij geen bezwaren tegen dit project hebben. 4.3.3
Conclusie
Initiatiefnemers hebben goed rekening gehouden met de belangen van ASTRON. Dit woningbouwproject conflicteert niet met belangen van ASTRON.
4.4
Duurzaamheid
4.4.1
Wettelijk kader
In bijlage 1 van de Omgevingswet (Ow) is het begrip duurzame ontwikkeling gedefinieerd. Het gaat om "een ontwikkeling die voorziet in de behoeften van de huidige generatie zonder de mogelijkheden voor toekomstige generaties om in hun eigen behoeften te voorzien in gevaar te brengen." Artikel 1.3 en 2.1 Ow borgen het belang van duurzaamheid. In artikel 1.3 zijn de maatschappelijke doelen van de wet verwoord: "Deze wet is, met het oog op duurzame ontwikkeling, de bewoonbaarheid van het land en de
18
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep bescherming en verbetering van het leefmilieu, gericht op het in onderlinge samenhang: a. bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit, en b. doelmatig beheren, gebruiken en ontwikkelen van de fysieke leefomgeving ter vervulling van maatschappelijke behoeften." Artikel 2.1 geeft aan dat een bestuursorgaan zijn taken en bevoegdheden op grond van de wet uitoefent met het oog op de doelen van de wet, tenzij daarover specifieke regels zijn gesteld. Artikel 1.3 geeft ook richting aan de voor burgers en bedrijven opgenomen zorgplicht in artikel 1.6 Ow, namelijk dat men "voldoende zorg draagt voor een goede leefomgeving". Met deze bepalingen wordt een duurzame ontwikkeling voor het gehele domein van de fysieke leefomgeving geborgd. Het vergt een samenhangende benadering vanaf het begin van de planvorming van alle relevante belangen, waaronder: ruimte, water, natuur, gezondheid en wonen. 4.4.2
Toetsing
Het stedenbouwkundig plan sluit zo veel mogelijk aan op de reeds bouwrijp gemaakte situatie. Hierdoor is de aanleg van nieuwe ontsluitingswegen tot een minimum beperkt. In het plangebied is veel groen aanwezig. De bestaande bomen zijn in het ontwerp ingepast. Door de aanleg van groen wordt de biodiversiteit bevorderd. Tevens hebben de percelen een groene terreinafscheiding en is het meubilair in het gebied van natuurlijke materialen. De daken van de te realiseren woningen worden voorzien van een sedumdak, zodat hemelwater geleidelijker wordt afgevoerd. 4.4.3
Conclusie
Het aspect duurzaamheid wordt/is betrokken bij het bouw- en woonrijp maken. Dit geldt eveneens voor de gebruiksfase nadat de woningen zijn opgeleverd en betrokken door de nieuwe bewoners.
4.5
Gezondheid
4.5.1
Wettelijk kader
Een van de maatschappelijke doelen van de Omgevingswet (Ow) is een gezonde fysieke leefomgeving (artikel 1:3 Ow, zie ook 4.4.1). In artikel 2.1 lid 4 Ow is bepaald dat het bevoegd gezag bij de evenwichtige toedeling van functies (in het omgevingsplan) in ieder geval rekening houdt met het belang van het beschermen van de gezondheid. Voorzorg kan daarbij een rol spelen. Naast de gezondheidsbescherming kan het bevoegd gezag het belang van gezondheidsbevordering meewegen. Zo heeft de fysieke leefomgeving positieve gezondheidseffecten als deze uitnodigt tot gezond gedrag en mensen stimuleert tot meer bewegen, gezonder eten en elkaar ontmoeten. De GGD kan hierbij adviseren. Het Rijk stelt ondergrenzen voor de bescherming van de gezondheid. Bijvoorbeeld via instructieregels of omgevingswaarden voor geluid, luchtkwaliteit, geur en waterkwaliteit. In het omgevingsplan werken deze randvoorwaarden door. 4.5.2
Toetsing
In het plangebied blijft een waterbufferend vermogen door de aanleg van wadi's en afvoer richting lagergelegen gebied. De waterhuishouding wordt integraal meegenomen in het omgevingsontwerp en is tevens een kans voor een karakteristiek ogend landschap. Door de royale groenstructuur en het aanleggen van de parkeerplaatsen met grasbetonblokken zal in het plangebied weinig sprake zijn van hittestress. Advies GGD Drenthe De gemeente heeft de GGD Drenthe tijdens het vooroverleg gevraagd om advies te geven op het voorliggende TAM-omgevingsplan. De reactie van de GGD Drenthe is verwoord in de Nota van Beantwoording (zie bijlage 3). De gemeente heeft deze reactie gedeeld met de projectontwikkelaar zodat bij het bouw- en woonrijp maken van het plangebied rekening gehouden kan worden met het advies van de GGD.
