presentatie beeldvormende avond afvalbeleid 28112023.pdf
Tekst van het document
28-11-2023
Beeldvormende avond Afvalbeleid
Beeldvormende avond afvalbeleid Programma: •
Introductie
•
Doelstellingen
•
•
Landelijk -
•
Lokaal –
(NVRD) (Team Groen & Reiniging)
Wat doen andere gemeenten? •
Landelijk -
•
Regionaal -
(NVRD) (Meerlanden)
•
Wat hebben we gedaan in Bloemendaal -
•
Afsluitend gesprek: Wat mogen we doen in Bloemendaal? (kaders stellen)
•
Afsluiting
28-11-2023
Beeldvormende avond Afvalbeleid
(Team Groen & Reiniging)
2
Van Afval Naar Grondstof (VANG) op weg naar een circulaire economie
November 2023
Op weg naar een circulaire economie
De rol van de gemeente in de keten
Duurzame producten op de markt
Meer en beter recyclen
Minder restafval Meer gescheiden inzameling
Duurzamer consumeren
De rol van de gemeente in de keten
Nieuwe focus van de gemeente
Traditionele (beperkte) rol van de gemeente
Gemeentelijke doelstellingen EU en VANG VANG-programma 2015-2020 • Maximaal 100 kg restafval per inwoner per jaar én minimaal 75% afvalscheiding • Resultaat: van 240 kg in 2015 naar 180 kg in 2021 Verbrandingsbelasting in 2019 verhoogd van € 13 naar € 32 per ton restafval. 2023: € 35,70 CO2-heffing vanaf 2025 (op fossiele deel van restafval). Komt neer op ca. € 2 euro/ton in 2025 tot mogelijk € 25 in 2030 (!) VANG-programma 2022-2025: focus van hoeveelheid naar kwaliteit • Europese Unie: 55% daadwerkelijke recycling in 2025; 60% in 2030; 65% in 2035 • Zo veel mogelijke recyclebare grondstoffen uit het restafval halen • Zo hoogwaardig mogelijk recyclen Nederland Circulair in 2050: Rijksbrede programma Circulaire economie
Beeldvormende avond Afvalbeleid Doelstellingen collegeprogramma 2018-2022 •
Steunen de landelijke VANG doelstellingen
•
Afvalscheiding bevorderen •
Onderzoeken hoe we afvalscheiding het beste kunnen belonen
•
Onderzoeken mogelijkheden nascheiding
•
Meer service op papier, plastic en glas
•
Onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om het inzamelsysteem voor afval te wijzigen
•
De afvalstoffenheffing dekt de kosten en de risico’s van afvalbeheer
28-11-2023
Beeldvormende avond Afvalbeleid
8
Daadwerkelijke recycling versus afvalscheiding
Samenstelling restafval gemiddeld in Nederland %
Gemeente
Koplopers Stedelijkheidsklasse 2-3
Restafval
Heusden
59
Gilze en Rijen
60
Winterswijk
75
Leusden
78
Apeldoorn
88
Deventer
89
Hengelo
89
Oosterhout
90
Bloemendaal
177
Fijn + grof restafval (CBS, 2021)
Hoe stuur je op minder restafval en meer grondstoffen?
Communicatie
Financiële prikkels
Service-instrumenten
Inzet instrumentarium door koplopers
.
Intrinsieke motivatie, communicatie 200 kilo
220 Kilo Financiële stimulans (financieel sturen op goed scheidingsgedrag)
Inwoner moet de prikkel begrijpen!
Serviceprikkel (veel service voor grondstoffen, restafval ontmoedigen)
120 Kilo
Intensieve communicatie Intensieve service Participatie
70 Kilo
.
30 Kilo
2000
2015
2020
2025
2030
Financiële prikkel • Hoogte van de afvalstoffenheffing wordt bepaald door scheidingsgedrag. • “De vervuiler betaalt” -of- “De scheider wordt beloond”! Veel verschillende vormen! • Eerlijke afrekenmethode van de kosten van afvalbeheer. • Vergelijkbaar met afrekening andere nutsfuncties (water, energie). • Resultaten: gemiddeld 100 kilo minder restafval en 30 euro lagere kosten per huishouden.