Motivering (vastgesteld)
19
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
4.5.3
Conclusie
Het advies van de GGD wordt betrokken bij het bouw- en woonrijp maken van het gebied.
4.6
Verkeer en parkeren
4.6.1
Wettelijk kader
De regels in het omgevingsplan moeten leiden tot een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (artikel 2.1 Omgevingswet). Bij een voorgenomen ontwikkeling moet daarom onder meer beoordeeld worden wat de effecten zijn op de verkeersafwikkeling en verkeersveiligheid binnen en rond het plangebied. Het kader voor die beoordeling wordt gevormd door het Gemeentelijk verkeer- en vervoersplan Borger-Odoorn 2019-2029, de parkeernormen die in het omgevingsplan zijn opgenomen en/of de kencijfers van de CROW. 4.6.2
Toetsing
De CROW deelt plaatsen in vier stedelijke zones in; centrum, schil/overloopgebied, rest bebouwde kom en buitengebied. Het onderscheid tussen de zones wordt gemaakt door het aanbod en de kwaliteit van alternatieve vervoerswijzen. Vanuit Exloo is er een busverbinding naar Emmen, Gieten en Stadskanaal (inclusief tussenliggende plaatsen). Per uur rijdt er één bus. Exloo is hierdoor in te delen als 'rest bebouwde kom'. Voor de typering van de locatie van de woningen wordt er gekeken naar de omgevingsadressendichtheid) Exloo heeft een omgevingsadressendichtheid van 186 adressen per km2 (bron allecijfers.nl). Dit houdt in dat Exloo volgens de CBS indeling in de klasse 'niet stedelijk' valt. Op grond van de CROW – publicatie 'Parkeerkerncijfers 2024, Basis voor parkeernormering' (augustus 2024) geldt voor een koophuis twee-onder-een-kap in de rest bebouwde kom in niet stedelijk gebied een maximale verkeersgeneratie van 8,2 vervoersbewegingen per woning. De maximale verkeersgeneratie voor een koophuis tussen/hoek bedraagt 7,8 verkeersbewegingen per woning. De maximale verkeersgeneratie voor een koophuis vrijstaand bedraagt 8,6 verkeersbewegingen per woning. Voor dit TAM-omgevingsplan neemt de verkeersgeneratie met 126 verkeersbewegingen (alleen fase 1) per weekdag toe. Het plangebied wordt op meerdere punten aangesloten op het dorp en de directe omgeving.
Het noordelijk deel is ontsloten via de Fabrieksstraat. Het zuidelijke deel is ontsloten op De Gloep. Gezien de verkeersintensiteiten op de wegen in de omgeving van het plangebied, zorgt de ontwikkeling daarmee niet voor een onevenredige toename van de hoeveelheid verkeer. De voertuigbewegingen gaan op in het heersende verkeersbeeld. Op basis van CROW – publicatie 'Parkeerkerncijfers 2024 geldt een parkeernorm van 55 parkeerplaatsen voor het totale plan (fase 1 en 2). Het totale plan bestaat uit 22 woningen. De woningen zijn van het volgende type: 3 vrijstaande woningen 10 2-onder-1-kap woningen 4 hoekwoningen (van een rijtje) 5 tussenwoningen (van een rijtje) Buiten het plangebied worden 12 appartementen gerealiseerd. Met de gemeente is afgesproken dat een deel van de voor dit appartementencomplex benodigde parkeerplaatsen in het plangebied behorende bij dit TAM-omgevingsplan worden gerealiseerd. Op basis van CROW – publicatie 'Parkeerkerncijfers 2024 geldt een parkeernorm van 24 parkeerplaatsen voor het appartementencomplex. De vrijstaande woningen en 2-onder-1-kap woningen krijgen allen twee parkeerplaatsen op eigen terrein. De hoekwoningen krijgen 1 parkeerplaats op eigen terrein. In totaal worden 30 parkeerplaatsen op eigen terrein gerealiseerd.
In het openbare domein worden 49 parkeerplaatsen gerealiseerd: Een parkeerkoffer met 6 parkeerplaatsen in de zuidoosthoek van het plangebied Langsparkeren met 2 + 2 + 6 parkeerplaatsen ter hoogte van de rijtjeswoningen
20
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep Een vak haaks parkeren met 4 parkeerplaatsen aan de noordoostzijde van het plangebied Twee parkeerstroken met 3 + 9 parkeerplaatsen in de noordwesthoek van het plangebied. Een vak 5 haakse parkeerplaatsen in het noorden naast de bergingen. Een parkeerstrook met 12 parkeerplaatsen ten noorden van het appartementencomplex (buiten het plangebied)
Motivering (vastgesteld)
21
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Figuur 4.1 Parkeervoorzieningen Exloo De Gloep ((bron beeldkwaliteitsplan Ad fontum, bewerkt door Buro Hollema)
22
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
4.6.3
Conclusie
In deze gebiedsontwikkeling is rekening gehouden met de gemeentelijke parkeernormen. Het aspect verkeer en parkeren vormt geen belemmering voor het voorliggend initiatief.
4.7
Natuur
4.7.1
Wettelijk kader
In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn diverse regels ter bescherming van de natuur opgenomen. Deze regels komen grotendeels overeen met de regels die zijn opgenomen in de voormalige Wet natuurbescherming. Het gaat hierbij in de eerste plaats om regels voor de gebiedsbescherming van aangewezen Natura 2000-gebieden, regels voor de soortenbescherming van plant- en diersoorten (waaronder vogels) en regels ter bescherming van houtopstanden. Het gebieds- en soortenbeschermingsregime vloeit voor een belangrijk deel voort uit twee Europese richtlijnen, de Vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de Habitatrichtlijn (92/43/EEG). De Europese Vogel- en Habitatrichtlijn beschermen Natura 2000-gebieden. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit wijst de Natura 2000-gebieden aan. Op grond van artikel 2.43 Omgevingswet stelt de minister ook de instandhoudingsdoelstellingen vast. Dit gebeurt in een aanwijzingsbesluit. Als er naar aanleiding van projecten, plannen en activiteiten, afzonderlijk of in combinatie met andere plannen of projecten, mogelijkerwijs significante effecten optreden, dienen deze in kaart te worden gebracht en te worden beoordeeld. Natura 2000-gebieden hebben een externe werking, zodat ook ingrepen die buiten deze gebieden plaatsvinden en verstoring kunnen veroorzaken, moeten worden getoetst op het effect van de ingreep op soorten en habitats.