Bron: Benchmark NVRD-RWS 2022-2023 – gemiddelde van deelnemende gemeenten
Hoe werkt de financiële prikkel? Kosten afvalbeheer Vaak lagere totale kosten door sterke afname verwerkingskosten restafval
300 250 250
240
200
Variabel tarief
Kosten inzameling en verwerking van restafval
Basis tarief
Vaste kosten inzameling en verwerking
Vast tarief
Alle kosten inzameling en verwerking afval
150 100 Huidige situatie
Financiële prikkel
Financiële prikkel en de afvalstoffenheffing
Vormen van Financiële prikkel
Volume-frequentie
Gewicht
Dure zak
ca. 125 gemeenten
ca. 20 gemeenten
ca. 45 gemeenten
• Variabel tarief per keer dat de container wordt aangeboden (frequentie) én al naar gelang de omvang van de container (volume): dit is veelal 140 of 240 liter. • Stuurt vooral op het scheiden van volumineuze stromen (PMD, tuinafval, karton)
• Variabel tarief wordt bepaald op basis van het gewicht van het restafval • Stuurt met name op het scheiden van zware stromen (gft, papier, glas): interessant voor gemeenten die PMD nascheiden • Wordt vaak ook een frequentieprikkel aan toegevoegd om het aanbieden van bijna lege containers te voorkomen
•
•
Restafval mag enkel worden aangeboden in een speciaal daarvoor door de gemeente verkochte zak die relatief duur is (meestal rond de 1 euro per zak) Stuurt met name op volume (past niet veel in de zak)
Neveneffecten financiële prikkel? Bijplaatsingen, dumpingen, zwerfafval • Nauwelijks samenhang tussen diftar en bijplaatsingen, dumpingen en zwerfafval (IPR Normag, 2021). • Gemeenten zonder diftar hebben dezelfde problematiek. • Gemeenten met nascheiding PMD hebben dezelfde problematiek. • Toename bijplaatsingen na invoering diftar is gering en vaak tijdelijk. • Meer aandacht voor problematiek door beleidswijziging en daarmee meer meldingen. • Aandeel bijplaatsingen van totale hoeveelheid huishoudelijk afval is in meeste gemeenten minder dan 1%.
Kwaliteit • Kwaliteit van grondstoffen in diftargemeenten niet minder dan in gemeenten zonder diftar. Kwaliteit PMD zelfs iets beter (IPR Normag, 2021). • Veel beter uitleggen wat gevolgen zijn van vervuilde grondstoffen voor kosten én milieu. • Landelijke focus (NVRD, VANG) op verbetering kwaliteit, met name GFT, PMD en textiel.
Gegarandeerd succes? Nee!
Flankerend beleid is van doorslaggevend belang: • • • • • • • • • •
Uitgebreide communicatie is cruciaal voor draagvlak Maatwerk voor verschillende doelgroepen (minima, medische indicatie) Durf te differentiëren in je beleid als de situatie daarom vraagt (bv. laagbouw/hoogbouw) Overal scheidingsfaciliteiten bieden (GFT bij hoogbouw!) Beleid grof afval afstemmen: circulaire ambachtcentra mooie stap richting CE! Handhaving als sluitstuk op het beleid 0-meting zwerfafval/bijplaatsingen uitvoeren om daadwerkelijk effect te meten Accepteer weerstand tegen veranderingen (vaak relatief beperkt, en verdwijnt na 6 maanden) … …
Afvaldriehoek: beleidsafweging gemeente Service
Afvalbeleid
Milieu
Kosten
Dank voor jullie aandacht!
Ga voor meer informatie over de Koninklijke NVRD naar www.nvrd.nl En volg ons op LinkedIn
Bloemendaal
Samenstelling fijn restafval 2023
VANG in de regio
2 6
Beeldvormende avond Afvalbeleid Wat is er de afgelopen jaren gedaan in Bloemendaal? •
Onderzoeken hoe we afvalscheiding het beste kunnen belonen
28-11-2023
Beeldvormende avond Afvalbeleid
25
Beeldvormende avond Afvalbeleid Wat is er de afgelopen jaren gedaan in Bloemendaal? •
Onderzoeken mogelijkheden nascheiding
•
Meer service op papier, plastic en glas
•
Communicatie
•
Maatwerk VVE’s en huurdersverenigingen, met extra aandacht voor GFT(e)
•
De afvalstoffenheffing wordt zo begroot dat deze de kosten en de risico’s van afvalbeheer dekt.
28-11-2023
Beeldvormende avond Afvalbeleid
26
Beeldvormende avond afvalbeleid
Wat mogen we doen in Bloemendaal om de doelstellingen te halen?
28-11-2023
Beeldvormende avond Afvalbeleid
27