Het Natuurnetwerk Nederland is het Nederlands netwerk van bestaande en nieuw aan te leggen natuurgebieden. Het netwerk moet natuurgebieden beter verbinden met elkaar en met het omringende agrarisch gebied. De provincies zijn verantwoordelijk voor het Natuurnetwerk Nederland op het land. In hoofdstuk 11 van het Besluit activiteiten leefomgeving wordt bepaald wanneer een vergunning nodig is. 4.7.2
Toetsing
Gebiedsbescherming Toets Natura 2000 gebieden en Natuurnetwerk Nederland Het plangebied ligt niet in of grenst niet aan een Natura 2000 gebied of een NNN-gebied. Het meest nabijgelegen Natura 2000-gebied is Drouwenerzand. Dit gebied ligt op een afstand van ongeveer 9 kilometer ten noorden van de locatie. De bos- en heidegebieden om Exloo zijn onderdeel van het NNN en liggen op meer dan 900 meter afstand van het plangebied. Onderzoek stikstof Nabij het plangebied liggen meerdere stikstofgevoelige gebieden. Het meest nabijgelegen stikstofgevoelig gebied is op circa 9 kilometer het 'Drouwenerzand'. Met dit TAM-omgevingsplan wordt de realisatie van 15 woningen planologisch mogelijk gemaakt. In de stikstofberekening is ook rekening gehouden met de ontwikkeling van fase 2. Hierdoor is inzicht gekregen in de ontwikkeling van het gehele woningbouwproject. Voor de realisatie van dit woningbouwproject wordt er gewerkt met meerdere werktuigen op de bouwplaats. Vanuit de verbrandingsmotoren van deze werktuigen ontstaan stikstofoxiden (NOx). De uitstoot is afhankelijk van factoren als het type werktuig, het vermogen, het percentage belasting en het aantal draaiuren. Deze variabelen zijn ingevoerd in het AERIUS-model van het RIVM (versie 2025.0.1). De basisinformatie ten aanzien van de uitgangspunten voor het gebruik en type materieel zijn berekend op basis van het stedenbouwkundig ontwerp.
Na invoer van de gegevens van de mobiele werktuigen zijn ook de gegevens met betrekking tot de vervoersbewegingen van en naar de bouwplaats en de vervoersgegevens tijdens de gebruiksfase in de AERIUS calculator ingevoerd. Vervolgens is door de AERIUS calculator de totale stikstofdepositie van de aanleg- en de gebruiksfase in stikstofgevoelige gebieden als gevolg van deze emissies berekend. Het stikstofonderzoek is als bijlage 4 toegevoegd bij deze motivering. Motivering (vastgesteld)
23
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
Soortenbescherming Onderzoek Quickscan flora en fauna Natuurbank Overijssel heeft op 2 juli 2024 een quickscan flora en fauna uitgevoerd. De resultaten van het veldbezoek zijn verwerkt in de quickscan Flora en fauna. Dit onderzoek is als bijlage 5 toegevoegd aan deze motivering. Uit het veldonderzoek is gebleken dat de inrichting van de locatie en het gevoerde beheer het plangebied ongeschikt maakt als groeiplaats voor beschermde plantensoorten maar wel tot geschikt functioneel leefgebied voor verschillende beschermde dieren. De locatie wordt door beschermde diersoorten hoofdzakelijk benut als foerageergebied, maar mogelijk nestelen er vogels en bezetten grondgebonden zoogdieren en amfibieën er een vaste (winter)rust- of voortplantingsplaats. Het plangebied wordt door vleermuizen uitsluitend benut als foerageergebied. Er hoeft hierdoor geen vervolgonderzoek te worden uitgevoerd. 4.7.3
Conclusie
Gezien de ligging van de locatie in de bebouwde kom van Exloo, de ligging ten opzichte van beschermde natuurgebieden, de huidige inrichting en de aard van het woningbouwplan, kunnen negatieve effecten op in het kader van de Bkl en het provinciaal ruimtelijk natuurbeleid beschermde natuurgebieden op voorhand worden uitgesloten. Door het toevoegen van 22 woningen neemt de stikstofdepositie op het dichtstbijzijnde stikstofgevoelig gebied niet toe.
4.8
Luchtkwaliteit
4.8.1
Wettelijk kader
In het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn instructieregels opgenomen voor luchtkwaliteit. Deze regels zijn gesteld ter bescherming van de gezondheid. In paragraaf 5.1.4.1 Bkl zijn omgevingswaarden voor onder andere stikstofdioxide (NO2) en fijnstof (PM10) opgenomen. Een activiteit is toelaatbaar als aan één van de volgende voorwaarden wordt voldaan: er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; het project leidt per saldo niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; het project draagt niet in betekenende mate (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging. Uit artikel 5.53 en 5.54 Bkl volgt dat een project niet in betekenende mate bijdraagt aan de luchtkwaliteit als de toename van de concentratie NO2 en PM10 niet hoger is dan 1,2 ug/m3. Dat is 3% van de omgevingswaarde voor de jaargemiddelde concentraties. Er zijn twee mogelijkheden om aannemelijk te maken dat een project binnen de NIBM-grens blijft: Motiveren dat het project binnen de getalsmatige grenzen van een aangewezen categorie blijft. Onder deze 'standaardgevallen NIBM' vallen kantoren, woonwijken en het telen van gewassen. Dit moet wel onder een bepaalde omvang blijven conform artikel 5.54 Bkl.
Valt een project binnen de genoemde categorie, maar niet binnen de gestelde grenzen, dan is het mogelijk om alsnog via detailberekeningen aannemelijk te maken dat de 3%-grens niet wordt overschreden. Op een andere manier aannemelijk maken dat een project de 3%-grens niet overschrijdt. Soms kan een kwalitatieve berekening voldoende zijn. Soms kan de zogeheten NIBM-tool gebruikt worden, eventueel aangevuld met detailberekeningen. In artikel 5.51 lid 2 Bkl zijn aandachtsgebieden aangewezen. Dit zijn locaties met hoge concentraties stikstofdioxide (NO2) en/of fijnstof (PM10). De gemeente Borger-Odoorn is niet aangewezen als concentratiegebied. 4.8.2
Toetsing
Met dit woningbouwproject worden er 15 woningen toegestaan. Op grond van de CROW – publicatie 'Parkeercijfers 2024, Basis voor parkeernormering' (augustus 2024) is de verkeersgeneratie in de toekomstige situatie berekend. Op basis van deze parkeernormen neemt voor dit TAM-omgevingsplan de verkeersgeneratie met 126 vervoersbewegingen per weekdag toe.
24
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
4.8.3
Conclusie
Het woningbouwproject draagt 'niet in betekende mate' bij aan de luchtkwaliteit.
4.9
Geluid
4.9.1
Wettelijk kader
In de Bruidsschat (BS) is het onderdeel 'geluid' geregeld in paragraaf 22.3.4. Daarin staan regels over geluid door een activiteit op of in een geluidsgevoelig gebouw die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een omgevingsplanactiviteit. In de Bruidsschat zijn waarden bepaald (zie artikel 22.57 Bruidsschat waar waarden gelden). Daarbij is onderscheid gemaakt in geluid door de volgende activiteiten: Activiteiten anders dan door windturbines en windparken en civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen (par. 22.3.4.2 BS); Geluid door windturbines en windparken (par. 22.3.4.3 BS); Geluid door civiele buitenschietbanen, militaire buitenschietbanen en militaire springterreinen (par. 22.3.4.4 BS). De instructieregels uit afdeling 3.5 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) zijn van toepassing op de beheersing van geluid door een weg, spoorweg of industrieterrein (artikel 3.18 lid 1 Bkl). De wetgever maakt onderscheid tussen geluidsbronnen met een geluidproductieplafond als omgevingswaarde (gpp) en bronnen met een basisgeluidemissie (bge). Geluid afkomstig van wegen, spoorwegen en industrieterreinen heeft invloed op de omgeving. Het bevoegd gezag beoordeelt geluid van deze bronnen bij geluidsgevoelige gebouwen (artikel 3.20 Bkl). Het rijk stelt voor een aantal gebouwen specifieke regels.
Deze instructieregels van het Bkl voor geluid zijn gericht op aangewezen geluidsgevoelige gebouwen (artikel 3.20 Bkl) en stiltegebieden (artikel 7.11 Bkl). In de aanwijzing van geluidsgevoelige gebouwen is de functie (zoals wonen, onderwijs of zorg) bepalend (artikel 3.20 Bkl). Voor andere gebouwen of locaties bepaalt de gemeente zelf de mate van bescherming tegen geluid. Dat doet de gemeente vanuit haar taak 'evenwichtige toedeling van functies aan locaties'. 4.9.2
Toetsing
Voor dit TAM omgevingsplan is door Geluidmeesters een akoestisch onderzoek naar zowel wegverkeerslawaai als naar industrielawaai uitgevoerd. Dit onderzoek is als bijlage 6 toegevoegd aan deze toelichting. Wegverkeerslawaai
Motivering (vastgesteld)
25
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep
De planlocatie is gelegen aan De Gloep en in de nabijheid van de Hoofdstraat en de Buinerweg, allemaal gemeente wegen. De verkeersintensiteit op De Gloep bedraagt minder dan 300 mvt/etmaal. Gelet op de lage intensiteit en de toegestane snelheid van 30 km/uur is de geluidbelasting van deze weg akoestisch gezien niet relevant en niet nader beschouwd. De geluidsbelasting van de Hoofdstraat en de Buinerweg bedraagt op de nieuw te realiseren woningen ten hoogste 50 dB Lden. Daarmee wordt ruimschoots voldaan aan de standaardwaarde van 53 dB Lden uit het Bkl. Het geluid is daarmee aanvaardbaar en de kans op gezondheidsschade klein. Gesteld kan dan ook worden dat er sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Industrielawaai Aan De Gloep 4, ten zuiden van het plangebied, is een bedrijfslocatie (milieubelastende activiteit) gelegen. De maximale (geluid) invulling van de bedrijfslocatie is vastgesteld op basis van de bestaande omliggende woningen. Met de maximale (geluid) invulling is de geluidbelasting vastgesteld op de voorgenomen nieuwbouw. Langtijdgemiddeld beoordelingsniveau (LAr,LT) Ter plaatse van de nieuw te realiseren woningen wordt voldaan aan grenswaarden voor het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau uit zowel het Omgevingsplan van de gemeente Borger-Odoorn als uit de VNG-publicatie bedrijven en milieuzonering.
Met betrekking tot het langtijdgemiddeld beoordelingsniveau is er dan ook sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en wordt de bedrijfslocatie niet beperkt ten opzichte van de bestaande situatie. Maximale geluidniveaus (LAmax) Ter plaatse van de nieuw te realiseren woningen wordt voldaan aan grenswaarden voor de optredende maximale geluidniveaus uit zowel het Omgevingsplan van de gemeente Borger-Odoorn als uit de VNG-publicatie bedrijven en milieuzonering. Met betrekking tot de maximale geluidniveaus is er dan ook sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties en wordt de bedrijfslocatie niet beperkt ten opzichte van de bestaande situatie. 4.9.3
Conclusie
Het realiseren van dit woningbouwproject voldoet aan de bepalingen uit het Bkl.
4.10
Geur
4.10.1 Wettelijk kader In het omgevingsplan moet rekening worden gehouden met geur door activiteiten op geurgevoelige gebouwen. Dit volgt uit artikel 5.92 lid 1 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). Rekening houden met geur werkt twee kanten op: bij het mogelijk maken van het verrichten van activiteiten in de buurt van gevoelige gebouwen; bij het toelaten van geurgevoelige gebouwen in de buurt van bestaande geurveroorzakende bedrijven. Er moet dus overwogen worden wat de beste locatie is voor een geurveroorzakende activiteit of de beste locatie voor een geurgevoelig gebouw. De geur van een activiteit op een geurgevoelig gebouw moet aanvaardbaar zijn (artikel 5.92 lid 2 Bkl). Dit betekent dat moet worden beoordeeld of waarden, afstanden en gebruiksregels in het omgevingsplan leiden tot een aanvaardbaar hinderniveau. De gemeente heeft beleidsvrijheid om te bepalen welke mate van geurhinder aanvaardbaar is. Bij het bepalen of geurregels in het omgevingsplan worden vastgelegd, spelen de volgende aspecten een rol: bestaande toetsingskaders, zoals lokaal geurbeleid; geurbelasting ter plaatse van geurgevoelige gebouwen en locaties; aard, omvang en waardering van de geur die vrijkomt van de activiteit; historie van het bedrijf en het klachtenpatroon; bestaande en verwachte geurhinder van die activiteit;
26
Motivering (vastgesteld)
bestemmingsplan TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22b Exloo, De Gloep kosten en baten van technische voorzieningen en gedragsregels. Er moet ook rekening worden gehouden met mogelijke cumulatie van geur door meerdere activiteiten. Voor een aantal activiteiten moet de gemeente geurregels opnemen in het omgevingsplan. Hiervoor staan instructieregels in het Bkl. Dit geldt voor rioolwaterzuiveringsinstallaties (rwzi's), het houden van landbouwhuisdieren en andere agrarische activiteiten. Voor andere geurveroorzakende activiteiten kan de gemeente kiezen welke geurregels zij in het omgevingsplan geurregels stelt. De locatiekeuze bepaalt welke regels moeten gelden. Als in het omgevingsplan regels over geur vanwege rwzi's of agrarische activiteiten zijn opgenomen, dan moet er ook een bebouwingscontour geur worden vastgelegd. Binnen de bebouwingscontour geldt een 'hoge bescherming', daarbuiten een 'lage bescherming' (artikel 5.97 Bkl). De gemeente wijst in ieder geval een bebouwingscontour aan rond het stedenbouwkundig samenstel van bebouwing. Het gaat hierbij om bebouwing voor: wonen; dienstverlening; bedrijvigheid; detailhandel; horeca. Ook de openbare of sociaal-culturele voorzieningen en infrastructuur die bij deze bebouwing horen, vallen onder dit samenstel. Zolang het tijdelijke omgevingsplan geldt, zijn voor 'geur' de regels uit de Bruidsschat (BS) van toepassing.
En dus ook de regels over de bebouwde kom (paragraaf 22.3.6 BS), in plaats van een bebouwingscontour geur. De Bruidsschat bevat regels over: Geur door het houden van landbouwhuisdieren en paarden en pony's voor het berijden in een dierenverblijf (par. 22.3.6.2 BS); Geur door het houden van fokteven van nertsen (par. 22.3.6.3 BS); Geur door andere agrarische activiteiten, zoals o.a. het opslaan van vaste mest, champost of dikke fractie en het composteren of opslaan van groenafval (par. 22.3.6.4 BS); Geur door het exploiteren van zuiveringstechnische werken (par. 22.3.6.5 BS). Voor een aantal milieubelastende activiteiten geldt een vergunningplicht op basis van hoofdstuk 3 van het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal). In afdeling 8.5 'Omgevingsvergunning milieubelastende activiteit' van het (Bkl) staan beoordelingsregels. Het bevoegd gezag gebruikt deze beoordelingsregels bij het beoordelen van de vergunningaanvraag. In het Bkl staan algemene beoordelingsregels en specifieke beoordelingsregels voor geur (par. 8.5.1). 4.10.2 Toetsing Aan de overzijde van de Buinerweg (afstand minimaal 30 tot 50 m) zijn agrarische gronden (onbebouwd) en een niet in gebruik zijnde waterzuivering gesitueerd. Deze omliggende functies vormen, gezien de afstand, geen belemmering voor de bouw van de woningen.